TCK 125 Hakaret Suçu: Cezası, Şikâyet ve Önödeme

TCK 125 hakaret suçu, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına somut bir fiil veya olgu isnadıyla ya da sövmek suretiyle saldırılmasını cezalandırır. Bir mesajın sert veya kırıcı olması tek başına yeterli değildir; sözün bağlamı, hedefi, yayılma biçimi ve rencide edici ağırlığı birlikte incelenir. Bu yazı güncel madde metnini, suçun unsurlarını, şikâyet ve önödeme rejimini, delilleri ve yargılama usulünü ana madde düzeyinde açıklar.

Yargıtay’a göre her ağır eleştiri veya rahatsız edici söz hakaret suçunu oluşturmaz; ifadenin onur, şeref ve saygınlığı rencide edici ağırlıkta somut bir isnat veya sövme niteliği taşıması gerekir.

1. TCK 125 Hakaret Suçu Nedir?

Hakaret suçu, bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövmek suretiyle kişilik değerlerine saldırılmasıdır. TCK 125, yüz yüze sözlerden mektup ve mesaja, sosyal medya paylaşımından görüntülü iletiye kadar farklı işleniş biçimlerini kapsar.

Her kaba, nezaketsiz, kırıcı veya ağır eleştiri hakaret değildir. Sözün anlamı; söylendiği yer ve zaman, taraflar arasındaki ilişki, tartışmanın bütünü, hedef kişinin konumu ve ifade özgürlüğü dikkate alınarak belirlenir. Ceza mahkûmiyeti için ifadenin nesnel olarak somut isnat veya sövme yoluyla onur, şeref ve saygınlığı rencide etmeye elverişli olması gerekir. 

2. TCK 125’in Güncel Metni, İlk Kabul Gerekçesi ve Değişiklikler

Adalet Bakanlığı Mevzuat ve İçtihat Sistemi’ndeki 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 1 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Yürürlükteki madde metni şöyledir:

Hakaret

Madde 125- (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun; a) kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, b) dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı, c) kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi halinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.

İlk kabul metni ve madde gerekçesi

TBMM’de kabul edilen 5237 sayılı Kanun metninde temel ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası olarak düzenlenmiştir. Genel Kurul tutanağındaki madde okunuşunda alt sınırın “altı ay” olarak geçtiği görülse de yürürlük normu bakımından kabul edilip yayımlanan kanun metni esas alınır.

İlk kabul gerekçesi, hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla kişinin şeref, haysiyet ve namusunun; toplum içindeki itibarının ve başkaları nezdindeki saygınlığının korunduğunu açıklar. Gerekçe, somut fiil veya olgu isnadı ile sövmeyi ayrı hareket biçimleri olarak ele alır; mağdurun gıyabında hakarette en az üç kişiyle ihtilatı cezalandırılabilme koşulu kabul eder. Bu açıklama kanun hükmünün yerine geçmez; yorumda hükmün lafzı ve amacı birlikte değerlendirilir.

Sonraki değişiklikler

5377 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle “ya da yakıştırmalarda bulunmak” ibaresi birinci fıkradan çıkarılmış; basın ve yayın yoluna özgü üçte bir artırım kaldırılarak aleniyet artırımının kapsamı yeniden kurulmuş ve kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine hakarette zincirleme suç hükmünün uygulanacağı açıkça yazılmıştır. TCK 125’in güncel metni ile ilk kabul metni bu nedenle aynı değildir.

3. Korunan Hukuki Değer

Hakaret suçuyla kişinin onuru, şerefi ve toplum içindeki saygınlığı korunur. Koruma yalnız kişinin öznel olarak incinmesine bağlı değildir. İfadenin nesnel olarak rencide edici nitelikte olması aranır. Mağdur sözü duymamışsa huzurda hakaret tamamlanmayabilir; gıyapta hakaretin ise kanundaki ihtilat koşulları vardır.

İfade özgürlüğü ile şeref ve itibarın korunması arasında denge kurulmalıdır. Kamu görevlileri, siyasetçiler ve kamusal tartışmaya katılan kişiler görevleriyle ilgili daha geniş eleştiriye katlanmak durumunda olabilir. Buna karşılık eleştirinin olgusal temeli, kamu yararı, kullanılan dil ve kişisel saldırı niteliği değerlendirilir; görev eleştirisi sınırsız aşağılama hakkı vermez.

4. Suçun Unsurları

4.1. Fail

Hakaret suçunun faili herkes olabilir. Tüzel kişiler ceza faili olamaz; yayın, şirket hesabı veya kurumsal iletişim üzerinden işlenen fiilde içeriği oluşturan, onaylayan veya yayımlayan gerçek kişinin katkısı belirlenir. Hesap yöneticisi, işveren veya sayfa sahibi olmak tek başına ceza sorumluluğu için yeterli değildir.

