Kırmızı Işık İhlaliyle Kazaya Neden Olma ve Ehliyete El Koyma İtirazı

Kırmızı ışık ihlaliyle trafik kazasına neden olmak, yalnızca kırmızı ışık para cezasıyla sonuçlanmaz. İhlal ile kaza arasında nedensellik bağı kurulması hâlinde sürücü belgesi ayrıca 60 gün süreyle geri alınır.
Kazada yaralanma veya ölüm bulunuyorsa taksirle yaralama ya da taksirle öldürme soruşturması da gündeme gelebilir. Kusur oranı, sigorta ve tazminat sorumluluğu ise ceza ve trafik yaptırımlarından ayrı değerlendirilir.
İtirazda kırmızı ışığın hangi araç yönü için yandığı, sürücünün durma çizgisini ne zaman geçtiği ve kazaya hangi hareketin neden olduğu teknik delillerle belirlenmelidir.
Hukuki dayanak
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesi, trafik işaretleri ile trafik görevlilerinin uyarılarına uyma yükümlülüğünü düzenlemektedir.
7574 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle:
- Trafik ışıklarına uymayan sürücüler için 5.000 TL temel para cezası kabul edilmiştir.
- Bir yıl içindeki kırmızı ışık tekrarları için kademeli para cezaları getirilmiştir.
- Kırmızı ışık ihlaliyle trafik kazasına neden olan sürücünün belgesinin 60 gün geri alınması öngörülmüştür.
- Belirli tekrar sayılarında ehliyetin geçici olarak geri alınması veya iptal edilmesi düzenlenmiştir.
- Ehliyetin iadesi psikoteknik değerlendirme ve para cezalarının ödenmesi koşullarına bağlanmıştır.
Düzenleme 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir. 7574 sayılı Kanun, m.11 ve 35
Kırmızı ışık ihlali ne zaman oluşur?
İhlal değerlendirilirken aracın kavşağa girdiği an değil, kural olarak durma çizgisini veya ışıklı işaretle korunmuş bölgeyi geçtiği an önem taşır.
Sürücü durma çizgisini yeşil veya sarı ışık sırasında geçmiş; kavşakta beklemek zorunda kaldığı sırada ışık kırmızıya dönmüş olabilir. Bu durumda yalnız kazanın kırmızı ışık yanarken meydana gelmesi, sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığını tek başına kanıtlamaz.
EDS görüntülerinde aracın plakasının yanında trafik lambasının ve durma çizgisinin de görülebilmesi önemlidir.
Kazaya sebebiyet verme koşulu
Ehliyetin 60 gün geri alınabilmesi için iki ayrı unsur bulunmalıdır:
- Sürücü kırmızı ışığa uyma kuralını ihlal etmelidir.
- Trafik kazası bu ihlal nedeniyle meydana gelmelidir.
Kaza ile kırmızı ışık ihlali arasında nedensellik bağı yoksa yalnız kazanın varlığı 60 günlük ehliyet yaptırımını haklı kılmaz.
Örneğin sürücü kırmızı ışık ihlali yaptıktan sonra kavşağı tamamen geçmiş; daha ileride arkadan başka bir aracın çarpmasıyla kaza meydana gelmiş olabilir. Böyle bir durumda kazanın kırmızı ışık ihlalinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıca incelenmelidir.
Maddi unsur
İdari yaptırımın maddi unsuru, kırmızı ışığa rağmen korunan bölgeye girilmesi ve bu hareket nedeniyle trafik kazasının meydana gelmesidir.
Tespit şu delillerden yalnız birine dayanmak zorunda değildir:
- EDS görüntüsü.
- MOBESE kaydı.
- Araç kamerası görüntüsü.
- Kaza tespit tutanağı.
- Trafik bilirkişisi raporu.
- Kolluk ve tanık anlatımları.
- Sinyalizasyon kayıtları.
- Araçların hasar konumları.
