İçeriğe geç

Boşanma Davasında Tanık Listesi: Süre, Akraba Tanıklığı ve Duruşma

Boşanma davasında tanık listesi, hangi kişinin hangi olayı bildiğini ve kendisine nereden tebligat yapılacağını mahkemeye gösterir. Tanık deliline dilekçelerde usulüne uygun dayanılmalı; liste, mahkemenin verdiği süre ve ara karar dikkate alınarak sunulmalıdır. Her dosyada geçerli sabit bir iki haftalık tanık bildirme süresi yoktur. Anne, baba, kardeş ve diğer yakınlar tanık olabilir; ancak tanıklıktan çekinme hakları ve bu hakkın istisnaları ayrıca değerlendirilir. İkinci tanık listesi yasağı nedeniyle isimleri sonradan tamamlamayı planlamak risklidir. Tanığın anlatacağı olayın zamanı, bilgiyi nasıl edindiği ve anlatımı destekleyen belgeler baştan belirlenmelidir. Kararı tanık sayısı değil, bütün delillerin birlikte değerlendirilmesi belirler.

Tanık seçerken hangi bilgiyi aramalısınız?

Tanık, davanın tarafı olmayan ve uyuşmazlık konusu olaylar hakkında bilgi veren kişidir. Boşanmak isteyen eşin kendisi, kendi davasında tanık sıfatıyla dinlenmez. Tanık belirlerken kişinin sizi desteklemeye istekli olmasından önce, ileri sürdüğünüz olay hakkında ne bildiğini açıklığa kavuşturun.

“Eşim beni sürekli aşağıladı” iddiası için bir aile toplantısında söylenen sözleri bizzat duyan kişi ile olayı ertesi gün sizden öğrenen kişi aynı bilgiye sahip değildir. İkinci kişi, sizin kendisine ne anlattığınızı ve o sıradaki durumunuzu aktarabilir. Fakat doğrudan duymadığı sözü duymuş gibi anlatmamalıdır. Bilginin kaynağı açık tutulduğunda mahkeme beyanın değerini diğer delillerle birlikte değerlendirebilir.

Olayı yaklaşık zaman, yer, davranış ve tanık bağlantısıyla not edin. Tarihi tam hatırlamıyorsanız kesinmiş gibi gün üretmeyin; düğün, taşınma veya hastane başvurusu gibi doğrulanabilir bir olayla zaman aralığını açıklayın. Hukuki değerlendirmeyi tanıktan beklemeyin. “Davalı ağır kusurludur” yerine gördüğü veya duyduğu davranışı anlatması gerekir. Dayanak: HMK 190, 194, 198 ve 240 ile TMK 184.

Bir kişinin tek olayı bilmesi, evliliğin bütün dönemine ilişkin konuşabileceği anlamına gelmez. Örneğin ziyaretlerde gördüğü davranışları anlatan akraba, eşlerin yalnız kaldıklarında neler yaşandığını gözlemlemiş sayılmaz. Aynı şekilde iş arkadaşının kişinin işyerindeki hâlini bilmesi, evdeki tartışmanın nedenini bildiğini göstermez. Tanık listesini hazırlarken bu sınırları yazılı olarak ayırmak, dosyada hangi olayın başka delille desteklenmesi gerektiğini görmenizi sağlar. Her iddia için ayrı tanık zorunluluğu yoktur; aynı kişi gerçekten bildiği birden fazla olayı anlatabilir.

Çalışma ve gelir bilgisine ilişkin tanıklık için nafaka ödeyenin işten ayrılması hâlinde deliller yazısındaki açıklamalara da bakabilirsiniz.

Boşanma hazırlığının diğer adımları için boşanmak isteyen kişinin ilk yapması gerekenler yazısı birlikte okunabilir.

Tanık listesinde neler bulunmalı?

HMK 240/2, tanığın adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adresinin ve dinlenmesi istenen vakıanın bildirilmesini ister. Vakıa, davaya dayanak yapılan somut olaydır. Yalnız isimlerden oluşan bir liste hazırlamak, kişinin hangi tartışmalı hususu bildiğini açıklamaz.

