Boşanmak İstiyorum: İlk Olarak Ne Yapmalıyım?

“Boşanmak istiyorum, ne yapmalıyım?” diyen kişinin ilk işi hemen standart bir dilekçe indirip dava açmak olmamalıdır. Öncelikle güvenlik riski, çocukların durumu, eşlerin anlaşma ihtimali, boşanma sebebi, mali talepler ve mevcut deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Boşanma sürecinin başlangıcında genel olarak şu sorular cevaplandırılmalıdır:

1. Fiziksel, psikolojik veya ekonomik şiddet nedeniyle acil koruma gerekiyor mu?
2. Eşler boşanma ve sonuçlarının tamamında anlaşabiliyor mu?
3. Hangi olaylara ve boşanma sebebine dayanılacak?
4. Çocukların geçici bakımı ve konutu nasıl düzenlenecek?
5. Nafaka veya geçici konut tahsisi gerekli mi?
6. Mal kaçırma ya da ortak hesabın boşaltılması riski var mı?
7. Hangi deliller hukuka uygun biçimde korunabilir?
8. Boşanma davasıyla birlikte veya ayrı olarak hangi talepler ileri sürülecek?

Boşanma yalnız evlilik kaydının sona ermesi değildir. Velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat, aile konutu, ziynet ve mal rejimi gibi sonuçlar ayrıca planlanmalıdır.

Öncelikle Güvenlik Riski Değerlendirilmelidir

Şiddet, tehdit, takip veya ciddi baskı varsa öncelik delil toplamaya değil güvenliğe verilmelidir. Acil durumda 112’ye başvurulabilir; kolluk, Cumhuriyet başsavcılığı, aile mahkemesi, mülkî amir veya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi üzerinden 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir talep edilebilir.

Koşullarına göre şu tedbirler istenebilir:

• Şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması,
• Korunan kişiye yaklaşmama,
• Telefon ve diğer iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme,
• Müşterek konutun korunan kişiye tahsisi,
• Çocukla kişisel ilişkinin sınırlandırılması,
• Geçici koruma ve barınma,
• Silahın teslimi,
• Gerekli gizlilik önlemleri.

Koruyucu tedbir için boşanma davasının açılması beklenmek zorunda değildir. Boşanma davasındaki geçici önlemler ile 6284 sayılı Kanun’daki acil koruma tedbirleri birbirinden farklıdır.

Anlaşmalı mı, Çekişmeli mi Boşanılacak?

Boşanma yolu, eşlerin yalnız “ayrılma” konusunda değil, boşanmanın hukuki sonuçlarında da uzlaşıp uzlaşmadığına göre belirlenir.

Eşlerin boşanmayı kabul etmesi tek başına anlaşmalı boşanma için yeterli değildir. Nafaka, tazminat ve varsa çocukların durumu konusunda da mahkemenin uygun bulacağı bir düzenleme yapılmalıdır.

Mal rejiminin tasfiyesi mutlaka anlaşmalı boşanma protokolünde sonuçlandırılmak zorunda değildir. Ancak bu konu çözülecekse taşınmazlar, araçlar, şirket hisseleri, borçlar, ödeme tarihleri ve devir işlemleri belirsiz bırakılmamalıdır.

Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma için:

1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
2. Eşler birlikte başvurmalı veya bir eş diğerinin davasını kabul etmelidir.
3. Hâkim eşleri bizzat dinlemelidir.
4. İradelerin serbestçe açıklandığı anlaşılmalıdır.
5. Mali sonuçlar ve çocuklara ilişkin düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.

Avukatların duruşmada bulunması, eşlerin bizzat dinlenmesi şartını ortadan kaldırmaz. Taraflardan biri protokolü kabul etmez, duruşmaya katılmaz veya hâkimin önerdiği değişikliği onaylamazsa anlaşmalı boşanma gerçekleşmeyebilir.

Bir Yıl Dolmadan Anlaşmalı Boşanılabilir mi?

Hayır. Resmî evlilik tarihinden itibaren bir yıl tamamlanmadan TMK m.166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma kararı verilemez.

Bir yıl dolmamışsa somut olayın desteklediği boşanma sebebine dayanılarak çekişmeli dava açılması değerlendirilebilir. Eşlerin olaylar üzerinde anlaşması mahkemeyi delil incelemesinden tamamen kurtarmaz. Gerçek dışı olay oluşturmak veya danışıklı delil hazırlamak hukuka uygun değildir.

