Limited Şirket ile Anonim Şirket Arasındaki Farklar: Hangisi Sizin İşinize Uygun?
Şirket türünü seçerken kuruluş ve ortaklık ilişkilerinin hukuki değerlendirmesi için ticaret hukuku hizmetleri sayfasını inceleyebilirsiniz.
Şirket kurmaya karar veren kişinin önüne çoğu zaman ilk olarak aynı soru gelir: Anonim şirket mi limited şirket mi? Soruyu yalnızca kuruluş masrafına bakarak cevaplamak doğru olmaz. Bugün iki ortakla başlayan iş, birkaç yıl sonra yatırım alabilir; bir ortak ayrılabilir, şirketin borçları artabilir veya aile üyelerine pay devri gündeme gelebilir. İlk gün seçilen yapı, bu işlemlerin nasıl yapılacağını etkiler.
Limited şirket de anonim şirket de ayrı bir tüzel kişiliğe sahip sermaye şirketidir. Her ikisi de tek kişiyle kurulabilir. İkisinde de şirketin ticari borçlarının muhatabı kural olarak şirketin kendisidir. Fark, ortaklık ilişkisi büyüdüğünde, pay el değiştirdiğinde, yönetim düzenlendiğinde ve kamu borcu tahsil edilemediğinde belirginleşir. Bu nedenle seçim, “hangisi daha prestijli” sorusuyla değil, işin nasıl yürütüleceğiyle yapılmalıdır.
Limited şirket ile anonim şirket arasındaki farklar nelerdir?
| Konu | Limited şirket | Anonim şirket |
|---|---|---|
| Yeni kuruluşta asgari sermaye | 50.000 TL | 250.000 TL; halka açık olmayan kayıtlı sermaye sisteminde başlangıç sermayesi en az 500.000 TL |
| Ortak sayısı | En az bir, en fazla elli | En az bir; limited şirketteki elli ortak sınırı yok |
| Yönetim | Bir veya birden çok müdür | Yönetim kurulu |
| Ortak sıfatı ile yönetim | En az bir ortağın yönetim ve temsil yetkisi bulunmalıdır | Yönetim kurulu üyesi olmak için pay sahibi olmak şart değildir |
| Pay devri | Yazılı, imzaları noter onaylı sözleşme; kural olarak genel kurul onayı | Payın türüne ve esas sözleşmeye göre değişen devir usulü; her devir için genel kurul onayı kuralı yok |
| Şirketin özel hukuk borçları | Kural olarak şirket malvarlığından tahsil edilir | Kural olarak şirket malvarlığından tahsil edilir |
| Tahsil edilemeyen kamu borçları | Ortak bakımından sermaye payı oranında ayrıca sorumluluk doğabilir | Sırf pay sahipliği bu tür ortak sorumluluğunu doğurmaz; yönetici ve temsilcilerin durumu ayrıca incelenir |
Tablo kararın başlangıcıdır. Bir kişinin hem ortak hem müdür olması, bankaya kişisel kefalet vermesi veya şirket borcu için ayrıca teminat göstermesi halinde sonuç değişebilir. Ticaret Bakanlığının şirket bilgileri sayfası ile Türk Ticaret Kanunu, karşılaştırmanın temel resmî kaynaklarıdır.
2026 şirket kuruluş sermayesi ne kadar?
Yeni kurulacak limited şirket için asgari esas sermaye 50.000 TL, anonim şirket için 250.000 TL’dir. Halka açık olmayan ve kayıtlı sermaye sistemini seçen anonim şirkette başlangıç sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır. Bu tutarlar 1 Ocak 2024’ten beri uygulanmaktadır. Ticaret Bakanlığının sermaye duyurusu güncel karşılaştırma için açık bir başlangıç noktasıdır.
Sermayeyi sözleşmeye yazmak ile parayı fiilen şirkete koymak aynı şey değildir. Nakit sermayeli anonim şirkette taahhüt edilen tutarın en az dörtte biri tescilden önce, kalan kısmı tescili izleyen yirmi dört ay içinde ödenir. Limited şirkette nakit sermayenin tamamı tescilden sonraki yirmi dört ay içinde ödenebilir. Ayni sermaye olarak taşınmaz, fikrî hak veya başka bir varlık konuluyorsa değerleme ve devir şartları ayrıca gündeme gelir. Bakanlığın açıklaması bu ödeme farkını da belirtir.
