İnşaat Sözleşmesinde Teslim Tarihi Nasıl Belirlenir?
Bir inşaat sözleşmesinde kararlaştırılan teslim tarihinin gelmesi, alacaklıyı alacağını isteme hakkına kavuşturur ve bu noktadan itibaren yüklenici, sözleşmesel borcunu ifa etmek zorundadır. Teslimin yapılacağı tarih, tarafların serbest iradesiyle belirlenmiş olabilir. Şayet taraflar, örneğin “ okulların açılacağı ay” şekilde bir teslimat tarihi üzerinde anlaşmışlarsa, burada söz konusu olan “ yaklaşık teslim tarihi” dır. Böyle bir durumda, belirlenen dönem geldikten sonra alacaklı edimi talep edebilir hâle gelir. Ancak, borçlunun temerrüde düşmüş sayılması için, alacaklının borçluya edimin ifasını hatırlatıcı nitelikte bir ihtarda bulunması gerekir.
Bununla birlikte, eğer teslim tarihi açık ve kesin bir şekilde örneğin “16 Eylül 2025” gibi ” belirli tarih ” olarak karara bağlanmışsa, borçlunun temerrüde düşmesi bakımından ayrıca bir ihtar çekilmesi gerekmeyebilir. Ancak bu halde dahi, iş sahibi olan taraf, teslimin gerçekleşmediği durumda, yükleniciye ifa için makul bir süre tanımak zorundadır. Bu süre verilmeden doğrudan sözleşmeyi feshetme yoluna gidilmesi, çoğu durumda hukuki geçerlilik taşımaz.
Daha katı bir yaklaşım ise, “kesin süreli teslim tarihi” belirlenmiş olmasıdır. Taraflar arasında açıkça, edimin yalnızca belirli bir günde yerine getirilmesi gerektiği ve bu tarihte ifa gerçekleşmezse edimin daha sonra kabul edilmeyeceği karara bağlanmışsa, artık söz konusu tarihin geçilmesi hâlinde ne ayrıca bir ihtar gerekecektir ne de ek süre tanınması şarttır. Bu gibi durumlarda, alacaklı geciken edimi kabul etmeme ve sözleşmeden dönme hakkını doğrudan kullanabilir.
Pratikte, teslim gününün ” belirlenebilir tarih ” olarak sözleşmeye yazılması sık rastlanan bir durumdur. Bu tarih, belirli bir sürenin dolmasıyla teslimin yapılacağı kararlaştırılır. Örneğin, “sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 18 ay içinde” ya da “arsanın müteahhide fiilen tesliminden başlayarak azami 540 gün içinde” gibi süreli ifadelerle teslim zamanı düzenlenebilir.
Bazı özel durumlarda, sözleşme imzalandığı anda geçerli olan imar planları, vaat edilen yapının gerçekleştirilmesine elverişli olmayabilir. Ancak taraflar, ileride gerçekleşebilecek bir imar değişikliğini öngörerek ve bu değişikliğin yürürlüğe girmesi hâlinde projeyi başlatmak üzere bir sözleşme kurabilir. Bu tür bir durumda, söz konusu inşaat sözleşmesi hemen geçersiz sayılmamalıdır. Eğer beklenen imar düzenlemesi, tarafların öngördüğü sürede gerçekleşirse, sözleşme askıdan çıkıp yürürlüğe girer ve geçerli hale gelir. Aksi durumda yani belirlenen tarihe kadar plan değişmezse, sözleşme hiç doğmamış kabul edilmelidir.
Taraflar bu beklenti süresini açıkça yazmamışsa, bir uyuşmazlık hâlinde, mahkeme, sözleşmenin konusu olan işin niteliğini, tarafların makul beklentilerini ve dürüstlük kuralını göz önünde bulundurarak sözleşmenin geçerliliğinin değerlendirileceği bir tarih tayin eder. Belirlenen bu tarihe kadar imar planında herhangi bir değişiklik olmazsa, sözleşme hüküm doğurmaz. Ancak, belirtilen süre içinde yapılaşmaya imkân sağlayan bir plan değişikliği yürürlüğe girmişse, tarafların akdettiği sözleşme geçerli hale gelir.
