TCK 84 İntihara Yönlendirme Suçu, Şartları ve Cezası

TCK 84 intihara yönlendirme suçu; bir kişiyi intihara azmettirme veya teşvik etme, mevcut intihar kararını kuvvetlendirme ya da intihara herhangi bir şekilde yardım etme fiillerini cezalandırır. İntiharın ölümle sonuçlanması temel suçun oluşması için şart değildir; gerçekleşmesi daha ağır ceza gerektirir.

Özellikle mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya yayınları ve çevrim içi gruplarda kullanılan ifadeler bakımından sözün bağlamı, muhatabı, sürekliliği ve kişinin iradesi üzerindeki somut etkisi birlikte incelenir. Her ağır, kırıcı veya duyarsız söz otomatik olarak bu suçu oluşturmaz.

Acil not: Bir kişinin kendisine zarar verme riski yakın ve ciddi görünüyorsa hukuki değerlendirmeden önce 112 Acil Çağrı Merkeziyle iletişim kurulması ve kişinin güvenliğinin sağlanması gerekir.

TCK 84 Güncel Madde Metni

İntihara yönlendirme

Madde 84- (1) Başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) İntiharın gerçekleşmesi durumunda, kişi dört yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Başkalarını intihara alenen teşvik eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(4) İşlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan veya ortadan kaldırılan kişileri intihara sevk edenlerle cebir veya tehdit kullanmak suretiyle kişileri intihara mecbur edenler, kasten öldürme suçundan sorumlu tutulurlar.

Metin 22 Ağustos 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı mevzuat sistemi üzerinden kontrol edilmiştir. Maddenin başlığı ve üçüncü fıkrası 5377 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. İlk kabul metnindeki üçüncü fıkranın basın ve yayın yoluna ilişkin ikinci cümlesi yürürlükteki metinde bulunmamaktadır. Kanun teklifleri kabul edilip yürürlüğe girmedikçe güncel hükmün parçası olmaz.

Madde Gerekçesi ve Düzenlemenin Amacı

Düzenlemenin amacı, yaşam hakkını yalnızca doğrudan öldürme fiillerine karşı değil, kişinin intihar iradesinin oluşturulması, güçlendirilmesi veya uygulanmasının kolaylaştırılması yoluyla yapılan saldırılara karşı da korumaktır. Kanun, yönlendirmenin farklı biçimlerini aynı fıkrada ayrı seçimlik hareketler olarak düzenlemiştir.

Gerekçe yaklaşımına göre intihar eden kişinin fiili cezalandırılmaz; fakat başka bir kişinin onun kararını oluşturması veya desteklemesi bağımsız bir haksızlık meydana getirir. Algılama yeteneği bulunmayan kişiye yönelme ya da cebir ve tehditle mecbur bırakma hâlinde ise özgür bir intihar kararından söz edilemeyeceği için sorumluluk öldürme hükümlerine taşınır.

Korunan Hukuki Değer ve Suçun Konusu

Başlıca korunan değer insan yaşamıdır. Bunun yanında kişinin yaşamını sürdürme iradesinin dış müdahalelerden korunması da düzenlemenin işlevleri arasındadır. Suçun konusu, intihara yöneltilen yaşayan kişidir.

Fail ve Mağdur

Temel suçun faili herkes olabilir. Aile üyesi, arkadaş, eş, çalışma arkadaşı, çevrim içi yayın yapan kişi veya tanımadığı bir muhataba ulaşan sosyal medya kullanıcısı fail olabilir. Özel bir sıfat aranmaz.

Mağdurun, kural olarak davranışının anlam ve sonuçlarını algılayabilecek ve kendi iradesiyle karar verebilecek durumda olması gerekir. Bu yeteneği gelişmemiş veya ortadan kalkmış kişilere yönelik fiillerde TCK 84/4 uygulanabilir.

Maddi Unsur ve Seçimlik Hareketler

İntihara azmettirme

Azmettirme, daha önce intihar düşüncesi veya kararı bulunmayan kişide bu kararın oluşturulmasıdır. Failin sözleri veya davranışları ile kararın doğması arasında somut bağlantı kurulmalıdır.