Asgari sermaye, işletmenin gerçek finansman ihtiyacı değildir. Stok alınacak, personel çalıştırılacak, kira ödenecek ve müşteriden tahsilat gecikecekse 50.000 TL ile kurulan limited şirketin de daha yüksek kaynağa ihtiyacı olabilir. Tersine, anonim şirket için kanuni eşiğin karşılanması, şirketin otomatik olarak güçlü bir mali yapıya sahip olduğu anlamına gelmez. Sermaye seçerken ilk altı veya on iki aylık nakit akışını ayrıca hesaplamak gerekir.
Eski sermaye tutarıyla kurulmuş bir şirketi incelerken kuruluş tarihine ve sonradan yapılan değişikliklere bakılmalıdır. 2024 yılında eklenen Türk Ticaret Kanunu geçici 15. madde uyarınca, sermayesi güncel asgari tutarın altında kalan anonim ve limited şirketlerin sermayelerini 31 Aralık 2026 tarihine kadar yükseltmeleri gerekir; aksi halde infisah etmiş sayılma riski vardır. Kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan anonim şirketler için de özel intibak kuralı uygulanır. Ticaret Bakanlığının yayımladığı geçici 15. madde ve güncel sicil kayıtları birlikte incelenmelidir. Ayrıca kuruluş belgelerinde yazan sermayenin ödenmiş olup olmadığı da araştırılmalıdır.
Tek kişiyle şirket kurulabilir mi?
Evet. Hem anonim şirket kuruluşu hem limited şirket kuruluşu tek ortakla mümkündür. “Anonim şirket için birkaç kurucu gerekir” bilgisi artık doğru değildir. Limited şirkette ortak sayısı elliyi aşamaz. İşe tek kişiyle başlamak, ileride yeni ortak alınmasına engel değildir; ancak yeni ortak girişinin hangi işlemle yapılacağı seçilen şirket türüne bağlıdır.
Tek ortak olmak bütün kararların belgesiz alınabileceği anlamına gelmez. Genel kurul kararları, müdür veya yönetim kurulu ataması, sermaye değişiklikleri ve sicile bildirilecek işlemler usulüne uygun kayda geçirilmelidir. Şirketin parasını kişisel hesap gibi kullanmak da tüzel kişiliğin ayrı olma ilkesini zedeler ve vergi ile sorumluluk sorunları yaratabilir. Küçük ve tek ortaklı şirketlerde dahi şirket hesabı ile ortağın hesabını ayırmak gerekir.
Birlikte iş kuran iki arkadaş için ortaklık oranı kadar karar alma düzeni de önemlidir. Yüzde elli ortaklık kulağa adil gelse de, temel kararlarda anlaşmazlık çıktığında işleyişi kilitleyebilir. Kimin yöneteceği, hangi tutarın üzerindeki harcamada ortak karar aranacağı ve ayrılmak isteyenin payının nasıl değerleneceği daha kuruluşta konuşulmalıdır.
Yönetim kurulu ile müdür arasındaki fark
Anonim şirketi yönetim kurulu yönetir ve temsil eder. Yönetim kurulu tek kişiden oluşabilir. Üyelerin pay sahibi olması zorunlu değildir. Şirket büyüdüğünde yönetimin profesyonel kişilere bırakılması, yatırımcıya yönetim kurulunda temsil verilmesi veya imza yetkilerinin sınırlarının çizilmesi bu yapıda planlanabilir.
Limited şirkette yönetim ve temsil müdüre veya müdürlere aittir. Ortak olmayan biri müdür olarak atanabilir; fakat en az bir ortağın yönetim ve temsil yetkisine sahip olması gerekir. “Şirketi bir danışman yönetsin, ortakların hiçbiri müdür olmasın” düşüncesi bu kural karşısında ayrıca değerlendirilmelidir. Müdürler arasında görev paylaşımı yapılması, dış dünyaya karşı kimin hangi imzayla şirketi bağlayacağını kendiliğinden açıklığa kavuşturmaz. Sicile tescil edilen temsil düzeni ve imza yetkisi incelenmelidir.
