Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir? Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir?

“Adli sicil kaydı nasıl silinir?” sorusunun cevabı yalnız cezanın üzerinden kaç yıl geçtiğine bakılarak verilemez. Öncelikle görünen bilginin aktif adli sicil kaydı mı, arşiv kaydı mı yoksa HAGB gibi ayrı bir sistemde tutulan karar mı olduğu belirlenmelidir.

Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında aktif adli sicil kaydı kural olarak tamamen yok edilmez; önce silinerek arşive alınır. Arşiv kaydının tamamen silinmesi ise mahkûmiyetin türüne göre 5, 15 veya 30 yıllık farklı sürelere tabi olabilir. adlisicil.adalet.gov.tr

Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Arasındaki Fark Nedir?

Adli sicil, kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbiri mahkûmiyetlerine ilişkin güncel kayıtların tutulduğu sistemdir. Halk arasında “sabıka kaydı” olarak adlandırılır.

Arşiv kaydı ise aktif sicilden çıkarılmış mahkûmiyet bilgisinin kanunda öngörülen süre boyunca tutulduğu bölümdür.

Bir belgenin “adli sicil kaydı yoktur” göstermesi, kişi hakkında hiçbir arşiv bilgisinin bulunmadığını her durumda kanıtlamaz. Belgenin alınış amacı ve arşiv kaydı seçeneği kontrol edilmelidir.

Hangi Kararlar Adli Sicile Kaydedilir?

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na göre başlıca şu bilgiler kaydedilir:

• Kesinleşmiş hapis cezası,
• Ertelenmiş hapis cezası ve denetim sonucu,
• Adli para cezası,
• Kısa süreli hapis cezası yerine uygulanan seçenek yaptırım,
• Mahkûmiyetle bağlantılı hak veya meslek yasağı,
• Koşullu salıverme ve infazın tamamlanması,
• Ceza zamanaşımının dolduğuna ilişkin karar,
• Genel veya özel af bilgisi.

Adli para cezası ile idari para cezası birbirinden farklıdır. Kesinleşmiş adli para cezası sicile kaydedilirken idari para cezaları, disiplin cezaları ve tazyik hapsi kararları adli sicile kaydedilmez. adlisicil.adalet.gov.tr

Beraat veya Takipsizlik Sabıka Kaydına İşlenir mi?

Beraat kararı, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve sıradan soruşturma kaydı, kesinleşmiş mahkûmiyet değildir. Bu nedenle normal adli sicil belgesinde mahkûmiyet olarak yer almaması gerekir.

Bununla birlikte kişi hakkında daha önce verilmiş mahkûmiyet, yargılamanın yenilenmesi veya kanun yararına bozma sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararına dönüşmüşse eski adli sicil ve arşiv kaydının tamamen silinmesi gerekir. adlisicil.adalet.gov.tr

Kararın kesinleşmesine rağmen kayıt görünüyorsa kesinleşme şerhli kararın sisteme iletilip iletilmediği araştırılmalıdır.

HAGB Kararı Adli Sicilde Görünür mü?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, kesinleşmiş mahkûmiyet gibi normal adli sicile yazılmaz. Bu kararlar kendilerine özgü bir sistemde tutulur ve yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim ya da Cumhuriyet başsavcılığı tarafından istenebilir. adlisicil.adalet.gov.tr

Bu nedenle kişinin normal amaçla aldığı belgede HAGB kararının görünmemesi beklenir. Denetim süresi sonunda düşme kararı verilmişse bu kararın kesinleşmesi ve sisteme işlenmesi ayrıca kontrol edilmelidir.

Aktif Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Arşive Alınır?

Adli Sicil Kanunu’nun 9. maddesine göre aktif kayıt başlıca şu durumlarda silinerek arşive alınır:

1. Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması.
2. Mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık kararı.
3. Ceza zamanaşımının dolması.
4. Genel af.

Buradaki “silinme”, kaydın her durumda tamamen yok olması anlamına gelmez. Kayıt aktif sicilden çıkarılarak arşive aktarılır. adlisicil.adalet.gov.tr

Ceza Bittiği Hâlde Kayıt Neden Görünmeye Devam Eder?

