CMK 105 Tahliye Talebi Kaç Günde Karara Bağlanır?

CMK 105, tutuklunun salıverilmesi veya tutuklama yerine adli kontrol uygulanması yönündeki istemlerin hangi usulle ve ne kadar sürede karara bağlanacağını düzenler. Genel kural, istem hakkında üç gün içinde karar verilmesidir.

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiği ileri sürülen suçlarda ise kanunda belirtilen istisna dışında karar süresi yedi gündür. Merci, istemi kabul edebilir, reddedebilir veya adli kontrol uygulanmasına karar verebilir. Verilen karara itiraz mümkündür.

CMK 105 Güncel Madde Metni

Usul

Madde 105 – (Değişik: 25/5/2005 – 5353/13 md.) (1) 103 ve 104 üncü maddeler uyarınca yapılan istem üzerine, merciince Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiin görüşü alındıktan sonra, üç gün içinde istemin kabulüne, reddine veya adlî kontrol uygulanmasına karar verilir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/23 md.) 103 üncü maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca yapılan istemler hariç olmak üzere örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından bu süre yedi gün olarak uygulanır. (Ek cümle: 11/4/2013-6459/15 md.) Duruşma dışında bu karar verilirken Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiinin görüşü alınmaz. Bu kararlara itiraz edilebilir.

CMK 105 Hangi İstemlere Uygulanır?

Madde, CMK 103 ve CMK 104 uyarınca yapılan istemlerin incelenme usulünü belirler. Bunlar soruşturma evresinde savcının, şüphelinin veya müdafiin adli kontrol uygulanarak serbest bırakılma istemi ile şüpheli veya sanığın yargılamanın her aşamasındaki salıverilme talebidir.

Cumhuriyet savcısının soruşturma aşamasındaki yetkileri ve re’sen serbest bırakma koşulları CMK 103 savcının tahliye yetkisi yazısında açıklanmıştır.

Şüpheli veya sanığın her aşamada tahliye istemesi, karar mercii ve istinaf ile Yargıtay aşamasındaki uygulama için CMK 104 tahliye talebi yazısı incelenebilir.

Tahliye Talebi Kaç Günde Sonuçlandırılır?

CMK 105’e göre genel karar süresi üç gündür. Süre, 103 veya 104 üncü maddeye göre yapılan istemin yetkili mercie ulaşması ve incelemeye alınmasıyla bağlantılıdır. Başvurunun doğru dosyaya ve görevli mercie sunulması bu nedenle önem taşır.

Üç günlük süre, istemin mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez. Kanun yalnız kararın süresini ve verilebilecek karar türlerini düzenler. Tahliye koşulları dosyadaki deliller, tutuklama nedenleri ve ölçülülük değerlendirmesine göre belirlenir.

Örgüt Suçlarında Yedi Günlük Süre Nasıl Uygulanır?

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiği ileri sürülen suçlar bakımından karar süresi kural olarak yedi gündür. Ancak CMK 103/1’in birinci cümlesi uyarınca Cumhuriyet savcısının şüphelinin adli kontrol altına alınarak serbest bırakılmasını istemesi bu yedi günlük sürenin dışında tutulmuştur.

Dolayısıyla dosyada örgüt suçlaması bulunması tek başına her başvurunun aynı süreye tabi olduğu anlamına gelmez. İstemin kim tarafından ve hangi kanun hükmüne dayanılarak yapıldığı ayrıca belirlenmelidir.

Duruşma Dışında Görüş Alınır mı?

Maddenin ilk cümlesi Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiin görüşünün alınmasını öngörür. Bununla birlikte sonradan eklenen hükme göre karar duruşma dışında veriliyorsa bu kişilerin görüşü alınmaz.

Bu nedenle incelemenin duruşmada mı yoksa duruşma dışında mı yapıldığı usul bakımından önemlidir. Duruşma dışında karar verilmesi, dosyadaki mevcut dilekçe, delil ve belgelerin açık ve düzenli biçimde sunulmasını daha da önemli hâle getirir.

Merci Hangi Kararları Verebilir?