İntihara teşvik etme

Teşvik, kişiyi intihara yönelten, cesaretlendiren veya bu yöndeki eğilimini harekete geçiren davranışlardır. İfadenin nesnel anlamı kadar taraflar arasındaki ilişki ve konuşmanın bütünü de önemlidir.

İntihar kararını kuvvetlendirme

Bu seçimlik harekette mağdurda önceden mevcut olan kararın fail tarafından güçlendirilmesi söz konusudur. Failin bu kararı bildiğinin ve davranışını onu pekiştirmek amacıyla gerçekleştirdiğinin belirlenmesi gerekir.

İntihara yardım etme

Yardım, mağdurun kendi iradesiyle gerçekleştireceği fiili bilerek kolaylaştıran maddi veya manevi katkıdır. Sağlık yardımı istemek, kişiyi sakinleştirmeye çalışmak veya güvenli bir yere ulaştırmak gibi koruyucu davranışlar bu kapsamda değildir.

Hareket, Netice ve Nedensellik

TCK 84/1 seçimlik hareketlerden birinin tamamlanmasıyla oluşur. Mağdurun girişimde bulunması veya ölmesi temel hâl için zorunlu değildir. Bununla birlikte soyut veya belirsiz bir sözün değil, belirli bir kişiyi intihara yöneltmeye elverişli ve bu amaçla gerçekleştirilen davranışın bulunması gerekir.

TCK 84/2 için intiharın gerçekleşmesi ve ölüm sonucuyla yönlendirme fiili arasında nedensel bağlantı bulunması gerekir. Mağdurun önceden var olan ruhsal durumu, failin katkısını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak yönlendirme ile sonuç arasındaki bağ somut delillerle kurulmalıdır.

Manevi Unsur

Suç kasten işlenir. Fail, mağdurun intihara yönelmesini istediğini veya davranışının bu sonucu doğuracağını bilerek hareket etmelidir. Kaba, kızgın ya da düşüncesiz bir sözün bağlamdan koparılarak değerlendirilmesi kastın tespiti için yeterli değildir.

Yardım etme bakımından failin, mağdurun amacını bilmesi gerekir. Meşru bir ihtiyacı karşıladığını sanan kişinin yanılgısı, somut olayın özelliklerine göre kastı etkileyebilir.

Alenen İntihara Teşvik ve Dijital Yayınlar

TCK 84/3, belirli bir kişiden ziyade belirsiz sayıdaki kişilere açık biçimde yapılan teşviki düzenler. Aleniyet; sözün, görüntünün veya içeriğin sınırlı ve kapalı bir çevrenin dışına çıkarak çok sayıda kişi tarafından algılanabilir hâle gelmesini ifade eder.

Herkese açık sosyal medya paylaşımı, canlı yayın, video veya açık internet sayfası aleniyet bakımından değerlendirilebilir. Kapalı mesajlaşma ise otomatik olarak aleni sayılmaz; grubun büyüklüğü, erişim koşulları ve içeriğin yayılma biçimi incelenir. TCK 84, 5651 sayılı Kanunda internet ortamında erişimin engellenmesi tedbirine konu olabilen suçlar arasında da sayılmıştır.

TCK 84/4: Öldürme Suçundan Sorumluluk

Fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş veya ortadan kalkmış kişiyi intihara sevk eden kişi, mağdurun özgür ve geçerli kararından yararlanmış sayılmaz. Aynı şekilde cebir veya tehditle kişiyi intihara mecbur eden kişi de kasten öldürme hükümlerine göre sorumlu tutulur.

Bu fıkrada mağdurun yaşı, gelişim düzeyi, ruhsal ve bilişsel durumu, kullanılan baskının niteliği ve kişinin gerçek bir seçim imkânının bulunup bulunmadığı belirleyicidir. Tehdidin şartları bakımından tehdit suçu ile ilişki ayrıca incelenebilir.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Kişinin yaşamı üzerinde sınırsız tasarruf yetkisi bulunmadığından mağdurun rızası, başkasının intihara yönlendirme fiilini hukuka uygun hâle getirmez. İfade özgürlüğü de belirli bir kişiyi kasıtlı olarak intihara yönelten veya belirsiz kişileri alenen teşvik eden davranışları korumaz.

Failin muhatabın sözlerini ciddi görmemesi veya kullanılan aracın amacını bilmemesi hata tartışması doğurabilir. Ancak bu savunma, yazışmalar, önceki konuşmalar, ilişkinin niteliği ve failin bilgi düzeyiyle birlikte değerlendirilir.

