Polisin Dur İhtarına Uymama Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Polisin veya trafik denetimiyle görevli zabıtanın dur ikazına rağmen aracı durdurmayarak kaçmak, 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle son derece ağır yaptırımlara bağlanmıştır.
Yeni düzenlemeye göre dur ikazına uymayarak kaçan sürücüye 200.000 TL idari para cezası uygulanır. Sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınır ve araç 60 gün trafikten menedilir.
Bununla birlikte her geç durma, işaretin fark edilmemesi veya genel trafik uyarısına uymama eylemi bu ağır yaptırımı otomatik olarak doğurmaz. Kanunun aradığı fiil, sabit veya seyir hâlindeki denetimde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçmaktır.
Bu nedenle itirazda ikazın sürücü tarafından algılanabilir olup olmadığı, sürücünün kaçma davranışı gösterip göstermediği, araç ve sürücü tespitinin doğruluğu ile olay tutanağının görüntülerle desteklenip desteklenmediği incelenmelidir.
Hukuki dayanak
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesine, 7574 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle şu hüküm eklenmiştir:
“Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçanlara 200.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süreyle trafikten menedilir.”
7574 sayılı Kanun, 12 Şubat 2026’da kabul edilmiş ve 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Düzenleme teklif aşamasında değildir. TBMM Kanun Bilgileri, 7574 sayılı Kanun metni
Fiil 27 Şubat 2026’dan önce gerçekleşmişse yeni ve daha ağır yaptırımın geçmişe yürütülmemesi gerekir. Bu durumda fiil tarihinde yürürlükte bulunan hükümler esas alınmalıdır.
Genel uyarıya uymama ile dur ikazından kaçarak uzaklaşma arasındaki fark
KTK m.47/1.a, trafik zabıtası veya diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine uyma yükümlülüğünü genel olarak düzenlemektedir. Bu bendin ihlali için 3.000 TL idari para cezası öngörülmektedir.
Buna karşılık yeni ve ağır yaptırımın uygulanabilmesi için yalnızca bir uyarıya uyulmaması yeterli değildir. Kanun metnindeki “dur ikazına uymayarak kaçma” davranışının gerçekleşmesi gerekir.
Dolayısıyla tutanakta sürücünün:
. Hangi görevlinin ikazına uymadığı.
. Dur ikazının hangi yöntemle verildiği.
. İkazdan sonra ne kadar süre veya mesafe ilerlediği.
. Takip yapılıp yapılmadığı.
. Nerede ve nasıl durdurulduğu.
açıklanmalıdır.
Maddi unsur
İhlalin maddi unsuru, sabit veya seyir hâlindeki denetimde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçmaktır.
Ağır yaptırımın uygulanabilmesi için öncelikle yetkili bir görevli tarafından dur ikazı verilmiş olmalıdır. İkaz, sürücünün görebileceği veya duyabileceği şekilde yöneltilmelidir.
İkinci olarak sürücünün dur ikazına rağmen hareketini sürdürmesi ve kaçma davranışı göstermesi gerekir. Sürücünün güvenli bir yerde durabilmek amacıyla kısa bir mesafe ilerlemesi ile denetimden kurtulmak için hızlanarak uzaklaşması aynı şekilde değerlendirilemez.
Fail
İdari yaptırımın faili, dur ikazına uymayarak kaçtığı belirlenen araç sürücüsüdür.
Araç sahibi, aracı fiilen kullanmıyorsa sırf mülkiyet ilişkisi nedeniyle sürücüye özgü para cezası ve sürücü belgesini geri alma yaptırımının muhatabı olamaz. Bu nedenle sürücünün kimliği somut delillerle belirlenmelidir.
Aracın plakasının tespit edilmesi, her durumda araç sahibinin sürücü olduğunu ispatlamaz. Kamera görüntüleri, görevli gözlemleri ve durdurma tutanakları birlikte değerlendirilmelidir.
Mağdur
KTK m.47’deki idari ihlal bakımından belirli bir gerçek kişi mağdur bulunmaz. Korunan hukuki değer trafik denetiminin etkinliği, kamu düzeni ve yol güvenliğidir.
Kaçma sırasında bir görevlinin, yayanın veya başka bir sürücünün yaralanması hâlinde bu kişiler ayrıca işlenen suçun mağduru olabilir.
Hareket ve sonuç
Yaptırıma bağlanan hareket, açık dur ikazına rağmen denetimden kaçmaya yönelik olarak sürüşe devam etmektir.