YARGITAY KARARLARI
YARGITAY 15. HUKUK DAİRESİ E. 2019/1744 K. 2019/2559 T. 28.5.2019 • ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN ALACAK DAVASI ( Asıl Davada Yüklenicinin Sözleşmede Kararlaştırılan Bağımsız Bölümler ya da Tapu Payına veya Satılmış Olması Halinde Bedeline Hak Kazanabilmesi için Yapı Ruhsatı ve Projesine Göre İnşaatı Tamamlayıp Arsa Sahibine Bağımsız Bölümleri Teslim Edeceği ) • BAĞIMSIZ BÖLÜMLERLE İLGİLİ YÜKLENİCİNİN HAK KAZANABİLMESİ ( Tapu Payı ve Arsa Sahibince Satılmış Olması Nedeniyle Bedeline Hak Kazanıp Kazanmadığı Konusunda Eldeki Davada Gerekçeli ve Denetime Elverişli Rapor Alıması Gereği – İnşaatı İmar Mevzuatına Uygun Olarak İmal Etmiş Olması Gerektiği/Uzman Teknik Bilirkişi ) • TARAFLAR ARASINDAKİ SÖZLEŞME VE İNŞAAT PROJESİNİN İNCELENMESİ ( Mahkemece Mahallinde Uzman Bilirkişi Marifetiyle Keşif Yapılarak Bilirkişi Raporu Alınacağı ) • AŞAMALI TAPU DEVRİNE DAİR DÜZENLEME BULUNMAMASI ( Yüklenicinin İmalatını İmar Mevzuatına Uygun Olarak Gerçekleştirmediği Sürece Bağımsız Bölümler Hakkında Bir Bedel Hakkı Kazanabilmesinin Olanağı Bulunmadığı – İnşaatın Projesine Uygun Yapılmış Olması Gerektiği/Mahkemece Uzman Teknik Bilirkişi Raporu Alınması Gerektiği ) • İMAR MEVZUATINA VE YAPI RUHSATI İLE PROJESİNE UYGUN OLARAK İNŞAATIN GERÇEKLEŞTİRİLMİŞ OLMASI ( Asıl Davada Yüklenicinin Sözleşmede Kararlaştırılan Bağımsız Bölümler ya da Tapu Payına veya Satılmış Olması Halinde Bedeline Hak Kazanabilmesi için Yapı Ruhsatı ve Projesine Göre İnşaatı Tamamlayıp Arsa Sahibine Bağımsız Bölümleri Teslim Etmesi Gereği )
818/m.364/I 6098/m.479/1 6763/m.42 ÖZET : Asıl ve birleşen davalar arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.Eser sözleşmeleri ve arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde sözleşmede bedelin ödeneceği tarihin kararlaştırılmaması halinde, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 S.K. 364/I. M. göre işin parası teslim zamanında ödenecek, dava tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olan 6098 S.K. 479/1. M. gereğince de iş sahibinin bedel ödeme borcu eserin teslimi anında muaccel olacaktır. Taraflar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinde yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin kendisine devri ile ilgili bir taahhüt bulunmamaktadır. Aşamalı tapu devrine ilişkin bir düzenleme yoktur. Sözleşmede aksine bir düzenleme bulunmadığından 818 S.K. 364/1 ve 6098 S. TBK’nın 479/1. M. gereğince arsa sahibinin tapu devri borcu eserin teslimi ile muaccel olacağından, asıl davada davacı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan bağımsız bölümler ya da tapu payına veya satılmış olması halinde bedeline hak kazanabilmesi için sözleşme ve eklerine tasdikli projesi, yapı ruhsatı ile imar mevzuatına uygun olarak inşaatı tamamlayıp arsa sahibine ait bağımsız bölümleri teslim etmiş olması gerekir. Bu durumda mahkemece asıl dava yönünden sözleşme konusu taşınmazla ilgili belediyeden imar işlem dosyası, yapı ruhsatı, projesi getirtildikten sonra gerekirse mahallinde uzman teknik bilirkişi marifetiyle keşif de yapılarak yüklenicinin sözleşme ve ekleri, tasdikli projesi ve ruhsatı ile imar mevzuatı hükümlerine göre inşaatı tamamlayıp arsa sahibine teslim ederek sözleşmede kararlaştırılan bağımsız bölümler, tapu payı ve arsa sahibince satılmış olması nedeniyle bedeline hak kazanıp kazanmadığı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp asıl davadaki arsa sahibince satılan bağımsız bölümlerle ilgili sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir.