İnfazın fiilen tamamlanması ile bunun merkezî adli sicil sistemine bildirilmesi farklı işlemlerdir.

Kayıt şu nedenlerle görünmeye devam edebilir:

• İnfazın tamamlandığını gösteren yerine getirme fişi düzenlenmemiş olabilir.
• Adli para cezasının ödendiği bilgisi sisteme ulaşmamış olabilir.
• Denetim süresinin tamamlandığına ilişkin karar eksik olabilir.
• Mahkeme kararında veya kimlik bilgilerinde hata bulunabilir.
• Başka bir cezanın infazı henüz tamamlanmamış olabilir.
• Kişi aktif kayıt yerine arşiv bilgilerini içeren belgeyi inceliyor olabilir.

Bu durumda yalnız “kaydımı silin” başvurusu yapmak yerine, eksik infaz veya mahkeme belgesinin hangi makamdan tamamlanacağı belirlenmelidir.

Adli Para Cezası Ödendiğinde Kayıt Hemen Silinir mi?

Adli para cezası ödendiğinde infaz tamamlanmış olur. Ancak ödeme bilgisinin ilgili infaz birimi tarafından yerine getirme fişiyle sisteme bildirilmesi gerekir.

Ödeme dekontu bulunmasına rağmen kayıt görünüyorsa:

1. İnfaz savcılığı veya ilgili adliye biriminden dosyanın infaz durumu sorulmalıdır.
2. Yerine getirme fişinin düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilmelidir.
3. Güncel adli sicil belgesi yeniden alınmalıdır.
4. Gerekiyorsa e-Devlet üzerinden silme veya düzeltme başvurusu yapılmalıdır.

Ödeme tarihi ile arşiv kaydının tamamen silinme tarihi aynı değildir. Aktif kayıt arşive alındıktan sonra ayrıca Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesindeki süre uygulanır.

Arşiv Kaydı Beş Yılda Silinir mi?

Bütün arşiv kayıtları beş yılda silinmez.

Genel süreler şöyledir:

Süre, yalnız karar tarihinden veya cezaevinden çıkış tarihinden değil, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten hesaplanır. adlisicil.adalet.gov.tr

Hangi Suçlarda 15 veya 30 Yıllık Süre Uygulanır?

Uzun süreler, Anayasa’nın 76. maddesi veya Türk Ceza Kanunu dışındaki özel kanunlar nedeniyle belirli hak yoksunluklarına yol açan mahkûmiyetler bakımından uygulanır.

Suçun adı kadar şu sorular önemlidir:

• Mahkûmiyet hangi kanun maddesine dayanıyor?
• Özel kanun, bu mahkûmiyete meslek veya görev yasağı bağlıyor mu?
• Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmış mı?
• İnfaz hangi tarihte tamamlanmış?
• Kayıt ne zaman arşive alınabilir hâle gelmiş?

Bu nedenle “her suç beş yılda arşivden silinir” şeklindeki bilgi güvenli değildir.

Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Nedir?

Memnu hakların iadesi olarak da bilinen yasaklanmış hakların geri verilmesi, Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların mahkûmiyete bağladığı bazı hak yoksunluklarının kaldırılmasını sağlayan yargısal yoldur.

Başlıca koşullar şunlardır:

• Cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmiş olmalıdır.
• Kişi bu süre içinde yeni bir suç işlememiş olmalıdır.
• Mahkemede kişinin hayatını iyi hâlli sürdürdüğü yönünde kanaat oluşmalıdır.

Başvuru, hükmü veren mahkemeye veya kişinin yerleşim yerindeki aynı dereceli mahkemeye yapılabilir. Mahkeme dosya üzerinden ya da savcı ve hükümlüyü dinleyerek karar verebilir. adlisicil.adalet.gov.tr

Memnu Hakların İadesi Sicili Hemen Temizler mi?

Hayır. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı ile arşiv kaydının tamamen silinmesi aynı işlem değildir.

Karar:

• Özel kanundan doğan hak yoksunluğunun giderilmesini sağlayabilir.
• Arşiv kaydının silinmesinde 30 yıl yerine 15 yıllık sürenin uygulanmasına imkân verebilir.
• Kesinleştiğinde ayrıca adli sicil arşivine kaydedilir.

