Cezaevinde Havalandırma Hakkı: Açık Havaya Çıkma Süresi ve Şikâyet

Cezaevinde havalandırma hakkı, kişinin açık havaya çıkabilmesiyle ilgilidir. Açık havada çalışmayan veya kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüye, hava koşulları elverdiği ölçüde günde en az bir saat açık havada gezinme olanağı verilmesi gerekir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında günlük bir saat ve bunun uzatılması özel hükümle düzenlenir. Hücre cezası uygulanırken de açık havaya çıkma hakkı korunur. Süre kısaltılıyor veya hiç yararlandırılmıyorsa kişinin infaz statüsü, uygulamanın tarihleri ve bildirilen gerekçe belirlenmelidir. Kurumdan çözüm istenirken infaz hâkimliğine şikâyet süreleri ayrıca takip edilmelidir. Açık havaya çıkmak, takım sporuna katılmak ve başka kişilerle birlikte etkinlik yapmak aynı koşullara bağlı değildir.

Cezaevinde açık havaya çıkma süresi ne kadardır?

5275 sayılı Kanun m.87/2, açık havada çalışmayan veya kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüye, hava koşulları elverdiği ölçüde günde en az bir saat açık havada gezinme olanağı tanır. Bu sürede bireysel spor da yapılabilir. Kanundaki günlük süre, haftalık toplam süre şeklinde yazılmamıştır. Bir gün hiç çıkarılmayan kişiye başka bir gün daha uzun süre verilmesi, önceki günün uygulamasının mutlaka hukuka uygun olduğu sonucunu doğurmaz.

“En az” ifadesi, genel kuraldaki bir saatin üst sınır olmadığını gösterir. Ancak bundan her hükümlünün istediği kadar süreyi veya istediği saat aralığını tek taraflı belirleyebileceği sonucu çıkmaz. Kurumun uyguladığı program, kişinin durumu ve varsa özel infaz hükümleri incelenmelidir. Başvuruda yalnız toplam süre değil, açık havaya ne zaman çıkıldığı ve ne zaman dönüldüğü de yazılmalıdır.

Havalandırma alanına ilişkin programda bir saat görünmesi ile kişinin gerçekten bu imkândan yararlanması farklıdır. Kapının açılış ve kapanış saatleri, kişinin o sırada başka bir işleme götürülmesi veya erişimini etkileyen somut sorunlar önem taşıyabilir. Bunlar tahminle doldurulmaz. Kişi, doğrudan bildiği olayları ve kendisine bildirilen gerekçeleri ayrı anlatmalıdır.

Genel İnfaz Yönetmeliği m.92 de açık havada gezinme ile spor etkinliklerini düzenler. Bir başvuruda önce hangi imkânın verilmediğinin açıklanması gerekir. Açık havaya hiç çıkarılmamak, dışarıda daha kısa kalmak ve istenen spor organizasyonuna alınmamak farklı uyuşmazlıklardır.

Hava koşulları gerekçe gösterildiğinde neye bakılır?

Genel hükümdeki hava koşulu kaydı önemlidir. Bununla birlikte “hava uygun değildi” açıklamasının hangi güne ve hangi duruma ilişkin olduğu bilinmelidir. Başvuruda tarih, uygulanan süre ve bildirilen neden birlikte gösterilirse değerlendirme yapılabilir. Herhangi bir olumsuz hava olayının, sonraki bütün günler için aynı sonucu doğurduğu varsayılmamalıdır.

Kişi, meteorolojik uzmanlık gerektiren kesin değerlendirmeler yapmak zorunda değildir. O gün ne yaşandığını, uygulamanın ne kadar sürdüğünü ve başka bir saat seçeneğinin bildirilip bildirilmediğini anlatabilir. Kurumun elindeki program ve tutanakların incelenmesini isteyebilir. Başvurucunun kendi gözlemi ile resmî kayıt arasında fark varsa bu fark açıkça belirtilmelidir.

Birden fazla güne yayılan sorunda bütün günleri tek cümlede toplamak yerine kısa bir çizelge hazırlanması yararlıdır. Örneğin ilk gün hava koşulu, ikinci gün başka bir faaliyet, üçüncü gün ise gerekçesi açıklanmayan bir kısaltma bildirilmiş olabilir. Bu nedenleri birbirinin yerine kullanmak, hangi uygulamanın şikâyet edildiğini belirsizleştirir. Çizelgenin amacı haklılığı peşinen kanıtlamak değil, incelenecek olayları belirlemektir.

