Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması: Nüfusa Tescil ve Tanıma Davası

Yurt dışında verilen bir boşanma kararı, Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz ve nüfus kaydına kendiliğinden işlenmez. Kararın Türkiye’de geçerli olması için iki yol vardır. Birincisi idari yoldur: Eşler birlikte veya eşlerden biri ölmüş ya da yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına, kesinleşmiş kararı konsolosluğa veya yetkili nüfus müdürlüğüne sunar ve karar nüfus kütüğüne tescil edilir (5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A). İkinci yol ise tanıma davasıdır. İdari tescil mümkün değilse veya reddedilirse karar, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m.58 uyarınca mahkemede tanınır. Tanımada karşılıklılık şartı aranmaz.

Yurt Dışı Boşanma Kararının Tanınması Neden Gereklidir?

Bir mahkeme kararı, onu veren devletin egemenlik alanında hüküm doğurur. Almanya’da, Hollanda’da veya Amerika Birleşik Devletleri’nde verilen bir boşanma kararı o ülkede evliliği sona erdirir, ancak Türk nüfus kütüğünde eşler evli görünmeye devam eder. Kayıt düzeltilmedikçe Türk makamları açısından evlilik sürüyor kabul edilir.

Bu durumun uygulamada pek çok sonucu vardır. Türk vatandaşı eş Türkiye’de yeniden evlenmek istediğinde nüfus kaydındaki evlilik engel oluşturur. Eşlerden biri öldüğünde diğer eş nüfus kaydına göre hâlâ eş göründüğü için mirasçılık belgesi düzenlenirken sorun çıkabilir. Mal rejiminin sona erme tarihi, soyadı kullanımı ve çocukların kayıtları da belirsiz kalır. Bu nedenle yabancı ülkede boşanan Türk vatandaşının kararı Türkiye’de geçerli hâle getirmesi gerekir.

Türk hukuku bu ihtiyaç için iki ayrı yol tanır. İdari yol daha hızlı ve basittir, ancak her durumda kullanılamaz. Mahkeme yolu ise idari yolun kapandığı hâllerde ve tarafların uyuşmadığı durumlarda başvurulan genel yoldur.

İki yolun şartları: Kısa tablo

İdari yol: Nüfus kütüğüne doğrudan tescil

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi 2017 yılında kanun hükmünde kararnameyle eklenmiş ve 7077 sayılı Kanunla aynen kabul edilmiştir. Madde, yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespiti kararlarının mahkemeye gidilmeden nüfus kütüğüne tescil edilmesine imkân tanır.

Kimler başvurabilir?

Kural olarak tarafların birlikte başvurması gerekir. Taraflar bizzat veya vekilleri aracılığıyla başvurabilir. Eşlerden biri ölmüşse veya yabancı uyrukluysa Türk vatandaşı olan diğer taraf ya da vekili tek başına başvurabilir.

Bu düzenlemenin pratik sonucu şudur: Eşlerin ikisi de Türk vatandaşı ve hayattaysa, idari tescil için ikisinin birlikte başvurması gerekir. Eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa idari yol kapanır ve mahkemeye gidilir. Çifte vatandaşlık durumunda eşin “yabancı” sayılıp sayılmayacağı nüfus müdürlüğünün değerlendirmesine bağlıdır; bu konuda başvuru öncesinde ilgili makamdan bilgi alınması yerinde olur.

Hangi şartlar aranır?

Tescil için kararın verildiği devletin kanunlarına göre konusunda yetkili bir adli veya idari makam tarafından verilmiş olması, usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gerekir. Maddede “idari makam” ifadesinin yer alması önemlidir. Bazı ülkelerde anlaşmalı boşanmalar mahkeme yerine belediye veya benzeri bir idari makam önünde gerçekleşir. Bu tür kararlar da şartları taşıyorsa idari yolla tescil edilebilir.

Nereye başvurulur?

Başvuru, yurt dışında kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine, yani büyükelçilik veya başkonsolosluğa yapılabilir. Türkiye’de ise Bakanlık tarafından belirlenen nüfus müdürlüklerine başvurulur. Her nüfus müdürlüğü bu işlemi yapmayabileceği için başvurudan önce hangi müdürlüğün yetkili olduğu öğrenilmelidir. Usul ve esaslar Bakanlık yönetmeliğiyle belirlenir (5490 m.27/A/4).