Her iki türde de yönetici olmak yalnızca unvan taşımak değildir. Defterlerin tutulması, genel kurulun gerektiği gibi yapılması, şirket varlığının korunması ve kamu yükümlülüklerinin takibi yöneticilerin gündemindedir. Ortak sıfatıyla karşılaşılmayan bir sorumluluk, müdür veya yönetim kurulu üyesi sıfatıyla doğabilir. Bu ayrımı özellikle “ben yalnızca ismimi yazdırdım” diyenler gözden kaçırır.
Yönetim yetkisini sözleşmede ve kararlarda düzenlerken günlük işletme ihtiyaçları düşünülmelidir. Her banka işlemi için iki imza istemek bazen güvence sağlar, bazen de şirketin işini aksatır. Bir yöneticiye sınırsız yetki vermek ise ortaklar arasında denetim sorununa yol açabilir. İyi bir düzenleme, şirketin büyüklüğüne uygun eşikleri ve raporlama usulünü içerir.
Limited şirket ortaklarının borç sorumluluğu nasıl işler?
İki sorumluluk alanını ayırmak gerekir. Tedarikçiye ödenmeyen fatura veya kira gibi özel hukuk borçlarında alacaklı, kural olarak şirketin malvarlığına başvurur. Limited şirket ortağının sırf ortak olduğu için bütün ticari borçları kişisel malvarlığından ödemesi beklenmez. Anonim şirket pay sahibi için de genel çerçeve budur. Taahhüt edilmiş fakat ödenmemiş sermaye borcu ise ortağın şirkete karşı yükümlülüğüdür.
Kamu alacakları bakımından fark önemlidir. 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi, limited şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarından ortakların sermaye payları oranında doğrudan doğruya sorumlu olmasını düzenler. Bu, şirketin her borcunun hemen ortağa yöneltilebileceği anlamına gelmez. Borcun niteliği, şirketten tahsil koşulu, ilgili dönemdeki ortaklık ve pay devirleri dosya üzerinden incelenir.
Örneğin limited şirkette yüzde yirmi payı olan kişinin “sermayeye yalnızca 10.000 TL koydum, bundan fazlası istenemez” demesi kamu borcu bakımından yanlış olabilir. Kanundaki oran, kamu alacağının ortağa yöneltilecek kısmıyla ilgilidir; kişinin ilk koyduğu sermaye tutarıyla otomatik olarak sınırlı değildir. Payını devreden ve devralan kişiler için ilgili dönem bakımından ayrıca kanuni sorumluluk hükümleri bulunur. Bu nedenle borçlu şirket payını devralmadan önce vergi ve diğer kamu borcu durumunu araştırmak gerekir.
Anonim şirket pay sahibi, yalnızca pay sahibi olduğu için limited ortakları hakkındaki bu özel kurala tabi değildir. Fakat pay sahibi aynı zamanda kanuni temsilci, yönetim kurulu üyesi veya kişisel kefilse “anonim şirkette hiç sorumluluğum yok” demek de güvenli değildir. Vergi ve kamu borçlarının temsilcilerden takibi ayrı kurallara dayanır; görev süresi, temsil yetkisi ve borcun dönemi birlikte incelenir. Şirket türü seçimi yapılırken ortaklık ve yöneticilik rolleri ayrı ayrı yazılmalıdır.
Bankanın şirket kredisi için ortağın şahsi kefaletini istemesi de tabloyu değiştirir. Böyle bir imza atılırsa şirketin limited veya anonim olması tek başına kişisel ödeme riskini ortadan kaldırmaz. Kredi, kira ve tedarik sözleşmelerindeki kefalet, garanti ve müşterek borçlu ifadelerini imzadan önce okumak gerekir.
Limited şirket pay devri ile anonim şirket pay devri aynı mı?
Hayır. Limited şirket pay devri, kural olarak yazılı bir devir sözleşmesi ve taraf imzalarının noter tarafından onaylanmasını gerektirir. Şirket sözleşmesinde aksi düzenlenmedikçe genel kurul onayı da aranır. Onay, karar ve sicil aşamalarını atlayıp yalnızca ödeme dekontuyla ortaklığın geçtiğini varsaymak ileride ciddi uyuşmazlık yaratır. Şirket sözleşmesindeki devir yasağı veya koşulları önceden okunmalıdır.
