Adi Ortaklık Sözleşmesi 

Ortakların yetki, sermaye ve çıkış hükümlerini hazırlarken ticari sözleşme danışmanlığı kapsamına bakabilirsiniz.

Adi ortaklık, Türk Borçlar Kanunu m.620–645‘te düzenlenir. Kanundaki tanım şöyledir: “Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.” (m.620/1).

Bir ortaklık, kanunda düzenlenmiş ortaklık türlerinin (örneğin kollektif şirket, limited şirket) ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa adi ortaklık sayılır (m.620/2). Adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur. Bu özellik, ortaklığın hem üçüncü kişilerle ilişkilerinde hem de mahkemedeki davalarda belirleyici olur.

Kuruluş, şekil ve ispat

Pratik öneri: Kanun yazılı şekil aramasa da, sözleşmenin yazılı ve mümkünse noterde yapılması uyuşmazlık hâlinde ispatı kolaylaştırır.

Ortaklar arasındaki ilişki

Aşağıdaki kuralların çoğu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça uygulanır. Bu yüzden sözleşmeyi ayrıntılı yazmak önemlidir.

Üçüncü kişilerle ilişki

Ortaklık nasıl sona erer? (m.639–640)

Belirsiz süreli ortaklıkta fesih bildirimi (m.640):

• Bildirim altı ay önceden yapılmalıdır.
• Dürüstlük kuralına aykırı olarak ya da uygun olmayan bir zamanda yapılamaz.
• Ancak hesap yılı sonunda hüküm doğurur.
• Süresi dolan ortaklık ortakların örtülü iradesiyle sürdürülürse belirsiz süreli ortaklığa dönüşür.

Sermaye borcunu yerine getirmeyen ortak: HGK’ya göre “ortaklıkta bir tarafın sermaye koyma borcunu yerine getirmekten kaçınması diğer tarafa yalnızca ortaklığın feshini isteme yetkisi verir” Yargıtay HGK 2017/1019 E., 2020/25 K..

Tasfiye (m.641–644)

Kanundaki kurallar

• Tasfiyeyi kim yapar? Yönetici olmayanlar dahil bütün ortaklar elbirliğiyle yapar. Ortaklar bir tasfiye görevlisi atayabilir; anlaşamazlarsa her ortak hâkimden atama isteyebilir (m.644).
• Mülkiyeti konulan mal: Ortak o malı aynen geri alamaz, yalnızca biçilen değerini isteyebilir. Değer biçilmemişse, malın ortaklığa konulduğu tarihteki değeri esas alınır (m.642).
• Paylaştırma sırası (m.643): Önce ortaklığın borçları ödenir. Sonra ortakların verdiği avanslar, yaptığı giderler ve koyduğu katılım payları iade edilir. Kalan kısım kazanç olarak paylaşılır. Kalan varlık katılım paylarını karşılamaya yetmezse zarar paylaşılır.
• Uyuşmazlık hâlinde: Tasfiye usulüne ya da paylara ilişkin uyuşmazlıkları, ilgililerin istemi üzerine hâkim çözer (m.644/son).

Adi ortaklık ile şirket kurmak aynı şey mi?

“Adi ortaklık nasıl kurulur?” sorusunun ilk yanıtı, ortak amaç ve katkı üzerinde anlaşmaktır. Yazılı sözleşme ile bu anlaşmanın kapsamı ve ispatı güçlendirilir.

Hayır. Adi ortaklığın, limited veya anonim şirket gibi ayrı bir tüzel kişiliği bulunmaz. Ortakların üçüncü kişilerle yaptığı işlemlerde temsil ve borç sorumluluğu bu nedenle önemlidir. Bir ortak kendi adına sözleşme imzalarsa dış ilişkide öncelikle kendisi alacaklı ve borçlu olur. Ortaklık veya bütün ortaklar adına işlem yaparsa diğer ortakların bağlanıp bağlanmadığı temsil yetkisine göre belirlenir.

TBK m. 638 uyarınca ortaklık için edinilen şeyler, alacaklar ve ayni haklar sözleşme çerçevesinde elbirliği hâlinde ortaklara ait olur. Ortaklar birlikte veya temsilci aracılığıyla üçüncü kişiye karşı üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmadıkça müteselsilen sorumlu olurlar. Kendi aralarında “borcun yalnız yarısını öderim” demeleri, üçüncü kişiyle kurulan ilişkinin bütün sonuçlarını otomatik değiştirmez.

