Seri muhakeme, belirli suçlarda soruşturmayı daha kısa sürede sonuçlandırabilen özel bir usuldür. Ancak yalnız suçun katalogda bulunması yeterli değildir. Şüpheli bilgilendirilmeli, teklif Cumhuriyet savcısı tarafından yapılmalı ve kabul mutlaka müdafi huzurunda açıklanmalıdır.

CMK 250 Güncel Madde Metni

Seri muhakeme usulü

Madde 250 – (1) Soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır:

a) Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),

2. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170, birinci ve üçüncü fıkra),

3. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),

4. Gürültüye neden olma (madde 183),

5. Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),

6. Mühür bozma (madde 203),

7. Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),

8. Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228, birinci fıkra),

9. Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268), suçları.

b) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile 15 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçlar.

c) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen suç.

d) 13/12/1968 tarihli ve 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen suç.

e) 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen suç.

(2) Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri, şüpheliyi, seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirir.

(3) Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi hâlinde bu usul uygulanır.

(4) Cumhuriyet savcısı, Türk Ceza Kanununun 61 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan ve koşulları bulunduğu takdirde zincirleme suça ilişkin hükümler uygulandıktan sonra belirlenen cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler.

(5) Dördüncü fıkra uyarınca sonuç olarak belirlenen hapis cezası Cumhuriyet savcısı tarafından, koşulları bulunması hâlinde Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesine göre seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya 51 inci maddesine göre ertelenebilir.

(6) Bu maddeye göre belirlenen yaptırımlar hakkında, Cumhuriyet savcısı tarafından, koşulları bulunması hâlinde 231 inci madde kıyasen uygulanabilir.

(7) Bu madde kapsamında yaptırım uygulanması, güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.

(8) Cumhuriyet savcısı, şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını yazılı olarak görevli mahkemeden talep eder. Talep yazısında;

a) Şüphelinin kimliği ve müdafii,

b) Mağdur veya suçtan zarar görenlerin kimliği ile varsa vekili veya kanuni temsilcisi,

c) İsnat olunan suç ve ilgili kanun maddeleri,

d) İsnat olunan suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,

e) Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,

f) İsnat olunan suçu oluşturan olayların özeti,

g) Üçüncü fıkrada belirtilen şartların gerçekleştiği,

h) Belirlenen yaptırım ile beşinci ve altıncı fıkra uygulanmış ise bunlara ilişkin hususlar ve güvenlik tedbirleri,

gösterilir. Bu fıkraya aykırı olarak düzenlendiği, belirlenen yaptırımda maddi hata yapıldığı, yaptırım hakkında 231 inci veya Türk Ceza Kanununun 50 nci ve 51 inci maddelerinin uygulanmasında objektif koşulların gerçekleşmediği ya da teklif edilen cezanın mahiyetine uygun bir güvenlik tedbiri belirtilmediği anlaşılan talep yazısı, eksikliklerin tamamlanması amacıyla mahkemece Cumhuriyet başsavcılığına iade edilir.

(9) Mahkeme, şüpheliyi müdafii huzurunda dinledikten sonra üçüncü fıkradaki şartların gerçekleştiği, eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olduğu ve dosyadaki mevcut delillere göre mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiği kanaatine varırsa talep yazısında belirtilen yaptırımdan daha ağır olmamak üzere dört ila yedinci fıkra hükümleri doğrultusunda hüküm kurar; aksi takdirde talebi reddeder ve soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyayı Cumhuriyet başsavcılığına gönderir. Mazeretsiz olarak mahkemeye gelmeyen şüpheli, bu usulden vazgeçmiş sayılır.

(10) Seri muhakeme usulünün herhangi bir sebeple tamamlanamaması veya soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi hâllerinde, şüphelinin seri muhakeme usulünü kabul ettiğine ilişkin beyanları ile bu usulün uygulanmasına dair diğer belgeler, takip eden soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde delil olarak kullanılamaz.

(11) Suçun iştirak hâlinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz. Seri muhakeme usulü, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde uygulanmaz.

(12) Seri muhakeme usulü, yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı hâllerinde uygulanmaz.

(13) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma hâlinde, seri muhakeme usulü uygulanmaz.

(14) Dokuzuncu fıkra kapsamında mahkemece kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii, itirazı üçüncü ve dokuzuncu fıkralardaki şartlar yönünden inceler.

(15) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Seri Muhakeme Usulü Nedir?

Seri muhakeme, soruşturma sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği katalog suçlarda uygulanır. Cumhuriyet savcısı yaptırımı kanundaki esaslara göre belirler; şüphelinin müdafi huzurunda kabulünden sonra görevli mahkemeden hüküm kurulmasını ister.

Bu yol klasik bir duruşma sürecinin kısaltılmış biçimi değildir. Teklif, kabul, yaptırımın belirlenmesi ve mahkeme denetimi kendine özgü kurallara bağlıdır.

Hangi Suçlarda Uygulanır?

Usul yalnız CMK 250/1’de sayılan suçlarda uygulanabilir. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma, gürültüye neden olma, mühür bozma ve bazı 6136 sayılı Kanun suçları bunlar arasındadır.

Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması bakımından kapsam, 24 Aralık 2025 tarihli değişiklikle TCK 170’in birinci ve üçüncü fıkraları olarak belirlenmiştir. İsnadın tam fıkrası kontrol edilmelidir. Konunun maddi ceza hukuku yönü için TCK 170 genel güvenliğin tehlikeye sokulması yazısı incelenebilir.