Anonim şirket pay devri ise payın nama veya hamiline yazılı olmasına, senede bağlanıp bağlanmadığına ve esas sözleşmedeki sınırlamalara göre değerlendirilir. Nama yazılı paylarda ciro, teslim ve pay defteri gibi meseleler; hamiline yazılı pay senetlerinde teslim ile Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirim yükümlülüğü önem kazanabilir. “Anonim pay her durumda serbestçe devredilir” ifadesi fazla geneldir. Bedeli ödenmemiş pay, bağlam hükümleri veya özel mevzuat ayrıca sonuç doğurabilir.
Aradaki pratik fark, yeni yatırımcı alınırken ortaya çıkar. Yatırımcıya mevcut ortağın payı satılacaksa satış bedelinin kime ödeneceği bellidir: mevcut pay sahibine. Şirkete yeni para girecekse sermaye artırımı başka bir işlemdir. İkisi aynı sözleşmede hedeflenebilir, fakat devir ile sermaye artırımının hukuki ve mali sonuçları farklıdır. İşlemin adını değil, paranın akışını ve ortaklık oranını esas alın.
Pay devrini ele alan daha ayrıntılı bir yazı hazırlarken devir bedelinin ödeme tarihi, şirket borçları için verilen kişisel teminatların akıbeti, eski yönetici yetkisinin kaldırılması ve karar defterleri birlikte incelenmelidir. Payı sattıktan sonra bankadaki kefaletin veya ticaret sicilindeki temsil kaydının kendiliğinden sona erdiğini düşünmek tehlikelidir.
Yatırımcı almak isteyen için anonim şirket mi limited şirket mi?
Yakın çevredeki birkaç kişiyle yürütülen ve ortak değişimi öngörülmeyen bir işte limited şirket uygun olabilir. İlk sermaye eşiği daha düşüktür; ortakların yönetimi doğrudan takip ettiği yapı kolay anlaşılır. Bununla birlikte düşük başlangıç sermayesi, ileride yatırımcı girişi veya kamu borcu riskini önemsiz kılmaz.
Birden fazla yatırım turu, çalışanlara pay verilmesi, ortakların sık değişmesi veya gelecekte halka açılma düşünülüyorsa anonim şirketin pay ve yönetim düzeni daha uygun olabilir. Limited şirket halka açılamaz; anonim şirket ise ancak ilgili sermaye piyasası kuralları ve koşulları yerine getirildiğinde halka arz sürecine girebilir. Bugün anonim şirket kurmak, kendiliğinden halka açık şirket olmak demek değildir.
Yatırım görüşmesinde yalnızca yüzde kaç pay verileceğini tartışmak yetmez. Yeni payların çıkarılması mevcut ortakların oranını düşürür. Kimin yönetim kuruluna aday göstereceği, bilgi alma hakkı, sonraki sermaye ihtiyacı, pay satışında öncelik ve birlikte satış koşulları da konuşulmalıdır. Bu hükümler esas sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesi arasında uyumlu kurulmalıdır. Bir belgede yazılan sözün diğerinde karşılığı yoksa uygulamada beklenen koruma sağlanmayabilir.
Örneğin üç kurucu eşit paylarla başlar ve yatırımcıya şirketin yüzde yirmisi vaat edilir. Bu yüzde yirmi kuruculardan satın alınırsa ödeme kuruculara gider; sermaye artırımıyla verilirse ödeme şirkete girer. Kurucuların sulanma oranı ve oy dengesi de yönteme göre değişir. İşlem masasında “yatırım geldi” demeden önce hangi yöntemin seçildiğini yazılı hale getirmek gerekir.
Vergi bakımından hangi şirket daha avantajlı?
“Anonim şirketin vergisi her zaman daha düşük” veya “limited şirket daha az vergi öder” gibi genel cümlelerle şirket türü seçilemez. Her ikisi de kurumlar vergisi mükellefi olabilir; şirketin faaliyeti, kazancı, dağıtılan kâr, ortakların niteliği ve uygulanacak istisnalar sonucu etkiler. Pay satışının vergilendirilmesinde de payın nasıl edinildiği, elde tutma süresi, satıcının gerçek kişi mi kurum mu olduğu ve işlemin tarihi önemlidir.