Ağırlaştırılmış müebbette havalandırma nasıl düzenlenir?

5275 m.25/1-b, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası infaz edilen hükümlüye günde bir saat açık havaya çıkma ve spor yapma hakkı tanır. Aynı fıkranın (c) bendi, risk ve güvenlik gerekleri ile iyileştirme ve eğitim çalışmalarındaki gayret ve iyi hâle göre bu sürenin uzatılabileceğini düzenler. Bu özel hüküm, genel m.87 anlatımı içinde kaybolmamalıdır.

Süre uzatılması isteyen kişi, talebinin hangi mevcut değerlendirme veya olguya dayandığını gösterebilir. Varsa önceki olumlu karar, güncel değerlendirme ve katıldığı çalışmaların kayıtları yardımcı olabilir. Sadece “başka kişiye daha uzun veriliyor” demek, iki kişinin koşullarının aynı olduğunu ortaya koymaz. Kararların dayandığı risk, güvenlik ve değerlendirme bilgilerinin farklı olabileceği dikkate alınmalıdır.

Sürenin uzatılması ile aynı ünitedeki diğer hükümlülerle sınırlı temasa izin verilmesi de ayrı hususlardır. Kanun bu imkânları birlikte anmakla beraber, birinin sağlanmasının diğerinin bütün koşullarını otomatik karşılayacağını söylemez. Dilekçede istenen şeyin süre artışı mı, belirli bir temas düzeni mi olduğu açıklanmalıdır. Kurum yalnız süreye cevap vermişse temas talebinin de karara bağlandığı varsayılmaz.

Hükmün türü, suç isnadının ağırlığından farklıdır. Ağır ceza mahkemesinde yargılanan her kişi ağırlaştırılmış müebbet infaz rejiminde değildir. Başvuru hazırlanırken kesinleşmiş hüküm ve kurumun uyguladığı statü kontrol edilmelidir. Tutuklu kişinin hakkı, hakkında ileride hangi cezanın verilebileceği tahmin edilerek bu özel rejime göre anlatılmamalıdır.

Hücre cezasında havalandırma hakkı devam eder mi?

5275 m.44/1, hücreye koyma cezasını tanımlarken açık havaya çıkma hakkını saklı tutar. Genel İnfaz Yönetmeliği m.120/1-ç ise hücre cezasının infazı sırasında hükümlünün günde bir saat açık havada bulunabilme hakkından mutlaka yararlandırılmasını düzenler. Dolayısıyla “hücre cezası var” açıklaması, bu hakkın bütünüyle kaldırıldığı anlamına gelmez.

Burada iki ayrı işlem bulunabilir. Birincisi disiplin cezasının verilmesi, ikincisi cezanın nasıl uygulandığıdır. Kişi disiplin cezasının kendisine de karşı çıkabilir; fakat havalandırmaya çıkarılmama sorununu anlatmak için mutlaka bütün disiplin soruşturmasını yeniden yazması gerekmez. Hangi tarihlerde hücrede olduğu ve bu tarihlerde açık havaya çıkıp çıkamadığı gösterilmelidir.

Disiplin kararının örneği, cezanın başladığı tarih ve uygulama kayıtları bu nedenle önemlidir. Hücre cezası sona ermiş olsa bile geçmiş uygulamanın tarihleri saklanmalıdır. Bununla birlikte sona ermiş bir işlem için hangi hukuki talebin güncel olduğu ayrıca değerlendirilir. Geçmiş olay hakkında şikâyet ile devam eden uygulamanın durdurulmasını istemek aynı talep değildir.

Bu yazı, hücre cezası verilebilecek bütün eylemleri veya çocuklara özgü disiplin rejimini açıklamaz. Bir kişiye uygulanan tedbirin gerçekten hücre cezası olup olmadığı kararından anlaşılmalıdır. Yalnız tek kişilik odada kalmak, işlemin hukuki niteliğini belirlemeye yetmez. Oda değişikliği, güvenlik düzenlemesi ve disiplin cezası birbirine karıştırılmamalıdır.

