TCK 105 Cinsel Taciz Suçu ve Cezası

TCK 105 cinsel taciz suçu, bir kişiye fiziksel temas olmaksızın cinsel amaçlı davranış yöneltilmesini cezalandırır. Söz, mesaj, görüntü, hareket veya teşhir niteliğindeki eylemin kapsamı; cinsel amaç, muhatap, iletişim biçimi ve somut olayın bütün koşulları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Bu düzenleme, yetişkin mağdurlar ile çocuk mağdurlar için farklı ceza sınırları öngörür. Kamu görevi, hizmet veya aile ilişkisi, bakım ve gözetim yükümlülüğü, aynı işyerinde çalışma, elektronik haberleşme ve teşhir gibi durumlar ise cezanın artırılmasına neden olabilir.

TCK 105 Güncel Madde Metni

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinin yürürlükteki metni şöyledir:

Cinsel taciz

Madde 105- (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına, fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Suçun;

a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,

c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

e) Teşhir suretiyle,

işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Madde metni, 21 Ağustos 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sayfası ile TBMM’nin 6545 sayılı Kanuna ilişkin kabul metni üzerinden kontrol edilmiştir.

Madde Gerekçesi ve Düzenlemenin Amacı

Düzenlemenin amacı, kişinin cinsel dokunulmazlığını ve cinsel özgürlüğünü fiziksel temas içermeyen cinsel amaçlı müdahalelere karşı korumaktır. Resmî gerekçe, cinsel tacizin kişinin vücut dokunulmazlığını ihlal etmeyen cinsel davranışlarla gerçekleştirilebileceğini vurgular.

6545 sayılı Kanunla çocuk mağdurlar bakımından daha yüksek ceza sınırı getirilmiş ve nitelikli hâller genişletilmiştir. Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanma ile belirli bir kişiye yönelen teşhir eylemi de artırımlı yaptırım kapsamına alınmıştır.

Korunan Hukuki Değer ve Suçun Konusu

Korunan temel değer, kişinin cinsel özgürlüğü ve cinsel dokunulmazlığıdır. Kişinin istemediği cinsel amaçlı davranışlara maruz kalmadan günlük yaşamını sürdürebilmesi, ruhsal huzuru ve serbest iradesi de bu korumanın kapsamındadır.

Suçun konusu, cinsel amaçlı davranışın yöneltildiği kişidir. Fiilin yüz yüze, yazılı, görsel veya elektronik ortamda gerçekleştirilmesi mümkün olmakla birlikte her olayda davranışın belirli ya da belirlenebilir bir muhataba yönelmesi aranır.

Fail ve Mağdur

Temel şeklin faili herkes olabilir. Nitelikli hâllerin bir bölümünde ise failin kamu görevlisi, öğretici, bakıcı, sağlık hizmeti veren kişi veya aynı işyerinde çalışan kişi gibi belirli bir sıfata ya da ilişkiye sahip olması önem taşır.

Mağdur yetişkin veya çocuk olabilir. Fiilin çocuğa karşı işlenmesi, temel ceza sınırını yükseltir. Çocuğa yönelik fiziksel temas içeren davranışların hukuki niteliği ayrıca TCK 103 çocukların cinsel istismarı suçu kapsamında değerlendirilir.

Maddi Unsur: Cinsel Amaçlı Taciz

Maddi unsur, bir kişiye cinsel amaçlı taciz niteliğinde davranış yöneltilmesidir. Cinsel içerikli teklif, ısrarlı mesaj, görüntü gönderme, ima veya belirli kişiye yönelen teşhir; koşullarına göre bu kapsamda olabilir. Tek başına kaba, rahatsız edici ya da nezaketsiz davranış yeterli değildir; cinsel amacın somut olgularla belirlenebilmesi gerekir.

Davranışın mutlaka tekrar etmesi gerekmez. Tek bir eylem de yoğunluğu, içeriği ve bağlamı itibarıyla suçu oluşturabilir. Buna karşılık devam eden iletişimlerde her mesajın zamanı, içeriği, tarafların önceki ilişkisi ve mağdurun açık iradesi ayrı ayrı incelenmelidir.

Fiziksel Temas Ayrımı

Cinsel taciz suçunu diğer cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan ayıran temel özellik, mağdurun vücuduna cinsel nitelikte temas bulunmamasıdır. Fiziksel temas varsa yetişkin mağdur bakımından TCK 102 cinsel saldırı suçu, çocuk mağdur bakımından ise TCK 103 gündeme gelebilir.

Mağdurun reşit olmayan kişi olması, her olayda aynı suçun oluştuğu anlamına gelmez. Yaş, fiziksel temas, fiilin niteliği ve mağdurun hukuki durumu birlikte incelenmelidir. Bu ayrım için TCK 104 reşit olmayanla cinsel ilişki suçu da kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.