Vergi hesabı yapılacaksa yalnızca şirketin ödeyeceği vergiye bakılmamalıdır. Ortağın şirketten ücret, huzur hakkı, kâr payı veya pay satış bedeli olarak ne alacağı farklı sonuçlar doğurur. “Payı anonim şirket üzerinden satarsam kesin vergi çıkmaz” şeklindeki öneriler somut kayıtlar incelenmeden güvenilir değildir. İşlemin hukuki yapısı ve mali hesabı birlikte kurulmalıdır.
Kuruluş maliyeti de tek kalem değildir. Sicil, defter, muhasebe, banka, sözleşme ve gerektiğinde profesyonel yönetim masrafları faaliyet ölçeğine göre değişir. Bugünkü kuruluş farkını birkaç yıl sonraki yatırım veya ortak ayrılığı maliyetiyle karşılaştırmak daha sağlıklı bir hesap sağlar.
Limited şirketten anonim şirkete dönüşüm mümkün mü?
Evet. Başlangıçta limited şirket seçmiş olmak ömür boyu aynı türde kalmak zorunluluğu getirmez. Türk Ticaret Kanunu, koşulları yerine getirildiğinde ticaret şirketlerinin tür değiştirmesine imkân verir. Bunun için mevcut şirketin sermayesi, malvarlığı, finansal tabloları, ortaklık yapısı, kararları ve tescil işlemleri değerlendirilir. Şirketin sözleşmeleri ile ruhsat ve izinleri de kontrol edilmelidir.
Tür değişikliği yeni bir iş kurup eski şirketi kapatmakla aynı işlem değildir. Hukuki devamlılık ilkesi önemlidir; ancak sözleşmedeki bildirim şartları, banka teminatları, düzenleyici kurum izinleri ve vergi sonuçları ayrı ayrı gözden geçirilmelidir. Özellikle önceki dönem kamu borçları ve yöneticilerin görevleri, “artık anonim olduk” denilerek yok sayılamaz.
Yatırımcı görüşmesi başlamışsa tür değişikliğinin zamanlaması da önemlidir. Sermaye artırımı, yatırım sözleşmesi ve tür değişikliği aynı döneme yığılırsa kararların sırası karışabilir. Önce mevcut ortaklık ve borç tablosu çıkarılır, ardından yatırımcının hangi şirkete, hangi paylarla gireceği belirlenir. Ticaret Bakanlığının sicil işlemleri açıklaması tür değişikliğini ayrı bir tescil işlemi olarak gösterir.
Şirket türü seçmeden önce hangi belgeler incelenmeli?
Mevcut bir işe ortak olunacaksa şirket türünden önce şirketin gerçek durumu araştırılmalıdır. Ticaret sicili kayıtları, güncel esas sözleşme veya şirket sözleşmesi, pay defteri, genel kurul ve yönetim kararları, mali tablolar ve ödenmemiş sermaye durumu bir arada görülmelidir. Vergi ve SGK borcu, devam eden dava ve icra dosyası, banka kredisi, rehin ile kişisel kefalet de kararın parçasıdır.
Yeni kurulacak şirkette ise taslak sözleşme en değerli belgedir. Faaliyet konusu, yönetim ve temsil, pay devrine getirilen sınırlar, kâr dağıtımı, karar nisapları ve şirketten ayrılma düzeni sonradan çıkan kavgaları belirler. Hazır metindeki boşlukları yalnızca şirket adı ve sermayeyle doldurmak, ortaklar arasındaki gerçek anlaşmayı yazıya geçirmez.
İki ortak örneği düşünelim. Biri sermayeyi koyuyor, diğeri işi yönetiyor. Şirket limited olarak kurulsa da anonim olarak kurulsa da “kim ne kadar çalışacak, hangi harcamayı onaylayacak, ayrılırsa payı ne olacak” soruları cevaplanmalıdır. Tür seçimi bu anlaşmanın yerine geçmez. Anlaşma yapıldıktan sonra onu taşıyacak şirket türü seçilir.
