Hakaret Savunma Dilekçesi Örneği: TCK 125 Dosyasında Savunma
Hakaret savunma dilekçesi örneği, dosyadaki isnadı tekrar eden genel bir metin değil; suç tarihi, şikâyet, ifadenin bağlamı, aidiyet ve delil taleplerini somutlaştıran bir çalışma aracıdır. Savunma kurulurken iddianame veya ifade çağrısı, tam iletişim kayıtları, önceki beyanlar ve tebligat birlikte görülmelidir. “Şaka yaptım” ya da “hakaret kastım yoktu” şeklindeki tek cümlelik açıklamalar, sözün kime yöneldiğini ve hangi koşullarda kullanıldığını açıklamadıkça yeterli olmaz.
Bu sayfa TCK 125’in bütün unsurlarını yeniden anlatan ana madde yazısı değil, savunma dilekçesinin dosyaya nasıl uyarlanacağını gösteren uygulama yazısıdır. Suçun unsurları, nitelikli hâlleri, yaptırım ve zamanaşımı için TCK 125 hakaret suçu ana incelemesine bakılmalıdır. Aşağıdaki şablondaki köşeli parantezler dosyaya göre doldurulmalı; olayda bulunmayan vakıa, savunma veya delil metne eklenmemelidir. Soruşturma evresinde “mahkeme” ve “sanık” yerine ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı ile “şüpheli” ibareleri kullanılmalıdır.
TCK 125’in güncel metni ve savunmanın hukuki çerçevesi
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi, Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden 1 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Yürürlükteki metin şöyledir:
Hakaret
Madde 125- (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
(3) Hakaret suçunun; a) kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, b) dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı, c) kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
(4) Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır.
(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.
İlk kabul metni, gerekçe ve sonraki değişiklik
TBMM’de kabul edilen ilk metinde birinci fıkrada “ya da yakıştırmalarda bulunmak” ibaresi ile basın ve yayın yoluyla işleme için ayrıca artırım bulunuyordu. 664 sıra sayılı Adalet Komisyonu raporu ve Genel Kurul görüşmesi, sövme ile hakaret ayrımının kaldırıldığını ve alt sınırın ceza adaleti gerekçesiyle üç aya indirildiğini gösterir. Gerekçenin odağı kişinin onuru, şerefi ve saygınlığının korunmasıdır; bu ilk kabul açıklaması yürürlükteki madde metninin yerine kullanılamaz.
5377 sayılı Kanunla “ya da yakıştırmalarda bulunmak” ibaresi çıkarılmış, basın ve yayın yoluyla işleme için öngörülen ayrı artırım kaldırılmış ve kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine yönelik fiiller bakımından zincirleme suç hükmü eklenmiştir. Şikâyete bağlı hakarette fiil tarihinden başlayan iki yıllık mutlak sınır 7499 sayılı Kanunla getirilmiş; geçiş kuralı, düzenleme yürürlüğe girdiğinde soruşturma veya kovuşturma evresine geçmiş dosyaları bu yeni sınırın dışında bırakmıştır. Önödeme ve uzlaştırma rejimi de daha sonra değiştirilmiştir. Bu nedenle savunma, güncel metin kadar suç tarihindeki metin ve lehe kanun değerlendirmesini de göstermelidir.
Sözün kaba, sert veya rahatsız edici olması tek başına hakaret sonucunu doğurmaz. Muhatabın belirlenebilirliği, sözün bütünü, konuşmanın öncesi ve sonrası, iletiyi gönderen hesabın aidiyeti ve gıyapta hakarette ihtilât koşulu dosya üzerinden incelenir. TCK m. 128’deki iddia ve savunma dokunulmazlığı gerçek ve somut vakıalara dayanma ve uyuşmazlıkla bağlantı koşullarıyla; TCK m. 129’daki haksız fiile tepki, kasten yaralamaya tepki ve karşılıklı hakaret hükümleri ise yalnız somut dayanağı varsa ileri sürülmelidir.