Kaza tespit tutanağında kırmızı ışık ihlali yazılması önemli bir delildir; ancak tutanak her durumda kesin ve aksi ispatlanamaz nitelikte değildir.
Fail
İdari yaptırımın faili kırmızı ışığı ihlal ederek kazaya neden olan sürücüdür.
Araç sahibinin kaza sırasında sürücü olmadığı belirlenirse sürücü belgesine ilişkin yaptırım araç sahibine uygulanamaz. Plakaya düzenlenen para cezası ile sürücüye özgü ehliyet işlemi birbirinden ayrılmalıdır.
Kiralık, şirket veya aile aracında sürücü tespiti özellikle önemlidir.
Mağdur
Yalnız trafik kabahati bakımından belirli bir gerçek kişi mağdur bulunması gerekmez. Korunan hukuki değer trafik güvenliğidir.
Kazanın başka bir kişinin yaralanmasına veya ölümüne yol açması hâlinde zarar gören kişi ya da ölenin yakınları, ceza ve tazminat süreçlerinde mağdur veya suçtan zarar gören sıfatını kazanabilir.
Hareket ve sonuç
Yaptırıma bağlanan temel hareket kırmızı ışığa uymamaktır.
Kaza nedeniyle ehliyetin geri alınabilmesi için kazanın ihlalin sonucu olması gerekir. Maddi hasar, yaralanma veya ölüm bulunması ceza ve tazminat sonuçlarını değiştirir; ancak KTK m.47’deki 60 günlük geri alma hükmü genel olarak “trafik kazasına sebebiyet verme” ölçütüne dayanır.
Kanun bu işlem için aracın ayrıca trafikten menedileceğini öngörmemiştir.
Manevi unsur
Kabahatler Kanunu uyarınca açıkça aksi belirtilmedikçe kabahatler hem kasten hem taksirle işlenebilir.
Sürücünün ışığı fark etmediğini veya yanlış değerlendirdiğini söylemesi cezayı kendiliğinden kaldırmaz. Bununla birlikte ışığın görünürlüğü, sinyalizasyon arızası, güneş yansıması, yol çalışması veya yönlendirme levhaları kusur değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Ceza soruşturmasında ise sürücünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı ayrıca araştırılır.
Nitelikli hâller ve tekrar
Kırmızı ışık ihlalinin son ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde tekrarlanması hâlinde para cezaları kademeli olarak artar.
| Bir yıl içindeki ihlal | Para cezası |
|---|---|
| İlk ihlal | 5.000 TL |
| İkinci ihlal | 10.000 TL |
| Üçüncü ihlal | 15.000 TL |
| Dördüncü ihlal | 20.000 TL |
| Beşinci ihlal | 30.000 TL |
| Altıncı ihlal | 80.000 TL |
Ayrıca bir yıl içinde:
- Üç ihlalde ehliyet 30 gün geri alınır.
- Dört ihlalde ehliyet 60 gün geri alınır.
- Beş ihlalde ehliyet 90 gün geri alınır.
- Altı ihlalde sürücü belgesi iptal edilir.
Kaza nedeniyle uygulanan 60 günlük geri alma ile tekrar nedeniyle uygulanan yaptırımın dayanakları tutanakta ayrı gösterilmelidir.
Tekrar süresi nasıl hesaplanır?
Kanun, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıllık dönemi esas almaktadır.
Takvim yılı başlangıcı dikkate alınmaz. Örneğin inceleme 10 Ağustos 2026 tarihinde yapılıyorsa 10 Ağustos 2025 ile 10 Ağustos 2026 arasındaki ilgili ihlaller değerlendirilir.
27 Şubat 2026’dan önceki işlemlerin yeni tekrar hesaplamasında kullanılıp kullanılamayacağı, 7574 sayılı Kanun’un geçici 27. maddesi dikkate alınarak kontrol edilmelidir. Geçici hüküm, değişiklikten önceki KTK m.47 işlemlerinin tekerrür hesabında dikkate alınmamasını öngörmektedir.