Şirket türü seçimi için pratik sıra şöyledir: Önce faaliyet ve finansman ihtiyacını belirleyin. Ardından ortakların yönetimde bulunup bulunmayacağını, iki yıl içinde yatırımcı veya pay devri beklenip beklenmediğini ve kamu borcu riskinin nasıl yönetileceğini değerlendirin. Son aşamada sözleşmeyi, temsil yetkisini ve kişisel teminatları birlikte düzenleyin. Böylece “anonim şirket mi limited şirket mi” sorusunun cevabı genel bir ezberden değil, kendi işletmenizin kayıtlarından çıkar.
Temel farklar
| Konu | Anonim Şirket | Limited Şirket | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ortak sayısı | Bir veya daha fazla kurucu; kanunda üst sınır yazılı değil | Bir veya daha çok kişi; en fazla 50 ortak | TTK m.338/1; m.573/1, m.574/1 |
| Tek ortaklı kurulabilir mi? | Evet; tek pay sahipliği tescil ve ilan edilir | Evet; tek ortaklılık tescil ve ilan edilir | m.338/2; m.574/2 |
| En az sermaye (yeni kuruluş, 1.1.2024’ten itibaren) | 250.000 TL; kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL | 50.000 TL | m.332, m.580 + 7887 s. CB Kararı |
| Sermayenin ödenmesi | Nakdi payların en az %25’i tescilden önce, kalanı tescili izleyen 24 ay içinde | %25’in tescilden önce ödenmesi şartı uygulanmaz; ödemede anonim şirket hükümleri kıyasen uygulanır | m.344/1; m.585/1 |
| Yönetim | Bir veya daha fazla kişiden oluşan yönetim kurulu | Müdür(ler); en az bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır | m.359/1; m.623/1 |
| Pay devri | Nama yazılı paylar kural olarak serbestçe devredilir (ciro + zilyetliğin devri) | Yazılı şekil + noter onayı + kural olarak genel kurul onayı | m.490; m.595 |
| Ortaklıktan ayrılma | Kanunda bireysel “çıkma davası” yok; %10 pay sahipleri haklı sebeple fesih davası açabilir | Her ortak haklı sebeple çıkma davası açabilir | m.531; m.638/2 |
| Vergi gibi amme borçları | Pay sahibi için TTK’daki sınırlı sorumluluk; 6183 m.35 limited şirket ortaklarını düzenler | Ortak, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye payı oranında doğrudan sorumludur | 6183 s.K. m.35 |
| Kanuni temsilcinin amme borcu sorumluluğu | Tüzel kişiden tahsil edilemeyen amme alacakları kanuni temsilcilerin şahsi malvarlığından tahsil edilir | Aynı kural | 6183 s.K. mük. m.35 |
Pay devri: Ortaklığı devretmek ne kadar kolay?
Anonim şirkette
- Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe nama yazılı paylar sınırlamaya bağlı olmaksızın devredilir. Devir, ciro edilmiş pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir (m.490).
- Esas sözleşme, nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla devredilebileceğini öngörebilir (m.492/1).
- Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, devralanın Merkezi Kayıt Kuruluşu’na bildirimiyle şirkete ve üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur (m.489/1).
Limited şirkette
| Şart | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Şekil | Devir yazılı yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır | m.595/1 |
| Genel kurul onayı | Sözleşmede aksi yoksa ortaklar genel kurulunun onayı şarttır; devir bu onayla geçerli olur | m.595/2 |
| Ret | Sözleşmede aksi yoksa genel kurul sebep göstermeden reddedebilir | m.595/3 |
| Yasak | Şirket sözleşmesiyle pay devri yasaklanabilir | m.595/4 |
| Yasak veya ret hâlinde | Ortağın haklı sebeple çıkma hakkı saklıdır | m.595/5 |
| Susma | “Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır.” | m.595/7 |
Noterde yapılan pay devrine rağmen genel kurulun toplanmadığı bir davada, devrin üç ayın geçmesiyle zımnen onaylanmış sayıldığı ve şirketin tescilden kaçınmakta haklı olmadığı kabul edilmiştir. Yargıtay bu kararı onamıştır. Yargıtay 11. HD 2025/3669 E., 2026/585 K.
Ortaklıktan çıkış: Şirketten ayrılmak istersem ne olur?