YARGITAY 15. HUKUK DAİRESİ E. 2018/2958 K. 2019/1737 T. 15.4.2019 • TAPU İPTALİ VE TESCİL ( Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine Dayalı – Bilirkişi Raporunun Hüküm Kurmaya Elverişli Olmadığı/Sözleşmede Kararlaştırılan Bağımsız Bölümlerin Tapu Paylarına Hak Kazanıp Kazanmadığı Konusunda Denetime Elverişli ve Gerekçeli Rapor Alınıp Değerlendirilerek Sonucuna Uygun Bir Karar Verilmesi Gerektiği ) • ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİ ( Tapuda Pay Devrini de İçerdiğinden Tek Taraflı İrade Beyanı İle Karşı Tarafın Kabulü Olmaksızın Başka Bir İfade İle Tarafların Karşılıklı Olarak Mutabakatı Olmaksızın Feshinin Mümkün Olmadığı – Fesih ve Dönmenin Ancak Mahkeme Kararı İle Yapılabileceği ve Hukuki Sonuçlarını Doğuracağı ) • TESLİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ ( Davacı Yüklenicinin Sözleşmede Kararlaştırılan Tapu Payları ve Bağımsız Bölümlere Hak Kazanabilmesi İçin İnşaatı Sözleşme ve Ekleri Yapı Ruhsatı Tasdikli Projeleri İle İmar Düzenlemesi ve Mevzuatı Hükümlerine Uygun Olarak Tamamlayıp Arsa Sahibine Ait Bağımsız Bölümleri Teslim Etmesinin Zorunlu Olduğu ) • KEŞİF ( Yapı Ruhsatı Tasdikli Mimari ve Uygulama Projeleri Alınmış İse Yapı Kullanma İzin Belgesi Suretlerinin de Bulunduğu İşlem Dosyası Getirtildikten Sonra Konusunda Uzman Mimar ve İnşaat Mühendislerinden Oluşacak Bilirkişi Kurulu İle Birlikte Mahallinde Yeniden Keşif Yapılması Gerektiği ) • BİLİRKİŞİ RAPORU ( Yüklenicinin Sözleşme ve Ekleri Yapı Ruhsatı Tasdikli Projeleri ve Kamu Düzeni Düşüncesiyle Konulmuş İmar Mevzuatına Göre Tamamlayıp Arsa Sahibine Ait Bağımsız Bölümleri Kendisine Teslim Ederek Sözleşmede Kararlaştırılan Bağımsız Bölümlerin Tapu Paylarına Hak Kazanıp Kazanmadığı Konusunda Rapor Alınması Gerektiği ) 6098/m.479 ÖZET : Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca tapu iptâli ve tescil istemine ilişkindir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri tapuda pay devrini de içerdiğinden tek taraflı irade beyanı ile karşı tarafın kabulü olmaksızın, başka bir ifade ile tarafların karşılıklı olarak mutabakatı olmaksızın feshi mümkün değildir. Bu halde fesih ve dönme ancak mahkeme kararı ile yapılabilecek ve hukuki sonuçlarını doğuracaktır. Davalı arsa sahibince sözleşmenin feshedildiği ileri sürülmüş ise de davacı tarafça kabul edilmeyen bu savunması aleyhine, davacının feshe muvafakatinin bulunduğu yasal delillerle kanıtlanmadığı gibi, davalı arsa sahibi tarafından mahkeme kararı ile sözleşmenin feshedildiği de ileri sürülüp ispatlanmamıştır. Bu halde 6098 Sayılı TBK’nın 479/I. maddesi hükmünce arsa sahibinin ( iş sahibinin ) bedel ödeme borcu eserin teslimi anında istenebilir olacağından davacı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan tapu payları ve bağımsız bölümlere hak kazanabilmesi için inşaatı sözleşme ve ekleri, yapı ruhsatı, tasdikli projeleri ile imar düzenlemesi ve mevzuatı hükümlerine uygun olarak tamamlayıp, arsa sahibine ait bağımsız bölümleri teslim etmesi zorunludur. Mahkemece mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış ise de yapılan inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli ve yeterli değildir.