Vergi bakımından da “tüzel kişiliği yoksa vergi kaydı gerekmez” sonucu çıkarılamaz. Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamaları adi ortaklığın KDV bakımından ayrı mükellefiyetinin olabileceğini, ortakların kazanç vergilendirmesinin ayrıca değerlendirildiğini gösterir. İşçi çalıştırılacaksa Sosyal Güvenlik Kurumu yükümlülükleri de doğabilir.

Sözleşme yapılmazsa hangi kurallar uygulanır?

Adi ortaklık sözlü veya fiilî davranışlarla da kurulmuş olabilir; fakat ilişkinin varlığını ve koşullarını ispat etmek güçleşir. TBK m. 621, her ortağın para, alacak, mal veya emek biçiminde katılım payı koyabileceğini düzenler. Aksi kararlaştırılmamışsa katılım paylarının ortak amacın gerektirdiği önem ve nitelikte, birbirine eşit olması beklenir.

TBK m. 623’e göre sözleşmede aksi yoksa ortakların kâr ve zarardaki payları, koydukları değerden bağımsız olarak eşittir. Bir kişi finansmanın yüzde 80’ini sağlayıp diğerinin emeği karşılığında yüzde 20 kâr payı alacağını düşünüyorsa bunu yazmalıdır. Yalnız emeğini koyan ortağın zarara katılmayıp kâra katılmasına ilişkin özel kanuni imkân da ayrıca dikkate alınır.

TBK m. 624 uyarınca kararlar kural olarak bütün ortakların oybirliğiyle alınır. Sözleşmede çoğunluk kabul edilmişse çoğunluk ortak sayısına göre hesaplanır. Yönetim de aksi düzenlenmedikçe bütün ortaklara aittir. İki ortak “ben satışa, sen hesaba bakarsın” diye sözlü anlaşıp yetki sınırı yazmazsa banka, tedarikçi ve müşteri işlemleri tartışmalı hâle gelir.

Yazılı sözleşme, kanunun boşluk dolduran kurallarını ortakların işine uygun hâle getirir. Kanuna aykırı veya üçüncü kişilerin haklarını bertaraf eden bir hüküm yazılması ise tek başına koruma sağlamaz.

Adi ortaklık sözleşmesi örneği

1. Taraflar ve ortaklığın amacı

“[Adı soyadı, T.C. kimlik numarası, adres] ile [adı soyadı, T.C. kimlik numarası, adres], [projenin açık tanımı] faaliyetini birlikte yürütmek amacıyla işbu adi ortaklık sözleşmesini imzalamıştır. Ortaklık, bu amaç dışında yeni bir işe ancak ortakların yazılı oybirliğiyle girebilir.”

Amacı “her türlü ticari faaliyet” diye bırakmak, yöneticinin hangi işlemleri ortaklık hesabına yapabileceğini belirsizleştirir. İşin kapsamı, coğrafi alanı, süresi ve varsa proje numarası belirtilmelidir. Bir inşaat projesinde arsa, parsel, işveren ve sözleşme tarihi; hizmet işinde müşteri ve teslim kapsamı ek yapılabilir.

2. Katılım payları ve teslim

“Birinci ortak [tutar] TL’yi [tarih] tarihinde ortaklık için açılan ve kullanım kuralları aşağıda belirlenen hesaba yatırır. İkinci ortak [ekipmanların listesi ve değeri] ile [tanımlanan emek veya hizmeti] sağlar. Mülkiyeti devredilmeyen ekipman yalnız ortaklık faaliyetinde kullanılmak üzere tahsis edilir. Teslim, seri numaralarını içeren tutanakla belgelenir.”

Bu maddede malın mülkiyeti mi, yalnız kullanım hakkı mı verildiği açık olmalıdır. “Araç koydum” sözü tek başına aracın kime ait kalacağını göstermez. Emek payı için haftalık çalışma, görev ve teslim ölçütleri belirlenebilir. Ayni malın değerini başlangıçta yazmak tasfiyede hesap çıkarmayı kolaylaştırır.