Her tanık için olay bağlantısını ayrı kurun. Bir komşu belirli bir tartışmayı duymuş, iş arkadaşı eşin çalışma düzenini gözlemlemiş, aile yakını ise birlikte bulunduğunuz ziyarette yaşanan olayı görmüş olabilir. Hepsine aynı genel açıklamayı yazmak yerine, bildikleri olayları ayırın. Bu hazırlık, duruşmada gereksiz veya ilgisiz sorularla zaman kaybedilmesini de önler.

Adres, davetiyenin ulaşabileceği kadar açık olmalıdır. Yalnız telefon numarası veya sosyal medya hesabı, tebliğe elverişli adresin yerini tutmaz. Biliniyorsa kimlik bilgileri kişilerin karışmasını önlemeye yardımcı olabilir; ancak HMK 240/2’de tanık için ayrıca kimlik numarası zorunluluğu yazılı değildir. Mahkemenin dosyaya özgü açıklama taleplerini ayrıca kontrol edin.

Listeyi sunarken mahkeme adı ve dosya numarasını doğru yazın. Eklediğiniz belgenin dosyaya kaydedildiğini gösteren alındıyı saklayın. Avukata veya tanığa gönderilmiş bir mesaj, listenin mahkemeye verildiğini göstermez. Dayanak: HMK 119/1-f, 129/1-e, 194 ve 240.

Tanığın adresinden emin değilseniz eski kaydı doğru kabul ederek beklemeyin. Bildiğiniz kimlik ve iletişim bilgileriyle adres sorununu mahkemeye zamanında açıklayın; yapılmasını istediğiniz işlemi belirtin. Mahkemenin her durumda sizin yerinize adres bulacağı veya süreyi kendiliğinden uzatacağı varsayımıyla hareket etmeyin. Özellikle tebligatın iade edildiğini gösteren kayıt geldiğinde, iade nedeni ile yeni adresi karşılaştırın. Aynı yanlış adresi yeniden bildirmek, sorunun giderildiğini göstermez.

Tanık bildirme süresi nasıl belirlenir?

Tanık deliline dayanma, tanık listesini verme ve tanığın adresini düzeltme ayrı işlemlerdir. Dava ve cevap dilekçelerinde hangi olayın hangi delille ispatlanacağı belirtilir. Daha sonra mahkemenin tanık listesi için verdiği ara karar incelenir. Ara karar, yargılama sürerken belirli bir işlemin yapılmasını isteyen mahkeme kararıdır.

Tanık listesi için her dosyada kendiliğinden başlayan iki haftalık süre bulunduğu varsayılmamalıdır. HMK 139/1-ç’deki tebliğden itibaren iki hafta, dilekçelerde gösterilmiş fakat sunulmamış belgelerin sunulması veya başka yerden getirtilmesi için gereken açıklamanın yapılmasıyla ilgilidir. Bu hüküm tek başına bütün tanık listelerinin süresini belirlemez.

Hâkim süreyi kesin olarak belirlemişse yapılacak işlem ve uyulmamasının sonucu açıkça ihtar edilmelidir. Süre hesabı için ara kararın metni, duruşma tutanağı ve gerektiğinde tebliğ kaydı birlikte okunur. Listenin verilmesi için belirlenen başlangıç ile bir sonraki duruşma günü birbirine karıştırılmamalıdır. Kesin süreye uyulmaması ilgili işlemi yapma hakkının kaybına yol açabilir. HMK 94 ve 139.

Mahkeme süreyi hafta olarak vermişse hesabı yalnız iş günlerini sayarak yapmayın. HMK 92’ye göre hafta ile belirlenen süre, başladığı güne son haftada karşılık gelen günün tatil saatinde biter. Son gün resmî tatile rastlıyorsa HMK 93’teki ilk iş günü kuralı uygulanır. Başlangıcın hangi bildirime bağlandığı ayrıca belirlenmelidir. Elektronik sistemde belgeyi gördüğünüz tarih ile hukuken esas alınacak tebliğ tarihi her durumda aynı kabul edilmemelidir; dosyadaki tebliğ kaydı incelenmelidir. Son günü not ederken işlem türünü de yazın: tanık listesi, adres düzeltmesi ve avans için ayrı tarihler bulunabilir. HMK 91–94.