4.2. Mağdurun Belirlenebilir Olması

Mağdur yaşayan gerçek kişidir. İsim açıkça yazılmasa bile TCK 126 uyarınca sözün niteliği ve bağlamı hedef kişinin kimliğinde duraksama bırakmıyorsa, mağdur belirlenmiş sayılır. Çok geniş ve belirsiz bir topluluğa yönelik sözlerde belirli bir kişi mağdur olmayabilir. Küçük ve üyeleri belirlenebilir bir grup bakımından her üyenin hedef alınıp alınmadığı somutlaştırılır.

Tüzel kişinin onur ve şerefi TCK 125’in doğrudan konusu değildir; fakat şirketin yöneticisi, ortağı veya çalışanı açıkça hedeflenmişse, gerçek kişiler mağdur olabilir. Ölmüş kişiye yönelik saldırılar TCK 125 değil, koşulları varsa TCK 130 kişinin hatırasına hakaret suçu kapsamında değerlendirilir.

4.3. Somut Fiil veya Olgu İsnadı

Somut isnat, doğruluğu veya yanlışlığı araştırılabilir belirli bir davranış ya da olayın mağdura yüklenmesidir. “İhalede para aldı”, “müşterinin parasını zimmetine geçirdi” gibi zaman, yer veya eylem bakımından belirgin iddialar bu gruba girebilir. İsnadın mutlaka suç oluşturması gerekmez; kişinin toplumdaki saygınlığını rencide etmeye elverişli olması yeterlidir.

İsnadın gerçek olduğu savunması otomatik beraat nedeni değildir. TCK 127 isnadın ispatı koşulları uygulanır. İsnat edilen suç nedeniyle kesinleşmiş mahkûmiyet varsa fiil ispatlanmış sayılır; diğer hâllerde ispat istemi kamu yararı veya şikâyetçinin rızası koşullarına bağlıdır. İspat edilmiş fiilden söz edilerek ayrıca aşağılayıcı dil kullanılması yine cezalandırılabilir.

4.4. Sövme

Sövme, belirli bir fiil isnat etmeden olumsuz değer yargısı, küfür, aşağılama, jest veya davranışla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırıdır. Sözlük anlamı tek başına belirleyici değildir. Yargıtay, beddua, kaba hitap ve nezaketsiz söz ile cezalandırılabilir sövme arasındaki sınırı olayın bağlamına göre çizer.

İfade doğrudan mağdura yönelmeli veya gıyapta kanuni ihtilat şartıyla başkalarına aktarılmalıdır. Kişinin kendi kendine söylenmesi, hedefi belirsiz genel öfke veya muhatabın kimliğinin anlaşılamadığı söz ceza sorumluluğu için yeterli olmayabilir.

4.5. Manevi Unsur

Suç genel kastla işlenir. Failin kullandığı söz veya davranışın anlamını ve belirli kişiye yöneldiğini bilmesi yeterlidir; ayrıca özel bir tahkir amacı aranmaz. Öfke, alkol veya tartışma altında söylenmiş olması kastı otomatik olarak kaldırmaz. Ancak sözün yanlış anlaşılması, hesap ele geçirilmesi veya paylaşımın fail tarafından yapılmadığına ilişkin savunma delillerle incelenmelidir.

5. Huzurda, Gıyapta ve İleti Yoluyla Hakaret

5.1. Huzurda Hakaret

Mağdurun sözü doğrudan öğrenebileceği yüz yüze ortamda işlenen hakaret huzurda hakarettir. Fiziksel yakınlık şart değildir; mağdurun eş zamanlı ses veya görüntü bağlantısında ifadeyi algılaması da duruma göre huzurda sayılabilir. Jest, yazı gösterme veya başka bir araçla doğrudan yöneltme mümkündür.

5.2. Gıyapta Hakaret ve Üç Kişiyle İhtilat

Mağdurun bulunmadığı ortamda hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir. Fail dışında en az üç kişinin hakaret içeriğini öğrenmesi ve failin bu kişilerle iletişim kurması aranır. Aynı sözün üç kişiye birlikte veya farklı zamanlarda aktarılması mümkündür; ancak öğrenmenin ve failin kastının ispatı gerekir.

Aleniyet ile ihtilat farklıdır. Kapalı bir mesaj grubunda üç kişinin öğrenmesi ihtilat oluşturabilir fakat her zaman aleniyet oluşturmaz. Herkese açık paylaşım ise aleniyet koşullarını taşıyabilir; gıyapta hakaret bakımından içeriğin en az üç kişi tarafından görüldüğü de delillendirilmelidir.

5.3. Sesli, Yazılı veya Görüntülü İleti, TCK 125/2

Telefon, kısa mesaj, e-posta, mektup, özel mesaj, ses kaydı veya görüntülü ileti doğrudan mağduru muhatap alıyorsa TCK 125/2 uygulanır. Mesajın mağdura ulaşması ve içeriğin onun tarafından öğrenilebilir hâle gelmesi gerekir. Üçüncü kişiye gönderilen içerik, doğrudan mağdura iletilmesi amaçlanmışsa somut kast ve ileti zinciriyle değerlendirilir.