Yaptırım, şikâyet, önödeme, görev ve zamanaşımı özeti
Temel yaptırım üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır; TCK m. 125/3 hâllerinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz, aleniyet varsa ceza altıda bir artırılır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışında soruşturma şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi fiil ve failin öğrenilmesinden başlayarak altı ay; şikâyete bağlı hakaret bakımından kural olarak fiilden itibaren en çok iki yıldır. Bu iki yıllık üst sınırın geçiş hükmü ayrıca kontrol edilmelidir. Yürürlükteki düzenlemede hakaret uzlaştırma kapsamında değildir; TCK m. 125/3-a dışındaki hâller önödeme kapsamındadır. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesi, yetki ise CMK’nın yer bakımından yetki kurallarına göre belirlenir. Dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır; kesilme ve durma nedenleri somut dosya üzerinden hesaplanmalıdır.
Dilekçede Hangi Savunmalar Yer Alabilir?
| Savunma başlığı | Ne zaman kullanılır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikâyet süresi geçmiş | Şikâyete bağlı hakarette altı aylık süre ve iki yıllık üst sınır kontrol edilir. İki yıllık sınır, CMK geçici m.7/1 gereğince düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalara uygulanmaz. | TCK m.73/1-2 |
| Şikâyetten vazgeçme | Mağdur şikâyetinden vazgeçtiyse. Dava düşer, ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez | TCK m.73/4, m.73/6 |
| Sözler hakaret niteliğinde değil | Sözler kaba, nezaketsiz ya da ağır eleştiri niteliğindeyse | TCK m.125/1, Yargıtay 4. CD kararları |
| Aleniyet yok | Sözler herkese açık bir ortamda ya da belirlenemeyen sayıda kişinin algılayabileceği şekilde söylenmediyse | TCK m.125/4, Yargıtay 4. CD |
| Haksız tahrik | Sözler, mağdurun haksız bir fiiline tepki olarak söylendiyse | TCK m.129/1 |
| Karşılıklı hakaret | Mağdur da size hakaret ettiyse | TCK m.129/3, CMK m.223/4-c |
| İddia ve savunma dokunulmazlığı | Sözler mahkemeye ya da idareye yapılan bir başvuru veya savunmada, gerçek ve somut vakıalara dayanılarak ve uyuşmazlıkla bağlantılı olarak söylendiyse | TCK m.128 |
| Delil yetersizliği | Sözlerin sizin tarafınızdan söylendiği kesin olarak ispatlanamıyorsa | CMK m.223/2-e |
Uzlaştırma, yürürlükteki kanuna göre hakaret suçu için uygulanmaz (CMK m.253/3). Buna karşılık, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki hâllerde önödeme imkânı vardır (TCK m.75/6-a-2). Dava önödeme işlemi yapılmadan açılmışsa, önödeme hükümleri yine uygulanır (TCK m.75/3). Önödeme talep etmek, beraat savunmasıyla çelişebilir. Bu nedenle şablonda bu talep yalnızca “kabul anlamına gelmemek kaydıyla” ve isteğe bağlı olarak yer almıştır.
Hakaret Savunma Dilekçesi Şablonu
Kullanım notu: Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Dosyanıza uymayan savunma başlıklarını dilekçeden çıkarın. Dilekçeyi vermeden önce metnin dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumunu kontrol edin.
[İL] [NUMARA]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: [YIL/NUMARA] Esas
SANIK: [AD SOYAD] (T.C. Kimlik No: [TC KİMLİK NO]) Adres: [ADRES]
MÜDAFİ (varsa): Av. [AD SOYAD], [BARO] Barosu, Sicil No: [SİCİL NO] Adres: [ADRES]
KATILAN / MÜŞTEKİ: [AD SOYAD]
SUÇ: Hakaret (TCK m.125)
KONU: [Tarih] tarihli iddianame ile hakkımda açılan kamu davasına ilişkin yazılı savunmalarımın sunulmasından ibarettir.
[AŞAMA: Basit yargılama usulüne karar verildiyse: “Mahkemenizce basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilmiş ve iddianame tarafıma [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir. Savunmamı CMK m.251/2 uyarınca iki haftalık süre içinde sunuyorum.” / Genel usulde yargılama yapılıyorsa bu paragrafı çıkarınız.]
