Sosyal Medyada Gizlilik: Paylaşım Öncesi Rıza ve Kişisel Veri Kontrolü

Sosyal medyada gizlilik, yalnız hesabı kapalı tutmakla sağlanmaz. Başkasının fotoğrafını, özel mesajını veya konumunu paylaşmadan önce kişinin tanınabilirliğini, bilginin niteliğini, paylaşım amacını ve izin kapsamını kontrol edin. Fotoğraf çekimine izin verilmesi, açık hesapta yayımlanmasına veya reklamlarda kullanılmasına kendiliğinden izin vermez. Bununla birlikte her paylaşım mutlaka rızaya dayanmak zorunda değildir; kanuni istisnalar ve diğer hukuka uygunluk nedenleri somut olaya göre incelenir. Çocukların görüntülerinde çocuğun yararı, sağlık bilgilerinde özel veri işleme şartları ayrıca önemlidir. Belirsizlik varsa paylaşımı ertelemek, gereksiz bilgileri çıkarmak veya izin kapsamını netleştirmek mümkündür. Bu rehber, paylaşım yapılmadan önce alınabilecek hukuki ve pratik önlemleri açıklar.
Önce neyi, kimi ve hangi amaçla paylaştığınızı belirleyin
Bir gönderi yalnız fotoğraftan oluşmaz. Açıklama, etiket, ses, yer bilgisi, arka plandaki belge ve yorumlar birlikte başka bir kişiyi tanınabilir kılabilir. Adını silmek, kişinin arkadaşları tarafından kolaylıkla anlaşılabildiği bir paylaşımı kendiliğinden anonimleştirmez. KVKK m.3, kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin bilgi olarak tanımlar. Anonimleştirme ise başka verilerle eşleştirilse bile kişiyle bağlantı kurulamamasını gerektirir. 6698 sayılı Kanun
Yayımlanacak son kopyayı kontrol edin. Fotoğrafın köşesindeki reçete, okul arması, işyeri kartı veya telefon ekranı, anlatmak istediğiniz olaydan bağımsız bilgiler açıklayabilir. Görselin küçültülmüş hâlini değil, büyütüldüğünde okunabilen ayrıntılarını da inceleyin. Bir belgeyi göstermek gerçekten gerekli değilse onu görüntüden çıkarmak, yalnız adını kapatmaktan daha işlevsel olabilir.
Amaç da belirleyicidir. Bir etkinliğin gerçekleştiğini duyurmak için bütün katılımcıların isimlerini ve özel durumlarını açıklamak gerekmeyebilir. Kurumsal hesapta hangi bilgilerin neden gerekli olduğunu kısa bir kontrol notuyla kaydetmek, KVKK m.4’teki amaçla bağlantılılık ve ölçülülük değerlendirmesini somutlaştırır. Daha az kişisel bilgiyle aynı anlatım sağlanabiliyorsa bu seçeneği değerlendirin.
Fotoğraf paylaşımında rıza nasıl değerlendirilir?
Çekim, saklama ve yayın ayrı işlemlerdir
Fotoğrafın çekilmesi, telefonda tutulması, belirli kişiye gönderilmesi ve herkese açık yayımlanması farklı müdahalelerdir. TCK m.26/2, üzerinde serbestçe tasarruf edilebilen hak bakımından açıklanan rızanın sınırlarını esas alır. TMK m.24 de kişilik hakkına müdahalede rıza ve diğer hukuka uygunluk nedenlerini düzenler. Bu nedenle “kameraya baktı” veya “fotoğrafı bana gönderdi” açıklaması yayın yetkisinin bütün kapsamını tek başına göstermez. TCK m.26, TMK m.24
İzin isterken kullanılacak görüntüyü, hesabı, hedef kitleyi ve amacı anlaşılır biçimde gösterin. Aile grubuna gönderme ile işletmenin reklam hesabında kullanma arasında önemli fark vardır. Daha önce izin verilen metnin değiştirilmesi, görüntünün başka içerikle birleştirilmesi veya yeni bir kampanyaya aktarılması hâlinde önceki iznin bu kullanımı kapsayıp kapsamadığını yeniden değerlendirin.