Bir yıllık süre yalnız anlaşmalı boşanma yoluna ilişkindir. Şiddet, zina veya evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi nedenlerle dava açmak için evliliğin bir yıl sürmesi şart değildir.

Eşim Boşanmak İstemiyorsa Dava Açabilir miyim?

Evet. Boşanma davası açmak için diğer eşin izni gerekmez. Ancak eşin kabul etmediği davada boşanma sebebinin ve dayanak olayların hukuka uygun delillerle ispatlanması gerekir.

Diğer eşin:

• Tebligatı almaması,
• Duruşmaya katılmaması,
• Boşanmayı kabul etmemesi,
• Dilekçeye cevap vermemesi

davayı kendiliğinden sona erdirmez. Mahkeme, usulüne uygun tebligattan sonra tarafların iddia ve delillerini değerlendirerek karar verir.

Eşin boşanmayı istememesi, her durumda boşanmayı süresiz engelleyebileceği anlamına gelmez. Buna karşılık yalnız bir tarafın “artık evli kalmak istemiyorum” demesi de çekişmeli davada delil gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Hangi Boşanma Sebebine Dayanılabilir?

Türk Medeni Kanunu’nda özel ve genel boşanma sebepleri düzenlenmiştir.

Başlıca özel boşanma sebepleri şunlardır:

• Zina,
• Hayata kast,
• Pek kötü veya onur kırıcı davranış,
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme,
• Terk,
• Akıl hastalığı.

Genel boşanma sebebi ise evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmasıdır.

Dilekçede yalnız “şiddetli geçimsizlik vardır” yazılması yeterli bir dava stratejisi değildir. Hakaret, şiddet, ekonomik baskı, sadakat ihlali veya ortak yaşamın sürdürülememesine neden olan diğer olaylar tarihleri ve sonuçlarıyla açıklanmalıdır.

Aynı olay birden fazla hukuki sebebi ilgilendirebilir. Dayanılacak sebep; dava süresi, ispat yükü ve kusur değerlendirmesi bakımından önemlidir.

Özel Boşanma Sebeplerinde Süre Var mıdır?

Bazı özel boşanma sebepleri hak düşürücü sürelere bağlıdır.

Zina ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebinde dava hakkı:

• Sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay,
• Her hâlde olayın üzerinden beş yıl

geçmekle düşer. Affeden taraf bu sebebe dayanamaz.

Terk nedeniyle boşanmada ise sıradan bir evden ayrılma yeterli değildir. En az altı aylık ayrılık, kanuna uygun dönüş ihtarı ve ihtardan sonra iki aylık sürenin dolması gibi özel koşullar bulunur.

Bu süreler, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayalı genel boşanma sebebiyle aynı değildir. Olayların hangi hukuki sebep altında ileri sürüleceği dava açılmadan belirlenmelidir.

Boşanmadan Önce Evden Ayrılmak Hak Kaybı Yaratır mı?

Evden ayrılmak tek başına velayet, nafaka, tazminat veya mal paylaşımı hakkını sona erdirmez. Ayrılığın nedeni ve sonrasındaki davranışlar önemlidir.

Şiddet, tehdit veya ağır baskı nedeniyle güvenli bir yere geçen eş ile evlilik yükümlülüklerinden kaçmak amacıyla açıklamasız biçimde ayrılan eş aynı şekilde değerlendirilmez.

Evden ayrılmadan önce, güvenlik elveriyorsa:

• Kimlik ve zorunlu kişisel belgeler,
• Çocukların sağlık ve okul kayıtları,
• Kişisel eşyaların listesi,
• Tapu, araç, kredi ve banka bilgilerinin hukuka uygun kopyaları,
• Ayrılık nedenini gösteren mevcut deliller,
• Yeni adres ve gider belgeleri

korunabilir.

Eşin özel hesabına izinsiz girmek, şifre kırmak veya cihazına takip programı kurmak hukuka uygun delil toplama yöntemi değildir.

Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

Dosyanın özelliğine göre şu belgeler yararlı olabilir:

1. Kimlik ve tarafların güncel adres bilgileri.
2. Çocukların kimlik, okul ve sağlık bilgileri.
3. Daha önce gönderilen ihtarnameler.
4. Kolluk tutanakları ve koruma kararları.
5. Sağlık raporları.
6. Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesaj ve elektronik postalar.
7. Gelir, kira ve zorunlu gider belgeleri.
8. Tapu, araç, şirket hissesi ve kredi bilgileri.
9. Ziynet ve kişisel eşyaya ilişkin kayıtlar.
10. Tanıkların adları ve hangi somut olaya tanık oldukları.

Mahkeme nüfus ve resmî sicil kayıtlarının bir bölümünü ilgili kurumlardan isteyebilir. Buna rağmen taleplerin miktarı ve gerekçesi için mali belgelerin başlangıçta düzenlenmesi önemlidir.

Boşanma Davasında Gizli Kayıt Delil Olur mu?

Her ses kaydı, ekran görüntüsü veya telefon verisi hukuka uygun delil değildir.

Özellikle:

• Eşin telefonuna izinsiz girme,
• Parolasını kırma,
• Hesabına gizlice erişme,
• Sürekli gizli kayıt düzeni kurma,
• Özel yazışmaları üçüncü kişilerden hukuka aykırı edinme,
• Sahte mesaj veya belge üretme

hukuki ve cezai sorun doğurabilir.

Kişinin tarafı olduğu, ani gelişen ve başka türlü kanıtlanması mümkün olmayan bir olayın kaydı ile planlı biçimde özel hayatın sürekli izlenmesi aynı şekilde değerlendirilmez. Kaydın elde edilme biçimi, zorunluluk, ölçülülük ve olayın niteliği somut olarak incelenmelidir.

Delil elde etmek amacıyla yeni bir suç veya özel hayat ihlali oluşturulmamalıdır. Gerekli banka, telefon, tapu ve diğer resmî kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesi istenebilir.

Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

TMK m.168’e göre yetkili mahkeme:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya
• Eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Nüfusa kayıtlı olunan yer her durumda yetkili mahkeme değildir. Fiilî yaşam merkezi ve yerleşim yeri kayıtları birlikte değerlendirilebilir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Dava genel olarak şu sırayla açılır:

1. Boşanma sebebi ve talepler belirlenir.
2. Olaylar tarih sırasıyla yazılır.
3. Her olayın hangi delille ispatlanacağı gösterilir.
4. Velayet, nafaka, tazminat ve geçici tedbir talepleri açıklanır.
5. Görevli ve yetkili aile mahkemesi belirlenir.
6. Dava dilekçesi ve mevcut belgeler mahkemeye sunulur.
7. Harç ve gider avansı yatırılır veya koşulları varsa adli yardım istenir.
8. Dilekçe davalı eşe tebliğ edilir.
9. Karşılıklı dilekçeler, ön inceleme, tahkikat ve duruşma aşamaları yürütülür.

Vatandaşlar davalarını kendileri açabilir. Avukatla temsil zorunlu değildir. Elektronik imza ve ilgili teknik koşullar varsa UYAP üzerinden işlem yapılabilir; aksi hâlde adliyedeki tevzi birimine başvurulabilir.

Dosya ve tebligat hareketleri UYAP Vatandaş Portalı üzerinden takip edilebilir.

Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

Boşanma dilekçesinde genel olarak:

• Tarafların bilgileri,
• Görevli ve yetkili mahkeme,
• Boşanma sebebi,
• Somut vakıalar,
• Her vakıaya ilişkin deliller,
• Velayet ve kişisel ilişki talebi,
• Tedbir, iştirak veya yoksulluk nafakası talebi,
• Maddi ve manevi tazminat talebi,
• Geçici konut ve çocuk tedbirleri,
• Yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebi,
• Açık sonuç ve istem bölümü

bulunmalıdır.

Olaylar yalnız duygusal değerlendirmelerle değil, mümkün olduğunca tarih, yer ve davranış belirtilerek açıklanmalıdır. “İlgisizdi” yerine ilgisizliğin hangi davranışlarla ortaya çıktığı anlatılmalıdır.

Dilekçeler aşamasından sonra yeni olay veya talep ileri sürmek usul bakımından sınırlamalara tabi olabilir. Bu nedenle başlangıç dilekçesi yalnız boşanma talebinden ibaret bırakılmamalıdır.

Dava Açıldıktan Sonra Hangi Geçici Tedbirler İstenebilir?

TMK m.169 uyarınca hâkim dava süresince gerekli geçici önlemleri kendiliğinden veya talep üzerine alabilir.