Teşebbüs

TCK 84/1 hareketin tamamlanmasıyla oluştuğundan, yönlendirici ileti muhataba ulaşıp anlaşılmışsa mağdurun girişimde bulunmaması suçu teşebbüs aşamasında bırakmaz. Buna karşılık icra hareketlerinin bölünebildiği ve iletinin muhataba ulaşmadığı istisnai durumlarda teşebbüs hükümleri tartışılabilir.

İştirak

Birden fazla kişi yönlendirme fiilini ortak iradeyle gerçekleştirebilir. İçeriği hazırlayan, yayımlayan veya mağdura ileten kişinin sorumluluğu; fiil üzerindeki hâkimiyeti, kastı ve somut katkısına göre ayrı belirlenir.

Sadece bir çevrim içi grubun üyesi olmak ya da başkasının paylaşımını görmek sorumluluk doğurmaz. İçeriğe bilerek katkı, yayma amacı ve nedensel önem araştırılmalıdır.

İçtima ve Benzer Suçlardan Ayrım

Aynı davranışın belirli bir mağdura yönelmesi, alenen paylaşılması, tehdit veya başka suçlarla bağlantılı olması hâlinde fiil birliği ve korunan değerler dikkate alınarak içtima değerlendirmesi yapılır. TCK 84/4 koşulları varsa sorumluluk intihara yönlendirme değil öldürme hükümlerine göre belirlenir.

Fail mağduru doğrudan öldürürse TCK 81; mağdur kendi özgür kararıyla hareket ederken fail bu kararı oluşturur veya desteklerse TCK 84 gündeme gelir. Ölümün dikkatsiz davranış sonucu meydana geldiği olaylar ise TCK 85 taksirle öldürme kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Nitelikli Hâller ve Yaptırım

TCK 84/1 kapsamında ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. İntiharın gerçekleşmesi hâlinde TCK 84/2 uyarınca dört yıldan on yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Başkalarını alenen intihara teşvik etmenin cezası üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir. Algılama yeteneği bulunmayan kişiye yönelme veya cebir ya da tehditle mecbur bırakma hâlinde ise somut öldürme suçunun yaptırımı uygulanır.

Şikâyet ve Uzlaştırma

İntihara yönlendirme şikâyete bağlı değildir. Soruşturma resen yürütülür; şikâyetten vazgeçilmesi dosyayı kendiliğinden sona erdirmez.

Suç uzlaştırma kapsamında değildir. Ölüm veya yaralanmayla bağlantılı maddi ve manevi tazminat talepleri, ceza sorumluluğundan ayrı esaslara tabidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

TCK 84/1, 84/2 ve 84/3 kapsamındaki suçlarda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. TCK 84/4 nedeniyle kasten öldürme hükümlerinin uygulanacağı olaylarda görev ağır ceza mahkemesine aittir.

Yetki kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir. Dijital iletilerde paylaşımın yapıldığı, içeriğin ulaştığı ve sonucun gerçekleştiği yerlerle bağlantı kurulması gerekebilir.

Dava Zamanaşımı

TCK 84/1 için olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Üst ceza sınırları nedeniyle TCK 84/2 ve 84/3 bakımından olağan süre on beş yıldır. TCK 84/4 hâlinde uygulanacak öldürme hükmüne göre süre ayrıca belirlenir.

Durma ve kesilme nedenleri süre hesabını değiştirebilir. Fiil, yayın ve ölüm tarihleri ayrıysa başlangıç tarihinin dosya üzerinden dikkatle belirlenmesi gerekir.

Deliller

Mesajlar, e-postalar, sosyal medya paylaşımları, ses ve görüntü kayıtları, cihaz incelemeleri, hesap hareketleri, tanık anlatımları, sağlık belgeleri ve olay zaman çizelgesi önem taşıyabilir. Dijital verinin hangi hesaptan, ne zaman ve kim tarafından oluşturulduğu teknik olarak doğrulanmalıdır.