Başvuru reddedilirse

Şartların bulunmadığı gerekçesiyle tescil talebi reddedilirse kararın tanınması MÖHUK hükümlerine göre mahkemede istenir (5490 m.27/A/3). Yani idari yolun reddi, hakkın kaybı anlamına gelmez; yalnızca mahkeme yoluna geçilmesi gerekir.

Mahkeme yolu: Tanıma davası

MÖHUK m.58’e göre yabancı mahkeme ilamının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilebilmesi, ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanıma ile tenfiz arasındaki fark, kararın icra edilip edilmeyeceğidir. Boşanma hükmü, icra edilecek bir edim içermez; yalnızca evliliğin sona erdiğinin kabulünü sağlar. Bu nedenle boşanma hükmü için tanıma yeterlidir.

Tanıma için aranan şartlar

Tanıma, tenfiz şartlarının bulunmasına bağlıdır, ancak karşılıklılık şartı (MÖHUK m.54/1-a) tanımada uygulanmaz. Bu durumda mahkeme şu şartları inceler:

1. Kesinleşmiş bir yabancı mahkeme kararı: Karar, verildiği devletin kanunlarına göre kesinleşmiş olmalıdır (MÖHUK m.50).
2. Münhasır yetki ve gerçek ilişki: Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olmalıdır. Ayrıca davalı itiraz ederse, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmamalıdır (MÖHUK m.54/1-b).
3. Kamu düzeni: Hüküm Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır (MÖHUK m.54/1-c).
4. Savunma hakkı: Kendisine karşı tanıma istenen kişi, o ülke kanunlarına göre usulüne uygun çağrılmamış, temsil edilmemiş veya kanuna aykırı biçimde gıyabında hüküm verilmişse ve bu sebeple Türk mahkemesinde itiraz ederse tanıma reddedilir (MÖHUK m.54/1-ç).

Kanun metninden çıkan önemli bir sonuç, ikinci şartın ikinci kısmı ile dördüncü şartın davalının itirazına bağlı olmasıdır. Davalı bu konularda itiraz etmezse mahkeme bu şartları kendiliğinden ret sebebi yapmaz. Buna karşılık kamu düzeni ve münhasır yetki şartları mahkemece kendiliğinden incelenir.

Kamu düzenine aykırılık ne demektir?

“Açıkça aykırılık” ifadesi, yabancı hukukun Türk hukukundan farklı olmasının tek başına ret sebebi olmadığını gösterir. Örneğin yabancı ülkede boşanma için daha kısa bir ayrılık süresi aranması veya kusurun hiç tartışılmaması, Türk hukukunda farklı bir sonuç doğuracak olsa da kendiliğinden kamu düzenine açık aykırılık sayılmaz. Kamu düzeni engeli, Türk hukukunun temel değerleriyle bağdaşmayan ağır durumlar için düşünülmelidir. Hangi durumun bu kapsama girdiği somut olaya göre mahkemece değerlendirilir; burada verilen açıklama yorumdur.

Görevli ve yetkili mahkeme

MÖHUK m.51’e göre tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. Aynı maddeye göre talep, kendisine karşı tanıma istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden istenir. Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birine başvurulabilir. Tanıma da aynı usule tabi olduğu için bu kurallar tanıma davasında da uygulanır.

Boşanma kararlarının tanınmasında uygulamada aile mahkemeleri görevli kabul edilmektedir. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 4. maddesi aile hukukundan doğan dava ve işleri aile mahkemesine bırakır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 m.2). Görev konusunun bu şekilde değerlendirilmesi uygulamadaki kabule dayanan yorumdur.

Yargılama nasıl yürür?

Tanıma talebi dilekçeyle yapılır ve dilekçeye karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir (MÖHUK m.52). Dilekçede tarafların ad, soyad ve adresleri, kararın hangi devlet mahkemesinden verildiği, mahkemenin adı, kararın tarihi, numarası ve hükmün özeti yer alır. Dilekçe, duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve talep basit yargılama usulüne göre incelenir (MÖHUK m.55/1).

Karşı taraf ancak tanıma şartlarının bulunmadığını veya kararın yerine getirilmesine engel bir sebep doğduğunu ileri sürerek itiraz edebilir (MÖHUK m.55/2). Yani tanıma davasında boşanmanın esası, yani kimin kusurlu olduğu veya boşanma sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediği yeniden tartışılmaz. Türk mahkemesi yabancı kararı yeniden yargılamaz; yalnızca kanundaki şartların bulunup bulunmadığını denetler.