Hareket, Netice ve Manevi Unsur

Suç, cinsel amaçlı taciz davranışının mağdura yönelmesiyle tamamlanır. Ayrıca bedensel veya ruhsal bir zarar doğması aranmaz. Mağdurun korkması, işini bırakması ya da başka bir somut sonuç yaşaması temel şeklin tamamlanması için zorunlu değildir; ancak bazı sonuçlar yaptırımın alt sınırını etkiler.

Suç yalnızca kasten işlenebilir ve failin cinsel amaçla hareket etmesi gerekir. Taksirli davranış cezalandırılmaz. Cinsel amaç; mesaj içeriği, kullanılan ifadeler, görseller, taraflar arasındaki ilişki, zaman, yer ve davranışın sürdürülme biçimi gibi olgularla araştırılır.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Karşılıklı ve özgür iradeye dayanan iletişim, taciz unsurunun oluşmasını engelleyebilir. Bununla birlikte hizmet ilişkisi, hiyerarşi, bakım yükümlülüğü veya yaş küçüklüğü bulunan durumlarda iradenin serbestçe açıklanıp açıklanmadığı özellikle dikkatle değerlendirilmelidir.

Failin davranışın muhataba yönelmediğini veya karşılıklı iletişim kapsamında kaldığını düşünmesi, somut olayda hata hükümlerini gündeme getirebilir. Ancak yalnızca failin kendi yorumu yeterli değildir; hatanın maddi olgulara dayanması ve TCK’nın hata hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerekir.

Teşebbüs

Sözle veya anlık hareketle işlenen fiiller çoğu kez davranışın gerçekleştirilmesiyle tamamlanır. İcra hareketlerinin bölünebildiği durumlarda, örneğin cinsel amaçlı içeriğin mağdura ulaştırılmasından önce engellenmesi hâlinde teşebbüs hükümlerinin uygulanması somut olayın özelliklerine bağlıdır.

İştirak ve İçtima

Azmettirme ve yardım etme dâhil genel iştirak hükümleri uygulanabilir. Birden fazla kişinin planlı biçimde mesaj hazırlaması, iletmesi veya fiilin gerçekleştirilmesini kolaylaştırması hâlinde her kişinin katkısı ayrı ayrı belirlenir.

Aynı süreçte tehdit, şantaj, ısrarlı takip, özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişisel veri suçlarına ilişkin bağımsız hareketler bulunabilir. Bu durumda fiillerin tek davranış mı yoksa ayrı suçlar mı oluşturduğu, her eylemin unsurları ve amaçları gözetilerek içtima hükümlerine göre belirlenir.

Nitelikli Hâller

TCK 105/2 uyarınca ceza, aşağıdaki hâllerde yarı oranında artırılır:

• Kamu görevinin, hizmet ilişkisinin veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan yararlanılması.
• Fiilin vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren veya koruma, bakım ya da gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi.
• Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılması.
• Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması.
• Fiilin teşhir suretiyle işlenmesi.

Elektronik posta, kısa mesaj ve sosyal medya iletişimi; elektronik haberleşme aracının sağladığı kolaylıktan yararlanma kapsamında değerlendirilebilir. Teşhir hâlinde davranışın belirli bir kişiye yönelmesi gerekir; eylemin herkesin görebileceği açık bir yerde yapılması şart değildir.

Yaptırım

Yetişkin mağdura karşı işlenen temel şeklin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir.

Nitelikli hâllerden biri varsa temel ceza yarı oranında artırılır. Fiil nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz. Hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi, ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi sonuçlar, hükmedilen ceza ve yasal şartlara göre ayrıca değerlendirilir.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Önödeme

TCK 105/1, soruşturmayı mağdurun şikâyetine bağlamıştır. Şikâyet süresi, kural olarak fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Çocuk mağdur, kanuni temsilci ve irade çatışması bulunan durumlarda temsil ve başvuru koşulları somut olaya göre ayrıca incelenmelidir.

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar uzlaştırma kapsamında değildir. TCK 105 bakımından önödeme hükümleri de uygulanmaz. Şikâyetten vazgeçmenin etkisi, iştirak hâli ve sanığın kabulü gibi usul koşulları gözetilerek belirlenir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Yargılama görevi kural olarak asliye ceza mahkemesine aittir. Yetki, fiilin işlendiği yer esas alınarak belirlenir. Elektronik iletişimle işlenen eylemlerde gönderme, alınma ve öğrenilme yerleri ile ceza muhakemesinin özel yetki kuralları birlikte değerlendirilebilir.

Dava Zamanaşımı

Suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alındığında olağan dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır. Kesilme ve durma nedenleri süreyi değiştirebilir. Çocuklara karşı işlenen suçlarda zamanaşımının başlangıcı ve yaşa bağlı özel hükümler ayrıca kontrol edilmelidir.

Deliller

Mesajlar, elektronik postalar, sosyal medya yazışmaları, ekran görüntüleri, çağrı kayıtları, gönderilen görseller, kamera görüntüleri, tanık anlatımları ile işyeri veya okul kayıtları delil niteliği taşıyabilir. Elektronik verinin kaynağı, bütünlüğü, tarih ve saat bilgisi ile hesabın kime ait olduğu araştırılmalıdır.