Teşebbüs
Kabahatlere teşebbüs yalnız kanunda açık hüküm bulunması hâlinde cezalandırılır. Kırmızı ışık ihlalinde özel bir teşebbüs düzenlemesi bulunmamaktadır.
Sürücünün durma çizgisini geçmeden aracını durdurması tamamlanmış ihlal oluşturmayabilir. Durma çizgisi geçilmişse aracın sonradan geri çekilmesi tamamlanan ihlali kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
İştirak
Kırmızı ışık ihlali, aracı kullanan sürücünün hareketiyle gerçekleşir. Araçtaki yolcunun sürücüyü acele etmesi için uyarması aynı trafik cezasının yolcuya uygulanmasını sağlamaz.
Kaza sonrasında delillerin değiştirilmesi, gerçek sürücünün gizlenmesi veya gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi farklı sorumluluklara yol açabilir.
İçtima
Aynı olayda şu işlemler birlikte gündeme gelebilir:
- Kırmızı ışık para cezası.
- Kazaya neden olma nedeniyle ehliyetin 60 gün geri alınması.
- Taksirle yaralama veya öldürme soruşturması.
- Hasar ve bedensel zarar nedeniyle tazminat talebi.
- Sigorta şirketinin kusur oranına bağlı değerlendirmesi.
Bunların hukuki nitelikleri farklıdır. Trafik cezasının iptal edilmesi ceza veya tazminat dosyasını otomatik olarak sona erdirmediği gibi kusur raporu da trafik yaptırımının tartışılmasını tamamen engellemez.
Şikâyet
Kırmızı ışık trafik yaptırımı şikâyete bağlı değildir. Kolluk veya elektronik denetim sistemi üzerinden resen uygulanabilir.
Taksirle yaralama suçu bakımından şikâyet koşulları yaralanmanın niteliğine, kusurun türüne ve TCK m.89 hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Taksirle öldürme suçu şikâyete bağlı değildir.
Uzlaştırma
Trafik idari para cezası ile ehliyetin geri alınması uzlaştırmaya tabi değildir.
Kazada ayrıca taksirle yaralama suçu bulunuyorsa uzlaştırma durumu isnadın niteliğine göre değerlendirilmelidir. Taksirle öldürme uzlaştırma kapsamında değildir.
Ceza sorumluluğu
Kırmızı ışık ihlali sonucunda bir kişi yaralanırsa TCK m.89’daki taksirle yaralama; ölüm meydana gelirse TCK m.85’teki taksirle öldürme suçu gündeme gelebilir.
Kırmızı ışık ihlali, bilinçli taksir değerlendirmesinde önemli olabilir; ancak her kırmızı ışık kazası otomatik olarak bilinçli taksir sayılmaz.
Sürücünün tehlikeli sonucu öngörmesine rağmen hareketine devam edip etmediği olayın hızı, trafik yoğunluğu, görüş koşulları ve sürüş biçimi üzerinden belirlenmelidir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Trafik idari para cezası ve buna bağlı sürücü belgesinin geri alınmasına karşı başvuru kural olarak sulh ceza hâkimliğine yapılır.
Yetki belirlenirken ihlalin ve kazanın gerçekleştiği yer dikkate alınmalıdır.
Kazada yaralanma veya ölüm nedeniyle ceza davası açılırsa görevli mahkeme suçun niteliği ve ceza sınırına göre ayrıca belirlenir. Tazminat taleplerinde ise uyuşmazlığın taraflarına ve hukuki sebebine göre görev değerlendirmesi yapılır.
İtiraz süresi
Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine göre idari yaptırım kararına karşı başvuru süresi, tebliğ veya tefhimden itibaren kural olarak 15 gündür.