Yetkili hâkim veya mahkeme istemi kabul ederek şüpheli ya da sanığın salıverilmesine karar verebilir. İstemi reddederek tutukluluk hâlinin devamına hükmedebilir veya tutuklama yerine adli kontrol uygulanmasını yeterli görebilir.

Adli kontrol, kişinin serbest bırakılmasına rağmen belirli yükümlülüklere tabi tutulmasıdır. Uygulanacak yükümlülük, suçlamanın ve dosyada görülen risklerin özelliklerine göre belirlenir.

Tutuklamanın başlangıç şartları, kuvvetli suç şüphesi, kaçma veya delilleri etkileme riski ve ölçülülük hakkında tutuklama şartları yazısında ayrıntılı açıklama bulunmaktadır.

CMK 105 Kararına İtiraz Edilebilir mi?

Evet. CMK 105, istemin kabulü, reddi veya adli kontrol uygulanmasına ilişkin kararlara itiraz edilebileceğini açıkça belirtir. İtirazda kararın neden hukuka aykırı olduğu ve hangi somut olguların değerlendirilmediği gösterilmelidir.

İtiraz ile yeni bir tahliye talebi aynı işlevi taşımaz. İtiraz, verilmiş kararın denetlenmesini amaçlar. Yeni tahliye istemi ise sonradan değişen koşullar veya yeni deliller üzerinden tutukluluğun yeniden değerlendirilmesini sağlar.

Başvuruda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dilekçede dosya numarası, tutuklama veya tutukluluğun devamı kararının tarihi, istemin CMK 103 ya da CMK 104’ten hangisine dayandığı ve talep edilen sonuç açıkça belirtilmelidir.

Delillerin toplanmış olması, kaçma veya delillere müdahale riskinin zayıflaması, tutukluluğun süresi ve adli kontrol tedbirlerinin yeterliliği dosyaya özgü biçimde ele alınabilir. Soyut ifadeler yerine belgelendirilebilir olgulara dayanılması gerekir.

CMK 105 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tahliye talebi kaç günde karara bağlanır?

Genel kural üç gündür. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiği ileri sürülen suçlarda, kanundaki istisna dışında süre yedi gün olarak uygulanır.

Üç gün içinde mutlaka tahliye kararı mı verilir?

Hayır. Üç gün karar verme süresidir. Merci istemi kabul edebilir, reddedebilir veya adli kontrol uygulanmasına karar verebilir.

Örgüt suçlarında bütün talepler yedi günlük müdür?

Hayır. CMK 103/1’in ilk cümlesine göre savcının adli kontrol uygulanarak serbest bırakma istemi yedi günlük sürenin dışında bırakılmıştır.

Duruşma dışında karar verilirken tarafların görüşü alınır mı?

CMK 105’in açık hükmüne göre karar duruşma dışında veriliyorsa Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiin görüşü alınmaz.

Mahkeme tutuklama yerine adli kontrol uygulayabilir mi?

Evet. Merci, tahliye veya ret kararı yanında adli kontrol uygulanmasına da karar verebilir.

Tahliye talebi reddedilirse itiraz mümkün müdür?

Evet. CMK 105 kapsamında verilen kararlara kanundaki usule göre itiraz edilebilir.

Ret kararından sonra yeniden tahliye istenebilir mi?

Evet. Yeni gelişmeler veya değişen koşullar ortaya çıktığında yeniden tahliye isteminde bulunulabilir. Önceki ret kararına itiraz hakkı da ayrıca değerlendirilir.

Sonuç

CMK 105, tahliye ve adli kontrol istemlerinin hızlı ve belirli bir usulle incelenmesini amaçlar. Genel karar süresi üç gün, örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlarda kanundaki istisna dışında yedi gündür. Merci istemi kabul edebilir, reddedebilir veya adli kontrol uygulayabilir; bu kararlara itiraz edilebilir.

Salıverilen şüpheli veya sanığın güncel adresini bildirmesi ve adres değişikliklerini soruşturma ya da kovuşturma sonuna kadar iletmesi hakkında CMK 106 adres bildirim yükümlülüğü incelenebilir.

Tahliye talebinin karar süresinin yanında, tutukluluğun en geç otuzar günlük dönemlerle incelenmesine ilişkin kurallar CMK 108 tutukluluk incelemesi kapsamında ayrıca uygulanır.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.