Bir trafik kazası veya maddi zarar meydana gelmesi, idari ihlalin oluşması için zorunlu değildir. Ancak kaçış sırasında ters yönde sürüş, aşırı hız, kırmızı ışık ihlali veya tehlikeli şerit değiştirme gerçekleşirse bunlar ayrıca yaptırıma konu olabilir.
Sürücünün ikazdan hemen sonra, güvenli ilk noktada durması kaçma unsurunun oluşup oluşmadığı yönünden önemlidir.
Manevi unsur
Kanun metninde “uyarı ve işaretlerine rağmen” ve “kaçanlara” ifadelerinin kullanılması, sürücünün dur ikazını algılaması ve buna rağmen denetimden uzaklaşması gerektiğini göstermektedir.
Sürücünün ikazı görmediği veya duymadığı iddiası tek başına yeterli değildir. Hava ve yol koşulları, görevlinin bulunduğu yer, işaretin verilme şekli, siren veya anons kullanılması ve görüntü kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Sağlık problemi, bilinç kaybı veya sürücünün davranışlarını yönlendirme yeteneğini etkileyen başka bir durum bulunuyorsa sağlık belgeleriyle desteklenmelidir.
Nitelikli hâller ve tekrar
Dur ikazına uymayarak kaçma fiili için KTK m.47’de ayrıca kademeli bir tekrar yaptırımı düzenlenmemiştir. Her ihlal bakımından kanunda öngörülen 200.000 TL ceza ile 60 günlük geri alma ve araç men yaptırımları uygulanır.
Kaçış sırasında başka trafik ihlalleri veya suçlar işlenmişse bunlara ilişkin yaptırımlar ayrıca gündeme gelebilir.
Teşebbüs
Kabahatler bakımından teşebbüs, ancak kanunda açık hüküm bulunması hâlinde cezalandırılabilir. KTK m.47’de bu fiile teşebbüsün cezalandırılacağına ilişkin özel düzenleme bulunmamaktadır.
Sürücünün ikazı fark ederek hemen durması veya denetimden kaçma davranışına başlamaması hâlinde tamamlanmış ihlalin oluşup oluşmadığı olayın zaman sıralamasına göre incelenmelidir.
İştirak
Dur ihtarına uymama yaptırımı, aracı kullanan sürücüye uygulanır. Araçtaki yolcunun “durma” veya “kaç” şeklindeki yönlendirmesi, sürücü hakkındaki idari yaptırımı ortadan kaldırmaz.
Yolcuya yalnız sürücüyü kaçmaya teşvik ettiği gerekçesiyle aynı trafik cezası uygulanamaz. Yolcunun ayrıca suç oluşturan bağımsız davranışları varsa ceza sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilir.
İçtima ve diğer ihlallerle ilişki
Dur ihtarına uymayarak kaçma sırasında işlenen her davranış aynı hukuki fiil değildir.
Somut olayda ayrıca şu ihlaller veya suçlar gündeme gelebilir:
. Hız sınırının aşılması.
. Kırmızı ışık ihlali.
. Ters yönde araç kullanma.
. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma.
. Taksirle yaralama veya öldürme.
. Görevi yaptırmamak için direnme.
. Mala zarar verme.
Her yaptırımın dayandığı hareket ve delil ayrı ayrı gösterilmelidir. Aynı davranışın farklı isimlerle iki kez cezalandırılıp cezalandırılmadığı da incelenmelidir.
TCK 265 ile farkı
Polisin dur ikazına uymayarak uzaklaşmak, tek başına görevi yaptırmamak için direnme suçunu oluşturmaz.
TCK m.265 bakımından kamu görevlisine karşı cebir veya tehdit kullanılması gerekir. Salt kaçma davranışında cebir veya tehdit bulunmuyorsa olay idari yaptırım düzeyinde kalabilir.
Buna karşılık sürücünün aracı görevlinin üzerine sürmesi, görevliyi araçla sıkıştırması veya görevliye karşı tehditte bulunması hâlinde TCK m.265 ve olayın özelliklerine göre başka suçlar gündeme gelebilir.
Şikâyet
Dur ihtarına uymama ihlali, bir kişinin şikâyetine bağlı değildir. Yetkili görevlilerin tespiti üzerine idari yaptırım uygulanır.
Sürücünün cezaya karşı yapacağı işlem ise şikâyet değil, idari yaptırım kararına karşı kanun yolu başvurusudur.
Uzlaştırma
Dur ihtarına uymama fiili idari ihlal olduğundan uzlaştırmaya tabi değildir.