Bu durumda mahkemece sözleşme konusu inşaatla ilgili ait olduğu belediyeden yapı ruhsatı, tasdikli mimari ve uygulama projeleri, alınmış ise yapı kullanma izin belgesi suretlerinin de bulunduğu işlem dosyası getirtildikten sonra konusunda uzman mimar ve inşaat mühendislerinden oluşacak bilirkişi kurulu ile birlikte mahallinde yeniden keşif yapılıp, sözleşme feshedilmediği sürece imalâtın yüklenici tarafından ya da onun adına yapılmış olduğuna dair karinenin aksinin yasal delillerle kanıtlanıp kanıtlanmadığı da değerlendirilerek, davacı yüklenicinin sözleşme ve ekleri, yapı ruhsatı, tasdikli projeleri ve kamu düzeni düşüncesiyle konulmuş imar mevzuatı hükümlerine göre tamamlayıp arsa sahibine ait bağımsız bölümleri kendisine teslim ederek, sözleşmede kararlaştırılan bağımsız bölümlerin tapu paylarına hak kazanıp kazanmadığı konusunda denetime elverişli ve gerekçeli rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddi doğru olmamıştır.
YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ E. 2015/7113 K. 2018/3218 T. 17.5.2018 • TAPU İPTALİ VE TESCİL İSTEMİ ( Davalı Arsa Maliklerinin Kaç Bağımsız Bölümün Tapu Devrinden Kaçındıkları Elde Tuttukları Bağımsız Bölümlerin Değerlerinin Gecikme Tazminatı Alacağını Karşılayıp Karşılamadığı Alacaklarından Fazla Bağımsız Bölüm Tapusunu Elde Tutup Tutmadıkları Davalı Yüklenici Kooperatifin Tapu Talep Etme Hakkının Bulunup Bulunmadığının Tespiti Gerektiği – Davacının Taraf Ehliyeti Bulunduğu Hususları Gözardı Edilerek Muhtemelen Aktif Davacı Sıfatının Bulunmadığı Kastedilerek Yanılgılı Gerekçe İle Hüküm Kurulmasının İsabetsiz Olduğu ) • GECİKME TAZMİNATI ( Davalı Arsa Sahiplerinin Gecikme Tazminatı Alacaklarının Bulunduğunu Savundukları – Davalı Arsa Sahiplerinin Sözleşmeden Doğan Haklarını Teminat Altına Alabilmek Amacıyla Elde Tuttuğu Bağımsız Bölüm veya Bölümlerin Gecikme Tazminatı Alacağı Ödenmeden Sözleşmeye Uygun Olarak Teslim Olgusunun Gerçekleştiği Kabul Edilemeyeceğinden Davalı Yüklenici Kooperatifin Tescile Hak Kazanamayacağı ) • TARAF EHLİYETİ ( Davacının Davalı Kooperatifin Ortaklığına Bağlı Olarak Tapu İptali ve Tescil İstediği – Kooperatifin Yokluğunda Verilen Kararın Ona Karşı İnfaz Edilme Olanağı Bulunmadığı/Davada Taraf Olamayanın Durumu Tartışılarak Onun Leh veya Aleyhinde Bir Karar Verilemeyeceği ) • HUKUKİ YARAR ( Davalı Kooperatifçe Davacının Tapu Talep Etme Koşullarını Taşıdığı Kabul Edilmiş İse de Davalı Kooperatifin Davaya Konu Bağımsız Bölümün Tapu Kaydını Talep Etme Koşullarını Taşıyıp Taşımadığının Araştırma Sonucu Belirleneceği – Mahkemece Kooperatif Ortaklığına Bağlı Tapu İptali ve Tescil İsteyen Davacının Davalı Kooperatife Dava Açmakta Hukuki Yararının Bulunduğu Gözardı Edilerek Yanılgılı Gerekçeye Dayalı Hüküm Kurulmasının İsabetsiz Olduğu ) 6098/m.97,479 818/m.81 6100/m.53,114/1 ( d-e )
ÖZET : Dava, davalı kooperatifin ortağı olan davacının, arsa malikleri ve ortağı olduğu kooperatiften tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davalı arsa sahipleri gecikme tazminatı alacaklarının bulunduğunu savunmuş olup, davalı arsa sahiplerinin sözleşmeden doğan haklarını teminat altına alabilmek amacıyla elde tuttuğu bağımsız bölüm veya bölümlerin gecikme tazminatı alacağı ödenmeden; sözleşmeye uygun olarak teslim olgusunun gerçekleştiği kabul edilemeyeceğinden, davalı yüklenici kooperatif tescile hak kazanamaz. Bu durumda mahkemece, davalı arsa maliklerinin kaç bağımsız bölümün tapu devrinden kaçındıkları, elde tuttukları bağımsız bölümlerin değerlerinin gecikme tazminatı alacağını karşılayıp karşılamadığı, alacaklarından fazla bağımsız bölüm tapusunu elde tutup tutmadıkları, buna göre davalı yüklenici kooperatifin tapu talep etme hakkının