İşlemSüre veya şartBaşlangıçÖnemli istisna veya sonuçDayanak
Tanık listesini sunmaMahkemenin usulüne uygun belirlediği süreAra karar ve bildirim biçimine göre belirlenirSabit iki hafta genellemesi yapılmaz; kesin süre ihtarı incelenirHMK 94, 240
Eksik veya yanlış adresi tamamlamaİşin niteliğine uygun kesin süreAdres bildirme kararına göreSüresinde adres verilmez veya yeni adres de yanlışsa tanığın dinlenmesinden vazgeçilmiş sayılırHMK 240/3
Tanığa davetiye tebliğiDuruşmadan en az bir hafta önceDuruşma gününe göre geriye hesaplanırAcele hâllerde daha önce gelmesine karar verilebilirHMK 243/2
Delil avansını yatırmaMahkemenin verdiği kesin süreAvans kararına göreKarşı taraf ödeyebilir; serbestçe tasarruf edilemeyen işler ve resen deliller saklıdırHMK 324–325
Çekinme sebebini bildirmeDinlenme gününden önce yazılı veya duruşmada sözlüTanıklık çağrısı sonrasındaSebep ve dayanakları önceden bildirilmişse o gün gelme zorunluluğu bulunmaz; haklılığı mahkeme değerlendirirHMK 252

Tablodaki süreler farklı işlemlere ilişkindir. Tanığa davetiye için öngörülen bir haftayı, tarafın tanık bildirme süresi olarak kullanmayın.

Adres bildirmek için verilen kesin süreye ilişkin HMK 240/3 hükmü, AYM’nin 11 Ekim 2012 tarihli E.2012/69, K.2012/149 kararında incelenmiş ve iptal istemi reddedilmiştir. Karar 13 Şubat 2013 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Dolayısıyla bu karar, yanlış adresin sonuçlarını kaldıran bir iptal kararı değildir. Güncel kanun metni de adresin süresinde ve doğru bildirilmesi yükümlülüğünü korur. Resmî karar metni.

İkinci tanık listesi ve sonradan isim ekleme

HMK 240/2, listede bulunmayan kişilerin dinlenemeyeceğini ve ikinci liste verilemeyeceğini düzenler. İlk listeyi aceleyle birkaç isimle verip kalanları daha sonra bildirmeyi planlamak bu nedenle sakıncalıdır. Tanıkların kimliklerini, adreslerini ve olay bağlantılarını liste sunulmadan önce tamamlayın.

Aynı kişinin taşındığı adresi bildirmek ile başka bir kişiyi tanık olarak eklemek farklıdır. İlkinde mevcut tanığın tebligat bilgisi düzeltilir; ikincisinde yeni tanık gösterilmektedir. Dilekçeye “adres düzeltme” başlığı yazılması, içerikteki kişi değişikliğini adres düzeltmesine dönüştürmez.

HMK 243/1 ayrıca, tanık listesi için kesin süre verilmiş ve dinlenme günü belirlenmişse, liste verilmemiş olsa bile o duruşmada hazır bulundurulan tanıkların dinlenmesini düzenler. Bu hüküm, verilmiş listeye sınırsız yeni kişi ekleme hakkı olarak okunamaz. Dosyada daha önce liste bulunup bulunmadığı, tanık deliline dayanılması ve belirlenen gün dikkatle incelenmelidir.

HMK 145, sonradan gösterilen delil için geciktirme amacı bulunmaması veya süresinde gösterilememesinin tarafın kusurundan kaynaklanmaması hâlinde mahkemeye izin verme yetkisi tanır. Bu hükmü ileri sürmek, ikinci liste yasağının kendiliğinden kalktığı anlamına gelmez. Gecikmenin nedeni ve istenen işlemin hangi kurala tabi olduğu somutlaştırılmalıdır. “Sonradan hatırladım” açıklamasına güvenerek ilk listeyi eksik bırakmayın. HMK 145, 240 ve 243.