Limited şirkette: Çıkma ve çıkarılma
| Yol | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Sözleşmeden doğan çıkma hakkı | Şirket sözleşmesi ortaklara çıkma hakkı tanıyabilir ve bunu şartlara bağlayabilir | m.638/1 |
| Haklı sebeple çıkma davası | “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.” Mahkeme dava süresince ortağın hak ve borçlarının dondurulmasına veya başka önlemlere karar verebilir | m.638/2 |
| Genel kurul kararıyla çıkarma | Şirket sözleşmesinde çıkarma sebepleri öngörülebilir; ortak, kararın noterden bildiriminden itibaren 3 ay içinde iptal davası açabilir | m.640/1-2 |
| Mahkeme kararıyla çıkarma | Şirketin istemiyle ortağın haklı sebeple çıkarılması saklıdır | m.640/3 |
Haklı sebep somut olarak ispatlanmalıdır:
- Çıkma davası kabul edilen bir olayda ilk derece mahkemesi, çoğunluk ortağının aynı alanda başka şirket kurmasını ve şirketin kiraladığı dükkânı kendi şirketi için kiralamasını sadakat ve rekabet yasağı borcuna aykırı saymıştır. Yargıtay ise çıkma payına karar tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini belirtmiştir: “çıkma payının karar tarihine en yakın tarih itibariyle hesaplanacak olması nazara alınarak, karar tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmekte olup”. Yargıtay 11. HD 2024/3964 E., 2025/2925 K. (Karar tam metninden doğrulanmıştır. Haklı sebep değerlendirmesi alt derece gerekçesidir, faiz tespiti Yargıtay’ın kendi gerekçesidir. Hüküm düzeltilerek onanmıştır.)
- Başka bir davada ilk derece mahkemesi; ortakların bir araya gelmemesini, şirketin sürekli zarar etmesini ve davacının memur olarak çalışmaya başlamasını tek başına haklı sebep saymamıştır. BAM haklı sebebin ispatlanamadığını belirtmiş, Yargıtay kararı onamıştır. Yargıtay 11. HD 2023/6234 E., 2024/7710 K. (Karar tam metninden doğrulanmıştır. Gerekçe alt derece mahkemelerine aittir.)
Anonim şirkette: Bireysel çıkma yok, azlık fesih davası var
Anonim şirket hükümlerinde limited şirketteki gibi bireysel bir “çıkma davası” yer almaz. Kanun’un tanıdığı yol şudur: Haklı sebeplerin varlığında sermayenin en az onda birini (halka açık şirketlerde yirmide birini) temsil eden pay sahipleri, asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine davacıların paylarının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun başka bir çözüme karar verebilir (m.531).
Şirketi kim yönetir?
| Anonim Şirket | Limited Şirket | |
|---|---|---|
| Organ | Esas sözleşmeyle atanmış veya genel kurulca seçilmiş, bir veya daha fazla kişiden oluşan yönetim kurulu (m.359/1) | Şirket sözleşmesiyle belirlenen müdür(ler); yönetim ortaklardan birine, birkaçına, tümüne veya üçüncü kişilere verilebilir (m.623/1) |
| Ortak şartı | m.359’da yönetim kurulu üyesinin pay sahibi olması şartı yer almaz | “En azından bir ortağın, şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin bulunması gerekir.” (m.623/1) |
| Tüzel kişi yönetici | Tüzel kişi adına bir gerçek kişi tescil ve ilan edilir (m.359/2) | Tüzel kişi müdür, görevi yürütecek bir gerçek kişiyi belirler (m.623/2) |
Hangi şirket türü kime uygun?
Aşağıdaki tablo, yukarıda aktarılan kanun hükümlerinden çıkarılan genel bir değerlendirmedir. Somut seçim; vergi, finansman ve sektörel koşullar da dikkate alınarak yapılmalıdır.
| Önceliğiniz | Kanuni düzenleme açısından öne çıkan tür | Neden? |
|---|---|---|
| Daha düşük başlangıç sermayesi | Limited | 50.000 TL’ye karşılık 250.000 TL |
| Payların kolay devredilmesi | Anonim | Ltd’de noter onayı ve kural olarak genel kurul onayı gerekir |
| Ortakların vergi gibi amme borçlarından sermaye payı oranında doğrudan sorumlu tutulmaması | Anonim (pay sahibi olarak) | 6183 m.35 yalnız limited şirket ortaklarını düzenler; yöneticiler her iki türde mük. m.35 kapsamındadır |
| Ortaklıktan mahkeme yoluyla ayrılabilme | Limited | Her ortak haklı sebeple çıkma davası açabilir (m.638/2) |
| 50’den fazla ortak | Anonim | Ltd’de ortak sayısı 50’yi aşamaz |
| Ortakların yönetimde yer alması | Limited | En az bir ortağın yönetim ve temsil yetkisi zorunludur |
Sık sorulan sorular
Limited şirket ortağı şirketin her borcundan sorumlu mudur?