Cezaevinde spor hakkı ile havalandırma arasındaki fark

5275 m.87/1, kişinin fizik ve ruh sağlığı elverdiği ölçüde spor, beden eğitimi ve eğlendirici etkinliklere katılmasını; olanaklar ölçüsünde yer ve araç sağlanmasını öngörür. Aynı maddenin ikinci fıkrasındaki açık havada gezinme imkânı farklı bir düzenlemedir. Belirli takım sporunun programda bulunmaması ile günlük açık hava imkânının hiç verilmemesi aynı gerekçeyle değerlendirilmez.

Başvurucu bir spor etkinliği istiyorsa etkinliğin ne olduğunu belirtmelidir. İstenen araç, yer ve katılım düzeni de önemli olabilir. Genel bir “spor hakkım engelleniyor” ifadesi yerine, hangi faaliyete ilişkin talebin hangi cevapla karşılandığı açıklanabilir. Mevcut programın kişiye bildirilmeyişi ile programa alınma talebinin reddi ayrıca ayrılır.

Kurum dışındaki etkinlikler bakımından da kapalı kurumda bulunmakla açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunmak aynı değildir. Yönetmelik m.92, açık kurumlar ve çocuk eğitimevleri için istekli katılımı ve etkinliğin yerine göre karar veya izin usulünü ayrıca düzenler. Bu imkân, bütün hükümlülerin kurum dışındaki spor karşılaşmalarına katılabileceği şeklinde genişletilemez.

Açık havada bireysel spor yapılabilmesi, kişinin sağlık durumunu göz ardı etmesi anlamına gelmez. Hekimin mevcut önerisi veya hareketle ilgili bir kısıtlılık varsa bu bilgi bildirilmelidir. Hukuki başvuruda belirli bir egzersizin tıbben uygun olduğu iddia edilmez; gerekli sağlık değerlendirmesi ve uygulanabilir düzenleme talep edilir.

Sağlık veya hareket kısıtlılığı varsa başvuru nasıl hazırlanır?

Bir alanın programda açık olması, hareket kısıtlılığı bulunan kişinin o alana fiilen ulaşabildiğini her zaman göstermez. Somut sorunun ne olduğu belirtilmelidir. Kişi merdiven, yürüme güçlüğü veya başka bir engel bildiriyorsa bunun açık havaya çıkma imkânını nasıl etkilediği açıklanabilir. Başvurucu kendi teşhisini kesinleştirmek yerine mevcut raporu ve yaşadığı güçlüğü sunmalıdır.

Tıbbi belge, bütün talepleri tek başına sonuçlandıran bir izin belgesi değildir. Ancak hareket kapasitesi ve gerekli değerlendirme bakımından yardımcı olabilir. Raporda yalnız hastalık adı bulunuyorsa, açık havaya erişimde hangi güçlüğün yaşandığı dilekçede ayrıca anlatılmalıdır. Kişi hangi gün yararlanamadığını ve hangi yardım talebinin karşılıksız kaldığını gösterebilir.

Sağlık hizmeti ihtiyacı da varsa bunun bildirilmesi, havalandırmaya ilişkin şikâyetin sonucuna bırakılmamalıdır. Sağlık talebinin karşılanmadığı iddiasında belge ve başvuru hazırlığı için cezaevinde kötü muamele başvurusu yazısındaki sağlık kayıtları bölümü incelenebilir. Muayene istemek ile açık havaya çıkma düzeninin incelenmesini istemek, aynı dilekçede bulunsa bile farklı ihtiyaçlardır. Her birinin sonucu ayrıca takip edilmelidir.

Tutuklular ve kurum değişikliği bakımından dikkat edilecekler

5275 m.116/1, beden eğitiminin de bulunduğu ilgili hükümlerin tutukluluk hâliyle uzlaşır nitelikte olanlarının tutuklular hakkında uygulanabileceğini düzenler. Bu nedenle kişi yalnız tutuklu olduğu için konunun dışında kabul edilemez. Dilekçede statü doğru yazılmalı; varsa birden fazla dosyadan kaynaklanan durum kurum kayıtlarıyla açıklığa kavuşturulmalıdır.