Boşanmada akraba tanıklığı ve çekinme hakkı

Anne, baba, kardeş, kayın hısım veya arkadaş tanık olabilir. Akrabalık tek başına tanıklığı geçersiz kılmaz. Tanığın olayı bilmesi ile tanıklık yapmaktan çekinebilmesi ayrı meselelerdir. Yakınınızın listede bulunması, her durumda konuşmaya zorlanacağı anlamına gelmez.

HMK 248; nişanlıya, evlilik sona ermiş olsa bile eşe, kendisinin veya eşinin altsoy ve üstsoyuna, evlatlık bağı bulunanlara, üçüncü derece dâhil kan ve kayın hısımlarına, ayrıca hükümde belirtilen koruyucu aile ilişkisi içindeki kişilere çekinme hakkı tanır. Kanunun kapsamına giren yakınlık varsa hâkim bu hakkı hatırlatır. Ceza yargılamasındaki yakınlık derecelerini boşanma dosyasına aynen taşımamak gerekir.

Çekinme hakkının istisnaları da vardır. HMK 251, belirli çekinme sebepleri bakımından aile bireyleri arasındaki ailevi ilişkilerden kaynaklanan mali uyuşmazlıkları ve diğer sayılan olayları ayrıca düzenler. Bu nedenle boşanma kusuruna ilişkin olay ile aile içi mali uyuşmazlık hakkında sorulan sorunun kapsamı aynı kabul edilmemelidir. “Akrabayım, hiçbir konuda konuşmam” yaklaşımı güvenli değildir. HMK 247–252.

Tanığın taraflardan biriyle ekonomik ilişkisi veya davanın sonucunda yararı varsa bu durum beyanın değerlendirilmesinde tartışılabilir. İtiraz somutlaştırılmalıdır; yalnız “onun kardeşi” demek olayın doğru anlatılmadığını göstermez. Aile çevresinin olayda rolü bulunuyorsa eşin ailesinin evliliğe müdahalesi yazısındaki olay ve eşin tutumu ayrımı yararlı olabilir.

Çocuğun tanıklığı nasıl değerlendirilir?

Tanık olabilmek için genel bir on sekiz yaşını doldurma şartı yoktur. HMK 257, dinlendiği sırada on beş yaşını bitirmemiş olanların yeminsiz dinleneceğini düzenler. Bu hüküm çocuğun her olayda tanık gösterilmesinin uygun olduğu anlamına gelmez. Ne bildiği, anlatım kapasitesi, yakınlık nedeniyle çekinme hakkı ve süreçten etkilenmesi değerlendirilmelidir.

Çocuğa taraf seçtirmek veya söyleyeceklerini ezberletmekten kaçının. Velayet konusunda görüşünün alınması ile belirli bir olayın tanığı olarak dinlenmesi farklı amaçlar taşır. Ayrıca TMK 184’te boşanmaya dayanak olgular hakkında taraflara yemin önerilmemesi, yetişkin tanıklara da yemin verilemeyeceği anlamına gelmez. Tanık yemini ve istisnaları HMK 257–258’de ayrıca düzenlenmiştir.

Tanık duruşmaya gelmezse ne olur?

Tanık kural olarak davetiye ile çağrılır. Davetiyede mahkeme, dosya, gün, saat ve tanıklık konusu kontrol edilmelidir. Usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeret bildirmeden gelmeyen tanık hakkında zorla getirme, gider ve disiplin para cezası sonuçları gündeme gelebilir. Tarafın “gelmesen de olur” demesi mahkemenin çağrısını ortadan kaldırmaz. HMK 243–245.

Hastalık veya başka ciddi engel varsa mazeret, dayanağıyla birlikte zamanında mahkemeye bildirilmelidir. Sağlık raporunun kişinin neden ve hangi tarihte gelemeyeceğini açıklaması önemlidir. Başka şehirde yaşamak da kendiliğinden tanıklıktan kurtarmaz. Mahkeme, yargı çevresi dışında bulunan kişinin bulunduğu yer mahkemesinde dinlenmesine karar verebilir. Bu işlem istinabe olarak adlandırılır.

