Cinsel Saldırı Suçu TCK 102

Cinsel saldırı (TCK m.102), kişinin cinsel davranışlarla vücut dokunulmazlığını ihlal suçudur. m.102/1: basit cinsel saldırı → 5-10 yıl hapis; sarkıntılık düzeyinde kalırsa → 2-5 yıl (şikâyete bağlı, 6 ay). m.102/2 (nitelikli): vücuda organ veya sair cisim sokulması → 12 yıldan az olmamak üzere hapis; eşe karşı → şikâyete bağlı. m.102/3: savunamayacak durumdaki kişiye, kamu görevi/vesayet/hizmet nüfuzu kötüye kullanılarak, 3. derece dahil akraba/üvey tarafından, silah veya birden fazla kişiyle, toplu yaşam ortamı kolaylığıyla → ceza yarı oranında artırılır. m.102/5: mağdur bitkisel hayat/ölüm → ağırlaştırılmış müebbet. Görevli: basit → Asliye Ceza, nitelikli → Ağır Ceza. Agır ceza avukatı kadromuz ile yanınızdayız

Madde Metni

102- (Değişik: 18/6/2014-6545/58 md.)

(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

(3) Suçun;

a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından,
d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,
e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.

(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 102. maddesi, cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırıları düzenleyen önemli bir hukuk normudur. Bu madde, bireylerin bedensel ve ruhsal bütünlüğünü koruma amacı taşır. Özellikle suçun nitelikli halleri ve teşebbüs aşamaları, yargı sürecinde kritik bir rol oynar.

1. Cinsel Saldırı Suçunun Tanımı ve Kapsamı

Cinsel saldırı, mağdurun rızası dışında gerçekleşen her türlü cinsel davranışı ifade eder. Suçun temel unsurları şunlardır:

Davranışın Cinsel Niteliği: Davranışın cinsel içerikli olması zorunludur. Fiziksel temas gerekliliği tartışmalıdır; ancak çoğu durumda temas suçun şartıdır.
Mağdurun Rızasının Bulunmaması: Rızanın olmaması, suçun oluşması için temel unsurdur. 15 yaşından küçük çocuklarda rıza kavramı geçerli değildir.
Fail ve Mağdur Arasındaki İlişki: Fail ve mağdur arasında bir bağın bulunması gerekmez. Failin kamu görevlisi olması gibi durumlar cezayı artırıcı unsurlar olabilir.

2. Maddi Unsurlar

Cinsel saldırı suçunun maddi unsurları, failin fiili eylemlerini içerir. Bu unsurlar şu şekilde incelenebilir:

Fiilin Gerçekleşmesi: Mağdura yönelik fiziksel ya da psikolojik baskı yoluyla gerçekleşen cinsel içerikli davranışlar.
Temas: Cinsel saldırı suçunda genellikle fiziksel temas aranır. Ancak bazı durumlarda mağduru zorlayarak, örneğin bir eylemi izlemeye zorlamak gibi durumlar da suç kapsamında değerlendirilebilir.

3. Manevi Unsurlar

Cinsel saldırı suçunun manevi unsuru kasttır. Fail, suçun işlenmesi sırasında bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Failin bu davranışları kasten gerçekleştirdiği ispatlanmalıdır.

4. Suçun Teşebbüs Aşaması

Teşebbüs, failin suçun icrasına başlaması ancak elinde olmayan nedenlerle fiili tamamlayamaması durumudur. Örneğin, failin mağdura yönelik saldırısı sırasında üçüncü bir kişi tarafından engellenmesi teşebbüs kapsamında değerlendirilir.

Teşebbüs Durumuna Örnek:

Bir kişi, mağduru cinsel saldırıya zorlamak için bir mekâna götürmeye çalışırken polis tarafından yakalanırsa teşebbüs aşamasında kalmış sayılır.