6. Sosyal Medyada ve İnternette Hakaret

Sosyal medya paylaşımı, yorum, özel mesaj, canlı yayın, video, görsel, etiketleme veya yeniden paylaşım hakaret suçu oluşturabilir. Hukuki nitelendirme paylaşımın mağduru doğrudan muhatap alıp almadığına, gıyapta ihtilatın gerçekleşmesine, içeriğin herkese açık olup aleniyet taşımasına ve hesabın gerçek kullanıcısının belirlenmesine bağlıdır.

Beğeni, otomatik paylaşım, bağlantı verme veya üçüncü kişinin sözünü aktarma her olayda asli faillik değildir. Kullanıcının içeriği benimsediği, yayılmasına bilinçli katkı verdiği ve hakaret kastıyla hareket ettiği somutlaştırılmalıdır. Haber verme ve eleştiri amacıyla yapılan alıntı ile kişisel saldırı amacıyla yeniden yayma ayrılmalıdır.

7. Nitelikli Hâller

7.1. Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı Hakaret, TCK 125/3.a

Mağdur TCK 6 anlamında kamu görevlisi olmalı ve hakaret görev nedeniyle işlenmelidir. Sözün yalnız görev sırasında söylenmesi yeterli değildir; kişisel husumet veya özel yaşam uyuşmazlığı ile görev arasında bağlantı kurulmalıdır. Koşullar varsa cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

Bu hâl TCK 131 gereği şikâyete bağlı değildir ve TCK 75/6’daki önödeme düzenlemesinin açık istisnasıdır. Uzlaştırma da uygulanmaz. Kamu görevlisinin göreviyle ilgili eleştiriye daha geniş hoşgörü göstermesi gerekse de somut isnat veya sövme boyutundaki kişisel saldırı korunmaz.

7.2. İnanç, Düşünce ve Kanaatin Açıklanması Nedeniyle Hakaret, TCK 125/3.b

Hakaret, kişinin dini, siyasi, sosyal veya felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklaması, değiştirmesi, yaymaya çalışması ya da dininin emir ve yasaklarına uygun davranması nedeniyle işlenmiş olmalıdır. Mağdurun özelliği ile saldırı arasındaki neden bağlantısı ispatlanır. Bu hâl şikâyete ve 2026 itibarıyla önödemeye tabidir.

7.3. Kutsal Değerlerden Bahisle Hakaret, TCK 125/3.c

Fail, mağdurun mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmalıdır. Kutsal değere yönelik genel ifade ile belirli kişiye yönelik hakaret ayrılır. TCK 216/3’teki dini değerleri aşağılama suçuyla korunan değer ve somut mağdur yapısı karşılaştırılır. Bu hâl de şikâyete ve önödemeye tabidir.

7.4. Aleniyet, TCK 125/4

Hakaretin belirsiz sayıda kişinin algılayabileceği biçimde işlenmesi aleniyettir ve ceza altıda bir artırılır. Sokak, açık toplantı, herkese açık internet hesabı veya geniş erişimli yayın aleniyet oluşturabilir. Kapalı grup veya sınırlı takipçi hesabı otomatik olarak aleni sayılmaz; erişim yapısı, üye sayısı ve katılım koşulları incelenir.

7.5. Kurul Hâlinde Çalışan Kamu Görevlileri, TCK 125/5

Kurula görevinden dolayı yöneltilen hakaret, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak her üye için ayrı temel ceza yerine zincirleme suç hükümleri uygulanır. Kurulun hukuki varlığı, üyeleri ve sözün tüm kurula görev nedeniyle yönelip yönelmediği belirlenmelidir.

8. Hukuka Uygunluk ve Cezasızlık Alanları

8.1. Eleştiri, Haber Verme ve İfade Özgürlüğü

Eleştiri, rahatsız edici ve sert olabilir. Kamusal yarar, olgusal temel, hedef kişinin kamusal konumu, kullanılan dil ve tartışmaya katkı değerlendirilir. Sırf aşağılamaya dönüşen, tartışılan konuyla ilgisiz kişisel saldırılar ifade özgürlüğünün koruma alanı dışında kalabilir. Mahkeme yalnız kelimeyi değil metnin tamamını ve güncel olay bağlamını incelemelidir.

8.2. İddia ve Savunma Dokunulmazlığı, TCK 128

TCK 128 iddia ve savunma dokunulmazlığına göre yargı mercileri veya idari makamlar önündeki yazılı ve sözlü başvuru, iddia ve savunmalarda kişilerle ilgili somut isnat veya olumsuz değerlendirme yapılması, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması koşuluyla cezalandırılmaz. Dilekçede hak arama amacıyla bağlantısız sövme veya kişisel saldırı bu korumadan yararlanmaz.