Hayır. Şirketin özel hukuk borçlarında kural olarak şirket malvarlığı sorumludur. Tahsil edilemeyen kamu alacağı için limited ortağa sermaye payı oranında başvuru imkânı ayrı bir düzenlemedir. Ortağın müdür olması, sermaye borcunu ödememesi veya kişisel kefalet vermesi de ayrıca incelenir.
Anonim şirket kurmak için beş ortak gerekir mi?
Hayır. Tek pay sahibi yeterlidir. Aynı şekilde limited şirket de tek ortakla kurulabilir. İş ilerleyince yeni pay sahibi almak için uygulanacak usul şirketin türüne ve sözleşmesine göre değişir.
Limited şirket hissesi noter olmadan devredilebilir mi?
Limited şirket esas sermaye payının devrinde yazılı sözleşme ve imzaların noter onayı kanuni koşuldur. Genel kurul onayı ve şirket sözleşmesindeki hükümler de kontrol edilir. Sadece para gönderilmesi, güvenli bir devir işlemi kurmaz.
Anonim şirket her zaman daha güvenli midir?
Tek başına hayır. Anonim şirket pay sahibinin kamu borçları bakımından konumu farklıdır; ancak yönetim kurulu görevi, temsil yetkisi ve kişisel kefalet sorumluluk doğurabilir. Ayrıca yönetim ve kayıt düzeninin gerektiği gibi kurulması gerekir. Güvenli yapı, doğru şirket türü kadar doğru belgeler ve düzenli uygulamayla oluşur.
Limited şirketin vergi borcundan ortak olarak sorumlu olur muyum?
Evet. Borç şirketten tahsil edilemezse sermaye payınız oranında doğrudan sorumlu olursunuz (6183 m.35). Şirketi temsile yetkili müdürseniz, tahsil edilemeyen amme alacağı ayrıca şahsi malvarlığınızdan da takip edilebilir (6183 mük. m.35).
Limited şirketteki payımı devredince vergi borcu sorumluluğum biter mi?
Kendiliğinden bitmez. Devir öncesine ait amme alacaklarından devreden ve devralan müteselsilen sorumludur (6183 m.35/2). Danıştay da pay devrinin ortaklık dönemine ait sorumluluğu ortadan kaldırmadığını kabul etmiştir.
Limited şirkette pay devri için noter yeterli mi?
Hayır. Noter onayından sonra, şirket sözleşmesinde aksi yoksa genel kurulun onayı da gerekir. Genel kurul başvurudan itibaren üç ay içinde reddetmezse onay verilmiş sayılır (m.595).
Anonim şirketten ayrılmak için dava açabilir miyim?
Anonim şirkette bireysel çıkma davası yoktur. Sermayenin en az onda birine sahip pay sahipleri haklı sebeple fesih davası açabilir; mahkeme fesih yerine davacıların paylarının gerçek değerinin ödenerek çıkarılmalarına karar verebilir (m.531).
Mevcut şirketimin sermayesi yeni asgari tutarın altında; artırmak zorunda mıyım?
Ticaret Bakanlığı duyurusuna göre yeni tutarlar 1.1.2024’ten itibaren yeni kurulacak şirketlere uygulanır. Mevcut şirketler için “bu aşamada” artırım zorunluluğu yoktur.
Resmî kaynaklar: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, Ticaret Bakanlığı şirket bilgileri, asgari sermaye duyurusu, Gelir İdaresi Başkanlığı 6183 sayılı Kanun.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Sözleşme, tapu kaydı, proje teminatı, ödeme belgeleri, arsa sahibiyle yapılan sözleşme ve iflas veya konkordato vb yasal dökümanlar ,kararlar görülmeden somut uyuşmazlık hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.