Nakil sonrasında eski kurumun programıyla yeni kurumun programı farklı olabilir. Önceki uygulama, karşılaştırma için yararlı bir bilgidir; tek başına yeni kurumda her ayrıntının aynı olacağını garanti etmez. Yeni kurumda hangi tarihten itibaren hangi sürenin uygulandığı belirlenmelidir. Eski kurumda yaşanan sorun ile nakil sonrasındaki yeni uygulama ayrı kaydedilir. Nakil talebinin kendisiyle ilgili açıklamalar için tutuklunun aileye yakın cezaevine nakli yazısına bakabilirsiniz.

Bir kısıtlamanın kurum idaresinin işlemi mi yoksa başka bir makamın kararı mı olduğu da önemlidir. Kararın örneği görülmeden başvuru yolu kesinleştirilmemelidir. İnfaz hâkimliğinin kurum işlemlerine ilişkin denetimi, başka yargı mercilerine kanunla bırakılan bütün konuları içine almaz. Özellikle kararın tarihi, makamı ve kapsamı dilekçenin doğru kurulmasını sağlar.

Günlük kayıt ve belge dosyası nasıl tutulur?

Havalandırma sorununda soyut yakınmadan daha yararlı olan, olayların tarih sırasıdır. Her gün için başlama ve bitiş saatleri biliniyorsa yazılabilir. Saat kesin bilinmiyorsa yaklaşık olduğu belirtilmelidir. Başkasından duyulan bilgi, kişinin kendi gözlemi gibi sunulmamalıdır. Kayıt bulunmayan güne sonradan tahminî süre eklenmemelidir.

Başvurucuda olmayan kayıtların hangi kurumda ve hangi dönem için bulunduğu belirtilerek getirtilmesi istenebilir. Belge bulunmaması, olay yaşanmadığı gibi sunulmamalıdır; fakat bilinmeyen bir tutanağın içeriği de uydurulmaz. Örneğin belirli bir günün görev veya uygulama kaydının incelenmesi istenebilir. Talep edilen belgenin hangi iddiayı açıklığa kavuşturacağı yazılır.

Ailenin görüşme sırasında öğrendiği bilgiler de kaydedilebilir. Görüşmenin tarihi ile aktarılan olayın tarihi aynı olmayabilir. Yakın, kendi hazırladığı çizelgede bilginin kimden ve ne zaman alındığını belirtmelidir. Böylece süre hesabında öğrenme tarihi ile uygulama tarihi karıştırılmaz.

Kuruma talep ve infaz hâkimliğine şikâyet

İlk talepte kişinin hangi imkândan yararlanamadığı, ilgili tarihler ve istenen çözüm açıkça yazılabilir. Örneğin programın bildirilmesi, belirli günlerdeki kısaltmanın nedeninin açıklanması veya açık havaya erişimin sağlanması istenebilir. Birden fazla sorun varsa bunlar kısa paragraflara ayrılmalıdır. Her talep aynı cevabın içine gizlenmemelidir. Açık havaya erişimin yanında temizlik koşulları da sorun oluşturuyorsa cezaevinde banyo ve sıcak su yazısı bu ayrı talebin hazırlanmasına yardımcı olabilir.

Kurum işlemi veya faaliyetine ilişkin şikâyet, niteliğine göre 4675 sayılı Kanun m.4 ve m.5 kapsamında infaz hâkimliğine yapılabilir. Yetki ilgili kurumun bulunduğu yerle bağlantılıdır. Şikâyet yolu için kuruma yeniden dilekçe verip mutlaka yeni bir cevap alınması gerektiği varsayılmamalıdır. Yeni başvuru, önceki işlemin yargısal süresini kendiliğinden yenilemez.

Şikâyet eden kişi, hangi işlem veya faaliyetin incelenmesini istediğini belirtmelidir. Kurumun bütün uygulamalarını belirsiz biçimde şikâyet etmek yerine, süre kısaltması veya çıkarılmama tarihleri gösterilir. Ret gerekçesine karşı çıkılıyorsa gerekçenin hangi bilgiyle uyuşmadığı açıklanır. Talep, karar veya işlemin iptali yahut faaliyetin durdurulması veya ertelenmesi gibi somut sonuca bağlanmalıdır.