AÇIKLAMALAR
I. USULE İLİŞKİN İTİRAZLARIM
1. Şikâyet süresi geçmiştir (dosyanıza uymuyorsa çıkarınız)
TCK m.131/1 uyarınca, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hâller dışında hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
TCK m.73/1’e göre, yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Şikâyete bağlı hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Ancak CMK geçici m.7/1 uyarınca, bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte soruşturma veya kovuşturma evresine geçilmiş dosyalarda iki yıllık yeni üst sınır uygulanmaz. Bu nedenle yalnız suç tarihi değil, dosyanın o tarihteki evresi de kontrol edilmelidir.
İddianameye konu olay [OLAY TARİHİ] tarihinde gerçekleşmiştir. Müşteki, olayı ve beni [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrenmiştir. Buna rağmen şikâyet ancak [ŞİKÂYET TARİHİ] tarihinde yapılmıştır. Şikâyet süresi geçtiğinden, CMK m.223/8 uyarınca davanın düşmesine karar verilmesi gerekir.
2. Şikâyetten vazgeçilmiştir (dosyanıza uymuyorsa çıkarınız)
Müşteki [TARİH] tarihinde şikâyetinden vazgeçmiştir. TCK m.73/4 uyarınca, kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda suçtan zarar görenin vazgeçmesi davayı düşürür. [Vazgeçmeyi kabul ediyorum. / Vazgeçmeyi kabul etmiyorum; hakkımda beraat kararı verilmesini talep ediyorum.] (TCK m.73/6 uyarınca vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.)
II. ESASA İLİŞKİN SAVUNMALARIM
1.Olayın gerçekleşme biçimi
[Olayın tarihini, yerini, nasıl başladığını, kimlerin hazır bulunduğunu, tarafların arasındaki ilişkiyi ve iddia edilen sözlerin hangi bağlamda söylendiğini kronolojik ve somut olarak anlatınız.]İddianamede tarafıma isnat edilen “[İDDİA EDİLEN SÖZLER]” şeklindeki ifadeleri [hiç söylemedim / bu şekilde söylemedim / aşağıda açıkladığım bağlamda söyledim].
2. İsnat edilen sözler hakaret suçunun unsurlarını taşımamaktadır
TCK m.125/1 uyarınca hakaret suçunun oluşması için, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövülmesi suretiyle onur, şeref ve saygınlığına saldırılması gerekir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2026/939 E., 2026/9698 K., 18.05.2026 tarihli kararının erişilebilir metin aktarımında, somut olaydaki sözlerin kaba söz ve ağır eleştiri niteliğinde kaldığı gerekçesiyle hakaret mahkûmiyetinin bozulduğu görülmektedir. Bu değerlendirme her olayda aynı sonucu doğurmaz; isnat edilen sözler, bağlam ve muhatap üzerindeki etkisi birlikte açıklanmalıdır. Karar metninin ikincil kaynaktaki aktarımı.
Somut olayda da [sözlerin neden onur kırıcı olmadığını; eleştiri, tepki ya da kaba söz niteliğinde kaldığını açıklayınız]. Bu nedenle isnat edilen eylem hakaret suçunu oluşturmamaktadır.
3. Aleniyet koşulları oluşmamıştır (iddianamede TCK m.125/4 uygulanması istendiyse)
TCK m.125/4 uyarınca hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza artırılır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi Yargıtay 4. CD 2026/939 E., 2026/9698 K. (ikincil metin aktarımı) sayılı kararında, aleniyet için olay yerinde başkalarının bulunmasının yeterli olmadığını, hakaretin belirlenemeyen sayıda kişi tarafından algılanabilme olasılığının bulunması gerektiğini belirtmiştir.
Olay [YER: kapalı alan / özel mesaj / sınırlı sayıda kişinin bulunduğu ortam] içinde gerçekleşmiştir. Aleniyet koşulları oluşmamıştır.