İnternetteki bazı içeriklerde 30 günlük süre gösterilmektedir. KTK kapsamındaki idari yaptırım kararında özel bir süre belirtilmedikçe Kabahatler Kanunu’ndaki 15 günlük süre esas alınmalıdır.
Mücbir sebep nedeniyle sürenin kaçırılması hâlinde engelin kalkmasından itibaren yedi gün içinde başvuru imkânı somut olayın koşullarına göre değerlendirilebilir.
İtiraz ehliyeti kendiliğinden geri getirir mi?
Başvuru yapılması, sürücü belgesinin geri alınması işlemini kendiliğinden durdurmaz.
Başvuruyla birlikte yaptırımın uygulanmasının durdurulması talep edilebilir. Ancak bu talebin kabul edileceği garanti edilemez.
Ehliyetin fiilen geri alınma tarihi, 60 günlük sürenin hesabı ve kararın ilgili trafik birimine bildirilmesi ayrıca takip edilmelidir.
Psikoteknik değerlendirme
Kaza veya tekrar nedeniyle bu kapsamda geri alınan sürücü belgesi, geri alma süresi sonunda psikoteknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâl bulunmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.
Ayrıca KTK kapsamında uygulanan idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir.
Sürenin dolması tek başına sürücü belgesinin koşulsuz olarak iadesini sağlamaz.
Ehliyetin iptal edilmesi
Bir yıl içinde altı kırmızı ışık ihlali tespit edilen kişinin sürücü belgesi iptal edilir.
Yeniden sürücü belgesi alınabilmesi için:
- İptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmelidir.
- Trafik para cezalarının tamamı ödenmelidir.
- Psikoteknik değerlendirmeden geçilmelidir.
- Psikiyatri uzmanı muayenesinde sürücülüğe engel durum bulunmamalıdır.
- Sürücü kursuna devam edilerek sınavlarda başarılı olunmalıdır.
“Ehliyete 60 gün el koyma” ile “ehliyetin iptali” aynı hukuki işlem değildir.
Zamanaşımı
Trafik yaptırımları bakımından Kabahatler Kanunu’nun soruşturma ve yerine getirme zamanaşımı hükümleri uygulanır.
Somut olayda öncelikle takip edilmesi gereken süre, yaptırım kararının tebliğ veya tefhiminden başlayan 15 günlük başvuru süresidir.
Yaralanma veya ölüm nedeniyle yürütülen ceza soruşturmasının zamanaşımı, isnat edilen suç ve ceza sınırına göre ayrıca hesaplanır.
Yaptırım tablosu
| Durum | Yaptırım |
|---|---|
| İlk kırmızı ışık ihlali | 5.000 TL idari para cezası |
| Kırmızı ışık ihlaliyle kazaya neden olma | Para cezasına ek olarak ehliyetin 60 gün geri alınması |
| Bir yılda üçüncü ihlal | 15.000 TL ve ehliyetin 30 gün geri alınması |
| Bir yılda dördüncü ihlal | 20.000 TL ve ehliyetin 60 gün geri alınması |
| Bir yılda beşinci ihlal | 30.000 TL ve ehliyetin 90 gün geri alınması |
| Bir yılda altıncı ihlal | 80.000 TL ve sürücü belgesinin iptali |
| Ehliyetin iadesi | Psikoteknik uygunluk ve trafik cezalarının ödenmesi |
| Araç men | KTK m.47’de kırmızı ışık ihlali nedeniyle ayrıca öngörülmemiştir |
Bu tutarlar 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren kanun metnine dayanmaktadır. İlerleyen yıllarda yeniden değerleme ve yeni kanun değişiklikleri kontrol edilmelidir.
İtirazda kullanılabilecek deliller
- Trafik idari para cezası karar tutanağı.
- Sürücü belgesi geri alma tutanağı.
- Maddi hasarlı veya yaralanmalı kaza tespit tutanağı.
- EDS ve MOBESE görüntüleri.
