CMK 61 Tanık Ücreti, Yol ve Konaklama Giderleri

Ceza soruşturması veya davasında tanık olarak çağrılan kişi, adliyede geçirdiği zaman ve zorunlu yolculuk nedeniyle masraf yapabilir. CMK 61, bu külfetin tamamının tanığın üzerinde bırakılmaması için zaman tazminatı ile yol, ikamet ve beslenme giderlerinin karşılanmasını düzenler.

Bu ödeme, tanığın anlatımının içeriğine veya davanın sonucuna bağlı bir ödül değildir. Amaç, kamusal bir görev olan tanıklık nedeniyle kaybedilen zamanı ve zorunlu giderleri kanundaki sınırlar içinde karşılamaktır.

CMK 61 Güncel Madde Metni

Tanığa verilecek tazminat ve giderler

Madde 61 – (1) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çağrılan tanığa, her yıl Adalet Bakanlığınca hazırlanan tarifeye göre kaybettiği zaman ile orantılı bir tazminat verilir. Tanık hazır olmak için seyahat etmek zorunda kalmışsa, yol giderleriyle tanıklığa çağrıldığı yerdeki ikamet ve beslenme giderleri de karşılanır.

(2) Birinci fıkra hükmüne istinaden ödenmesi gereken tazminat ve giderler, hiçbir vergi, resim ve harç alınmaksızın, ödenir.

CMK 61’in Amacı ve Kapsamı

Tanıklık, olay hakkında bilgi sahibi kişinin soruşturma veya kovuşturma makamına bildiklerini anlatmasıdır. Tanığın işinden, günlük faaliyetinden veya yaşadığı yerden ayrılarak çağrıldığı yerde bulunması zaman ve masraf kaybına yol açabilir.

CMK 61 bu kaybı üç başlıkta ele alır: kaybedilen zaman için tazminat, gerekli yolculuk giderleri ve çağrılan yerdeki ikamet ile beslenme giderleri. Her kalemin somut çağrı ve tanıklık işlemiyle bağlantılı olması gerekir.

Hüküm, Cumhuriyet savcısı, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çağrılan tanığı kapsar. Bu nedenle yalnız taraflardan birinin özel olarak görüşmeye davet ettiği kişi ile adli makamın resmî çağrısına uyan tanığın durumu aynı değildir.

2026 Yılı Tanık Ücreti Ne Kadardır?

2026 Yılı Tanıklık Ücret Tarifesine göre tanığa, tanıklık nedeniyle kaybettiği zamanla orantılı olarak günlük 130 TL ile 200 TL arasında ücret ödenir. Tarife 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu aralık, her tanığa otomatik olarak üst sınırdan ödeme yapılacağı anlamına gelmez. Ödenecek tutar belirlenirken tanıklık nedeniyle kaybedilen zaman dikkate alınır ve ödeme tarife sınırları içinde belirlenir.

Tanıklık ücreti her yıl yeniden belirlenebildiğinden, çağrı tarihindeki tarifenin kontrol edilmesi gerekir. Başka bir yıla ait tutarın güncelmiş gibi kullanılması yanlış sonuca yol açabilir.

Tanık Ücreti Kimlere Ödenir?

CMK 61’deki tazminat, ceza muhakemesi sırasında yetkili adli makam tarafından tanık sıfatıyla çağrılan kişiye yöneliktir. Kişinin olayın tarafı, şüphelisi veya sanığı değil, tanık sıfatıyla dinlenmesi gerekir.

Çağrının usulü ve tanığın sıfatı dosyadan anlaşılmalıdır. CMK 43 kapsamında tanıkların çağrılması, kural olarak çağrı kâğıdıyla yapılır; bazı durumlarda telefon, faks veya elektronik posta gibi araçlardan da yararlanılabilir.

Tanığın ifadesi alınmadan önce kimliği, olayla ilişkisi ve taraflarla yakınlığı gibi bilgiler sorulur. Bu aşama, tazminat hakkından ayrı olmakla birlikte kişinin hangi sıfatla çağrıldığını ortaya koyar.

Kaybedilen Zaman Tazminatı Nasıl Belirlenir?

Kanun, sabit ve herkese aynı miktarda bir ücret yerine kaybedilen zamanla orantılı tazminat öngörür. Bu nedenle bekleme, dinlenme ve zorunlu ulaşım için ayrılan süre somut olayın koşullarına göre önem taşıyabilir.