4. Haksız tahrik ve karşılıklı hakaret (dosyanıza uymuyorsa çıkarınız)
İddia edilen sözler, müştekinin [MÜŞTEKİNİN HAKSIZ EYLEMİ VEYA SÖZLERİ] şeklindeki haksız eylemine tepki olarak ortaya çıkmıştır. TCK m.129/1 uyarınca hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Ayrıca müşteki de bana hakaret etmiştir. TCK m.129/3 uyarınca hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir. TCK m.129/3 kapsamında mahkeme olayın mahiyetine göre indirim yapabilir veya ceza vermekten vazgeçebilir. Ceza vermekten vazgeçilmesi hâlinde CMK m.223/4-c uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir; karşılıklı hakaretin bulunması tek başına bu sonucu zorunlu kılmaz.
5. İddia ve savunma dokunulmazlığı (sözler bir resmi başvuru veya yargılama içinde söylendiyse; aksi hâlde çıkarınız)
İsnat edilen ifadeler, [MERCİ] nezdinde yapılan [başvuru / dilekçe / savunma] kapsamında dile getirilmiştir. Bu ifadeler gerçek ve somut vakıalara dayanmakta olup uyuşmazlıkla doğrudan bağlantılıdır. TCK m.128 uyarınca bu durumda ceza verilmez.
6. Mahkûmiyete yeterli delil bulunmamaktadır (dosyanıza uymuyorsa çıkarınız)
Dosyada, isnat edilen sözlerin tarafımca söylendiğini kesin olarak gösteren bir delil bulunmamaktadır. [Tanık beyanlarındaki çelişkileri, ses/görüntü kaydı veya mesaj kaydının bulunmadığını ya da kayıtların içeriğini açıklayınız.] CMK m.223/2-e uyarınca, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması hâlinde beraat kararı verilir.
III. DELİLLER
- [Mesaj kayıtları / ekran görüntüleri]
- [Tanıklar: AD SOYAD, adres]
- [Ses / görüntü kaydı]
- [Müştekinin haksız eylemini veya karşılıklı hakareti gösteren belgeler]
- Dosya kapsamı ve her türlü yasal delil
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;
- [Usul itirazı varsa:] Şikâyet süresinin geçmiş olması / şikâyetten vazgeçilmiş olması nedeniyle CMK m.223/8 uyarınca davanın düşmesine,
- Olmadığı takdirde, isnat edilen eylemin kanunda suç olarak tanımlanan hakaret suçunun unsurlarını taşımaması nedeniyle CMK m.223/2-a uyarınca, ayrıca suçun tarafımca işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle CMK m.223/2-e uyarınca beraatime,
- [Karşılıklı hakaret varsa:] Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, karşılıklı hakaret nedeniyle CMK m.223/4-c ve TCK m.129/3 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına, olmadığı takdirde TCK m.129 uyarınca cezada indirim yapılmasına,
- [İsteğe bağlı:] Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, TCK m.75/6-a-2 ve m.75/3 uyarınca önödeme hükümlerinin uygulanarak tarafıma önödeme bildiriminde bulunulmasına,
- [HAGB tercihi:] Mahkûmiyet hâlinde [hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (CMK m.231) karşı çıkmadığımı / hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karşı çıktığımı] beyan ederim, karar verilmesini saygılarımla arz ederim. [TARİH]
Sanık[AD SOYAD] [İMZA]
(Müdafi varsa: “Sanık Müdafii Av. [AD SOYAD]” şeklinde imzalanır.)