bulunup bulunmadığı, bu arada davaya konu bağımsız bölümün hukuki durumu gerekirse bilirkişi incelemesi ile belirlenerek sonucuna göre arsa malikleri yönünden karar verilmesi gerekirken taraflar arasındaki uygulama ve davacının taraf ehliyeti bulunduğu hususları gözardı edilerek, muhtemelen aktif davacı sıfatının bulunmadığı kastedilerek yanılgılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru olmamıştır. Davacı, davalı kooperatifin ortaklığına bağlı olarak tapu iptali ve tescil istemektedir. Yargılama sonunda verilen karar, kooperatifin hukukunu da etkileyecektir, kooperatifin yokluğunda verilen kararın ona karşı infaz edilme olanağı bulunmamaktadır. Davada taraf olamayanın durumu tartışılarak onun leh veya aleyhinde bir karar verilemez. Davalı kooperatifçe davacının tapu talep etme koşullarını taşıdığı kabul edilmiş ise de, davalı kooperatifin davaya konu bağımsız bölümün tapu kaydını talep etme koşullarını taşıyıp taşımadığı araştırma sonucu belirlenecektir. Mahkemece, kooperatif ortaklığına bağlı tapu iptali ve tescil isteyen davacının davalı kooperatife dava açmakta hukuki yararının bulunduğu gözardı edilerek yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması isabetsizdir.
YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ E. 2015/2304 K. 2017/3099 T. 6.11.2017 • GECİKME TAZMİNATININ TAHSİLİ İSTEMİ ( Sözleşmede Kararlaştırılan Teslim Tarihinden Eserin Eksik ve Ayıpsız Olarak Sözleşmeye Uygun Biçimde Teslim Edildiği Tarihe Kadar Ya da İş Sahibinin Teslimden Önce Bağımsız Bölümleri Fiilen Kullanmaya Başladığı veya Üçüncü Kişiye Kiraya Verdiği Ya da Sattığı Tarihe Kadar İstenebileceği – Davalı Tarafından Davacıya Düşen Bağımsız Bölümlerin Fiilen Teslim Edilip Kullanıldığının Savunulduğu/Mahkemece Bu Hususta İnceleme ve Araştırma Yapılmamasının İsabetsiz Olduğu ) • EKSİK İNCELEME ( Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine Dayalı Gecikme Tazminatının Tahsili İstemi – Davaya Konu Bağımsız Bölümlerin Tapu Kaydının Getirtilmesi/Davalıdan Bu Husustaki Tanıklarının Sorulması/Belediye Başkanlığından Elektrik İdaresinden Aboneliklerin Kim Tarafından Hangi Tarihte Kurulduğunun Sorulması Gerektiği ) • GECİKME TAZMİNATININ HESAPLANMASI ( Yüklenicinin Dava Tarihinden Önce Davacılara Ait Bağımsız Bölümleri Teslim Ettiği ve Davacılar Tarafından Kullanıldığının Kanıtlanması Durumunda Teslim Tarihi – Teslim Ettiğinin Kanıtlanamaması Halinde İse Dava Dilekçesindeki Talep Tarihinin Esas Alınacağı ) 6098/m.479
ÖZET : Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı gecikme tazminatının tahsili istemine ilişkindir. Gecikme tazminatı, kural olarak sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinden, eserin eksik ve ayıpsız olarak sözleşmeye uygun biçimde teslim edildiği tarihe kadar ya da iş sahibinin teslimden önce bağımsız bölümleri fiilen kullanmaya başladığı veya üçüncü kişiye kiraya verdiği ya da sattığı tarihe kadar istenebilir. Davalı vekili tarafından davacıya düşen bağımsız bölümlerin fiilen teslim edilip kullanıldığı savunulmuşsa da mahkemece bu hususta herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Mahkemece, davaya konu bağımsız bölümlerin tapu kaydı getirtilip, davalıdan bu husustaki tanıkları sorulup, ilgili belediye başkanlığından, elektrik idaresinden aboneliklerin kim tarafından hangi tarihte kurulduğu sorularak; yüklenicinin dava tarihinden önce davacılara ait bağımsız bölümleri teslim ettiği ve davacılar tarafından kullanıldığının da kanıtlanması durumunda teslim tarihi, teslim ettiğinin kanıtlanamaması halinde ise dava dilekçesindeki talep tarihi esas alınarak gecikme tazminatının hesaplanması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması isabetsizdir.
YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ E. 2015/5131 K. 2017/2460 T. 2.10.2017 • GECİKME TAZMİNATI DAVASI ( Dosya Kapsamına Göre Yüklenicinin Sözleşme Konusu Eseri Tamamlayıp Teslim Edip Etmediği Hususunun Taraflardan Sorulup Araştırılmadığı – Yüklenicinin Davaya Konu Bağımsız Bölümlere Hak Kazanıp Kazanmadığının Belirlenmesi Gerektiği ) • ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİ ( Arsa Sahibi Olan İş Sahibinin Ödeyeceği Bedelin Arsa Payı Olduğu – Arsa Payı Kendisinden Aksi Kararlaştırılmadıkça Sözleşme Konusu Bağımsız Bölümlerin Sözleşme Yapı Ruhsatı ve Eklerine Uygun Şekilde Tesliminden Sonra Talep Edilebileceği/Gecikme Tazminatı Davası ) • İŞ SAHİBİNİN BEDEL ÖDEME BORCU ( Kural Olarak Eserin Teslimi Anında Muaccel Olacağı – Arsa Sahibi Olan İş Sahibinin Ödeyeceği Bedelin Arsa Payı Olduğu/Yüklenicinin Davaya Konu Bağımsız Bölümlere Hak Kazanıp Kazanmadığının Belirlenmesi Gerektiği ) • YARGILAMA GİDERLERİ ( Yapılan Araştırma Sonucunda Birleşen Davanın Kabulüne Karar Verilmesi Halinde Dahi Birleşen Dava Tarihi İtibariyle Haklılık Durumunun Belirlenerek Yargılama Giderleri Hakkında Bir Karar Verilmesi Gerektiği ) 818/m.364
6098/m.479 ÖZET : Asıl dava gecikme tazminatı, birleşen dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre yüklenicinin, sözleşme konusu eseri tamamlayıp teslim edip etmediği hususunun taraflardan sorulup araştırılmadığı, sözleşmede, yükleniciye ait bağımsız bölümlerin devri için herhangi bir vade de kararlaştırılmadığı, bu nedenle, TBK’nın 479. maddesi ( BK’nın 364. maddesi ) uyarınca, iş sahibinin bedel ödeme borcunun kural olarak eserin teslimi anında muaccel olacağı, arsa sahibi olan iş sahibinin ödeyeceği bedelin arsa payı olduğu, arsa payı kendisinden aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme konusu bağımsız bölümlerin sözleşme, yapı ruhsatı ve eklerine uygun şekilde tesliminden sonra talep edilebileceği, bu sebeple, belirtilen bu hususlar doğrultusunda gerekli araştırmanın yapılarak, yüklenicinin davaya konu bağımsız bölümlere hak kazanıp kazanmadığının belirlenmesi ve bunun dışında yapılan araştırma sonucunda birleşen davanın kabulüne karar verilmesi halinde dahi, birleşen dava tarihi itibariyle haklılık durumunun belirlenerek yargılama giderleri hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.