Hasta veya engelli olduğu için gelemeyen tanığın bulunduğu yerde dinlenmesi HMK 259’da düzenlenir. İhtiyaç ortaya çıktığında güncel adresi ve engeli açıklayan belgeleri sunun. Tanığın gelmeyeceğini son anda öğrenmek, önceden istenebilecek uygun dinleme yönteminin değerlendirilmesini geciktirebilir.

Tanık gideri için verilen ara kararı da takip edin. HMK 324’teki delil avansı kuralı, serbestçe tasarruf edilemeyen dava ve işler hakkındaki hükümleri saklı tutar; hâkimin resen başvurduğu delillerin gideri HMK 325’te ayrıca düzenlenir. Bu yüzden her avans eksikliğinin boşanma dosyasını otomatik bitirdiği söylenemez. Tanığa ödenecek ücret ve yol giderleri ise HMK 265 kapsamındadır.

Duruşmada anlatım, sorular ve tanık beyanına itiraz

Tanıklar ayrı ayrı dinlenir. Henüz dinlenmemiş tanıklar, diğer tanığın anlatımını dinlemek üzere salonda bulunamaz. Tanık bildiklerini sözlü anlatır; hazırlanan bir metni serbestçe okuyamaz. Tarih veya rakam hatırlamak için yazılarına bakması gerekiyorsa hâkimden izin istemelidir. Söyledikleri tutanağa geçirilir, kendisine okunur ve imzası alınır. HMK 261.

Avukat duruşma düzenine uygun doğrudan soru yöneltebilir. Davanın tarafı ise sorusunu hâkim aracılığıyla sorar. Tanığın sözünü keserek tartışmak yerine açıklığa kavuşmasını istediğiniz noktayı belirtin. “O gün evde miydiniz?”, “Bu sözü kendiniz mi duydunuz?”, “Olaydan sonra mı geldiniz?” gibi sorular, bilginin kaynağını ortaya çıkarır. HMK 152 ve 262.

Tanık beyanına itiraz ederken hangi cümlenin hangi belgeyle çeliştiğini gösterin. Tanık belirli bir gün herkesin aynı evde olduğunu söylüyorsa, o güne ilişkin doğrulanabilir bir seyahat veya hastane kaydı açıklama gerektirebilir. Her küçük tarih yanılgısı anlatımın tamamını kendiliğinden değersiz kılmaz. Çelişkinin olayın esasına etkisini açıklayın; mahkeme kanıtları serbestçe değerlendirir. TMK 184.

Beyanla ilgili dilekçeyi yalnız “tanık doğru söylemiyor” cümlesi üzerine kurmayın. Önce duruşma tarihini ve tanığı belirtin, ardından tartıştığınız anlatımı kısaca gösterin. Hangi kısmın doğrudan gözleme dayanmadığını veya hangi dosya belgesiyle uyuşmadığını açıklayın. Belge dosyada bulunuyorsa sunulduğu tarihi belirtmek incelemeyi kolaylaştırır. Yeni belge sunulacaksa delil bildirme süresi ve sonradan delil gösterme koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Beyana cevap verme ihtiyacı, her yeni delilin süresiz sunulabileceği anlamına gelmez. Kasıtlı olarak gerçeğe aykırı anlatım yapıldığı düşünülüyorsa boşanma davasında yalan tanıklık yazısında beyana itiraz, suç duyurusu ve kesinleşmiş karar bakımından başvuru ayrımlarını inceleyebilirsiniz.

Tutanağı okurken olayı kimin gördüğü ile kimin anlattığının birbirine karışıp karışmadığına bakın. “Selin bana söyledi” ifadesinin “ben duydum” biçiminde kayda geçmesi bilginin kaynağını değiştirir. Böyle bir hata fark edildiğinde doğru ifadenin açıklığa kavuşturulmasını duruşmada isteyin. Tanığın anlatımı hakkında itiraz ile tutanağın yanlış düzenlendiği iddiası farklıdır. İlkinde beyanın güvenilirliği tartışılır; ikincisinde söylenen sözün kayda doğru yansıtılması istenir. Tanığın sözünü kesmeden, mahkemenin yönettiği usule uygun hareket edilmelidir.