EKLER:
- [Delil listesindeki belgeler]
- [Varsa vekaletname sureti]
Dilekçeyi Verirken Dikkat Edilecekler
| Kontrol | Açıklama |
|---|---|
| Süre | Basit yargılamada iki haftalık süreyi kaçırmayın (CMK m.251/2) |
| HAGB tercihi | HAGB kararı, beş yıllık denetim süresi gibi sonuçlar doğurur (CMK m.231/8). Tercihinizi sonuçlarını bilerek yapın |
| Tutarlılık | “Sözleri hiç söylemedim” savunması ile “karşılıklı hakaret oldu” savunması birbiriyle çelişebilir. Terditli (kademeli) savunmaları “kabul anlamına gelmemek kaydıyla” ifadesiyle ayırın |
| Deliller | Mesajları ve kayıtları tarih ve saat bilgisiyle birlikte ekleyin. Tanıkların adreslerini eksiksiz yazın |
| Uzlaştırma | Hakaret suçu yürürlükteki kanuna göre uzlaştırma kapsamında değildir (CMK m.253/3). Dilekçede uzlaştırma talep etmeyin. Olay eski tarihliyse, uygulanacak hükmü bir avukatla değerlendirin |
Hakaret savunma dilekçesini dosyanıza uyarlama
Bu sayfadaki şablonun amacı, hakaret isnadına karşı açıklamalarınızı düzenli bir dilekçeye dönüştürmenize yardımcı olmaktır. Savunmanın gücü, başlık sayısından veya kullanılan hukuk terimlerinden önce, iddianamedeki iddia ile sunduğunuz belgenin birbirini karşılayıp karşılamadığına bağlıdır. Her dosyada aynı savunmaları sıralamak yerine sizin olayınızda tartışılan noktaları seçin. Hakaret davası açıldıktan sonraki genel süreç için Hakkımda Hakaret Davası Açılmış, Ne Yapmalıyım? yazısı tamamlayıcıdır.
Hazırlığa başlamadan önce iddianamenin veya ifade çağrısının bir örneğini, karşı tarafın sunduğu ileti kayıtlarını, önceki beyanlarınızı ve tebligat evrakını bir araya getirin. Elinizde bulunmayan bir belgeyi görmüş gibi değerlendirmeyin. Dosya numarası, kişi adları ve olay tarihi yanlış yazılan bir şablon, doğru hukuki açıklamalar içerse bile somut olayın anlaşılmasını zorlaştırır. Metni hazırlayan kişi ile olayın tarafı farklıysa, anlatımın her paragrafı belge ve bilgi sahibi kişiyle karşılaştırılmalıdır.
Önce isnadı tek bir çalışma çizelgesine yerleştirin
Dilekçeyi yazmadan önce kendiniz için dört sütunlu bir çizelge hazırlayabilirsiniz: isnat edilen söz veya paylaşım, bu iddiaya ilişkin açıklamanız, açıklamayı destekleyen belge ve mahkemeden istediğiniz inceleme. Bu çalışma çizelgesi dilekçenin yerine geçmez; hangi iddianın cevapsız kaldığını görmenizi sağlar. Birden fazla ileti söz konusuysa her birinin tarihini ve muhatabını ayrı satıra yazın. Aynı gün gönderilmiş olması, bütün iletilerin aynı kişiye ve aynı tartışmaya ilişkin olduğu anlamına gelmez.
Örneğin iddianamede belirtilen sözün size ait olmadığını savunuyorsanız, ilk tartışma sözün nezaket düzeyi değil aidiyetidir. Sözü söylediğinizi kabul ediyor fakat bağlamının farklı olduğunu belirtiyorsanız, bu kez konuşmanın öncesi ve sonrası önem kazanır. Bu iki durumu tek paragrafta birbirine karıştırmayın. Hukuki değerlendirmelerin nasıl sıralanacağını müdafiinizle belirleyin; yalnızca internette daha güçlü göründüğü için gerçekte yaşanmamış bir açıklamayı kullanmayın.
| Dilekçedeki bölüm | Dosyadan alınacak bilgi | Yazım kontrolü |
|---|---|---|
| Olayın özeti | Olay tarihi, iletişim ortamı, konuşmanın tarafları | Yorum ile doğrudan gözlemi ayırın. |
| İsnada cevap | İddianamede belirtilen söz ve buna dayanak gösterilen kayıt | Her suçlamaya somut cevap verin. |
| Deliller | Ek numarası, kayıt tarihi ve dosyadaki yeri | Belgenin hangi açıklamayı desteklediğini belirtin. |
| Araştırma talebi | Eksik olan kayıt ve nereden istenebileceği | Talebin olayla bağlantısını açıklayın. |
| Sonuç ve istem | Esas talep ve gerekiyorsa alternatif değerlendirme | Talepleri gerekçe bölümüyle uyumlu kurun. |
Mesaj ve ekran görüntülerini dilekçe ekine nasıl bağlamalısınız?