5. Nitelikli Haller

Cinsel saldırı suçunun ağırlaştırıcı (nitelikli) halleri şunlardır:

Suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi,
Kamu görevlisi tarafından görevin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi,
Mağdurun beden ve ruh sağlığının bozulmasına neden olunması,
Suçun silah kullanılarak işlenmesi,
18 yaşından küçük mağdurlara yönelik işlenmesi.

Bu durumlar, cezanın alt ve üst sınırlarını ciddi şekilde artırır.

6. Ceza İndirimi Nedenleri

Cinsel saldırı suçunda ceza indirimi yapılabilecek durumlar arasında şunlar bulunur:

Haksız Tahrik: Mağdurun failin davranışlarını kışkırtıcı bir eylemde bulunmuş olması.
Etkin Pişmanlık: Failin, mağdurun zararını telafi etmeye yönelik çabaları.
Failin Yaşı ve Sağlık Durumu: Failin yaşlılık veya ciddi sağlık sorunları ceza indirimi sebebi olabilir.

7. Ceza Yaptırımları

TCK 102’ye göre cezalar şu şekilde belirlenmiştir:

Basit Cinsel Saldırı: 2 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası.
Nitelikli Cinsel Saldırı: 12 yıldan az olmamak üzere hapis cezası.

8.Sıkça Sorulan Sorular

8.1. Sarkıntılık nedir, basit cinsel saldırıdan farkı nedir?

Sarkıntılık (TCK m.102/1, 2. cümle), cinsel saldırının belirli bir yoğunluğa ulaşmamış, kesintili ve ani biçimde kalan halidir. Basit cinsel saldırı (5-10 yıl) ile sarkıntılık (2-5 yıl) arasındaki ayrım, eylemin süresi, yoğunluğu, vücutla temas biçimi ve süreklilik kriterlerine göre yapılır. Yargıtay’a göre dokunma, sıkma, öpme, sıvazlama gibi ani-kesintili temaslar sarkıntılık; süreklilik gösteren, vücudun mahrem bölgelerine yoğunlaşan, çıkma/soyma teşebbüsü içeren eylemler ise basit cinsel saldırıdır.

Yargıtay 9. CD’nin 2022/283 E., 2026/941 K. sayılı kararı tam bu noktayı işler: Bölge Adliye Mahkemesi sanığın eylemini sarkıntılık olarak değerlendirip mahkûmiyete karar vermiş; katılan Bakanlık vekili “eylemin belli bir yoğunluğa ulaşması nedeniyle sarkıntılık boyutunu aştığı” gerekçesiyle temyiz etmiştir. Yargıtay, somut olayda eylemin yoğunluğu, süresi ve gerçekleşme biçimini ayrı ayrı değerlendirerek temel suç ile sarkıntılığın sınırını çizmiştir. Pratikte savunma için iddianamedeki eylem anlatımı ile mağdur beyanları arasındaki tutarlılık ve tek-anlık temas vurgusu kritiktir.

8.2. Eşe karşı cinsel saldırı şikâyete bağlı mıdır?

Kural olarak hayır, ancak m.102/2 (nitelikli/organ sokma) halinde istisnai olarak evet. TCK m.102/2: “Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.” Yani:

m.102/1 basit cinsel saldırı eşe karşı işlendiğinde → genel kural (1. fıkra) gereği şikâyete bağlıdır (“mağdurun şikâyeti üzerine”).
m.102/2 nitelikli cinsel saldırı (organ/cisim sokma) eşe karşı işlendiğinde → özel olarak şikâyete bağlıdır; başkasına karşı işlendiğinde ise resen kovuşturulur.
m.102/3 nitelikli haller (silah, birden fazla kişi, savunamayacak durumdaki kişi, akrabalık, nüfuz suistimali) eşe karşı işlense bile şikâyet aranmaz.