Mahkeme kararın tanınmasına veya talebin reddine karar verir. Kararın kanun yolu genel hükümlere tabidir (MÖHUK m.57/2). Tanıma kararı kesinleştikten sonra nüfus kütüğüne işlenmesi sağlanır.

Tanıma kararının sonuçları

Etkinin başladığı tarih

MÖHUK m.59’a göre yabancı ilamın kesin hüküm veya kesin delil etkisi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. Bu kural, boşanmanın Türkiye’deki tanıma kararının tarihinden değil, yabancı kararın kesinleştiği tarihten itibaren geçerli sayılacağını gösterir. Örneğin 2023 yılında yurt dışında kesinleşen bir boşanma kararı 2026 yılında Türkiye’de tanınırsa, eşler Türk hukuku bakımından 2023’ten itibaren boşanmış kabul edilir.

Kadının bekleme süresi

Türk Medeni Kanunu’na göre evlilik sona eren kadın, sona erme tarihinden başlayarak üç yüz gün geçmedikçe yeniden evlenemez (TMK 132). 5490 sayılı Kanun m.26’ya göre bekleme süresi mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren hüküm ifade eder. MÖHUK m.59 ile birlikte değerlendirildiğinde, yabancı boşanma kararlarında bekleme süresinin yabancı kararın kesinleştiği tarihten itibaren hesaplanacağı sonucuna varılabilir. Bu açıklama iki maddenin birlikte okunmasına dayanan bir yorumdur. Uygulamada tanıma yapılana kadar bu süre çoğu zaman dolmuş olur. Süre dolmamışsa ve kadın gebe değilse, mahkemeden bekleme süresinin kaldırılması istenebilir.

Mal rejimi, soyadı ve diğer sonuçlar

Tanınan boşanma kararıyla evlilik birliği Türk hukuku bakımından da sona ermiş olur. Bunun sonucunda kadın, kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK 173). Kadının eski eşinin soyadını kullanmaya devam etmek istemesi hâlinde ayrı bir talep gerekir; bu konu boşanma sonrası eski eşin soyadını kullanma davası yazımızda ayrıntılı açıklanmıştır.

Mal rejiminin tasfiyesi ise ayrı bir konudur. Yabancı karar mal paylaşımını da düzenlemişse bu kısmın Türkiye’de hüküm doğurması ayrıca değerlendirilmelidir. Yabancı karar mal paylaşımını düzenlememişse taraflar Türkiye’de mal rejiminin tasfiyesini ayrıca isteyebilir. Hangi hukukun uygulanacağı MÖHUK’un kanunlar ihtilafı kurallarına göre belirlenir.

Nafaka ve velayet kısımları: Tanıma mı, tenfiz mi?

Yabancı boşanma kararları çoğu zaman yalnızca boşanmayı değil, nafaka, velayet ve kişisel ilişki gibi fer’i sonuçları da içerir. Bu kısımlar için ayrım önemlidir.

Yabancı kararda hükmedilen nafakanın Türkiye’de icra yoluyla tahsil edilmesi isteniyorsa yalnızca tanıma yetmez; tenfiz kararı gerekir. Tenfiz kararı verilen yabancı ilam, Türk mahkemesi ilamı gibi icra olunur (MÖHUK m.57/1). Tenfizde tanımadan farklı olarak karşılıklılık şartı da aranır. Talep, kararın bir kısmı için yapılabilir (MÖHUK m.52/1-c). Bu nedenle uygulamada boşanma hükmünün tanınması ile nafaka hükmünün tenfizi aynı dilekçede birlikte istenebilir.

Velayet kararı tanındıktan sonra koşullar değişirse, velayetin değiştirilmesi Türk mahkemesinden istenebilir. Bu ihtimal için velayetin değiştirilmesi davası yazımıza bakabilirsiniz. Türkiye’de iştirak nafakasının yeniden belirlenmesi gerekiyorsa da iştirak nafakası yazımız yol gösterecektir. Velayet kararının çocuğun yurt dışına çıkışı ve pasaport işlemlerine etkisi ise müşterek çocuğun yurt dışına çıkışı yazımızda ele alınmıştır.