Bir ekran görüntüsünü eklemekle o görüntünün neden önemli olduğunu açıklamak farklı işlerdir. Dilekçede “Ek 1’deki konuşmanın 14.20 saatli bölümü, şikâyete konu sözden önce sorulan soruyu göstermektedir” gibi dosyanın incelenmesini kolaylaştıran bir anlatım kullanılabilir. Buradaki saat ve ek numarası yalnız biçim örneğidir; gerçek kayıtlarla doldurulmalıdır. İleti kayıtlarının tamamını koruyun, inceleme için sunduğunuz kopyalarda sıralamayı değiştirmeyin ve birbirinden farklı konuşmaları tek bir konuşma gibi birleştirmeyin.
Uzun bir konuşma dizisinde ilgili bölümü işaretleyebilirsiniz; ancak işaretli kopyanın yanında bütün kaydı da muhafaza edin. Dosya adlarını anlaşılır biçimde düzenlemek, farklı tarihlerdeki görüntülerin karışmasını önler. Bir ekran görüntüsünün hangi cihazdan, hangi uygulamadan ve ne zaman alındığını biliyorsanız bunu not edin. Bilmiyorsanız tahminde bulunmayın. Görüntü üzerindeki tarih ile dosyanın bilgisayara kaydedildiği tarih farklı olabilir; bu farklılığı tek başına sahtecilik veya gerçeklik kanıtı gibi sunmayın.
Hesabın başkası tarafından kullanıldığı ileri sürülüyorsa, mevcut güvenlik bildirimleri, şifre değişikliği e-postaları ve platforma yapılmış başvurular ayrı ekler hâlinde düzenlenebilir. Teknik kayıtların neyi gösterdiği uzmanlık gerektirebilir. Dilekçede sonucu peşinen ilan etmek yerine hangi kaydın hangi sorunun incelenmesi için istendiğini açıklayın. Dijital verilerin değerlendirilmesi bakımından CMK 217 kapsamında delillerin değerlendirilmesi yazısı okunabilir.
Tanık ve diğer araştırma taleplerini somutlaştırma
“Tanıklarım dinlensin” şeklindeki genel ifade yerine, her tanığın olayın hangi bölümünü doğrudan gördüğünü veya duyduğunu belirtin. Konuşmanın tamamını duyan bir kişiyle olayı sonradan sizden öğrenen kişinin bilgisi aynı değildir. Tanığın aktarabileceği hususu onun yerine kurgulamayın. İsim ve ulaşım bilgileri ile olayla bağlantısı düzenli biçimde gösterilmelidir. Tanıkların özel bilgilerini kamuya açık paylaşımda değil, usulüne uygun dosya sunumunda kullanın.
Kamera, platform veya kurum kaydı isteniyorsa mümkün olduğunca tarih aralığı, yer, hesap ya da kayıt numarası belirtin. Geniş ve belirsiz talepler yerine, isnada cevap vermek için ihtiyaç duyulan veriyi tarif edin. Kayıt sizde bulunmuyorsa mevcut olduğunu kesin biçimde ileri sürmek yerine hangi nedenle bulunabileceğini düşündüğünüzü açıklayın. Talebin reddedildiği bir dosyada da ret gerekçesi görülmeden aynı talebi kelimesi kelimesine tekrarlamak yerine gerekçeyi değerlendirmek gerekir. Savunma delillerinin bildirilmesi ve delil taleplerinin değerlendirilmesi ayrı yazılarda açıklanmaktadır.
Önödeme belgesini savunmadan ayrı kontrol edin
Ön ödeme yönünden dosyada bir bildirim varsa, dilekçe hazırlamakla ödeme ve başvuru işlemlerini aynı şey sanmayın. Bildirimin tarihi, isnat edilen hüküm, hesaplanan tutar, ödeme yeri ve işlem sonucu ayrı kontrol edilmelidir. Adalet Bakanlığının resmî ön ödeme açıklamasında, TCK 125/3-a dışındaki hakaret hâllerinin kapsamı ve tebligat üzerine yapılacak işlemler anlatılmaktadır. Suç tarihi, isnat edilen fıkra ve dosyanın aşaması görülmeden şablondaki bir cümleyle sonuç belirlenemez.