Dolayısıyla mahkeme kararı alındığı gün bütün arşiv kayıtlarının otomatik olarak yok olacağı düşünülmemelidir.

e-Devlet Üzerinden Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?

Adalet Bakanlığı, adli sicil silme ve düzeltme başvurularını e-Devlet üzerinden kabul etmektedir. Resmî hizmetin adı Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebidir. adlisicil.adalet.gov.tr

Genel başvuru sırası şöyledir:

1. Adli Sicil Kaydı Sorgulama hizmetinden güncel belge alınır.
2. Kayıt satırındaki mahkeme, karar, esas ve ceza bilgileri belirlenir.
3. İnfazın tamamlanma tarihi kontrol edilir.
4. Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi hizmetine girilir.
5. Talebin silme mi, düzeltme mi olduğu açıkça belirtilir.
6. Kesinleşmiş karar ve infaz belgesi gibi destekleyici belgeler eklenir.
7. Başvuru sonucu takip edilir.

Başvurunun e-Devlet üzerinden yapılabilmesi, her kaydın talep üzerine hemen silineceği anlamına gelmez. Kanuni koşullar ve süreler ayrıca incelenir.

Başvuruya Hangi Belgeler Eklenmelidir?

Dosyaya göre şu belgeler gerekli olabilir:

• Kimlik bilgileri,
• Güncel adli sicil ve arşiv belgesi,
• Kesinleşme şerhli mahkeme kararı,
• İnfazın tamamlandığını gösteren belge,
• Adli para cezası ödeme belgesi,
• Denetim süresinin tamamlandığına ilişkin karar,
• Beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı,
• Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı,
• Önceki başvuru ve ret cevabı,
• Kimlik veya karar bilgisindeki hatayı gösteren resmî belge.

Belgeler arasında farklı tarih veya karar numarası varsa başvuru öncesinde uyuşmazlık giderilmelidir.

Adli Sicil Kaydını Hangi Kurum Siler?

Adli sicil kayıtlarını güncelleme, arşive alma, düzeltme ve silme yetkisi Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğündedir.

Başvurular üç hâkimden oluşan komisyon tarafından değerlendirilebilir. İncelemede suç ve karar tarihi, infazın tamamlanması, cezanın türü, kişinin yaşı, başka kayıtların bulunması ve yasaklanmış hakların geri verilmesi gibi unsurlar dikkate alınır. adlisicil.adalet.gov.tr

Başvuru Reddedilirse Hangi Yola Başvurulur?

Öncelikle ret gerekçesi öğrenilmelidir. İzlenecek yol gerekçeye göre değişir:

• İnfazın tamamlanmadığı belirtilmişse infaz savcılığı kayıtları incelenir.
• Kesinleşme veya yerine getirme fişi eksikse ilgili adliye birimine başvurulur.
• Mahkeme kararında maddi hata varsa kararı veren mahkemeden düzeltme istenebilir.
• Kanuni arşiv süresi dolmamışsa sürenin başlangıcı yeniden hesaplanır.
• Hak yoksunluğu devam ediyorsa yasaklanmış hakların geri verilmesi değerlendirilir.
• Genel Müdürlüğün idari işleminin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idari yargı yolu ayrıca incelenebilir.

Her ret kararı aynı mahkemeye götürülmez. Kaydın kaynağı, talebin niteliği ve ret gerekçesi belirlenmeden görevli mahkeme konusunda kesin sonuca varılmamalıdır.

Adli Sicil ve Arşiv Bilgilerini İşveren Görebilir mi?

Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir ve veriliş amacı dışında kullanılamaz. Arşiv bilgileri yalnız kanunda sayılan kişiler ve kurumlar tarafından istenebilir. adlisicil.adalet.gov.tr

İşverenin kişinin kaydını istediği gibi doğrudan sorgulama yetkisi yoktur. İşin niteliği ve özel mevzuat gerektiriyorsa adaydan belirli amaçla alınmış belge istenebilir.

Arşiv kaydının talep edilmesinin kanuni dayanağı, gerekliliği ve kişisel verilerin korunması bakımından ölçülülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.