Türkiye’de yeniden boşanma davası açılabilir mi?

Yabancı ülkede boşanan bir eş, kararı tanıtmak yerine Türkiye’de yeni bir boşanma davası açmayı düşünebilir. Ancak yabancı kararın tanınma şartlarını taşıdığı durumda, aynı evlilik için Türkiye’de ikinci bir boşanma kararı istenmesi kesin hüküm sorunu doğurabilir. Bu nedenle önce yabancı kararın tanınması yolu değerlendirilmelidir. Yabancı karar tanınma şartlarını taşımıyorsa, örneğin davalının savunma hakkı ağır biçimde ihlal edilmişse, Türkiye’de boşanma davası açılması gündeme gelebilir. Bu değerlendirme somut dosyaya göre yapılmalıdır; burada verilen açıklama yorumdur.

Türkiye’de boşanma davası açma sürecinin genel adımları için boşanmak istiyorum, ilk olarak ne yapmalıyım yazımıza, eşlerin her konuda uzlaştığı hâller için anlaşmalı boşanma yazımıza göz atabilirsiniz.

Başvuru öncesinde izlenecek adımlar

1. Kararın kesinleştiğini belgeleyin: Yabancı mahkemeden veya ilgili makamdan kesinleşme şerhi veya kesinleşmeyi gösteren yazı alın.
2. Onay işlemini tamamlayın: Karar ve kesinleşme belgesi, o ülke makamlarınca usulen onanmış olmalıdır. Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde bu onay genellikle apostil şerhiyle yapılır; taraf olmayan ülkelerde konsolosluk onayı gerekebilir.
3. Yeminli tercüme yaptırın: Karar ve kesinleşme belgesinin onaylı Türkçe tercümesi hazırlanmalıdır.
4. Yolu seçin: Eşler birlikte başvurabiliyorsa veya eş yabancıysa ya da ölmüşse idari yolu deneyin. Diğer eş Türk vatandaşıysa ve başvuruya katılmıyorsa tanıma davası açın.
5. Nafaka veya tazminat varsa ayrıca planlayın: Türkiye’de icra edilmesi gereken bir alacak varsa tenfiz talebini de dilekçeye ekleyin.
6. Nüfus kaydını kontrol edin: Tescil veya tanıma kararından sonra nüfus kayıt örneği alarak medeni hâlin güncellendiğini doğrulayın.

Varsayımsal örnekler

Örnek 1: Yabancı eşle Almanya’da boşanma ve konsolosluğa tek başına başvuru

Türk vatandaşı Selin ile Alman vatandaşı Thomas, Almanya’da evlenmiş ve evliliklerini Türk nüfusuna kaydettirmiştir. 2025 yılında Almanya’da boşanmışlar ve karar aynı yıl kesinleşmiştir. Selin, Türkiye’de yeniden evlenmek istediğinde nüfus kaydında hâlâ evli göründüğünü öğrenir.

Sonucu değiştiren olgu: Thomas yabancı uyruklu olduğu için Selin, 5490 m.27/A uyarınca tek başına başvurabilir. Thomas’ın başvuruya katılmasına gerek yoktur. Selin, kararın verildiği ülkedeki Türk başkonsolosluğuna veya Türkiye’de Bakanlıkça belirlenmiş nüfus müdürlüğüne başvurur. Karar, yetkili bir mahkemeden verilmiş, kesinleşmiş ve kamu düzenine açıkça aykırı değilse nüfus kütüğüne tescil edilir. Eşler Türk vatandaşı olsaydı ve Thomas’ın yerinde başvuruya katılmayan bir Türk eş bulunsaydı, Selin’in mahkemeye gitmesi gerekirdi.

Gerekli belgeler ve işlevleri:

• Alman mahkemesi kararının onaylı örneği ve apostili: Kararın içeriğini ve resmî niteliğini kanıtlar.
• Kesinleşme şerhi: Kararın kesinleştiğini ve tescil şartının gerçekleştiğini gösterir.
• Karar ve şerhin onaylı Türkçe tercümesi: Türk makamının belgeyi incelemesini sağlar.
• Selin’in kimlik kartı veya pasaportu: Başvuranın kimliğini ve Türk vatandaşlığını gösterir.
• Thomas’ın yabancı uyruklu olduğunu gösteren belge (örneğin evlilik kaydı veya pasaport fotokopisi): Tek başına başvuru şartını kanıtlar.