İzin kaydında yalnız “olur” cevabını saklamak yerine, bu cevabın hangi soruya verildiği de görülsün. Görselin son sürümü ile yazışmanın eşleştirilmesi, sonradan farklı bir fotoğrafa izin verilmiş olduğu tartışmasını azaltır. Bu kayıt hukuka uygunluğu otomatik garanti etmez; fakat rızanın konusu ve sınırının değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Açık rıza her zaman imzalı kâğıt gerektirir mi?
KVKK bakımından açık rıza belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle açıklanmalıdır. Kişisel veri işleme açısından başka geçerli hukuki dayanak bulunup bulunmadığı da önce değerlendirilir. Açık rıza bütün işlemler için zorunlu tek dayanak olmadığı gibi, alınmış olması da ölçüsüz kullanımı meşrulaştırmaz. KVKK m.3–5
Kurumun açıklamasına göre, diğer mevzuattaki kurallar saklı kalmak üzere açık rıza için genel bir yazılı şekil zorunluluğu yoktur; elektronik açıklama da mümkündür. Ancak veri sorumlusu rızayı ispatlayabilmelidir. Belirsiz ve sınırsız izinler yerine somut işlem açıklanmalıdır. Rıza geri alınabilir ve geri alma, veri sorumlusuna ulaştığı andan itibaren ileriye yönelik sonuç doğurur. KVKK açık rıza açıklaması
Her fotoğraf paylaşımı aynı suçu oluşturmaz
Özel hayat, haberleşme ve kişisel veri birbirine yakın fakat aynı kapsamda olmayan koruma alanlarıdır. TCK m.134’te özel hayata müdahale ile özel hayata ilişkin görüntü veya sesin hukuka aykırı ifşası düzenlenir. Özel hayata ilişkin görüntü veya sesin ifşasında kanuni ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Görüntünün sırf izinsiz paylaşılmış olması, diğer unsurlar araştırılmadan bu suçun kesin oluştuğunu göstermez. TCK m.134
TCK m.136 ise kişisel verinin hukuka aykırı verilmesini, yayılmasını veya ele geçirilmesini düzenler; temel ceza iki yıldan dört yıla kadar hapistir. Özel yaşam görüntüsü, telefon numarası ve mesaj içeriği aynı değerlendirmeye tabi tutulamaz. Aynı olayda bütün suçların mutlaka birlikte uygulanacağı da söylenemez. Paylaşımın içeriği, elde edilme biçimi ve gerçekleştirilen fiiller ayrı ayrı belirlenmelidir. TCK m.132–136
Kamuya açık yerde bulunmak sınırsız kullanım izni değildir. FSEK m.86’da resim ve portrelerin umuma sunulmasına ilişkin izin kuralı yanında siyasi ve toplumsal hayatta rol oynayan kişilerin resimleri, belirli tören ve toplantı görüntüleri ile günlük olaylara ilişkin istisnalar bulunur. Ancak aynı madde, izin aranmayan hâllerde de TMK m.24’ü saklı tutar. Etkinlik fotoğrafını kişiyi küçük düşüren başka bir bağlama taşımak, yalnız “kalabalıkta çekildi” denilerek açıklanamaz. FSEK m.86
Görüntünün özel yaşamla bağlantısının ayrıntıları için özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, veri aktarımının unsurları için kişisel verileri verme ve yayma suçu incelenebilir. Bu ayrım nedeniyle ceza ihtimali bulunmadığı düşünülen bir kullanımın kişilik hakkı bakımından da sorunsuz olduğu varsayılmamalıdır.
Açık hesaptaki bilgiyi yeniden paylaşmak serbest midir?
Bir bilginin internette bulunması ile kişinin onu belirli amaçla kamuya açıklaması farklıdır. KVKK m.5/2-d, ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş verileri düzenler. Kurumun kamuoyu duyurusu, kişinin açıklama iradesi ve amacının değerlendirilmesini; başka dayanak bulunmadıkça amacın aşılmamasını vurgular. Başkası tarafından sızdırılmış veriyi “zaten herkes görüyor” diyerek kullanmak bu dayanağı oluşturmaz. Alenileştirme duyurusu
Yeniden paylaşım öncesinde ilk yayının kaynağını ve bağlamını kaydedin. İlgili kişinin kendi mesleki tanıtımında kullandığı bir fotoğrafın, onu başka bir ürünün destekçisi gibi gösterecek biçimde kullanılması farklı amaç taşır. Kaynak belirtmek, kullanım hakkının veya kişisel veri işleme şartının yerine geçmez.