Olayda ayrıca uzlaştırma kapsamına giren bir suç bulunuyorsa uzlaştırma durumu o suç bakımından ayrıca değerlendirilir. TCK m.265 kapsamındaki görevi yaptırmamak için direnme suçu uzlaştırmaya tabi değildir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Trafik idari para cezası, sürücü belgesinin geri alınması ve buna bağlı araç men işlemi söz konusuysa başvuru kural olarak Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır.
Yetkili hâkimlik belirlenirken işlemin düzenlendiği yer ve güncel UYAP başvuru uygulaması dikkate alınmalıdır.
Aynı olayda bağımsız bir idari işlem veya ceza soruşturması bulunması, görevli yargı değerlendirmesini değiştirebilir. Bu nedenle ceza tutanağı, sürücü belgesi geri alma tutanağı ve araç men kararı birlikte incelenmelidir.
İtiraz süresi
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine göre idari yaptırım kararına karşı başvuru süresi, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren kural olarak 15 gündür.
Süre hak düşürücü niteliktedir. Mücbir sebep nedeniyle sürenin kaçırıldığı ileri sürülüyorsa engelin kalkmasından itibaren yedi gün içinde başvuru yapılması gündeme gelebilir.
İndirimli ödeme, kural olarak başvuru hakkından vazgeçme anlamına gelmez. Ancak ödeme ve başvuru süreleri birbirinden bağımsız takip edilmelidir.
Zamanaşımı
Bu uyuşmazlıkta ceza davası zamanaşımından çok idari yaptırım kararının verilme ve yerine getirilme zamanaşımı önem taşır.
Sürücü bakımından en kritik süre, tebliğ veya tefhim tarihinden başlayan 15 günlük başvuru süresidir. Sürenin geçirilmesi kararın esastan incelenmesini engelleyebilir.
Kaçış sırasında ayrıca bir suç işlendiği iddia ediliyorsa o suçun dava zamanaşımı ayrı hesaplanır.
Yaptırım
| Yaptırım | Güncel sonuç |
|---|---|
| İdari para cezası | 200.000 TL |
| Sürücü belgesi | 60 gün süreyle geri alma |
| Araç | 60 gün süreyle trafikten men |
| Psikoteknik değerlendirme | Bu fiil için kanun metninde ayrıca öngörülmemiştir |
| Ceza davası | Salt kaçma tek başına ceza suçu değildir |
Sürücü belgesinin iadesi için geri alma süresinin dolmasının yanında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamen tahsil edilmiş olması aranır.
İtirazda kullanılabilecek deliller
. Trafik idari para cezası karar tutanağı.
. Sürücü belgesi geri alma tutanağı.
. Araç trafikten men tutanağı.
. Kolluk görevlilerinin olay ve takip tutanakları.
. Polis aracı ve yaka kamerası kayıtları.
. MOBESE, PTS ve çevre güvenlik kamerası görüntüleri.
. Araç içi kamera kayıtları.
. GPS ve araç takip sistemi verileri.
. Olayın gerçekleştiği yolun görüş koşullarını gösteren fotoğraflar.
. Sürücünün sağlık durumuna ilişkin belgeler.
. Araçta bulunan kişilerin ve diğer tanıkların beyanları.
Görüntü kayıtlarının silinme ihtimali nedeniyle kayıtların korunması ve dosyaya getirtilmesi gecikmeden talep edilmelidir.
İtirazda incelenebilecek hukuka aykırılıklar
Dur ikazı açık ve algılanabilir miydi?
Görevlinin konumu, ışıklandırma, trafik yoğunluğu, kullanılan işaret, siren ve anons kayıtları incelenmelidir.
Kaçma davranışı gerçekten gerçekleşti mi?
Sürücünün hemen duramayıp güvenli bir noktaya kadar ilerlemesi ile denetimden kurtulmak amacıyla hızlanarak uzaklaşması aynı değildir.
Araç ve sürücü doğru tespit edildi mi?
Yalnız plakanın belirlenmiş olması, araç sahibinin sürücü olduğunu her zaman kanıtlamaz.
Tutanak yeterince somut mu?
Tutanakta olay yeri, saat, görevlinin ikaz şekli, takip mesafesi ve aracın nerede durdurulduğu açıklanmalıdır.
Görüntüler tutanağı doğruluyor mu?
Görevli tutanağı resmî belge niteliğindedir; ancak aksini gösteren kamera, GPS ve diğer teknik delillerle çürütülebilir.
Yargıtay ve yüksek mahkeme uygulaması
Dur ihtarına uymama yaptırımı idari nitelikte olduğundan olağan inceleme mercii Yargıtay ceza daireleri değildir. Ayrıca 200.000 TL’lik yeni yaptırım 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girdiği için bu özel hüküm hakkında yerleşmiş ve doğrulanmış bir Yargıtay uygulaması henüz oluşmamıştır.