Mahkemeye sunduğunuz kayıtların hukuka uygun elde edilmiş olması gerekir. Tanık anlatımını desteklemek için izinsiz hesap erişimi veya planlı kayıt düzeni kurmayın. Bu ayrı sorun için boşanmada gizli ses kaydının delil değeri incelenebilir. Hakaret iddiasında sözün söylendiği ortamın önemi de hakaret ve küfür nedeniyle boşanma yazısında açıklanır.

İki varsayımsal örnek

Aile toplantısında bulunan kardeş

Selin, eşinin bir aile ziyaretinde kendisini aşağıladığını dilekçesinde açıklamıştır. Kardeşi olay sırasında odadadır; arkadaşı ise tartışmayı Selin’den ertesi gün öğrenmiştir. Kardeşin yakınlığı tanık olmasına engel değildir, çekinme hakkı ayrıca değerlendirilir. İki kişinin bilgi kaynağı listede ayrılmalıdır. Ziyaret tarihini gösteren hukuka uygun mesajlar olayın zamanını açıklayabilir. Kardeş odaya tartışmadan sonra girdiyse anlatımının kapsamı değişir; önceki sözleri bizzat duymuş gibi aktaramaz.

Taşınan tanığın adresinin düzeltilmesi

Mert’in süresinde bildirdiği komşuya eski adreste ulaşılamamıştır. Mahkeme adres bildirmesi için kesin süre vermiştir. Mert aynı kişinin güncel adresini, dosya numarası ve önceki listeye atıfla bildirir; alındı belgesini saklar. Komşunun yerine başka bir arkadaşının adını yazması ise yeni tanık gösterme sorunu doğurur. Sonucu değiştiren olgu, kişinin değişip değişmediğidir. Adresin yine yanlış olması HMK 240/3’teki dinlenmeden vazgeçilmiş sayılma sonucuna yol açabilir.

Dosyada hazır tutulacak belgeler

  1. Dava ve cevap dilekçeleri: Tanık deliline hangi olay için dayanıldığını kontrol etmeye yarar.
  2. Ara karar ve duruşma tutanağı: Listenin, adresin veya avansın hangi sürede istendiğini gösterir.
  3. Tebliğ kayıtları: Bildirime bağlı süre başlangıcının doğru hesaplanmasını sağlar.
  4. Tanık bilgileri ve olay eşleştirmesi: Adres karışıklığını ve aynı olay için gereksiz tekrarları azaltır.
  5. Liste sunma alındısı ve ödeme makbuzu: Bildirimin ve istenen avansın zamanında yerine getirildiğini gösterir.
  6. Mazeret ve destekleyici olay belgeleri: Dinlenme engelini veya beyanın doğruluğuna ilişkin somut noktaları açıklamaya yarar.

Belgeleri toplarken bir tanığa ortak anlatım hazırlatmayın. Hatırlamadığı ayrıntıyı kesinleştirmesini istemek, delilin güvenilirliğini zedeler. Genel boşanma sebebinin ispatı için şiddetli geçimsizlik davasındaki delil değerlendirmesi ayrıca okunabilir.

Sıkça sorulan sorular

Boşanma davasında kaç tanık gerekir?

Kanun her boşanma dosyası için belirli bir asgari tanık sayısı koymaz. Her kişinin hangi tartışmalı olayı bildiği önemlidir. Mahkeme yeterli bilgi edinmişse kalan tanıkları dinlememeye karar verebilir; bu yetki HMK 241’de düzenlenir.

Tanığım yoksa boşanma davası açamaz mıyım?

Tanık bulunmaması tek başına dava açılmasını engellemez. İleri sürülen olayın başka hukuka uygun delillerle ispatlanıp ispatlanamayacağı değerlendirilir. Tanık eksikliğini gerçek dışı anlatım oluşturmakla gidermeye çalışmayın.