Hükümlü veya tutuklu yanında kanunda sayılan yakınlar ve temsilciler de başvurabilir. Eş, anne, baba, ayırt etme gücüne sahip çocuk, kardeş, müdafi ve kanuni temsilci bu kapsamdadır. Her arkadaş veya akrabanın aynı yetkiye sahip olduğu kabul edilmemelidir. Başvuranın sıfatı ile olay hakkındaki bilgi kaynağı farklı hususlardır; ikisi de doğru belirtilmelidir. Başvuruyu müdafiyle hazırlamak isteyen tutuklu, avukatla görüşme hakkına ilişkin açıklamaları inceleyebilir.

Kurumun cevabı geldiğinde, hangi dönemi kapsadığı kontrol edilmelidir. Yeni bir programın yürürlüğe konulması, önceki günlerin uygulamasını açıklamayabilir. Cevapta kişinin açık havaya çıktığı belirtilmişse, bildirilen tarihlerle başvurudaki tarihler karşılaştırılır. Aynı gün başka bir işlem nedeniyle kurum dışında bulunmuş olmak da açık hava programından yararlanma sorusuyla karıştırılmamalıdır. Belgedeki kayıt hangi olayı gösteriyorsa o kapsamda kullanılmalıdır.

Hâkimlik kararına itiraz hazırlanırken de ilk dilekçeyi aynen sunmak yerine kararın gerekçesi ele alınmalıdır. Yanlış statüye dayanılmış, belirli günler değerlendirilmemiş veya istenen kayıtlar araştırılmamışsa bunlar ayrı gösterilebilir. Yeni belge elde edilmişse önceki iddiayla bağlantısı açıklanır. Kurum sonradan uygulamayı değiştirmişse bu gelişme gizlenmez; devam eden talebin hangi kısmının karşılandığı ve hangi kısmının hâlâ incelenmesinin istendiği belirtilir. Böylece başvuru, karar tarihindeki ve sonraki durumu birbirine karıştırmadan takip edilebilir.

Süreler ve geçici koruma

4675 m.5 uyarınca şikâyet, öğrenmeden itibaren 15 gün ve her hâlde işlem veya faaliyetin yapılmasından itibaren 30 gün içinde yapılır. Devam eden sorunlarda yalnız “uygulama sürüyor” düşüncesiyle beklenmemelidir. Bilinen kararlar ve her somut uygulamanın tarihleri gösterilerek süre değerlendirilmelidir.

Başvuru doğrudan hâkimliğe veya Cumhuriyet başsavcılığı ya da kurum müdürlüğü aracılığıyla yapılabilir. Sözlü şikâyet tutanağa bağlanır ve örneği başvurana verilir. Teslimin kayda geçtiğini gösteren belge saklanmalıdır. Başvuru evrakının hazırlanmış olması ile ilgili makama verilmesi aynı aşama değildir. Tutuklunun kurum aracılığıyla kanun yoluna başvurusunda kayıt ve teslim konusu için CMK 263 başvuru usulü yazısına da bakabilirsiniz.

Şikâyet işlemi otomatik olarak durdurmaz. Geçici durdurma veya erteleme için açık hukuka aykırılık ile giderilmesi güç ya da imkânsız sonuçların doğması koşulları birlikte aranır. Güncel sağlık belgesi veya devam eden uygulamanın sonuçları varsa talep bunlarla ilişkilendirilebilir. Belge olmadan kesin sağlık zararı veya kabul garantisi ileri sürülmemelidir.

İnfaz hâkimliği kararına karşı ilgili ağır ceza mahkemesine itiraz mümkündür. 7499 sayılı Kanun geçici m.1, iki haftalık sürenin 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlara uygulanacağını belirtir. Önceki kararlar için eski hükümler geçerlidir. İlk kurumsal işlemden şikâyet ile hâkimlik kararına itirazın başlangıçları ayrı izlenir.

İki varsayımsal örnek

Varsayımsal örnek 1: Kemal, kapalı kurumda bir hafta içinde üç gün yalnız kısa süre dışarı çıkarıldığını bildirir. Ailesi her günün saatini aynı yazmak yerine, Kemal’in kesin bildiği ve yaklaşık hatırladığı bilgileri ayırır. Program ve ilgili uygulama kayıtlarının incelenmesi istenir. Bir gün hava koşulları, başka gün farklı işlem gerekçe gösterilmişse bunlar ayrı değerlendirilir. Sonucu değiştirebilecek olgu, her günün gerçek süresi ve gerekçesidir; yalnız haftalık toplam üzerinden sonuç kurulmaz.