Ödeme yapılmışsa ilgili belgenin tarihini ve dosyayla bağlantısını gösterin. Henüz yapılmamış bir işlemi yapılmış gibi yazmayın. “Ön ödeme talep ediyorum” demenin tek başına ödeme işlemini tamamlamadığı gibi, savunma dilekçesine bir dekont eklemenin de dosyadaki kararın yerine geçmediğini dikkate alın. İşlemin tamamlandığı ve dosyada nasıl değerlendirildiği takip edilmelidir. Kurumun ayrıntıları için TCK 75 ön ödeme yazısına bakılabilir.
Sonuç ve istem bölümünü gerekçeyle uyumlu kurma
Dilekçenin sonuç bölümünde, gerekçe kısmında hiç açıklanmayan talepleri art arda sıralamaktan kaçının. Önce hangi nedenle hangi sonucun istendiği belirlenmelidir. Aidiyet itirazı, sözün hakaret niteliğinde olmadığı savunması ve alternatif bir hukuki değerlendirme, birbirinin yerine kullanılan kalıp ifadeler değildir. Alternatif talep gerekiyorsa hangi varsayım altında ileri sürüldüğü anlaşılır olmalıdır. Sırf bir şablonda bulunduğu için dosyanızla ilgisiz bir indirim veya usul kurumunu istemeyin.
Delil toplanmasına ilişkin talepler ile davanın esası hakkındaki talebi ayrı paragraflarda yazmak metni okunur kılar. Karar türlerinin sonuçları aynı olmadığından, beraat, düşme ve ceza verilmesine yer olmadığı ifadelerini eş anlamlı kullanmayın. CMK 223 karar türleri yazısı bu ayrım için başvuru kaynağıdır. Dilekçenin bütününe bakıldığında olay anlatımı, hukuki değerlendirme ve sonuç bölümünün birbirini desteklemesi gerekir.
İki kısa hazırlık örneği
Eksik ileti sırasına dayanan isnat: Şikâyet ekinde yalnız son iki mesaj vardır. Savunma hazırlığında, kişinin elindeki tam konuşma tarih sırasına konur; önceki soruyu gösteren bölüm ayrı ek numarasıyla belirtilir. Dilekçede yalnız “mesaj eksik” denmez; eksikliğin hangi sözün yorumunu etkilediği açıklanır. Bu düzenleme tek başına davanın sonucunu belirlemez.
Birden fazla konuşmanın karışması: Dosyada aynı gün yapılan iş toplantısı ile akşam gönderilen özel mesajlar birlikte sunulmuştur. Hazırlık çizelgesinde her olayın katılımcıları, saati ve iletişim ortamı ayrılır. Toplantıyı duyan tanığın özel mesajı da gördüğü varsayılmaz. Her açıklama, ilgili olayın belgesiyle eşleştirilir.
Dilekçeyi sunmadan önce son kontrol
Mahkeme veya savcılık adı, dosya numarası, taraf bilgileri, dilekçe tarihi, imza ve ek listesi birlikte kontrol edilmelidir. Metinde “Ek 4” denilen belge gerçekten ekler arasında bulunmalıdır. Aynı belgenin birden fazla kopyası varsa hangisinin okunaklı ve tam olduğunu belirleyin. Şablondaki köşeli parantezleri doldururken olayda bulunmayan seçenekleri bırakmayın. Dilekçeyi yalnız yazım hatası yönünden değil, önceki ifade ve belgelerle tutarlılığı bakımından da okuyun.
Sunulan metnin ve eklerin bir kopyasını saklayın. Kullanılan başvuru kanalına göre alındı veya işlem kaydını kontrol edin; belgeyi hazırlamak, dosyaya ulaştığını tek başına göstermez. Tebligatta belirtilen işlem ve süreler ayrı takip edilmelidir. Dosyaya sonradan yeni bir belge geldiyse, eski dilekçeyi değiştirmiş gibi davranmak yerine hangi yeni bilgi nedeniyle ek açıklama yapıldığını açıkça belirtin.