3. Kâr ve zarar paylaşımı

“Ortaklığın gelirinden belgelendirilmiş giderler, vergiler, dış borçlar ve kararlaştırılan karşılıklar düşüldükten sonra oluşan dağıtılabilir kâr, birinci ortağa yüzde [ ], ikinci ortağa yüzde [ ] oranında aittir. Zarar aynı oranlarda paylaşılır. Yalnız emeğini katılım payı olarak koyan ortağın zarara katılmamasına ilişkin düzenleme yapılacaksa kapsamı ayrıca belirtilir.”

Kâr ile kasaya giren parayı karıştırmayın. Müşteriden alınan avans henüz kâr değildir; işin tamamlanması için harcanması gerekebilir. Oranlar, gider kabulü ve dağıtım tarihi sözleşmede olmalıdır. TBK m. 623’teki varsayılan eşit paylaşım kuralının istenmediği açıkça anlaşılmalıdır.

4. Yönetim ve kararlar

Ortaklık sözleşmesinde yönetim ve temsil ayrı maddeler hâlinde düzenlenirse, iç kararla dışarıya karşı imza yetkisi karışmaz.

“Günlük faaliyet [ortak adı] tarafından yürütülür. [Tutar] TL’ye kadar olağan giderleri tek başına onaylayabilir. Borçlanma, kefalet, taşınmaz işlemi, önemli ekipman satışı, çalışan istihdamı ve yeni proje kabulü için bütün ortakların yazılı oybirliği gerekir. Kararlar tarihli tutanakla saklanır.”

Yönetim ile üçüncü kişilere karşı temsil farklıdır. İçeride harcama sınırı koyulması, dışarıda işlemi yapan ortağın yetkisinin nasıl gösterildiği incelenmeden bütün üçüncü kişi taleplerini engellemez. Önemli tasarruf işlemleri için TBK m. 637’deki oybirliği ve yetki belgesi koşulu göz önüne alınmalıdır.

5. Temsil ve imza yetkisi

“Ortaklığı [belirlenen iş ve tutarlar] bakımından [ortak adı] temsil eder. [Tutar] TL’yi aşan sözleşmeler bütün ortakların imzasıyla kurulur. Yetki belgesi üçüncü kişilere sunulacak kapsamı gösterir. Yetki değişikliği yazılı bildirilir.”

Tedarikçiye verilen sipariş, banka kredi işlemi ve taşınmaz devri aynı yetki belgesine dayanmayabilir. Bir ortağın kendi adına yaptığı işlemle bütün ortaklar adına kurduğu işlemin sonucu farklıdır. İmzalanacak ana sözleşmelerin taslakları ortaklar arasında önceden paylaşılmalıdır.

6. Hesap, belge ve denetim

“Bütün tahsilatlar [hesap tanımı] üzerinden izlenir. Ortaklık gideri faturayla veya geçerli gider belgesiyle kaydedilir. Her ayın [günü] itibarıyla gelir, gider, alacak ve borç tablosu ortaklara sunulur. Her ortak belgeleri inceleyebilir; ticari sırların korunmasına ilişkin yükümlülük sürer.”

Şahsi hesap ile iş hesabının karışması adi ortaklık uyuşmazlıklarının başlıca sebebidir. Bir ortağın ödediği tutar katılım payı mı, geri istenecek avans mı, gider karşılığı mı aynı gün kaydedilmelidir. Harcama belgesi yoksa sonradan “ortaklık için kullandım” iddiasının ispatı zorlaşır.

7. Ortakların davranışı ve rekabet

“Ortaklar, ortaklığın amacına zarar verecek işlemler yapmaz; ortaklık müşterisini veya varlığını kendi hesabına yönlendirmez. Projeye ilişkin teklif, fiyat ve müşteri bilgilerini sözleşme süresince ve sona ermeden sonra [makul süre] gizli tutar.”

TBK m. 626, ortakların ortak amacını engelleyici veya zarar verici işleri yapmasını yasaklar. Sözleşme bunun somut görünümünü açıklayabilir. Rekabet ve gizlilik hükümleri faaliyetin kapsamıyla ölçülü kurulmalı, belirsiz süreli ve sınırsız bir yasak yazılmamalıdır.