Şu tedbirler gündeme gelebilir:

• Çocukların geçici velayeti,
• Çocukla geçici kişisel ilişki,
• Eş veya çocuk için tedbir nafakası,
• Ortak konutun geçici tahsisi,
• Eşyaların kullanımının düzenlenmesi,
• Eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemler,
• Malvarlığının devrini önlemeye yönelik ihtiyati tedbirler.

Her taşınmaz ve banka hesabına otomatik tedbir konulmaz. Tedbirin amacı, hangi mala uygulanacağı ve mevcut risk somutlaştırılmalıdır.

Tedbir nafakası, davanın sonunda istenebilecek yoksulluk veya iştirak nafakasından farklıdır. Dava süresindeki geçim ve bakım ihtiyacını karşılamaya yöneliktir.

Çocuğun Velayeti Nasıl Belirlenir?

Velayet anne veya babaya ceza vermek amacıyla değil, çocuğun üstün yararına göre belirlenir.

Mahkeme özellikle:

• Çocuğun yaşı ve gelişimi,
• Günlük bakımını kimin üstlendiği,
• Eğitim ve sağlık düzeni,
• Ebeveynlerin bakım kapasitesi,
• Güvenli yaşam ortamı,
• Kardeşlerin durumu,
• Ebeveynlerin çocukla ve birbirleriyle ilişkisi,
• Çocuğun olgunluğu ölçüsündeki görüşü,
• Şiddet, ihmal veya bağımlılık iddiaları

üzerinde durabilir.

Çalışan annenin velayeti alamayacağı veya küçük çocuğun mutlaka anneye verileceği şeklinde kesin kurallar yoktur. Karar çocuğun somut koşullarına göre verilir.

Çocuğu diğer ebeveynden tamamen uzaklaştırmak, görüşmeyi sebepsiz engellemek veya çocuğu uyuşmazlığın tarafı hâline getirmek velayet değerlendirmesinde olumsuz sonuç doğurabilir.

Boşanmada Hangi Nafakalar İstenebilir?

Başlıca nafaka türleri şunlardır:

Nafaka miktarı yalnız karşı tarafın resmî maaşına göre belirlenmez. Gelir, malvarlığı, yaşam düzeni, zorunlu giderler, çocukların ihtiyaçları ve ekonomik koşullar birlikte değerlendirilir.

Talep edilen nafaka türü, miktarı ve başlangıç tarihi açıkça belirtilmelidir. Mahkemenin her durumda talep edilenden daha yüksek yoksulluk nafakasına kendiliğinden hükmedeceği varsayılmamalıdır.

Maddi ve Manevi Tazminat İstenebilir mi?

Boşanmaya sebep olan olaylarda kusursuz veya daha az kusurlu eş, mevcut veya beklenen menfaatleri zarar görmüşse maddi tazminat isteyebilir.

Kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise koşulları varsa manevi tazminat talep edebilir.

Tazminat değerlendirmesinde:

• Tarafların kusur durumu,
• Olayların ağırlığı,
• Evliliğin süresi,
• Tarafların ekonomik ve sosyal koşulları,
• Kişilik hakkına saldırının niteliği,
• Talep edilen miktar

dikkate alınır.

Boşanmak isteyen herkes otomatik olarak tazminat alamaz. Tazminat talebi, somut olaylar ve hukuki koşullarla desteklenmelidir.

Mal Paylaşımı Boşanma Davasıyla Birlikte mi Yapılır?

Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından ayrı bir hukuki taleptir. Boşanma davasının açılmasıyla mal rejimi, kararın kesinleşmesi koşuluyla dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.

Mal paylaşımında genel olarak:

• Malın edinilme tarihi,
• Evlilik tarihindeki mevcut mallar,
• Miras ve bağışlar,
• Satın alma bedelinin kaynağı,
• Kredi ödemeleri,
• Kişisel mal katkıları,
• Malın devri veya elden çıkarılması,
• Şirket hisseleri ve borçlar

incelenir.

Tapunun yalnız bir eşin adına olması, diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan alacağının bulunmadığını tek başına göstermez. Buna karşılık evlilik sırasında edinilen her malın doğrudan yarı yarıya tapuda paylaştırılacağı da söylenemez.