Örnek 2: İki Türk eşin Hollanda’da boşanması ve gıyabi karar itirazı

Türk vatandaşı Murat ile Türk vatandaşı Derya, Hollanda’da yaşarken ayrılmıştır. Derya Türkiye’ye dönmüş, Murat ise 2024 yılında Hollanda’da boşanma davası açarak boşanma kararı almıştır. Karar 2024 yılında kesinleşmiştir. Derya idari başvuruya katılmayı reddeder. Murat, 2026 yılında Derya’nın Türkiye’deki yerleşim yeri aile mahkemesinde tanıma davası açar. Derya, Hollanda’daki davadan haberinin olmadığını ve kendisine hiçbir tebligat yapılmadığını ileri sürer.

Sonucu değiştiren olgu: Eşlerin ikisi de Türk vatandaşı olduğu ve Derya başvuruya katılmadığı için idari yol kapalıdır. Tanıma davasında belirleyici olan, Derya’nın Hollanda hukukuna göre usulüne uygun çağrılıp çağrılmadığıdır. Murat, Derya’nın Türkiye adresine usulüne uygun tebligat yapıldığını Hollanda dosyasındaki belgelerle gösterirse itiraz sonuç vermez ve karar tanınır. Tebligatın hiç yapılmadığı veya o ülke kanununa aykırı yapıldığı anlaşılırsa, Derya’nın itirazı üzerine tanıma talebi reddedilir (MÖHUK m.54/1-ç). Bu durumda Murat’ın Türkiye’de boşanma davası açması gündeme gelir.

Gerekli belgeler ve işlevleri:

• Hollanda mahkemesi kararının onaylı örneği, apostili ve tercümesi: Tanınması istenen hükmü ortaya koyar.
• Kesinleşme belgesi ve tercümesi: MÖHUK m.50 ve m.53 anlamında kesinleşmeyi kanıtlar.
• Hollanda dava dosyasındaki tebligat belgeleri ve tercümesi: Derya’nın usulüne uygun çağrıldığını göstererek itirazı karşılar.
• Tarafların nüfus kayıt örnekleri: Evliliğin Türk nüfusunda kayıtlı olduğunu ve tarafların vatandaşlığını gösterir.
• Derya’nın yerleşim yerini gösteren adres kaydı: Mahkemenin yetkisini belirler (MÖHUK m.51/2).

Gerekli belgeler tablosu

Sık yapılan hatalar

Yabancı kararın kendiliğinden geçerli olduğunu düşünmek: Yabancı boşanma kararı tanınmadan veya tescil edilmeden Türk nüfus kaydı değişmez. Bu durum özellikle Türkiye’de yeni evlilik veya miras işlemlerinde ortaya çıkar.

Kesinleşme belgesini almamak: Yalnızca kararın örneğiyle başvurmak yeterli değildir. Kesinleşmeyi gösteren belge olmadan ne idari tescil ne de tanıma mümkündür.

Apostil veya tercümeyi eksik yaptırmak: Hem karar hem de kesinleşme belgesi onaylanmalı ve tercüme edilmelidir. Yalnızca kararın tercüme edilmesi eksik bir başvuru doğurur.

İki Türk eşin tek başına idari başvuru yapması: Eşlerin ikisi de Türk vatandaşı ve hayattaysa tek eşin başvurusu idari yolla sonuç vermez. Bu durumda zaman kaybetmeden tanıma davası açılmalıdır.

Nafakanın tanımayla tahsil edilebileceğini düşünmek: Nafaka alacağının Türkiye’de icra edilmesi için tenfiz gerekir. Tenfizde karşılıklılık şartı da aranır.

Tebligat belgelerini dosyaya koymamak: Karşı taraf yokluğunda verilen karara itiraz edebilir. Tebligat belgeleri baştan dosyaya konulursa bu itiraz kolayca karşılanır.

Sık sorulan sorular

Yurt dışında boşandım, Türkiye’de hâlâ evli görünüyorum. Ne yapmalıyım?

Yabancı kararın nüfus kütüğüne işlenmesi gerekir. Eşiniz yabancıysa veya ölmüşse ya da eşinizle birlikte başvurabiliyorsanız konsolosluğa veya yetkili nüfus müdürlüğüne idari başvuru yapabilirsiniz. Bu mümkün değilse aile mahkemesinde tanıma davası açmanız gerekir.