Varsayımsal örnek 2: Aslı’ya hücre cezası uygulanırken açık havaya çıkamayacağı söylenir. Başvuruda disiplin kararının örneği, cezanın uygulanma tarihleri ve çıkarılmadığı günler gösterilir. M.44’teki saklı hak ve Yönetmelik m.120/1-ç belirtilir. Aslı’nın bulunduğu yerin yalnız tek kişilik oda olmasıyla gerçekten hücre cezası infaz edilmesi farklıdır. Kararın niteliğini gösteren belge bu nedenle belirleyicidir; disiplin cezasının esasına ilişkin itiraz ayrıca değerlendirilir.

Sıkça sorulan sorular

Havalandırma hakkı yalnız pencerenin açılması mıdır?

Burada ele alınan hak, açık havada gezinme veya bulunma imkânıdır. Odanın penceresinin açılmasıyla aynı işlem değildir. Başvuruda hangisinin engellendiği doğru belirtilmelidir.

Bir saat bütün hükümlüler için üst sınır mı?

Genel m.87 hükmü en az bir saat der. Ağırlaştırılmış müebbet bakımından m.25’te ayrı düzenleme ve uzatma koşulları vardır. Statü görülmeden herkese aynı üst sınır söylenemez.

Hücre cezası nedeniyle tamamen çıkarılmamak mümkün mü?

Hücre cezası düzenlemesi açık havaya çıkma hakkını saklı tutar. Yönetmelik, bu cezanın infazında günlük bir saatten mutlaka yararlandırılmayı öngörür. Somut işlem ve uygulama tarihleri belgelenmelidir.

İstediğim kişiyle birlikte çıkabilir miyim?

Açık havaya çıkma süresi ile başkalarıyla temas düzeni aynı hak değildir. Özellikle ağırlaştırılmış müebbet rejiminde temas ayrıca düzenlenir. İstenen birlikte yararlanma biçimi açıkça belirtilmelidir.

Spor salonuna alınmamak havalandırmanın kaldırılması mı?

Belirli spor etkinliğine katılım ile açık havada gezinme ayrı değerlendirilir. Hangi imkânın verilmediği başvuruda gösterilmelidir. Spor için sağlık durumu, program ve olanaklar da önemlidir.

Tutuklular da başvurabilir mi?

İlgili hükümler m.116’daki tutuklulukla uyumluluk kaydıyla uygulanabilir. Kişinin statüsü ve şikâyet edilen işlemin kaynağı belirtilmelidir. Ağırlaştırılmış müebbet hükümleri sırf ağır suç isnadı nedeniyle uygulanmış gibi anlatılmamalıdır.

Kurumdan cevap beklerken süre geçer mi?

Yeniden dilekçe verilmesi, öğrenilmiş işleme karşı şikâyet süresini kendiliğinden yenilemez. Öğrenme ve işlem tarihleri birlikte değerlendirilir. Yazılı cevabı beklemek tek başına süreyi koruyan yöntem değildir.

Sağlık raporu olmadan şikâyet edilebilir mi?

Açık havaya çıkarılmama iddiası yalnız sağlık raporuyla ileri sürülebilen bir konu değildir. Tarihler ve uygulama kayıtları önemlidir. Sağlık veya hareket kısıtlılığına dayalı ek ihtiyaç varsa mevcut raporlar yardımcı olur.

Ailenin hazırladığı çizelge resmî kayıt sayılır mı?

Ailenin çizelgesi olayları ve bilgi kaynaklarını düzenler; kurum tutanağına dönüşmez. Bilginin hangi görüşmede edinildiği yazılmalıdır. İlgili resmî kayıtların incelenmesi ayrıca istenebilir.

Şikâyet tahliye sağlar mı?

Bu başvurunun konusu kurum işlemi veya faaliyetinin denetimidir. Cezanın veya tutukluluğun kendiliğinden sona ermesi sonucu doğmaz. Tahliye ve diğer hukuki talepler kendi koşullarıyla ayrıca değerlendirilir.

Bu metin genel bilgilendirmedir. Somut başvuru, kişinin statüsü, ilgili kararlar, uygulama kayıtları ve tarihler birlikte değerlendirilerek hazırlanmalıdır.