Hakaret savunma dilekçesi hakkında sık sorulan sorular
Şablondaki bütün savunmaları kullanmalı mıyım?
Hayır. Yalnız dosyadaki vakıa ve belgelerle bağlantılı savunmaları kullanın. Birbirini dışlayan açıklamalar gerekiyorsa hangi talebin asıl, hangisinin kabul anlamına gelmemek kaydıyla ileri sürülen alternatif değerlendirme olduğunu açıkça ayırın.
Savunmaya başlamadan önce hangi belgeleri görmeliyim?
İddianame veya ifade çağrısı, tebligat, şikâyet dilekçesi, tam mesaj ya da paylaşım dizisi, önceki beyanlar ve mevcut delil tutanakları birlikte görülmelidir. Suç tarihi ile şikâyet tarihini ve dosyanın aşamasını ayrıca not edin.
Ekran görüntüsü tek başına yeterli midir?
Ekran görüntüsünün değeri dosyaya göre değişir. Konuşmanın bütünü, tarih-saat bilgisi, hesabın aidiyeti, dosyanın elde edilme biçimi ve gerektiğinde teknik kayıtlar birlikte incelenmelidir. Kesilmiş bir görüntüyü tam konuşma gibi sunmayın.
Önceki ifademdeki hatayı düzeltebilir miyim?
Düzeltmek istediğiniz cümleyi, hatanın nedenini ve yeni açıklamanın dayandığı somut bilgi veya belgeyi gösterin. Önceki beyanı yok saymak ya da kayıtları sonradan uyarlamak yerine çelişkiyi açıkça açıklayın.
Önödeme yapmak suçu kabul ettiğim anlamına gelir mi?
Önödeme, mahkûmiyet hükmü değildir; ancak dosyadaki usulî sonucu ve savunma stratejisini etkiler. Bildirimdeki hüküm, tutar, süre ve suç tarihi kontrol edilmeden yalnız şablondaki bir cümleye dayanarak işlem yapılmamalıdır.
Hakaret dosyasında uzlaştırma uygulanır mı?
Yürürlükteki CMK m. 253/3 uyarınca hakaret suçu uzlaştırma kapsamında değildir. Eski tarihli dosyalarda değişikliklerin yürürlük ve geçiş hükümleri ile lehe kanun değerlendirmesi somut dosyaya göre ayrıca yapılır.
Dilekçenin uzun olması daha etkili olduğu anlamına gelir mi?
Hayır. Etkili metin, isnat edilen her söz veya paylaşımı ilgili açıklama, delil ve taleple eşleştirir. Aynı itirazı farklı başlıklarda tekrarlamak yerine eksik araştırma talebini ve hukuki sonucu açıkça belirtin.
Kaynakça
Resmî mevzuat ve hazırlık çalışmaları
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, özellikle m. 73, 75 ve 125-131; erişim tarihi: 1 Kasım 2026.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, özellikle m. 147, 217, 223, 251 ve 253; erişim tarihi: 1 Kasım 2026.
- 5237 sayılı Kanun bilgileri ve kabul edilen ilk metin, TBMM.
- Türk Ceza Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu, S. Sayısı 664, TBMM.
- 7499 sayılı Kanun, TBMM.
- 7571 sayılı Kanun, TBMM.
- Önödeme genel bilgileri, Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı; erişim tarihi: 1 Kasım 2026.
Akademik eserler
- Devrim Aydın, “Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 19, S. 2, 2013.
- Ersin Şare, “Hakaret Suçu Yönünden Önödeme”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 31, S. 1, 2025.
İlgili içerikler
- TCK 125 hakaret suçu ana incelemesi
- TCK 126 mağdurun belirlenmesi
- CMK 217 kapsamında delillerin değerlendirilmesi
- TCK 75 önödeme
- Asliye ceza yargılaması rehberi
AV. İLTAN EKMEKÇİOĞLU

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.