Uygulanabilecek İşlem Sırası

1. Güncel adli sicil ve arşiv belgesi alınmalıdır.
2. Görünen kaydın aktif sicil mi, arşiv mi olduğu belirlenmelidir.
3. Kesinleşmiş karar temin edilmelidir.
4. Cezanın infaz tarihi tespit edilmelidir.
5. Yerine getirme fişi kontrol edilmelidir.
6. Kaydın beş, on beş veya otuz yıllık grupta olup olmadığı belirlenmelidir.
7. Hak yoksunluğu varsa geri verme koşulları incelenmelidir.
8. e-Devlet üzerinden silme veya düzeltme başvurusu yapılmalıdır.
9. Ret hâlinde gerekçe ve görevli merci ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
10. Başvuru sonrası güncel belge alınarak işlemin sonucu doğrulanmalıdır.

İki Kısa Örnek

Örnek 1: Adli para cezasını ödeyen kişinin kaydı iki yıl sonra hâlen aktif görünmektedir. Öncelikle ödeme bilgisinin infaz dosyasına işlendiği ve yerine getirme fişinin merkezî sisteme gönderildiği kontrol edilmelidir.

Örnek 2: Mahkûmiyet özel kanuna göre mesleki hak yoksunluğu doğurmaktadır. Bu kayıt için sıradan beş yıllık arşiv süresi uygulanmayabilir; yasaklanmış hakların geri verilmesi ve 15–30 yıllık süreler incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Sabıka kaydı ceza bittikten hemen sonra silinir mi?

İnfaz tamamlandığında aktif kayıt arşive alınabilir. Arşiv kaydının tamamen silinmesi için ayrıca kanundaki sürenin dolması gerekir.

Arşiv kaydı her durumda beş yılda silinir mi?

Hayır. Bazı hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde 15 veya 30 yıllık süre uygulanır.

Adli sicil kaydı e-Devlet’ten silinebilir mi?

Silme ve düzeltme talebi e-Devlet üzerinden iletilebilir. Sonuç, kaydın kanuni silinme koşullarını taşıyıp taşımadığı incelenerek belirlenir.

Adli para cezası sabıka kaydına işler mi?

Kesinleşmiş adli para cezası adli sicile kaydedilir. İdari para cezası ise kaydedilmez.

HAGB iş başvurusunda görünür mü?

HAGB normal adli sicil belgesinde gösterilmez; ayrı bir sistemde tutulur ve kanunda belirtilen adli makamlar tarafından istenebilir.

Memnu hakların iadesi için hangi mahkemeye başvurulur?

Hükmü veren mahkemeye veya hükümlünün yerleşim yerindeki aynı dereceli mahkemeye başvurulabilir.

Sonuç

“Adli sicil kaydı nasıl silinir?” sorusunda ilk ayrım aktif sicil ve arşiv kaydı arasında yapılmalıdır. Cezanın infaz edilmesi aktif kaydın arşive alınmasını sağlayabilir; ancak arşiv bilgisinin tamamen silinmesi için ayrıca 5, 15 veya 30 yıllık süre uygulanabilir.

Süre başlangıcı hükmün verildiği tarihten değil, çoğunlukla arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten hesaplanır. Bu nedenle kesinleşme, infaz, ödeme ve yerine getirme fişi birlikte incelenmelidir.

Başvuru e-Devlet üzerinden Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi hizmetiyle yapılabilir. Özel kanundan kaynaklanan hak yoksunluğu varsa ayrıca yasaklanmış hakların geri verilmesi için mahkemeye başvurulması gerekebilir.

Güncel Kaynaklar

1. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu
2. Adli Sicil Yönetmeliği
3. Adalet Bakanlığı Adli Sicil Hizmetleri
4. e-Devlet Adli Sicil Kaydı Sorgulama
5. e-Devlet Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi

Karar türleri arasındaki ayrım için hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve beraat, mahkûmiyet ve düşme kararları hakkındaki yazılar incelenebilir. İnfaz ve mahkûmiyetin sonuçlarına ilişkin genel bilgiye ceza hukuku sayfasından ulaşılabilir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Mahkûmiyet kararı, suç tarihi, kesinleşme ve infaz bilgileri, arşiv kaydı ve özel kanunlardaki hak yoksunlukları incelenmeden somut olay hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.