Tazminat, tanığın gerçek ücret kaybının tamamını sınırsız biçimde karşılayan bir işçilik alacağı değildir. Ödeme, ilgili yıl için belirlenen tanıklık tarifesinin alt ve üst sınırları içinde yapılır.

Tanığın çalışıyor veya çalışmıyor olması tanıklık görevinin kamusal niteliğini değiştirmez. Ancak kaybedilen zamanın ve ödemenin nasıl belirleneceği, çağrı ile gerçekleştirilen işlem üzerinden değerlendirilir.

Yol Gideri Hangi Durumda Karşılanır?

Tanık, hazır bulunabilmek için seyahat etmek zorunda kalmışsa yol giderleri de karşılanır. Burada yolculuğun tanıklık çağrısıyla bağlantılı ve hazır bulunmak için gerekli olması aranır.

Otobüs, tren veya uçak bileti gibi belgeler ile şehir içi ulaşım giderlerini gösteren kayıtların saklanması yararlıdır. Hangi belgenin isteneceği ve ödeme işleminin nasıl yürütüleceği adli birime göre değişebileceğinden, çağrıyı yapan kalem veya savcılık biriminden bilgi alınabilir.

Gereksiz ya da tanıklık göreviyle bağlantısı bulunmayan harcamaların karşılanacağı varsayılmamalıdır. Ulaşım tercihi ile giderin zorunluluğu ve uygunluğu somut olarak değerlendirilebilir.

Konaklama ve Beslenme Giderleri Ödenir mi?

CMK 61, tanıklığa çağrılan yerdeki “ikamet ve beslenme giderleri”nin de karşılanacağını belirtir. Özellikle başka şehirden gelen ve aynı gün dönmesi mümkün olmayan tanık bakımından konaklama ihtiyacı doğabilir.

Bu giderlerin de tanıklık için hazır bulunmanın zorunlu sonucu olması gerekir. Otel, konaklama ve yemek harcamalarına ilişkin fiş veya faturaların korunması, giderin miktarının ve tanıklık işlemiyle bağlantısının gösterilmesini kolaylaştırır.

Her harcamanın otomatik olarak ve sınırsız biçimde ödeneceği düşünülmemelidir. Zorunluluk, süre, yer ve belgelendirme birlikte değerlendirilir.

Tanık Ücretinden Vergi veya Harç Kesilir mi?

Hayır. CMK 61/2, tanığa ödenmesi gereken tazminat ve giderlerin hiçbir vergi, resim ve harç alınmaksızın ödeneceğini açıkça düzenler.

Bu muafiyet, madde kapsamındaki tazminat ve giderlere ilişkindir. Tanık, kendisine bildirilen ödeme tutarında kesinti bulunduğunu düşünüyorsa ödeme kaydını ve hangi kalemlerin esas alındığını ilgili adli birimden öğrenebilir.

Tanık Ücreti Nasıl Talep Edilir?

Uygulamada tanığın dinlenmesi tamamlandığında ücret ve gider talebini tutanağa geçirtmesi, ödeme işleminin takibini kolaylaştırır. Çağrı kâğıdı, kimlik belgesi, ulaşım biletleri, konaklama ve beslenme belgeleri ile istenirse banka hesap bilgileri hazır bulundurulabilir.

Belge listesi ve ödeme yöntemi birimlerin teknik uygulamasına göre farklılaşabilir. Bu nedenle tanık, duruşmadan ayrılmadan önce mahkeme kaleminden veya soruşturma aşamasında ilgili savcılık biriminden ödeme için yapılması gereken işlemi sormalıdır.

Gider belgesi bulunmaması hâlinde hakkın bütünüyle kaybedildiği peşinen söylenemez; ancak giderin varlığını ve miktarını ispat etmek güçleşebilir. Mümkün olan tüm kayıtların saklanması önemlidir.

Tanık Gelmezse Yine Ücret Alabilir mi?

CMK 61, tanığın çağrıya uyarak hazır bulunması nedeniyle doğan zaman ve gider kaybını karşılar. Tanık hiç gelmemişse, hazır bulunmak için yapılmış bir işlem ve dinlenme süreci bulunup bulunmadığı somut dosyadan incelenir.

Usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeretsiz gelmeyen tanık bakımından ücret hakkından farklı sonuçlar gündeme gelebilir. CMK 44 çağrıya uymayan tanığın zorla getirilmesini ve gelmemenin neden olduğu giderleri düzenler.