Başka kişinin gönderisini paylaşma düğmesinin bulunması da tek başına genel bir hukuki izin değildir. İçerik, açıklama ve yeni erişim kitlesi birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle önceki gönderideki telefon, adres veya sağlık bilgisini yeni gönderiye taşımadan önce bunun neden gerekli olduğunu sorgulayın. İlgili kişinin veriyi kendisinin açıklamış olması, KVKK m.4’teki temel ilkeleri ortadan kaldırmaz.
Özel mesaj paylaşmak: Yazışmanın tarafı olmak neyi değiştirir?
TCK m.132/3, kişinin kendisiyle yapılan haberleşmeyi karşı tarafın rızası olmadan hukuka aykırı biçimde alenen ifşa etmesini, yani kamuya açık biçimde açıklamasını düzenler. Bu hükümde aleniyet ayrıca aranır. Başkasının yazışmasına dışarıdan erişilmesi ve içeriğin açıklanması ise aynı maddenin diğer fıkraları bakımından farklı değerlendirme gerektirir. Dolayısıyla bütün ekran görüntülerine tek bir suç tanımı uygulanamaz. TCK m.132
Paylaşmayı düşündüğünüz kayıtta kimin konuştuğunu, yazışmaya taraf olup olmadığınızı ve erişecek kişileri belirleyin. Kapalı grup, her durumda sorumsuzluk sağlayan bir alan değildir. Aleniyet unsurunun oluşmadığı düşünülen olayda dahi kişisel veri, özel hayat veya kişilik hakkı yönünden başka koşullar bulunabilir. Grubun adı yerine gerçek erişim yapısı önem taşır.
Hak aramak için ilgili kaydı yetkili mercie sunmakla, karşı tarafı sosyal medyada teşhir etmek farklı amaçlardır. TCK m.26 ve KVKK m.5/2-e kapsamındaki hak kullanımı, herkese açık ifşa için otomatik gerekçe oluşturmaz. İddianızı anlatırken üçüncü kişilerin numaralarını ve ilgisiz mesajlarını yayımlamaktan kaçının. Delil olarak kullanılacak özgün kaydı değiştirmeden, güvenli ve erişimi sınırlı biçimde koruyun; sunulacak kapsamı somut ihtiyaca göre belirleyin.
Çocuk fotoğrafı paylaşmak neden ayrıca değerlendirilir?
Ebeveyn olmak, çocuğun bütün özel yaşamını sınırsız yayımlama yetkisi anlamına gelmez. TMK m.339, çocuğun menfaatini esas alır ve olgunluğu ölçüsünde önemli konularda düşüncesinin dikkate alınmasını öngörür. Çocuğun bugün istemediği veya ileride mahremiyetini etkileyebilecek bir görüntü bakımından yalnız yetişkinin paylaşım isteğiyle karar verilmemelidir. TMK m.339
Velayetin kimde olduğu ve temsil yetkisi de belirlenmelidir. Evlilik sırasında velayetin birlikte kullanılması, boşanma sonrasında velayet kararı ve üçüncü kişilerin iyiniyetine ilişkin kurallar TMK m.335, 336 ve 342’de düzenlenir. Her olayda “tek ebeveynin izni mutlaka yeterlidir” veya “istisnasız iki imza gerekir” şeklinde kestirme sonuç çıkarılamaz. Bilinen bir ebeveyn itirazı varsa bu uyuşmazlık görmezden gelinmemelidir.
Okul, spor kulübü veya etkinlik düzenleyicisi, izin veren kişinin yetkisini ve izin verilen kullanımı belirlemelidir. Gerekli olduğunda velayet kararının ilgili kısmı değerlendirilir; sırf izin toplamak için bütün aile dosyasının kopyalanması ölçüsüz olabilir. Fotoğraftaki diğer çocuklar için de ayrı değerlendirme gerekir. Bir velinin onayı, bütün sınıftaki çocuklar adına izin oluşturmaz.