Şikâyet süresi TCK m.73/1 uyarınca failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır. Eş kavramı resmi nikahla evli kişiyi ifade eder; boşanma sonrası veya birlikte yaşayan ancak nikahsız çiftler için bu istisna uygulanmaz, suç resen kovuşturulur. Şikâyetten vazgeçilirse CMK m.223/8 uyarınca düşme kararı verilir.

8.3. Hizmet ilişkisi nüfuzunun kötüye kullanılması ne demek?

TCK m.102/3-b: “Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle” işlenen cinsel saldırıda ceza yarı oranında artırılır. Hizmet ilişkisi nüfuzu, işveren-işçi, amir-memur, öğretmen-öğrenci, doktor-hasta gibi fiili otorite/bağımlılık üreten her ilişkiyi kapsar. Önemli olan yalnızca ilişkinin varlığı değil, failin bu nüfuzu fiilen kullanarak mağdurun direncini kırması veya eyleme zemin hazırlamasıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2023/449 E., 2026/87 K. sayılı kararı bu noktayı uyuşmazlığa konu kılmıştır: İşyerinde tezgâhtar olarak çalışan mağdureye karşı eylem gerçekleştiren işveren sanık hakkında ilk derece mahkemesi TCK m.102/1, 3-b uyarınca mahkûmiyete karar vermiştir. Yargıtay 9. CD ilk inceleme aşamasında “hizmet ilişkisi bulunsa da sanığın hizmet ilişkisinden kaynaklanan nüfuzunu kötüye kullanmadığı” gerekçesiyle bozmuş; CGK ise itirazı kabul ederek “mağdurun sanığın işyerinde bir haftadır çalıştığı, mağdur üzerinde hizmet ilişkisinden kaynaklanan bir nüfuza sahip olduğu ve eylemi bu nüfuzu kötüye kullanarak işlediğinin kabulünde zorunluluk olduğu” gerekçesiyle ilk derece kararını ONAMIŞTIR (11.02.2026, oy çokluğu). Karar, hizmet ilişkisinin varlığı + fail ile mağdur arasındaki çalışma süresi/bağımlılık ilişkisinin nüfuz kötüye kullanımının ispatında belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.

8.4. Cinsel saldırıda şikâyet süresi kaç aydır?

Şikâyete bağlı haller için 6 aydır. TCK m.73/1: şikâyet hakkı, failin ve fiilin öğrenildiği günden itibaren 6 ay içinde kullanılır. Cinsel saldırı suçunda şikâyet rejimi şöyledir:

m.102/1 basit cinsel saldırı ve sarkıntılık → her halükarda şikâyete bağlıdır (mağdurun şikâyeti üzerine).
m.102/2 nitelikli cinsel saldırı (organ/cisim sokma):
- Eşe karşı → şikâyete bağlıdır (6 ay).
- Eş dışındakine karşı → resen kovuşturulur, şikâyet aranmaz.
m.102/3 nitelikli haller (silah, birden fazla kişi, nüfuz suistimali, akrabalık, savunamayacak durum, toplu yaşam ortamı) → eyleme bağlı olarak temel suça eklenir; temel suç resen kovuşturuluyorsa nitelikli hal de resen soruşturulur.
m.102/5 ağırlaştırılmış müebbet (bitkisel hayat/ölüm) → resen kovuşturulur.

Şikâyet süresinde sessiz kalan mağdur hakkında kovuşturma yapılamaz; açılan dava varsa CMK m.223/8 uyarınca düşürülür. Dava zamanaşımı ise temel suç için TCK m.66 çerçevesinde (m.102/1: 8 yıl, m.102/2: 15 yıl, m.102/5: zamanaşımına tabi değildir) ayrıca işler.