Mal rejimi davasında karar verilebilmesi için boşanma hükmünün kesinleşmesi beklenebilir. Mal kaçırma riski varsa hangi mal bakımından hangi geçici hukuki korumanın isteneceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Eş Ortak Malları Satarsa Ne Yapılabilir?

Boşanma hazırlığı sırasında olağan dışı para çekme veya mal devri riski varsa tapu, araç, şirket ve banka kayıtları hukuka uygun yöntemlerle korunmalıdır.

Mahkemeden ihtiyati tedbir istenirken:

• Devredilme tehlikesi bulunan mal,
• Malın eşle bağlantısı,
• Yakın ve somut risk,
• Tedbirin gerekliliği,
• Talebin ölçülülüğü

açıklanmalıdır.

Genel ve belirsiz biçimde eşin bütün malvarlığının dondurulması her durumda kabul edilmez. Aile konutu bakımından TMK m.194’teki özel koruma ve aile konutu şerhi de ayrıca değerlendirilebilir.

Boşanma Davasında Arabuluculuk Zorunlu mudur?

Hayır. Boşanma, velayet ve çocukla kişisel ilişki gibi tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk bulunmaz.

Eşlerin anlaşmalı boşanma protokolü hazırlaması mümkündür; ancak boşanma hâkim kararıyla gerçekleşir. Arabuluculuk anlaşması evlilik kaydını sona erdirmez.

Boşanmadan ayrı yürütülen ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği bazı mali uyuşmazlıkların arabuluculuğa elverişliliği ise talebin niteliğine göre ayrıca incelenebilir.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma, şartlar tamamlanmışsa tek duruşmada karara bağlanabilir. Ancak duruşma günü, gerekçeli kararın yazılması, tebligat ve kesinleşme aşamaları bulunduğundan “aynı gün nüfusa işlenir” garantisi verilemez.

Çekişmeli davanın süresi:

• Tebligatların yapılmasına,
• Tarafların iddia sayısına,
• Tanık ve diğer delillere,
• Kurumlardan beklenecek kayıtlara,
• Sosyal inceleme ihtiyacına,
• Bilirkişi incelemelerine,
• İstinaf ve temyiz aşamalarına

göre değişir.

Kesin süre veya sonuç taahhüdünde bulunmak mümkün değildir.

Eş Boşanma Davası Açtıysa Ne Yapılmalıdır?

Dava dilekçesi tebliğ edildiğinde belge bekletilmemelidir. Yazılı yargılama usulünde cevap süresi kural olarak tebliğden itibaren iki haftadır. Koşulları varsa süre içinde ek süre talep edilebilir.

Davalı eş:

1. Tebliğ tarihini kaydetmelidir.
2. Dilekçedeki her olay iddiasını incelemelidir.
3. Usul ve yetki itirazlarını değerlendirmelidir.
4. Kendi olay ve delillerini belirlemelidir.
5. Velayet, nafaka ve geçici tedbir taleplerini hazırlamalıdır.
6. Karşı boşanma davası gerekip gerekmediğini incelemelidir.
7. Cevap dilekçesini süresinde sunmalıdır.

Duruşma tarihini beklemek cevap süresini durdurmaz. Sessiz kalınması davacının bütün iddialarının kabul edildiği anlamına gelmese de savunma ve delil sunma imkânlarını ciddi biçimde sınırlandırabilir.

Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Hayır. Kişi boşanma davasını kendisi açabilir ve takip edebilir.

Bununla birlikte özellikle:

• Çekişmeli olaylar,
• Şiddet iddiası,
• Çocuk ve velayet uyuşmazlığı,
• Yüksek değerli malvarlığı,
• Şirket hisseleri,
• Mal kaçırma riski,
• Yurt dışı bağlantısı,
• Hukuka uygunluğu tartışmalı deliller,
• Tazminat ve nafaka talepleri

bulunan dosyalarda başlangıçtaki hukuki nitelendirme önem taşır.

Mali imkânı bulunmayan kişiler mahkemeden yargılama giderlerine ilişkin adli yardım ve koşulları varsa barodan avukat görevlendirilmesi talep edebilir. Bu iki yardım mekanizmasının şartları ve sonuçları aynı değildir.