Ekran görüntüsünün tek başına yeterli olup olmadığı her dosyanın koşullarına bağlıdır. Orijinal cihazın korunması, yazışmanın tamamının saklanması ve gerektiğinde adli kopya alınması, bağlamın ve veri bütünlüğünün incelenmesini kolaylaştırır. Delil elde edilirken özel hayat ve haberleşme gizliliğine ilişkin kurallara uyulmalıdır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Her rahatsız edici sözü cinsel taciz saymak ve cinsel amaç unsurunu araştırmamak.
• Fiziksel temas bulunup bulunmadığını belirlemeden TCK 102, 103 ve 105 ayrımı yapmak.
• Elektronik yazışmanın yalnızca seçilmiş kısmını saklayıp bütün bağlamı kaybetmek.
• Şikâyet süresinin fiil ve failin öğrenildiği tarihten başladığını gözden kaçırmak.
• Hizmet ilişkisi, aynı işyeri veya bakım yükümlülüğü gibi artırma nedenlerini incelememek.
• Mağdurun işi, okulu veya ailesini terk etmek zorunda kalmasının yaptırıma etkisini belgelendirmemek.

Somut Olay Kontrol Listesi

• Davranışın tam içeriği, tarihi, yeri ve iletişim aracı belirlenmiş mi?
• Fiilin belirli bir kişiye yöneldiği ve cinsel amaç taşıdığı gösterilebiliyor mu?
• Fiziksel temas var mı; varsa TCK 102 veya 103 ayrımı yapılmış mı?
• Mağdur çocuk mu; yaşı ve hukuki durumu doğru tespit edilmiş mi?
• Kamu görevi, hizmet, aile, bakım, gözetim veya aynı işyeri ilişkisi bulunuyor mu?
• Elektronik haberleşme veya teşhir şeklindeki nitelikli hâl mevcut mu?
• Şikâyet tarihi ve altı aylık süre kontrol edilmiş mi?
• Dijital delillerin tamamı, asılları ve teknik verileri korunmuş mu?
• Mağdur fiil nedeniyle işini, okulunu veya ailesini bırakmak zorunda kalmış mı?
• Başka suçlara ilişkin bağımsız hareketler ve içtima kuralları incelenmiş mi?

Sık Sorulan Sorular

Cinsel taciz suçunda fiziksel temas gerekir mi?

Hayır. TCK 105’in ayırıcı özelliği, cinsel amaçlı davranışın fiziksel temas olmadan gerçekleştirilmesidir. Fiziksel temas varsa farklı bir suç tipi gündeme gelebilir.

Tek bir mesaj cinsel taciz suçu oluşturabilir mi?

Evet. Mesajın cinsel amaç taşıması ve belirli bir kişiye yönelmesi hâlinde tek bir mesaj da yeterli olabilir. İçerik, bağlam ve tarafların iletişim süreci birlikte incelenir.

Sosyal medyadan gönderilen cinsel içerikli mesajda ceza artar mı?

Elektronik haberleşme aracının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen fiilde TCK 105/2 uyarınca ceza yarı oranında artırılır. Hesabın aidiyeti ve mesajın mağdura ulaştığı teknik verilerle araştırılır.

Cinsel taciz suçunda şikâyet süresi ne kadardır?

Şikâyet süresi kural olarak fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Çocuk mağdur ve temsil ilişkisi bulunan dosyalarda başvuru koşulları ayrıca incelenir.

Cinsel taciz suçu uzlaştırmaya tabi midir?

Hayır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar uzlaştırma kapsamı dışında bırakılmıştır.

İşyerinde cinsel tacizde ceza nasıl belirlenir?

Hizmet ilişkisinin veya aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılmışsa ceza yarı oranında artırılır. Mağdur fiil nedeniyle işi bırakmak zorunda kalmışsa verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Ekran görüntüsü delil olarak kullanılabilir mi?

Kullanılabilir; ancak görüntünün kaynağı, bütünlüğü ve hesabın aidiyeti incelenir. Yazışmanın tamamının ve mümkünse orijinal cihazın korunması delilin güvenilirliğini artırır.

Sonuç

TCK 105 cinsel taciz suçu, fiziksel temas içermeyen ancak cinsel özgürlüğe yönelen cinsel amaçlı davranışları cezalandırır. Fiilin içeriği kadar tarafların ilişkisi, kullanılan araç, mağdurun yaşı, temas bulunup bulunmadığı ve davranışın doğurduğu sonuçlar da hukuki nitelendirmeyi etkiler.

Özellikle elektronik iletişim, işyeri ilişkisi ve çocuk mağdur bulunan olaylarda delillerin eksiksiz korunması; şikâyet süresi ile nitelikli hâllerin ayrı ayrı kontrol edilmesi gerekir.

Kaynakça

• Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
• TBMM, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kabul metni.
• TBMM, 6545 sayılı Kanun kabul metni.
• TBMM, 6545 sayılı Kanuna ilişkin komisyon raporu.
• Öne çıkan görsel: NordWood Themes / Unsplash.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.