Çocuğun tam adı, okulu, günlük güzergâhı ve bulunacağı saat gibi ayrıntıları aynı yayında birleştirmemek pratik bir koruma önlemidir. Kurumun ebeveynlere yönelik broşürü de çocukların adres, okul adı ve görüntü gibi bilgilerini kontrollü paylaşmaları konusunda bilgilendirilmesini önerir. KVKK çocukların verileri broşürü
Konum paylaşımı ve sağlık bilgileri için ek kontrol
Konum paylaşımı kişinin nerede bulunduğunu gösterebildiği gibi, yanında bulunan başka kişileri de açığa çıkarabilir. Kendi tatilinizi anlatırken arkadaşınızın ev adresini veya çocuğun düzenli bulunduğu yeri açıklamanız ayrı bir değerlendirme gerektirir. Görüntüdeki adres levhası, etiket ve açıklama birlikte kontrol edilmelidir. Kişiyi belirlenebilir kılan bilgi bakımından KVKK m.3 ve 4 uygulanır.
Sağlık, cinsel hayat ve kanunda sayılan diğer özel nitelikli veriler daha sıkı koşullara tabidir. Hastane odasındaki bir fotoğrafın açıklaması, yüz gösterilmese bile kişinin hastalığını belirlenebilir hâle getirebilir. Yardım veya dayanışma amacı, bu bilgilerin sınırsız yayımlanmasına kendiliğinden hukuki dayanak sağlamaz. Sağlık bilgisini açıklamadan amaca ulaşmak mümkünse bu seçenek değerlendirilmelidir. KVKK m.6
Özel nitelikli veriler için güncel m.6/3’te açık rıza dışında da belirli işleme şartları vardır. Ancak tedavi için veri işlemeye izin veren bir şart, sosyal medyada tanıtım paylaşımı yapılmasını otomatik kapsamaz. Bu maddedeki 7499 sayılı Kanun değişikliği 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girmiştir. Eski tarihli işlemler ve eski açıklamalar, bugünkü düzenlemeyle karıştırılmamalıdır. Resmî değişiklik duyurusu
Kişisel hesap ile işletme hesabı arasında nasıl fark vardır?
Sosyal medyada kişisel veri paylaşımı yalnız şirketleri ilgilendirmez. KVKK m.28/1-a’daki kişisel ve ailevi faaliyet istisnası; tamamen kişinin kendisi veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetler, üçüncü kişilere vermeme ve güvenlik yükümlülüklerine uyma koşullarını içerir. Hesabın “kişisel” olarak adlandırılması, herkese açık her paylaşımı bu istisnaya sokmaz. İstisna uygulanabilse bile kişilik hakkı ve ceza hükümleri ayrıca önemini korur. KVKK m.28
İşletme adına paylaşımda veri sorumlusu, işleme amaçlarını ve yöntemlerini belirleyen kişi veya kuruluştur. Hesabı yöneten ajansa dosyayı göndermek, işletmenin yükümlülüklerinin bütünüyle ortadan kalktığı anlamına gelmez. KVKK m.10 kapsamındaki aydınlatma, uygun işleme şartı ve m.12 kapsamındaki güvenlik tedbirleri ayrı ayrı ele alınmalıdır. Çalışanın görev için erişebildiği müşteri bilgileri, kişisel hesabında kullanabileceği bir arşiv değildir.
Aydınlatma metni ile rıza açıklaması farklı işlev görür. İlki veri işlemenin kim tarafından, nasıl ve neden yapıldığını bildirir; ikincisi gerektiğinde belirli işleme yönelik onayı gösterir. Yayın sorumlusu, hangi metnin hangi sürümünün iletildiğini kaydetmeli; sonradan değiştirilen bir açıklamayı geçmişte kabul edilmiş gibi göstermemelidir. Yabancı platform kullanımı nedeniyle yurt dışına aktarım söz konusuysa m.9 yönünden ayrıca inceleme gerekir; yalnız yayın izni bu incelemenin yerini tutmaz.