Tek bir cümle yerine konuşmanın bütünü incelenmelidir. Silinmiş ileti iddiasında verinin hukuka uygun elde edilmesi, bütünlüğü ve kişiyle bağlantısı denetlenmelidir. Ölüm gerçekleşmişse yönlendirme ile sonuç arasındaki nedensellik ayrıca araştırılır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

En sık hata, tartışma sırasında söylenen her ağır sözü otomatik olarak intihara yönlendirme saymaktır. İfadenin amacı, bağlamı, muhatabın durumu ve failin kastı somutlaştırılmalıdır.

Diğer hatalar; mağdurun önceden mevcut kararını araştırmamak, teşvik ile yardım hareketlerini ayırmamak, aleniyet şartını yalnızca internet kullanımından çıkarmak, sahte hesap aidiyetini doğrulamamak ve TCK 84/4 koşullarında öldürme hükümlerini gözden kaçırmaktır.

Somut Olay Kontrol Listesi

• Yönlendirici olduğu ileri sürülen söz veya davranış tam olarak nedir?
• Mağdurun önceden mevcut bir intihar düşüncesi veya kararı var mıydı?
• Fiil azmettirme, teşvik, kararı kuvvetlendirme veya yardım seçeneklerinden hangisine giriyor?
• Fail mağdurun durumunu ve davranışının anlamını biliyor muydu?
• İleti muhataba ulaştı mı ve konuşmanın bütünü korunmuş mu?
• Paylaşım aleni mi, yoksa sınırlı bir iletişim çevresinde mi kaldı?
• Mağdurun algılama ve serbest karar verme yeteneği var mıydı?
• Cebir, tehdit veya başka bir baskı kullanıldı mı?
• Ölüm gerçekleşmişse yönlendirme ile sonuç arasında nedensel bağ var mı?
• Dijital verilerin aidiyeti, bütünlüğü ve elde edilme yöntemi doğrulandı mı?

Sık Sorulan Sorular

TCK 84 intihara yönlendirme suçunun cezası nedir?

Temel hâlde ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. İntihar gerçekleşirse dört yıldan on yıla, alenen teşvik hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası uygulanır.

İntihar gerçekleşmezse suç oluşur mu?

Evet. Azmettirme, teşvik, mevcut kararı kuvvetlendirme veya yardım hareketinin tamamlanması temel suç için yeterli olabilir. Ölümün gerçekleşmesi daha ağır yaptırım nedenidir.

“Kendini öldür” demek her durumda suç mudur?

Her durumda otomatik olarak suç sayılmaz. Sözün bağlamı, tekrarı, muhatabın durumu, failin kastı ve sözün gerçekten yönlendirme niteliği taşıyıp taşımadığı birlikte değerlendirilir.

Sosyal medya paylaşımı aleni teşvik sayılır mı?

Herkese açık ve belirsiz sayıda kişinin erişimine sunulan paylaşım aleniyet şartını karşılayabilir. Kapalı grubun veya sınırlı mesajlaşmanın niteliği ise ayrıca incelenir.

İntihara yönlendirme şikâyete bağlı mı?

Hayır. Suç resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir.

Çocuğu intihara yönlendirmede hangi hüküm uygulanır?

Yaş tek başına yeterli değildir; çocuğun fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği somut olarak değerlendirilir. Bu yetenek gelişmemişse TCK 84/4 uyarınca öldürme suçundan sorumluluk doğabilir.

Sonuç

TCK 84 intihara yönlendirme suçunda belirleyici olan, failin söz veya davranışının mağdurun intihar iradesini oluşturması, güçlendirmesi ya da uygulanmasını bilerek kolaylaştırmasıdır. İfadenin bütünü, tarafların ilişkisi, mağdurun karar verme yeteneği, kast ve nedensellik birlikte değerlendirilmelidir.

Algılama yeteneği bulunmayan kişiye yönelme veya cebir ve tehditle mecbur bırakma hâlinde olay, intihara yönlendirme sınırını aşarak öldürme hükümlerine tabi olabilir. Dijital yayınlarda ise aleniyet ve hesap aidiyeti ayrıca önem taşır.

Kaynakça

Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (erişim: 22 Ağustos 2026).

TBMM, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kabul metni.

TBMM Adalet Komisyonu raporu ve madde gerekçesi.

5377 sayılı Kanuna ilişkin TBMM Adalet Komisyonu raporu.

5651 sayılı Kanunun TBMM metni.

Öne çıkan görsel: National Cancer Institute / Unsplash.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.