- Araç içi kamera kayıtları.
- Çevredeki iş yeri ve bina kameraları.
- Kavşağın sinyalizasyon çalışma kayıtları.
- Sinyal sürelerini gösteren belediye veya ilgili kurum kayıtları.
- Araçların çarpışma ve hasar noktaları.
- Fren ve lastik izleri.
- Olay yeri krokisi ve fotoğrafları.
- Trafik bilirkişisi raporu.
- Tanık anlatımları.
- Aracı kimin kullandığını gösteren kayıtlar.
- Sağlık ve adli muayene belgeleri.
Kamera ve sinyalizasyon kayıtlarının silinme ihtimali nedeniyle kayıtların korunması gecikmeden talep edilmelidir.
İtirazda incelenmesi gereken hususlar
- Trafik lambası gerçekten sürücünün yönü için kırmızı mıdır?
- Araç durma çizgisini hangi ışıkta geçmiştir?
- EDS görüntüsünde trafik lambası ve araç birlikte görülmekte midir?
- Sinyalizasyon sistemi doğru çalışmakta mıdır?
- Kazaya kırmızı ışık ihlali mi neden olmuştur?
- Diğer sürücünün ayrıca kural ihlali bulunmakta mıdır?
- Ceza doğru sürücüye mi uygulanmıştır?
- Kaza ile ihlal arasında zaman ve yer bağlantısı var mıdır?
- Tekrar sayısı ve bir yıllık dönem doğru hesaplanmış mıdır?
- Değişiklikten önceki ihlaller hatalı biçimde tekrar hesabına katılmış mıdır?
- Ehliyet yaptırımının gerekçesi tutanakta açıkça gösterilmiş midir?
- Aynı fiil için mükerrer para cezası düzenlenmiş midir?
Ambulansa yol vermek için kırmızı ışık geçildiyse
Sürücü, geçiş üstünlüğü bulunan ambulansa yol açmak için durma çizgisini kontrollü biçimde geçmek zorunda kalmış olabilir.
Bu durum cezayı kendiliğinden hükümsüz hâle getirmez. Ancak zorunluluk, kusur ve olayın şartları bakımından önemli bir itiraz sebebi olabilir.
Ambulansın kamera ve görev kayıtları, EDS görüntüsü ve sürücünün yalnızca geçiş koridoru açacak kadar hareket ettiğini gösteren kayıtlar dosyaya sunulmalıdır.
Yargıtay uygulaması
Yeni ceza tutarları, kademeli tekrar sistemi ve kazaya bağlı 60 günlük geri alma yaptırımı 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girdiği için bu düzenlemeye özgü yerleşik ve doğrulanmış bir Yargıtay uygulaması henüz oluşmamıştır.
İdari yaptırıma karşı olağan başvuru mercii sulh ceza hâkimliğidir. Bu nedenle kırmızı ışık ihlaline ilişkin eski kararların yeni tekrar ve ehliyet sistemi bakımından doğrudan emsal olduğu ileri sürülmemelidir.
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda Yargıtay; sürücünün trafik kuralı ihlalini, neticeyi öngörüp öngörmediğini, kusur durumunu ve ihlal ile sonuç arasındaki nedensellik bağını birlikte değerlendirmektedir. Kırmızı ışık ihlali önemli bir kusur göstergesi olsa da ceza sorumluluğunun türü somut olayın tüm delilleri üzerinden belirlenir.
Sık sorulan sorular
Kırmızı ışıkta kazaya neden olmanın cezası nedir?
Kırmızı ışık para cezasına ek olarak sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınır. Yaralanma veya ölüm varsa ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir.
Maddi hasarlı kazada da ehliyete el konulur mu?
Kanun genel olarak kırmızı ışık ihlaliyle “trafik kazasına sebebiyet verme” ölçütünü kullanmaktadır. Hüküm yalnız yaralanmalı veya ölümlü kazalarla sınırlandırılmamıştır.