Yayın öncesi altı adımlı kontrol
- Son içeriği inceleyin. Görüntü, ses, açıklama ve etiketleri birlikte kontrol ederek hangi kişilerin belirlenebilir olduğunu not edin.
- Amacı tanımlayın. Haber verme, etkinlik duyurusu, kişisel paylaşım ve reklam kullanımını birbirine karıştırmayın. Gereksiz verileri çıkarın.
- Hukuki dayanağı belirleyin. Rızaya dayanılacaksa kapsamı netleştirin; istisna ileri sürülecekse hangi şartın gerçekleştiğini açıklayın.
- Özel durumları ayırın. Çocuk, sağlık bilgisi, özel mesaj veya mahrem görüntü varsa genel izinle yetinmeyin.
- Yetki ve erişimi sınırlayın. Dosyayı sadece işi gereği erişmesi gereken kişilere gönderin. Onaylanmamış taslağın yanlışlıkla yayımlanmaması için kontrol sorumlusu belirleyin.
- Yayın kararını kaydedin. Kullanılacak sürümü, izin veya dayanak notunu ve yeniden inceleme gerektiren değişiklikleri birlikte saklayın.
Bu liste bütün kullanıcılar için aynı biçimde düzenlenmiş zorunlu bir resmî form değildir. Kişisel paylaşımda kısa bir yazışma yeterli açıklık sağlayabilirken, kurumsal kullanımda daha sistemli kayıt gerekebilir. Dayanak belirsizse görüntüyü değiştirmek, ilgili kişiyi çıkarmak veya yayından vazgeçmek de uygulanabilir seçeneklerdir.
Hangi belgeler ne işe yarar?
| Belge veya kayıt | İşlevi | Hazırlarken dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Yayımlanacak son görsel ve açıklama | İznin hangi içerikle eşleştiğini gösterir. | Önceki taslakla son sürüm karıştırılmamalıdır. |
| İzin sorusu ve cevabının bütünü | Amaç, hesap ve erişim kitlesinin anlaşılıp anlaşılmadığını gösterir. | Yalnız olumlu cevabı ayırıp bağlamı kaybetmeyin. |
| Aydınlatma metni ve iletim kaydı | Kurumsal kullanımda hangi bilginin ne zaman verildiğini belgeler. | Aydınlatmayı otomatik rıza saymayın. |
| Gerekli temsil veya velayet bilgisi | Çocuk adına açıklama yapan kişinin yetkisini değerlendirmeye yarar. | İlgisiz aile bilgilerini gereksiz yere toplamayın. |
| Kaynak ve amaç değerlendirmesi | Alenileştirme veya başka dayanak iddiasını somutlaştırır. | Kaynağın açık olması sınırsız kullanım yetkisi değildir. |
| Geri alma, itiraz ve kaldırma kayıtları | Sonraki işlem ihtiyacını ve bildirimin zamanını gösterir. | Kimin hangi işlemi yaptığı izlenebilir olsun. |
İspat amacıyla kayıt tutmak, her veriyi süresiz saklamak anlamına gelmez. Saklama sebebi ve gerekli süre, KVKK m.4 ve 7 çerçevesinde değerlendirilmelidir. İzin belgesinin korunması ihtiyacı ile fotoğrafın internette açık tutulması ihtiyacı aynı değildir.