Konsolosluğa tek başıma başvurabilir miyim?

Eşiniz yabancı uyruklu veya ölmüşse tek başınıza başvurabilirsiniz (5490 m.27/A). Eşiniz Türk vatandaşı ve hayattaysa ikinizin birlikte başvurması gerekir. Eşiniz katılmazsa mahkeme yoluna gidilir.

Tanıma davasında karşılıklılık şartı aranır mı?

Hayır. MÖHUK m.58’e göre tanımada karşılıklılık şartı uygulanmaz. Bu şart yalnızca kararın icra edilmesini sağlayan tenfiz davasında aranır.

Tanıma davası hangi mahkemede açılır?

MÖHUK m.51’e göre asliye mahkemesi görevlidir ve uygulamada boşanma kararlarının tanınması aile mahkemelerinde görülür. Dava, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yerinde, yoksa sâkin olduğu yerde açılır. Karşı tarafın Türkiye’de yerleşim yeri veya sâkin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birine başvurulabilir.

Tanıma davasında boşanmanın sebebi yeniden tartışılır mı?

Hayır. Türk mahkemesi yabancı kararı esastan yeniden incelemez. Yalnızca kesinleşme, münhasır yetki, kamu düzeni ve savunma hakkı gibi kanuni şartları denetler.

Yabancı kararda nafaka da varsa Türkiye’de tahsil edebilir miyim?

Nafakanın Türkiye’de icra yoluyla tahsili için tenfiz kararı gerekir. Tenfizde karşılıklılık şartı da aranır. Boşanmanın tanınması ve nafakanın tenfizi aynı dilekçede birlikte istenebilir.

Boşanma Türkiye’de hangi tarihten itibaren geçerli sayılır?

MÖHUK m.59’a göre yabancı kararın etkisi, kararın yabancı ülkede kesinleştiği tarihten itibaren başlar. Tanıma kararının verildiği tarih esas alınmaz. Bu kural mal rejimi ve miras gibi konularda önem taşır.

Kadın için üç yüz günlük bekleme süresi ne zaman başlar?

Bekleme süresi mahkeme kararının kesinleştiği tarihten itibaren hüküm ifade eder (5490 m.26). MÖHUK m.59 ile birlikte okunduğunda, yabancı kararın kesinleştiği tarihin esas alınacağı yorumu yapılabilir. Süre dolmamışsa ve kadın gebe değilse mahkemeden kaldırılması istenebilir (TMK 132).

Karşı taraf davadan haberim yoktu derse ne olur?

Karşı taraf usulüne uygun çağrılmadığını ileri sürerek itiraz ederse mahkeme bu iddiayı inceler. Tebligatın o ülke kanununa uygun yapıldığı belgelerle gösterilirse itiraz sonuç vermez. Usulüne uygun çağrı yoksa tanıma reddedilir (MÖHUK m.54/1-ç).

İdari başvurum reddedildi, hakkımı kaybettim mi?

Hayır. 5490 m.27/A/3’e göre şartlar bulunmadığı gerekçesiyle tescil talebi reddedilen kararların tanınması MÖHUK hükümlerine göre mahkemede istenir. Ret kararı, tanıma davası açılmasına engel değildir.

Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

• 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu

Sonuç

Yurt dışında verilen boşanma kararı, Türkiye’de ancak nüfus kütüğüne tescil edildikten veya mahkemece tanındıktan sonra hüküm doğurur. Eşler birlikte başvurabiliyorsa ya da eşlerden biri yabancı veya ölmüşse idari yol en pratik çözümdür. Eşlerin ikisi de Türk vatandaşıysa ve biri başvuruya katılmıyorsa tanıma davası açılır. Tanımada karşılıklılık aranmaz, ancak kararın kesinleşmiş olması, kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve davalının savunma hakkına uyulmuş olması gerekir. Nafaka gibi icra gerektiren kısımlar için ayrıca tenfiz istenmelidir. Kesinleşme belgesi, apostil, tercüme ve tebligat belgeleri baştan eksiksiz hazırlanırsa süreç gereksiz yere uzamaz. Kadıköy ve çevresinde boşanma, tanıma ve tenfiz işlemleriyle ilgili destek için Kadıköy boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.