Şüpheli Teklifi Kabul Etmek Zorunda mı?

Hayır. Seri muhakeme ancak şüphelinin özgür iradesiyle ve müdafi huzurunda kabul etmesiyle uygulanır. Şüpheli kabul etmezse soruşturma genel hükümlere göre yürütülür.

Kabulden önce isnat, önerilen yaptırım, kabulün sonuçları ve başvuru yolu anlaşılır biçimde açıklanmalıdır. Müdafi bulunmadan alınan kabul, maddenin aradığı koşulu karşılamaz.

Ceza İndirimi Nasıl Hesaplanır?

Cumhuriyet savcısı önce suçun cezasını TCK 61’deki ölçütlere göre alt ve üst sınır arasında belirler. Zincirleme suç şartları varsa bunlar uygulandıktan sonra belirlenen yaptırımdan yarı oranında indirim yapılır.

Sonuç hapis cezası koşulları varsa seçenek yaptırıma çevrilebilir veya ertelenebilir. CMK 231’in uygulanma şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması da kıyasen değerlendirilebilir. HAGB’nin güncel şartları CMK 231 HAGB yazısında açıklanmıştır.

Mahkeme Neyi Denetler?

Mahkeme şüpheliyi müdafi huzurunda dinler; kabulün geçerliliğini, eylemin kapsamda bulunmasını ve mevcut delillere göre mahkûmiyet koşullarını denetler. Hükmedilecek yaptırım, savcının talebinde belirtilenden daha ağır olamaz.

Koşullar yoksa talep reddedilir ve dosya genel hükümlere göre sonuçlandırılması için Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Şüpheli mazeretsiz biçimde mahkemeye gelmezse bu usulden vazgeçmiş sayılır.

Usul Tamamlanamazsa Kabul Beyanı Delil Olur mu?

Hayır. Seri muhakeme tamamlanamaz veya dosya genel hükümlere dönerse şüphelinin kabul beyanı ile bu usule ait belgeler sonraki soruşturma ve kovuşturmada delil olarak kullanılamaz.

Bu güvence, şüphelinin özel usule katılmayı değerlendirmesi sırasında yaptığı açıklamaların daha sonra aleyhine kullanılmasını önler.

Birden Fazla Şüpheli Varsa Ne Olur?

Suç iştirak hâlinde işlenmişse şüphelilerden birinin seri muhakemeyi kabul etmemesi durumunda bu usul uygulanmaz. Ayrıca kapsamdaki suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte işlenmişse seri muhakemeye gidilemez.

Kimler Hakkında Uygulanmaz?

Seri muhakeme yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı hâllerinde uygulanmaz. CMK 250/12’de daha önce bulunan “sağır ve dilsizlik” ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 5 Kasım 2024 tarihli iptal kararı sonrasında güncel metinde yer almamaktadır.

Şüphelinin dosyada bildirdiği adreste bulunmaması veya yurt dışında olması da uygulamaya engeldir. CMK 250/13’teki “ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması” ibaresini iptal eden Anayasa Mahkemesi kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra 3 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle güncel fıkra, belirsiz başka nedenlerle ulaşılamamayı artık bağımsız engel olarak saymamaktadır.

Karara Karşı Hangi Yola Başvurulur?

Mahkemenin CMK 250/9 kapsamında kurduğu hükme karşı itiraz edilebilir. İtiraz mercii, özellikle teklifin müdafi huzurunda kabul edilmesi ile mahkemenin dokuzuncu fıkradaki denetim koşullarını inceler.

Başvuru süresi ve mercii, kararın bildiriminde yer alan kanun yolu açıklamasından kontrol edilmelidir. Yanlış veya eksik kanun yolu bildiriminin etkisi somut dosyanın koşullarıyla birlikte değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

Seri muhakeme her suçta uygulanır mı?

Hayır. Yalnız CMK 250/1’de sınırlı olarak sayılan suçlarda uygulanabilir.

Seri muhakemeyi kabul etmek zorunlu mu?

Hayır. Şüphelinin müdafi huzurunda özgür iradesiyle kabul etmesi gerekir.

Seri muhakemede ceza ne kadar indirilir?

Kanundaki yöntemle belirlenen yaptırımdan yarı oranında indirim yapılır.

Avukat olmadan seri muhakeme kabul edilebilir mi?

Hayır. Kanun kabulün müdafi huzurunda yapılmasını zorunlu tutar.

Mahkeme savcının talebinden daha ağır ceza verebilir mi?

Hayır. Mahkeme talep yazısındaki yaptırımdan daha ağır bir hüküm kuramaz.

Seri muhakeme tamamlanmazsa kabul beyanı kullanılabilir mi?

Hayır. Kabul beyanı ve özel usule ait belgeler sonraki işlemlerde delil olarak kullanılamaz.

Seri muhakeme kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. CMK 250/14, mahkemece kurulan hükme karşı itiraz yolunu açıkça düzenler.

Sonuç

CMK 250 seri muhakemeyi katalog suç, savcı teklifi, müdafi huzurunda özgür kabul, yarı oranında indirim ve mahkeme denetimi şartlarına bağlar. Dosyanın kapsama girip girmediği, yaptırım hesabı ve kabulün sonuçları karar verilmeden önce birlikte değerlendirilmelidir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.