Tanığın çağrıya gelmesi ile tanıklık veya yeminden kanuni sebep olmadan çekinmesi de ayrı konulardır. Sebepsiz çekinmenin gider ve disiplin hapsi sonuçları CMK 60 kapsamında değerlendirilir.

Ceza Davası ile Hukuk Davasındaki Tanık Ücreti Aynı mıdır?

Hayır. CMK 61 ve buna dayanan yıllık tarife ceza muhakemesindeki tanıklık için uygulanır. Hukuk davalarındaki tanık ücreti ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve o alana ait yıllık tarife çerçevesinde belirlenir.

İki tarifenin adı ve konusu birbirine benzese de dayanak kanunları, kapsamları ve tutarları farklı olabilir. Dosyanın ceza davası mı hukuk davası mı olduğu kontrol edilmeden tutar hesabı yapılmamalıdır.

Ödeme İçin Hangi Belgeler Saklanmalıdır?

• Tanık çağrı kâğıdı veya çağrıyı gösteren kayıt.
• Kimlik belgesi ve dosya bilgileri.
• Otobüs, tren, uçak ve diğer ulaşım biletleri.
• Konaklama faturası veya ödeme belgesi.
• Beslenme giderini gösteren fiş ve faturalar.
• İlgili birim isterse banka hesap bilgileri.
• İş veya gelir kaybını açıklamaya yardımcı olabilecek kayıtlar.

Belgelerin saklanması tek başına her kalemin ödeneceği anlamına gelmez. Giderin tanıklık çağrısıyla bağlantısı, zorunluluğu ve uygunluğu ayrıca değerlendirilir.

Bilirkişinin ücret ve giderleri tanık tazminatından farklı özel hükümlere tabidir. Tanıklık kurallarının bilirkişiye hangi ölçüde uygulanabileceği CMK 62 kapsamında bilirkişiye uygulanan hükümler bakımından ayrıca incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1. 2026 yılında tanık ücreti ne kadar?

Ceza muhakemesinde 2026 tarifesine göre günlük tanıklık ücreti, kaybedilen zamanla orantılı olarak 130 TL ile 200 TL arasında belirlenir.

2. Tanık ücretini istemek gerekir mi?

Ödeme işleminin atlanmaması için tanığın dinlenme sonrasında ücret ve gider talebini ilgili savcılık birimine veya mahkeme kalemine bildirmesi ve gerekiyorsa tutanağa geçirtmesi yararlıdır.

3. Başka şehirden gelen tanığın yol parası ödenir mi?

Evet. Tanık hazır bulunmak için seyahat etmek zorunda kalmışsa gerekli yol giderleri CMK 61 kapsamında karşılanır.

4. Otel ve yemek masrafı karşılanır mı?

Tanıklığa çağrılan yerde zorunlu olarak yapılan ikamet ve beslenme giderleri karşılanabilir. Giderlerin belgelenmesi ve tanıklık işlemiyle bağlantısının gösterilmesi önemlidir.

5. Tanık ücretinden vergi kesilir mi?

Hayır. CMK 61’e göre tazminat ve giderler hiçbir vergi, resim ve harç alınmaksızın ödenir.

6. Her tanığa 200 TL mi ödenir?

Hayır. 200 TL 2026 tarifesindeki günlük üst sınırdır. Tutar, tanıklık nedeniyle kaybedilen zamanla orantılı biçimde 130 TL ile 200 TL arasında belirlenir.

7. Ceza davası ile hukuk davasındaki tanık ücreti aynı mı?

Hayır. CMK 61 ceza muhakemesine ilişkindir. Hukuk davalarında ayrı kanuni dayanak ve ayrı tanık ücret tarifesi uygulanır.

Sonuç

CMK 61, yetkili adli makam tarafından çağrılan tanığın kaybettiği zaman için yıllık tarife sınırları içinde tazminat almasını; zorunlu seyahat, ikamet ve beslenme giderlerinin karşılanmasını sağlar. Ödemeden vergi, resim veya harç kesilmez.

Tanığın çağrı belgesini ve gider kayıtlarını saklaması, talebini dinlenme sonrasında ilgili birime bildirmesi ve ceza muhakemesi tarifesini hukuk yargılaması tarifesiyle karıştırmaması gerekir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.