Yargıtay kararları, kaçış sırasında TCK m.265, TCK m.179, yaralama veya başka bir suçun oluşup oluşmadığı yönünden önem taşıyabilir. Özellikle TCK m.265 bakımından cebir veya tehdit unsurunun somut olarak gösterilmesi gerekir.
Yayın aşamasında doğrudan yeni KTK m.47 yaptırımına ilişkin bir Yargıtay kararı varmış gibi künye verilmemelidir. Görevli yargı yolu bakımından Uyuşmazlık Mahkemesinin trafik para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin güncel kararları ayrıca kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Polisin dur işaretini görmediysem ceza iptal edilir mi?
İşaretin görülmediğini söylemek tek başına yeterli değildir. İkazın algılanabilir olmadığı kamera görüntüsü, yol koşulları ve diğer delillerle desteklenmelidir.
Güvenli yerde durmak için ilerlemek kaçmak sayılır mı?
Her durumda sayılmaz. Sürücünün hızlanıp hızlanmadığı, ne kadar mesafe ilerlediği ve ilk güvenli noktada durup durmadığı değerlendirilir.
Polis aracının sirenini fark etmedim, ne yapmalıyım?
Olayın ses ve görüntü kayıtları istenmeli; trafik yoğunluğu, araç içindeki koşullar ve takip süresi açıklanmalıdır.
Aracı ben kullanmıyorsam ehliyetime el konulabilir mi?
Sürücüye özgü yaptırım, aracı fiilen kullanan kişiye uygulanmalıdır. Araç sahibinin sürücü olduğu varsayımı somut delillerle denetlenmelidir.
Cezayı ödersem itiraz edebilir miyim?
İndirimli ödeme kural olarak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak 15 günlük başvuru süresi ayrıca takip edilmelidir.
Başvuru ehliyeti ve araç men işlemini kendiliğinden durdurur mu?
Hayır. Sulh Ceza Hâkimliğine başvuru yapılması, yaptırımın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Durdurma veya tedbir talebi ayrıca değerlendirilir.
Kaçarken hız cezası da uygulanabilir mi?
Evet. Hız, kırmızı ışık, ters yön veya başka trafik ihlalleri ayrı delillerle tespit edilmişse bunlar için ayrıca işlem yapılabilir.
Dur ihtarına uymamak TCK 265 suçu mudur?
Salt kaçma, cebir veya tehdit bulunmadıkça tek başına TCK m.265’i oluşturmaz. Görevliye karşı araçla cebir uygulanması veya tehditte bulunulması hâlinde değerlendirme değişebilir.
Sonuç
Dur ikazına uymayarak kaçma, 27 Şubat 2026’dan itibaren 200.000 TL idari para cezası, sürücü belgesinin 60 gün geri alınması ve aracın 60 gün trafikten menedilmesi sonucunu doğurmaktadır.
Ancak ağır yaptırımın uygulanabilmesi için yalnız genel bir uyarıya uyulmaması yeterli değildir. Yetkili görevlinin algılanabilir dur ikazına rağmen denetimden kaçmaya yönelik davranışın somut biçimde belirlenmesi gerekir.
İtiraz; aracın sahibinden çok fiilî sürücünün tespiti, ikazın verilme şekli, kaçma davranışının bulunup bulunmadığı, tutanağın ayrıntıları ve teknik görüntüler üzerine kurulmalıdır.
Kaynakça
- 7574 sayılı Kanun, TBMM Kanun Bilgileri
- 7574 sayılı Kanun’un kabul edilen metni, m.11
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.47, 112, 114 ve 115.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.15, 17, 20, 21 ve 27.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.179 ve 265.
Sahipsiz İçerik Önleme
Yeni yazı yayımlandığında aşağıdaki mevcut sayfalardan bağlamsal gelen bağlantılar eklenmelidir:
| Kaynak URL | Önerilen anchor metni | Hedef URL |
|---|---|---|
| Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu, TCK 265 | dur ihtarına uymama ile direnme suçunun farkı | https://www.iltanekmekcioglu.com/dur-ihtarina-uymama-cezasina-itiraz/ |
| TCK 179 Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma | polisin dur ikazından kaçmanın sonuçları | Aynı hedef URL |
| İdare ve Vergi Hukuku Avukatı | trafik idari para cezası ve ehliyeti geri alma işlemine itiraz | Aynı hedef URL |
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Somut olayın belgeleri incelenmeden kesin sonuç veya başarı garantisi verilemez.