Şartlar ve süreler tablosu
| İşlem | Süre veya şart | Başlangıç | Önemli ayrım veya istisna | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Rızaya dayanan paylaşım | İzin gerçekleştirilecek kullanımı kapsamalı. | Paylaşımdan önce | Geçerli diğer hukuki dayanaklar ayrıca incelenir. | TCK 26, TMK 24, KVKK 5–6 |
| Açık rızanın geri alınması | İleriye yönelik sonuç doğurur. | Veri sorumlusuna ulaşma | Geçmişteki geçerli işlem kendiliğinden hukuka aykırı olmaz. | KVKK açık rıza açıklaması |
| Veri sorumlusunun cevabı | En kısa sürede, en geç otuz gün | İlgili kişinin başvurusu | Bu süre hukuka aykırı yayını sürdürme izni değildir. | KVKK 13 |
| Kurula şikâyet | Cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz, her hâlde başvurudan itibaren altmış gün | İlgili başlangıç ayrı hesaplanır. | Önce veri sorumlusuna başvuru gerekir. | KVKK 14 |
| TCK 132–134 kapsamında şikâyet | Altı ay | Fiil ve failin öğrenilmesi | Dava zamanaşımı aşılmaz; TCK 136 şikâyete bağlı değildir. | TCK 73, 139 |
Kurula şikâyet, ret, yetersiz cevap veya süresinde cevap verilmemesi hâllerinde gündeme gelir. Otuz günlük cevap süresi ile otuz ve altmış günlük şikâyet sınırları aynı işlem değildir. Bu tablo, yayın öncesi izin kontrolü ile sorun sonrasında işleyebilecek süreleri ayırır. KVKK m.13–14, TCK m.73 ve 139
İki varsayımsal örnek
Varsayımsal örnek 1: Okul grubundan açık tanıtım hesabına
Bir veli, çocuğunun gösteri fotoğrafının yalnız sınıf velilerinin bulunduğu grupta paylaşılmasını kabul eder. Okul daha sonra aynı fotoğrafı açık kayıt tanıtımında kullanmak ister. Yeni amaç ve erişim kitlesi önceki izni aşabileceği için ilk onay otomatik yeterli sayılamaz. İzin yazışması, gösterilen görsel ve yeni tanıtım taslağı birlikte incelenmelidir. Çocuğun düşüncesi ve yararı da göz önünde tutulur. İlk izin açıkça bu tanıtımı kapsıyorsa inceleme farklılaşır; yine de kadrajdaki diğer çocuklar ve gereksiz okul güzergâhı bilgileri ayrıca kontrol edilir.
Varsayımsal örnek 2: Müşteri uyuşmazlığında mesaj ekranı
Bir satıcı, müşterisiyle tartışmasını anlatmak için özel mesajları açık hesabında yayımlamak ister. Mesajlarda müşterinin telefonu ve sağlık durumuna ilişkin açıklaması da vardır. Yazışmaya taraf olması, alenen ifşayı kendiliğinden hukuka uygun yapmaz. Mesajların özgün kaydı uyuşmazlık bakımından gerekli olabilir; fakat kamuya açık teşhir ile hak arama amacı ayrılmalıdır. İsim silinse bile sipariş ayrıntıları müşteriyi tanıtabilir. Uygulanabilir seçenek, gereksiz sağlık ve iletişim bilgilerini yaymadan ilgili uyuşmazlık yolunu kullanmaktır. Karşı tarafın belirli yayına geçerli izni bulunması veya gerçek bir hukuka uygunluk nedeni, değerlendirmeyi değiştirebilir.
Paylaşım yapıldıysa hangi hatalardan kaçınılmalı?
Paylaşım nedeniyle yürütülen ceza soruşturmasında hukuki yardım hakkında İstanbul asliye ceza avukatı sayfasını da inceleyebilirsiniz.
Sorun fark edildiğinde yayılımı artıracak tartışmalar yerine içeriğin durdurulması ve mevcut kayıtların güvenli korunması değerlendirilmelidir. İzni sonradan alınmış olduğu hâlde önceki tarihliymiş gibi göstermeyin. Silmek veya özür dilemek, gerçekleşmiş fiilin bütün hukuki sonuçlarını otomatik ortadan kaldırmaz. Kişilik hakkı bakımından saldırının önlenmesi, durdurulması ve etkisi süren ihlalin tespiti TMK m.25’te ayrı korunma yollarıdır.
Sorun yayın izni değil hesabın başkası tarafından kullanılmasıysa sosyal medya hesabının ele geçirilmesinde hukuki yollar farklı delillere odaklanır. Bir kuruluşun verileri açığa çıkmışsa kişisel veri sızıntısı sonrası başvurular incelenebilir. Belirli fotoğraf veya videonun kaldırılması için ise izinsiz görüntü paylaşımı rehberi uygundur. Bu yolların hiçbiri, paylaşım öncesi izin ve amaç kontrolünün yerine geçmez.
Sıkça sorulan sorular
Fotoğrafta beni etiketlemiş olması benim de paylaşabileceğim anlamına gelir mi?