8.3. İsnadın İspatı, TCK 127

İsnat edilen suç oluşturan fiil kesinleşmiş mahkûmiyetle ispatlanmışsa ceza verilmez. Diğer fiillerde ispat istemi, doğruluğun anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır. İspat hakkı, sövme niteliğindeki değer yargılarına aynı biçimde uygulanmaz.

8.4. Haksız Fiile Tepki ve Karşılıklı Hakaret, TCK 129

TCK 129 haksız fiile tepki ve karşılıklı hakaret düzenlemesine göre hakaret haksız bir fiile tepki olarak işlenirse ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir. Kasten yaralamaya tepki olarak işlenirse ceza verilmez. Hakaret karşılıklıysa olayın niteliğine göre taraflardan biri veya her ikisi için indirim ya da cezasızlık mümkündür. Tepkinin zaman ve nedensellik bağlantısı araştırılır.

9. Teşebbüs, İştirak ve İçtima

9.1. Teşebbüs

Hakaret sırf hareket suçu olduğundan çoğu huzurda ve aleni işlenişte sözün açıklanmasıyla tamamlanır. Mağduru muhatap alan hakaret mektubunun gönderilip dış nedenle teslim edilememesi veya mesajın teknik nedenle ulaşmaması gibi bölünebilir icra hâllerinde teşebbüs tartışılabilir. Gıyapta üç kişi koşulu oluşmadan hareket kesilirse öğrenen kişi sayısı ve failin icra planı önem taşır.

9.2. İştirak

Hakaret metnini ortak hazırlayan, yayını birlikte yöneten veya içeriğin yayımlanması üzerinde ortak hâkimiyet kuran kişiler müşterek fail olabilir. Metni yazdıran azmettiren; teknik araç veya hesap sağlayan kişi kastı ve katkısı varsa yardım eden olarak sorumlu tutulabilir. Editoryal veya yönetsel unvan, içeriği bilme ve iradi katkı ispatlanmadan yeterli değildir.

9.3. Zincirleme Suç ve Farklı Mağdurlar

Aynı mağdura aynı suç işleme kararıyla farklı zamanlarda hakaret edilirse TCK 43 uygulanabilir. Tek söz birden fazla belirli kişiyi hedefliyorsa aynı neviden fikri içtima gündeme gelir. Bir konuşma içindeki kesintisiz sözler kural olarak tek fiil sayılır; farklı platformlarda yeni iradeyle tekrar paylaşım ayrı fiil oluşturabilir.

9.4. Tehdit, İftira ve Özel Hayat Suçlarıyla İlişki

Söz gelecekte kötülük bildirimiyorsa tehdit; işlemediğini bildiği hâlde yetkili makama suç isnadıyla soruşturma başlatmayı amaçlıyorsa iftira; özel haberleşme veya görüntü ifşa ediliyorsa TCK 132 veya 134 gündeme gelebilir. Aynı içerikte hakaret de varsa her suçun hareketi ve koruduğu değer üzerinden içtima kurulmalıdır.

10. Şikâyet Süresi ve Vazgeçme

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret, TCK 125/3-a, şikâyete bağlı değildir. Bunun dışındaki TCK 125 kapsamındaki hakaretlerin soruşturulması ve kovuşturulması TCK 131 uyarınca mağdurun şikâyetine bağlıdır. Genel süre, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır. TCK 73/2’ye 7499 sayılı Kanun’la eklenen özel cümle gereğince, şikâyete bağlı hakaret bakımından bu süre her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

İhbar veya şikâyet, CMK 158 ihbar ve şikâyet usulünde açıklandığı üzere Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir. Anonim hesapta failin sonradan öğrenilmesi altı aylık sürenin başlangıcını etkileyebilir; buna rağmen fiil tarihinden başlayan iki yıllık üst sınır gözden kaçırılmamalıdır. Şikâyetten vazgeçmenin sonucu, kovuşturma aşaması ve sanığın kabulü de dikkate alınarak belirlenir.

11. Önödeme ve Uzlaştırma: 2026 Güncel Rejim

7531 sayılı Kanun önce ileti yoluyla hakaret ile TCK 125/3-b, 125/3-c ve 125/4 kapsamındaki hâlleri önödeme alanına taşımıştır. 7571 sayılı Kanun’un 16. maddesi ise TCK 75/6’daki özel listeyi “üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125” biçiminde genişletmiştir. Böylece kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki TCK 125 hâlleri, diğer kanuni koşullar da varsa ceza miktarından bağımsız olarak önödemeye tabidir.

Önödeme tutarı sabit değildir. TCK 75’in hesap yöntemi, kanuni alt sınır, artırım nedenleri, soruşturma giderleri ve varsa aynı suçtan önceki önödeme kaydı dikkate alınır. TCK 75/6 kapsamındaki aynı suçun beş yıl içinde yeniden işlenmesi hâlinde yeniden önödeme uygulanmamasına ilişkin özel kural ayrıca değerlendirilir.