Eşimle ortak arkadaşımızı ikimiz de tanık gösterebilir miyiz?

Davada taraf olmayan ortak arkadaşın olay bilgisi her iki taraf bakımından önem taşıyabilir. Her taraf hangi olaya ilişkin dinlenmesini istediğini usulüne uygun bildirmelidir. Tanık, kendisini listeye yazan kişinin istediği sonucu desteklemekle yükümlü değildir.

Tanık listesinde ismi yanlış yazdıysam yeni liste mi vermeliyim?

Aynı kişinin kimliğini açıklayan maddi hata düzeltmesi ile farklı bir kişi eklemek ayrılmalıdır. Hatanın ne olduğunu, önceki listeyi ve kişiyi ayırt etmeye yarayan bilgileri mahkemeye açıklayın. Düzeltme adı altında tanık değiştirilmesi ikinci liste yasağıyla karşılaşabilir.

Noterden alınan tanık beyanı yeterli olur mu?

Kişinin kendi hazırladığı yazılı açıklama, olağan tanık dinleme usulünün yerini kendiliğinden almaz. HMK 246 kapsamında tanığa soru kâğıdı gönderilmesi hâkimin kararına bağlı ayrı bir yöntemdir. Hâkim yazılı cevapları yetersiz bulursa tanığı ayrıca çağırabilir.

Yakınım tanıklıktan çekinirse yalan söylediği kabul edilir mi?

Kanuni çekinme hakkının kullanılması, kişinin olay hakkında yalan söylediği anlamına gelmez. Çekinme sebebi ve varsa istisna mahkemece değerlendirilir. Diğer delillerin yeterliliği ayrıca ele alınır.

Tanığı sonradan dinletmekten vazgeçebilir miyim?

HMK 196, delil gösteren tarafın karşı tarafın açık izni olmadan o delile dayanmaktan vazgeçemeyeceğini düzenler. Bu nedenle tanığa gelmemesini söylemekle dosyadaki delil sürecinin sona erdiğini varsaymayın. Talep mahkemeye usulüne uygun sunulmalıdır.

Tanık Türkçe bilmiyorsa dinlenebilir mi?

HMK 263 uyarınca Türkçe bilmeyen tanık tercümanla dinlenir. Dil ihtiyacını önceden bildirmek hazırlığı kolaylaştırır. Duruşmaya getirilen herhangi bir yakının kendiliğinden tercümanlık yapacağı varsayılmamalıdır.

Tanığın anlattığı her yeni olay davaya eklenmiş olur mu?

Tanık anlatımı, dilekçelerdeki iddia ve savunmanın usul sınırlarını kendiliğinden genişletmez. Yeni olayın hangi aşamada ve hangi yolla ileri sürülebileceği ayrıca incelenir. HMK 141 ile delil bildirme kuralları birlikte değerlendirilmelidir.

Tanığın yanlış konuştuğunu düşünürsem ne yapmalıyım?

Önce hatalı olduğunu düşündüğünüz sözün tutanağa nasıl geçtiğini kontrol edin ve somut çelişkiyi açıklayın. Bilerek gerçeğe aykırı anlatım ile hatırlama yanılgısını ayırmak gerekir. HMK 264, yalan tanıklık hakkında yeterli delil veya emare elde eden hâkimin tutanak düzenleyerek başsavcılığa göndermesini öngörür.

Temel kaynaklar: 6100 sayılı HMK ve 4721 sayılı TMK 184.

Bu metin genel bilgilendirme içindir. Tanık listesi, ara kararlar, tebliğ tarihleri ve dilekçeler birlikte incelenerek somut dosyaya uygulanmalıdır.

boşanma davasıçekişmeli boşanmaTanıkların ÇağrılmasıTanıklıktan çekinmeYakınların Tanıklığı
Önceki yazı
Komşu Gürültüsünü Kaydetmek Suç mu? Konuşma Kaydı, Delil ve Şikâyet Yolları
Sonraki yazı
SED Araştırması: Nafaka Dosyasında Eksik Gelir Tespiti Nasıl Düzeltilir?