Etiket, tek başına her yeni kullanım için izin göstermez. Aynı görüntünün farklı hesapta, farklı açıklamayla veya reklam amacıyla kullanılması ayrıca değerlendirilir. İznin kapsamı belirsizse paylaşılacak son içeriği göstererek netleştirin.
Arkadaşım ses çıkarmadıysa açık rıza vermiş sayılır mı?
Sessizlikten otomatik açık rıza sonucu çıkarılmamalıdır. Açık rızada olumlu, belirli ve bilgilendirilmiş irade açıklaması aranır. Buna karşılık somut işlem için rıza dışında geçerli bir hukuki dayanak bulunup bulunmadığı ayrı sorudur.
Fotoğrafın telif hakkı bende ise kişiden izin almam gerekir mi?
Fotoğrafı çekmiş olmanız, görüntülenen kişinin kişilik hakkını ortadan kaldırmaz. Eser üzerindeki hak ile kişinin görüntüsünün yayımlanmasına ilişkin koruma farklıdır. FSEK m.86’daki izin ve istisnalar, TMK m.24 ile birlikte değerlendirilir.
Yüzü bulanıklaştırmak bütün hukuki riski kaldırır mı?
Hayır; ses, kullanıcı adı, dövme, mekân veya açıklama kişiyi tanıtabilir. Anonimlik değerlendirmesi bütün içerik üzerinden yapılır. Kişi hâlâ belirlenebiliyorsa yalnız yüzün kapatılmasına güvenilmemelidir.
Çocuğumun paylaşılmasını istemediği fotoğrafı yayımlayabilir miyim?
Çocuğun düşüncesi, olgunluğu ve menfaati dikkate alınmalıdır. Velayet yetkisi sınırsız yayın hakkı değildir. Özellikle mahrem veya çocuğu küçük düşürebilecek içerikte yalnız ebeveynin isteğiyle hareket edilmemelidir.
Rıza geri alındığında önceki paylaşım baştan itibaren suç olur mu?
Geri alma, daha önce geçerli rızayla yapılmış işlemi kendiliğinden geçmişe dönük hukuka aykırı hâle getirmez. Ancak yayının sürmesi ve yeni kullanımlar bakımından yeniden değerlendirme gerekir. KVKK bakımından geri alma bildiriminin ulaşma zamanı kaydedilmelidir.
Hikâye kısa süre görünüyorsa izin kontrolü gereksiz mi?
Hayır; geçici görünürlük paylaşımın hukuki niteliğini tek başına değiştirmez. Ekran görüntüsü alınması veya yeniden paylaşım da mümkün olabilir. İçeriğin kısa süre sonra kaybolacak olması, başlangıçtaki hukuki dayanak eksikliğini gidermez.
Sağlık bilgisini iyi niyetle paylaşmak yeterli bir gerekçe midir?
İyi niyet, özel nitelikli veri işleme şartının yerine geçmez. Yardım amacı ile teşhis ve kişiyi tanıtan ayrıntıların açıklanmasının gerekliliği ayrı değerlendirilmelidir. Kullanılacak dayanak ve paylaşım kapsamı önceden belirlenmelidir.
Müşteri yorumunu ekran görüntüsüyle reklamda kullanabilir miyim?
Yorumun yayımlandığı amaç ve reklamda kullanılacak ad, fotoğraf veya hesap bilgileri incelenmelidir. Herkese açık olumlu yorum, sınırsız reklam izni değildir. Gereksiz kişisel bilgileri çıkarmak ve kullanım dayanağını belirlemek gerekir.
Hesabı gizliye almak geçmişteki paylaşımı hukuka uygun yapar mı?
Hesabı gizliye almak erişimi sınırlandırabilir; fakat geçmişteki fiili kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Mevcut takipçilerin erişimi ve önceki kopyalar ayrıca önem taşır. İçeriğin kaldırılması ve ilgili başvurular olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Yazar: Av. İltan Ekmekçioğlu. Hukuki kaynak kontrol tarihi: 20 Ekim 2026.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. Somut paylaşım; içeriği, amacı, izin ve temsil belgeleri ile uygulanacak tarihler dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Belirtilen süreler aynı hukuki nitelikte değildir.