8.5. Cinsel saldırıda görevli mahkeme hangisidir?

Eylemin niteliğine göre değişir:

m.102/1 basit cinsel saldırı ve sarkıntılık → Asliye Ceza Mahkemesi (5235 sayılı Kanun m.11; ceza üst sınırı 10 yılı geçmediğinden Asliye Cezanın görev alanı).
m.102/2 nitelikli cinsel saldırı (organ/cisim sokma) → Ağır Ceza Mahkemesi (ceza alt sınırı 12 yıl olduğundan; 5235 m.12).
m.102/3 nitelikli haller temel hangi fıkraya eklenmişse mahkeme ona göre belirlenir; ancak artırımlı ceza Asliye Ceza üst sınırını aşıyorsa Ağır Ceza yetkilidir.
m.102/5 ağırlaştırılmış müebbet (bitkisel hayat/ölüm) → Ağır Ceza Mahkemesi.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2023/449 E., 2026/87 K. sayılı kararındaki süreçte basit cinsel saldırı (m.102/1, 3-b) Asliye Ceza Mahkemesi‘nde görülmüştür. Yargıtay 9. CD’nin 2025/9961 E., 2026/513 K. kararında ise nitelikli cinsel saldırı (organ sokma) ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçları Ağır Ceza Mahkemesi‘nde (Erzincan 2. Ağır Ceza) görülmüştür. Görevsizlik kararı verilmesi halinde, CMK m.6 uyarınca dosya derhal görevli mahkemeye gönderilir; iddianamenin değerlendirilmesi yetkisi yine görevli mahkemeye aittir.

8.6. Cinsel saldırıya teşebbüsle nitelikli cinsel saldırı farkı nedir?

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre ayrım, failin kastı, eylemin ulaştığı boyut ve kesinti nedeni üzerinden yapılır:

Basit cinsel saldırı (m.102/1 tamamlanmış): Fail temas/dokunma/öpme gibi cinsel davranışı tamamlamıştır; organ sokma kastı yoksa veya gerçekleşmemişse temel suç oluşur.
Nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs (m.102/2 + TCK m.35): Fail organ sokma kastıyla harekete geçmiş, ancak elinde olmayan harici bir nedenle (mağdurun direnci, üçüncü kişinin müdahalesi, kaçma) eylemini tamamlayamamıştır. Ceza TCK m.35/2 uyarınca 12 yıldan az olmamak üzere temel cezanın 1/4-3/4 oranında indirimi ile belirlenir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2023/104 E., 2026/63 K. sayılı kararı tam bu uyuşmazlığı çözmüştür: Sanık, reşit mağdureyi zorla odaya götürüp yatağa yatırmış, üzerine çıkarak eliyle taytını indirmeye çalıştığı sırada kendisine direnen mağdurun bağırması üzerine eylemini bırakmıştır. Yargıtay 9. CD önce “sanığın eylemini engelleyen harici bir neden bulunmaksızın bırakması nedeniyle eylemin TCK m.102/1 basit cinsel saldırıyı oluşturduğunu” gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesinin nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs kararını bozmuş; BAM ise direnme kararı vererek mağdurun bağırma direnişinin harici neden sayılması gerektiğini savunmuştur. CGK uyuşmazlığı organ sokma kastının ispatı ve kesinti nedeninin failin iradesi dışında olup olmadığı ekseninde değerlendirmiştir (04.02.2026).

Pratikte ayrım için: (i) failin organ sokma kastına dair somut beyan, mesaj, hazırlık hareketleri varsa teşebbüs; (ii) kesinti mağdurun aktif direnci, çığlığı, üçüncü kişi müdahalesi gibi harici nedenle ise teşebbüs; fail kendi iradesiyle vazgeçmişse TCK m.36 gönüllü vazgeçme uygulanır ve fail yalnızca tamamlanan kısma (basit cinsel saldırı) ilişkin sorumlu tutulur.

9. Cinsel Saldırı Suçuna İlişkin Yargıtay Kararları

Yargıtay kararları, bu suçun yorumlanmasında önemli bir rehberdir. Örneğin:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Kararı (2021): Cinsel saldırı suçunda mağdurun rızasının bulunmadığının ispatı, failin cezalandırılması açısından kritik öneme sahiptir.