Kaza kırmızı ışık ihlalinden kaynaklanmadıysa ne olur?
Kaza ile ihlal arasında nedensellik bağı yoksa 60 günlük geri alma işlemine itiraz edilebilir. Bunun teknik ve görüntülü delillerle gösterilmesi gerekir.
Sarı ışıkta kavşağa girdiysem kırmızı ışık cezası uygulanır mı?
Aracın durma çizgisini hangi anda geçtiği belirlenmelidir. Yalnız kavşak içindeyken ışığın kırmızıya dönmesi otomatik olarak kırmızı ışık ihlali anlamına gelmez.
İtiraz süresi 15 gün mü, 30 gün mü?
İdari yaptırım kararına karşı süre, özel bir düzenleme yoksa tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gündür.
Cezayı ödersem itiraz edebilir miyim?
İndirimli ödeme kural olarak başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak ödeme ve itiraz süreleri ayrı takip edilmelidir.
Ehliyet 60 gün sonunda doğrudan iade edilir mi?
Psikoteknik değerlendirmede sürücülüğe engel durum bulunmaması ve trafik para cezalarının tamamının ödenmesi gerekir.
Kırmızı ışık ihlalinde araç bağlanır mı?
KTK m.47’de sırf kırmızı ışık ihlali veya kazaya neden olma nedeniyle ayrıca araç men yaptırımı öngörülmemiştir.
Bir yılda altı kez kırmızı ışık ihlali yaparsam ne olur?
Sürücü belgesi iptal edilir. Yeniden belge alınabilmesi için en az bir yıl, sağlık ve psikoteknik koşulları ile yeniden kurs ve sınav süreci uygulanır.
Sonuç
Kırmızı ışık ihlaliyle kazaya neden olan sürücünün belgesi 60 gün geri alınır. Ancak bunun için hem kırmızı ışık ihlalinin hem de kazanın bu ihlalden kaynaklandığının ortaya konulması gerekir.
İtirazda EDS ve kamera kayıtları, durma çizgisinin geçildiği an, sinyalizasyon sistemi, kaza oluşumu, sürücü tespiti ve tekrar hesabı birlikte incelenmelidir.
Kazada yaralanma veya ölüm bulunuyorsa trafik yaptırımı, ceza soruşturması, sigorta ve tazminat süreçleri birbirinden ayrılarak yönetilmelidir.
Kaynakça
- 7574 sayılı Kanun, TBMM Kanun Bilgileri
- 7574 sayılı Kanun’un kabul edilen metni, m.11, 34 ve 35
- Emniyet Genel Müdürlüğünün 7574 sayılı Kanun açıklaması
- Emniyet Genel Müdürlüğü 2026 Trafik İdari Para Ceza Rehberi
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.47.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.9, 15, 20, 21 ve 27.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.22, 85 ve 89.
| Kaynak URL | Önerilen anchor metni | Hedef URL |
|---|---|---|
| TCK 179 Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma | kırmızı ışık ihlaliyle kazaya neden olmanın sonuçları | https://www.iltanekmekcioglu.com/kirmizi-isik-kazasi-ehliyete-el-koyma-itirazi/ |
| Taksirle Yaralama Suçu ve TCK 89 | kırmızı ışık kazasında trafik cezası ve ehliyet işlemi | Aynı hedef URL |
| Polisin Dur İhtarına Uymama Cezasına Nasıl İtiraz Edilir? | kırmızı ışık nedeniyle ehliyete el koyma itirazı | Aynı hedef URL |
7574 sayılı Kanun teklif aşamasında değildir. Kanun 12 Şubat 2026’da kabul edilmiş; KTK m.47 değişikliği 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir. TBMM Kanun Bilgileri, kabul edilen kanun metni
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Somut olayın tutanakları, görüntüleri ve teknik raporları incelenmeden kesin sonuç veya başarı garantisi verilemez.