CMK 253/3’ün 7571 sayılı Kanun’la değişen güncel metni uyarınca TCK 125 kapsamındaki hakaret suçlarında uzlaştırma yoluna gidilemez. 25 Aralık 2025 öncesindeki internet açıklamalarında farklı bir rejim görülebilir. Lehe kanun ve geçiş değerlendirmesi için suç tarihi ile dosyanın aşaması birlikte incelenmelidir.

12. Yaptırım, Güvenlik Tedbirleri, Mahkeme ve Zamanaşımı

Temel yaptırım üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır; bunlar seçimliktir ve aynı temel fiil için birlikte uygulanmaz. TCK 125/3’te cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. Aleniyette belirlenen ceza altıda bir artırılır. Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakarette zincirleme suç hükümleri uygulanır. TCK 129’daki haksız fiil, kasten yaralamaya tepki ve karşılıklı hakaret hükümleri koşulları varsa indirim veya ceza verilmemesi sonucu doğurabilir.

TCK 125’e özgü bir güvenlik tedbiri öngörülmemiştir. Genel hükümlerdeki hak yoksunlukları ve müsadere ancak kendi kanuni koşulları oluşursa tartışılabilir. Tüzel kişi fail olamaz; TCK 125 bakımından tüzel kişilere özgü ayrıca düzenlenmiş bir güvenlik tedbiri yoktur.

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetki, fiilin işlendiği yer ile ileti ve yayın suçlarına ilişkin CMK kurallarına göre belirlenir. Kanuni üst sınır nedeniyle, dosyanın diğer özellikleri engel oluşturmuyorsa CMK 251’deki basit yargılama usulü gündeme gelebilir. Soruşturmada sözün bütünü, hesap aidiyeti ve hukuka uygun elde edilmiş deliller toplanır; kovuşturmada suçun unsurları, şikâyet veya resen takip koşulu ve önödeme sonucu ayrı ayrı denetlenir.

Olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Şikâyete bağlı hâllerde altı aylık süre ve fiil tarihinden itibaren iki yıllık üst sınır ayrıca uygulanır. Hükmolunan ceza beş yıl veya daha az hapis ya da adlî para cezası ise genel ceza zamanaşımı on yıldır. Kesilme, durma ve lehe kanun kuralları somut dosyada ayrıca hesaplanır. Bir internet içeriğinin erişilebilir kalması tek başına fiili kesintisiz suça dönüştürmez; yeniden paylaşım ayrı bir fiil oluşturabilir.

13. Deliller ve İspat Stratejisi

• Sözün tamamını, öncesini ve sonrasını içeren ses veya görüntü kayıtları.
• Mesaj, e-posta ve sosyal medya içeriklerinin URL, tarih, saat ve hesap bilgileriyle tespiti.
• Noter veya mahkeme tespiti, ekran videosu, platform veri talebi ve orijinal cihaz incelemesi.
• Huzurda hakarette olayı doğrudan algılayan tanıkların tutarlı anlatımları.
• Gıyapta hakarette içeriği öğrenen en az üç kişinin kimliği ve öğrenme biçimi.
• Hesap aidiyetini destekleyen IP, oturum, cihaz, telefon, e-posta ve kurtarma bilgileri.
• İsnadın doğruluğu, kamu yararı ve TCK 127 koşullarına ilişkin belgeler.
• Tartışmanın başlangıcı, haksız fiil, yaralama veya karşılıklı sözleri gösteren bütün kayıtlar.
• Kamu görevlisinin görevi ve hakaretin görev nedeniyle işlendiğini gösteren görev belgeleri.

Delil sunarken yalnız hakaret olduğu düşünülen cümleyi kesip çıkarmak bağlamı bozabilir. Tam konuşma, yazışma zinciri ve paylaşım ekranı saklanmalıdır. Hukuka aykırı gizli kayıt yapılması yeni bir ceza ve delil sorunu doğurabilir; kayıt alma zorunluluğu ve başka türlü delil elde etme imkânı somut olayda profesyonel olarak değerlendirilmelidir.

13.1. Varsayımsal Uygulama Örnekleri

Örnek 1: Kapalı mesaj grubundaki söz

Bir kişi, belirli bir iş arkadaşına yönelttiği aşağılayıcı ifadeyi yalnız mağduru muhatap alan özel mesajla gönderirse TCK 125/2 gündeme gelebilir. Mesajın başkalarına açık olmaması aleniyet artırımını dışarıda bırakabilir; fakat iletinin bütünü, hesabın aidiyeti ve mağdura ulaşıp ulaşmadığı incelenmeden sonuç kurulamaz.

Örnek 2: Herkese açık paylaşım ve görev bağlantısı

Herkese açık bir sosyal medya paylaşımında belediye görevlisi, yürüttüğü somut görev nedeniyle hedef alınıp sövme niteliğinde sözlerle anılırsa TCK 125/3-a ve aleniyet artırımının koşulları birlikte tartışılır. Aynı söz kişisel bir husumetten kaynaklanmışsa görev bağlantısı kurulamayabilir; bu durumda şikâyet ve önödeme rejimi değişir.

14. Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Uygulamasından İlkeler

1. Her kaba ve rahatsız edici söz hakaret değildir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2014/386 sayılı kararında “Allah belanı versin” ifadesi somut bağlamda beddua ve kaba söz olarak değerlendirilmiş, hakaret unsurlarının oluşmadığı kabul edilmiştir.
2. Tahkir edicilik zamana, yere, tarafların konumuna ve olayın bütününe göre belirlenir. Mahkeme sözlük anlamıyla yetinmemeli; sözün kişiyi küçük düşürmeye elverişliliğini gerekçelendirmelidir.
3. Kamu görevlileri ve siyasetçiler görevleriyle ilgili daha ağır eleştirilere katlanmalıdır. Anayasa Mahkemesi, mahkûmiyetin zorunlu toplumsal ihtiyaca dayanıp dayanmadığını, gerekçenin ilgili ve yeterli olup olmadığını inceler.
4. Gıyapta hakaret için en az üç kişinin içeriği gerçekten öğrenmesi gerekir; yalnız paylaşımın teorik olarak görülebilir olması her olayda ihtilatı kanıtlamaz.
5. İnternet hesabı veya IP aboneliği tek başına faili kesinleştirmeyebilir. Ceza sorumluluğu şahsidir; içeriği kimin oluşturduğu ve yayımladığı şüpheyi aşacak biçimde belirlenmelidir.
6. İddia ve savunma dokunulmazlığı sınırsız değildir. İsnat veya olumsuz değerlendirmenin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir.

İfade, delil ve yargılama hazırlığına ilişkin hizmet kapsamı için İstanbul asliye ceza avukatı sayfasını inceleyebilirsiniz.

15. Sıkça Sorulan Sorular

Her kaba veya kırıcı söz hakaret midir?

Hayır. Sözün bağlam içinde somut fiil veya olgu isnadı ya da sövme niteliği taşıması ve onur, şeref ve saygınlığı rencide etmeye elverişli olması gerekir.

Sosyal medyada hakaretin cezası artar mı?

Paylaşım belirsiz sayıda kişinin erişimine açık ve aleni ise TCK 125/4 uyarınca ceza altıda bir artırılabilir. Kapalı hesap veya sınırlı grup kendiliğinden aleniyet oluşturmaz.

Gıyapta hakaret için kaç kişinin öğrenmesi gerekir?

Fail dışında en az üç kişinin hakaret içeriğini öğrenmesi gerekir. Kişilerin yalnız paylaşımı görme ihtimali değil, içeriğin onlara ulaştığı somutlaştırılmalıdır.

Hakaret şikâyet süresi ne kadardır?

Şikâyete bağlı hâllerde fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır; süre her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Kamu görevlisine her hakaret resen mi soruşturulur?

Hayır. Resen takip için hakaretin kamu görevlisine yürüttüğü görevinden dolayı işlenmesi gerekir. Kişisel nedenle işlenen fiil şikâyete bağlı olabilir.

Hakaret uzlaştırmaya mı, önödemeye mi tabidir?

Güncel rejimde TCK 125 hakaret suçu uzlaştırma dışındadır. TCK 125/3-a hariç diğer hâller TCK 75/6 kapsamında önödemeye tabidir.

Hakaret davasına hangi mahkeme bakar?

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetkili yer; sözün söylendiği, iletinin ulaştığı veya yayının gerçekleştirildiği yerle bağlantılı CMK kurallarına göre belirlenir.

YARGI KARARLARI

YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ E. 2024/4940 K. 2026/5588 T. 25.3.2026 • HAKARET SUÇU ( Cumhurbaşkanına Hakaret ile Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı Hakaret Suçunun İşlenmesi Halinde 5237 Sayılı Kanun’un 299. ve 125. Maddeleri İhlal Edilmesine Karşın Eylemin Tek Olması Nedeniyle 5237 Sayılı Kanun’un 44. Maddesi Gereğince Daha Ağır Hüküm İçeren 5237 Sayılı Kanun’un 299. Maddesi Uyarınca Hüküm Kurulmasının Gerektiği ) • FİKRİ İÇTİMA ( Sanığın Aynı Olayda Birbirinin Devamı Niteliğinde Eylemleriyle Olay Günü Görevli Cumhurbaşkanına Hakaret Etmesi Nedeniyle Soruşturma ve Kovuşturmanın Ayrı Yürütüldüğünün Anlaşılması Karşısında Bahse Konu Dava Dosyasının Akıbeti Araştırılarak Mümkün Olması Hâlinde Birleştirilmesi Gereği ) • MAHSUP HÜKÜMLERİ ( Dava Dosyasının Akıbeti Araştırılarak Mümkün Olması Hâlinde Birleştirilmesi Aksi Hâlde Usulüne Uygun Şekilde Dava Dosyasının İncelenmesi ve Tüm Kanıtların Birlikte Değerlendirilerek Fikri İçtima ve Mahsup Hükümleri de Nazara Alınıp Sanığın Hukuki Durumunun Tayin Edilmesi Gerektiği/Eksik Araştırma ile Karar Verilmesi Nedeniyle Hüküm Hukuka Aykırı Olduğu )

YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ E. 2024/4868 K. 2026/5552 T. 25.3.2026 • HAKARET SUÇU ( Sanığın Suç Konusu Paylaşımın Kendisi Tarafından Yapılmadığı Yönündeki Savunması Kolluk Tarafından Paylaşımın Tespit Edilemediğinin Belirtilmesi ve Katılan Vekilinin Sunduğu Fotokopi Belge Dışında Suçun İşlendiğine Delalet Eden Başkaca Delil Bulunmaması Karşısında Atılı Suçu İşlediği Şüphe Boyutunda Kalan Sanık Hakkında Beraat Yerine Mahkumiyet Kararı Verilmesinin Hatalı Olduğu ) • ADLİ PARA CEZASININ İNFAZINA İLİŞKİN KARARDA EKSİKLİK ( Ödenmeyen Adli Para Cezasının 6545 Sayılı Kanunun 81 Maddesiyle Değişik 5275 Sayılı Kanunun 106/3 Maddesi Uyarınca İnfaz Olunacağının Kararda Gösterilmemesinin Kanuna Aykırı Olduğu ) • MAHKUMİYET KARARININ DELİL DURUMUNA AYKIRILIĞI ( Dosyada Sanığın Atılı Suçu İşlediğini Kesin Olarak Kanıtlayan Delil Bulunmamasına ve Suçun Unsurlarının Oluştuğunun Tam Olarak İspat Edilememesine Rağmen Mahkemenin Beraat Yerine Mahkumiyet Kararı Vermesinin Ceza Yargılamasında Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesine Aykırı Olduğu )

YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ E. 2024/4483 K. 2026/4960 T. 10.3.2026 • HAKARET SUÇU ( Sanığın Katılana Görevi Nedeni ile Olmayan Sosyal Bir Konuda Hakaret Ettiğinin Anlaşılması Karşısında Sanığın Hakaret Eyleminin Kamu Görevlisine Karşı Görevinden Dolayı İşlenmemesi Sebebiyle 5237 Sayılı Kanun’un 125/1. Maddesinde Düzenlenen Suçu Oluşturacağının Gözetilmemesinin Hatalı Olduğu ) • ÖN ÖDEME ( 5237 Sayılı Kanun’un 75. Maddesinin 6-A Bendinin 2 Numaralı Alt Bendine Göre Hakaret Suçunun Ön Ödeme Kapsamına Alındığı Anlaşılmış Olmakla Hakaret Suçu Yönünden 5237 Sayılı Kanun’un 2 ve 7. Maddeleri Gereğince Yeniden Değerlendirme Yapılması Gerektiği ) • ALENİYET ( Hakaret Suçunun Aleni Olarak Gerçekleştirilmesine Rağmen Sanık Hakkında 5237 Sayılı Kanun’un 125/4. Maddesinin Uygulanmaması Nedenleriyle Karar Hukuka Aykırı Bulunduğu )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2025/4-88 K. 2025/421 T. 22.10.2025 • KAMU GÖREVLİSİNE KARŞI GÖREVİNDEN DOLAYI HAKARET SUÇU ( Sanığın Aşamalarda İddianameye Konu Sözleri Sarf Etmediğini Savunmasına Sanığın İfadesi Sırasında Söylediği İddia Edilen Sözlerin Dercedildiği İnfaz ve Koruma Memuru Tarafından Tutulan Tutanak İle Sorgulama Tutanağının Birbirleriyle Hakarete Konu Sözler Yönünden Bire Bir Örtüşmemesine ve Eylemin SEGBİS Kaydı Sırasında Gerçekleşmiş Olmasına Nazara SEGBİS Kaydına İlişkin Görüntülerin veya Çözüm Tutanağının Getirtilmesi Gereği ) • SEGBİS KAYDI ( Konuşmaların Tamamı Bir Bütün Hâlinde Saptanıp Maksat Kapsam ve Bağlam Analizine de Tabi Tutularak Sanığın Hukuki Durumunun Tayin ve Takdiri Gerektiği ) • BASİT YARGILAMA USULÜ ( İptal Kararları Sonrasında TCK 7. Maddesine Göre Sanığın Cezasından Belli Bir Oranda İndirim Yapılmasını Öngören Basit Yargılama Usulünün Lehe Kanun Hükmü Olarak Kabul Edilip Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçuna İlişkin Olarak Bu Usulünün Uygulanması Bakımından Sanığın Hukuki Durumunun Yeniden Değerlendirilmesinde Zorunluluk Bulunduğunun Kabulü Gerektiği ) • MUHAFAZA GÖREVİNİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU ( İptal Kararları Sonrasında TCK 7. Maddesine Göre Sanığın Cezasından Belli Bir Oranda İndirim Yapılmasını Öngören Basit Yargılama Usulünün Lehe Kanun Hükmü Olarak Kabul Edilip Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma Suçuna İlişkin Olarak Bu Usulünün Uygulanması Bakımından Sanığın Hukuki Durumunun Yeniden Değerlendirilmesi Zorunluluğu )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2024/4-294 K. 2025/396 T. 15.10.2025 • KAMU GÖREVLİSİNE GÖREVİNDEN DOLAYI HAKARET ( Sanığın Mağdura Hitaben “Menopozlu Kadın Kaşın Gözün Oynuyor” Demek Suretiyle Hakaret Suçunu İşlediği Kabul Olunan Olayda Suça Konu İfadeler Nezaket Dışı Kaba Rahatsız Edici ve Ağır Eleştiri Niteliğinde İse de Fiil İsnadına Dayanmayan Bir Değer Yargısı Niteliğinde Olması Mağdurun Onur Şeref ve Saygınlığını Rencide Edebilecek Nitelik İçermemesi ve Sövme Fiilini de Oluşturmaması Nedenleriyle Sanığa İsnat Edilen Hakaret Suçunun Unsurları İtibarıyla Oluşmadığı Kabul Edilmesi Gerektiği ) • NEZAKET DIŞI KABA RAHATSIZ EDİCİ VE AĞIR ELEŞTİRİ ( Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı Hakaret – Sanığın Mağdura Hitaben “Menopozlu Kadın Kaşın Gözün Oynuyor” Demek Suretiyle Hakaret Suçunu İşlediği Kabul Olunan Olayda Suça Konu İfadeler Nezaket Dışı Kaba Rahatsız Edici ve Ağır Eleştiri Niteliğinde İse de Fiil İsnadına Dayanmayan Bir Değer Yargısı Niteliğinde Olması Mağdurun Onur Şeref ve Saygınlığını Rencide Edebilecek Nitelik İçermemesi ve Sövme Fiilini de Oluşturmaması Nedenleriyle Sanığa İsnat Edilen Hakaret Suçunun Unsurları İtibarıyla Oluşmadığı ) • HAKARET ( Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı – Sanığın Mağdura Hitaben “Menopozlu Kadın Kaşın Gözün Oynuyor” Demek Suretiyle/Suça Konu İfadeler Nezaket Dışı Kaba Rahatsız Edici ve Ağır Eleştiri Niteliğinde İse de Fiil İsnadına Dayanmayan Bir Değer Yargısı Niteliğinde Olması Mağdurun Onur Şeref ve Saygınlığını Rencide Edebilecek Nitelik İçermemesi ve Sövme Fiilini de Oluşturmaması Nedenleriyle Sanığa İsnat Edilen Hakaret Suçunun Unsurları İtibarıyla Oluşmadığının Kabul Edileceği )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2025/4-138 K. 2025/380 T. 8.10.2025 • KAMU GÖREVLİSİNE KARŞI GÖREVİNDEN DOLAYI HAKARET SUÇU ( Sanığın Lisede Öğrenim Gören Oğluna Verilecek Disiplin Cezasının Öğrencinin Eğitim ve Öğretim Hakkına Ağır Etkisi Nedeniyle Müdür Yardımcısı Olarak Görev Yapan Mağdurla Yaptığı Telefon Görüşmesinde “Köpek Köpeği Isırmaz Siz Nasıl Görevinize Sadıksanız Birbirinizin Savunmacılığını Yapıyorsunuz” Dediği Olayda Söylenen Sözlerin Kamu Görevlisi Olan Mağdurun Şeref ve Saygınlığına Saldırı Kastı Taşımadığı Gibi Nezaket Dışı Kaba Rahatsız Edici Olduğu – Hakaret Suçunun Kanuni Unsurları İtibarıyla Oluşmadığı ) • KABA RAHATSIZ EDİCİ SÖZLER ( Özellikle Birikmiş Bir Kızgınlık Tehevvür Ve Kendince Meşru Bir Sonuca Ulaşmak Gayesiyle Söylenen Sözlerin Kamu Görevlisi Olan Mağdurun Şeref ve Saygınlığına Saldırı Kastı Taşımadığı – Nezaket Dışı Kaba Rahatsız Edici Olduğunda Kuşku Bulunmayan Hitap Tarzının Yapılacak Şikâyetin Sonuçsuz Kalacağına İlişkin Bir Değer Yargısından İbaret Olduğu/Demokratik Toplum Düzeninden Beklenen Hoşgörü Kapsamında Tolere Edilmesi Mümkün Diyolog Olarak Kaldığının Bu Nedenle de Hakaret Suçunun Kanuni Unsurları İtibarıyla Oluşmadığı )

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.125 (Hakaret)
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2024/6905 E., 2026/6900 K. (14.04.2026)
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2026/611 E., 2026/6128 K. (2026)

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu (TCK 299)

AV. İLTAN EKMEKÇİOĞLU

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.