İzlenebilecek Uygulama Sırası

1. Şiddet veya güvenlik riski varsa koruma başvurusu yapılmalıdır.
2. Anlaşmalı boşanma ihtimali gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.
3. Çocukların geçici bakım ve yaşam düzeni planlanmalıdır.
4. Boşanma sebebi ve somut olaylar kronolojik olarak yazılmalıdır.
5. Mevcut deliller değiştirilmeden ve hukuka uygun biçimde korunmalıdır.
6. Gelir, gider, taşınmaz, araç, kredi ve şirket bilgileri düzenlenmelidir.
7. Velayet, nafaka, tazminat, konut ve tedbir talepleri belirlenmelidir.
8. Görevli ve yetkili aile mahkemesi tespit edilmelidir.
9. Dilekçe ile delil listesi somut olaylara göre hazırlanmalıdır.
10. Dava açıldıktan sonra tebligatlar ve UYAP kayıtları düzenli takip edilmelidir.
11. Karar sonrasında kanun yolu ve kesinleşme işlemleri kontrol edilmelidir.
12. Mal rejimi, ziynet veya diğer ayrı talepler için süreler ayrıca izlenmelidir.

İki Kısa Örnek

Örnek 1: İki yıllık evli eşler boşanma, velayet, çocukla görüşme, nafaka ve tazminat konusunda anlaşmıştır. Açık bir protokol hazırlanıp eşler duruşmada bizzat dinlenirse mahkeme protokolü uygun bularak anlaşmalı boşanmaya karar verebilir.

Örnek 2: Eşlerden biri şiddet nedeniyle çocuğuyla güvenli bir yere ayrılmış, sağlık raporu ve kolluk kaydı almıştır. Evden ayrılması haklarını otomatik olarak kaybettirmez; koruma kararı, geçici velayet, tedbir nafakası ve konut tedbirleri birlikte istenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Boşanmak için ilk nereye başvurulur?

Boşanma davası görevli ve yetkili aile mahkemesinde açılır. Şiddet veya acil tehlike varsa dava beklenmeden kolluk, savcılık, aile mahkemesi, mülkî amir veya ŞÖNİM üzerinden koruma istenebilir.

Eşim boşanmayı kabul etmezse boşanamaz mıyım?

Eşin kabulü çekişmeli dava açılmasının şartı değildir. Boşanma sebebi ve olaylar delillerle ispatlanırsa mahkeme diğer eş istemese de boşanmaya karar verebilir.

Ayrı yaşamadan boşanma davası açılabilir mi?

Evet. Boşanma davası açmak için eşlerin önceden ayrı evlerde yaşaması zorunlu değildir.

Boşanma davasından önce ihtar çekmek gerekir mi?

Genel olarak zorunlu değildir. Ancak terk gibi özel boşanma sebeplerinde kanunda düzenlenen ihtar usulü bulunur.

Çocuklarım varsa anlaşmalı boşanabilir miyim?

Evet. Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişki ve iştirak nafakası düzenlenmeli; hâkim bu düzenlemeyi çocuğun yararına uygun bulmalıdır.

Boşanma davasını avukatsız açabilir miyim?

Evet. Ancak dava sebebi, deliller, velayet, nafaka, tazminat ve malvarlığı taleplerindeki hata önemli hak kayıpları doğurabilir.

Sonuç

“Boşanmak istiyorum, ne yapmalıyım?” sorusunun cevabı, yalnız dava dilekçesi hazırlamak değildir. İlk aşamada güvenlik, çocukların yaşam düzeni, anlaşma ihtimali, boşanma sebebi, geçici tedbirler ve deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Evlilik en az bir yıl sürmüş ve eşler bütün temel sonuçlarda anlaşmışsa anlaşmalı boşanma değerlendirilebilir. Uzlaşma yoksa diğer eşin onayı aranmadan çekişmeli dava açılabilir; ancak dayanılan olayların hukuka uygun delillerle ispatlanması gerekir.

Evden ayrılmak hakları otomatik olarak sona erdirmez. Buna karşılık plansız ayrılık, hukuka aykırı delil toplama, talepleri eksik bırakma veya tebligat sürelerini kaçırma süreci zorlaştırabilir. Velayet, nafaka, tazminat, aile konutu ve mal paylaşımı birbirinden ayrılarak planlanmalıdır.

Güncel Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – özellikle m.161–184, 194 ve 202–281
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
3. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
4. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
5. UYAP Vatandaş Portalı

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Evliliğin süresi, tarafların anlaşma durumu, çocuklar, şiddet iddiası, deliller ve malvarlığı incelenmeden somut uyuşmazlık hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.