8. Yeni ortak, pay devri ve ayrılma

“Yeni ortak alınması bütün ortakların yazılı onayına bağlıdır. Bir ortak, ortaklık ilişkisini üçüncü kişiye devretmek isterse teklifi öncelikle diğer ortaklara yazılı sunar. Ayrılma hâlinde hesap tarihi, devam eden işlerin payı ve borçlara ilişkin güvence aşağıdaki tasfiye usulüne göre belirlenir.”

Adi ortaklık payı, anonim şirket pay senedi gibi tek işlemle el değiştirmez. TBK m. 632 ve devamındaki kurallar, ortaklığa yeni kişinin katılımı, çıkma ve çıkarılma durumunu etkiler. Üçüncü kişinin iç ilişkide pay sahibi olmasına ilişkin anlaşma ile ortak sıfatını kazanması farklıdır.

9. Süre, sona erme ve tasfiye

“Ortaklık [başlangıç tarihi] ile [bitiş tarihi veya işin tamamlanması] arasında sürer. Kanuni sona erme sebepleri saklıdır. Sona ermede devam eden sözleşmeler belirlenir, alacaklar tahsil edilir, üçüncü kişi borçları ve ortak avansları ödenir. Kalan değer, sözleşmedeki kâr ve zarar oranlarına göre hesaplanır. Hesaplaşma için ortakların birlikte seçeceği mali uzman rapor düzenler.”

Amaç tamamlandığında, belirlenen süre dolduğunda, ölüm veya diğer kanuni olaylarda ortaklığın devam edip etmeyeceği ayrıca yazılmalıdır. Tasfiyede katılım payı olarak mülkiyeti verilen malın aynen geri dönmeyeceğine ilişkin TBK m. 642 de dikkate alınır. “Ayrılan ortağa koyduğu bütün para aynı gün iade edilir” sözü, borçlar ve devam eden işler görülmeden güvenli değildir.

10. Bildirim ve uyuşmazlık

“Tarafların yukarıda yazılı adresleri bildirim adresidir. Değişiklik yazılı bildirilecektir. Taraflar önce hesap ve belge mutabakatı için [süre] içinde görüşür. Anlaşma olmazsa kanunen görevli ve yetkili mercilere başvurulur. Dava şartı arabuluculuk gereken talepler bakımından ilgili hükümler uygulanır.”

Her uyuşmazlık için peşinen aynı dava şartı veya aynı mahkeme yazılması doğru değildir. Alacak, hesaplaşma, tasfiye ve üçüncü kişiyle işlemden doğan davanın niteliği değişebilir. Uyuşmazlık hükmü, kanuni görev kurallarını bertaraf edecek şekilde kurulmaz.

İmza bölümü: “Taraflar, ekleriyle birlikte [sayfa sayısı] sayfadan oluşan sözleşmeyi [tarih] tarihinde okuyup imzaladı. Ekler: katılım payı listesi, ekipman teslim tutanağı, başlangıç bilançosu, yetki belgesi ve ana iş sözleşmesi.” Her ortağın imzası, adının ve tarihinin altında bulunmalıdır.

Örnek metni imzalamadan önce hangi boşluklar doldurulmalı?

Örnekteki para tutarları, işin kapsamı, kâr ve zarar oranı, imza sınırı, gider onay yöntemi ve sona erme tarihi boş bırakılmamalıdır. Birbirini tutmayan hükümler düzeltilmelidir. Örneğin yönetici ortağa “bütün kararları tek başına alma” yetkisi verilip taşınmaz satışı için oybirliği öngörülüyorsa hangi kuralın uygulanacağı açıklaştırılır.

Ortaklık taşınmaz veya yüksek değerli ekipman kullanacaksa bunların kimin mülkiyetinde kaldığı ek listede gösterilir. Müşteriyle imzalanan ana sözleşmenin tarafı kim olacak, teminat mektubunu kim verecek, hakediş kimin hesabına ödenecek, başlangıçtan belli olmalıdır. İnşaat işlerinde ayıp, gecikme ve alt yüklenici riski de paylaşılmalıdır.

Ortaklardan biri yalnız emek koyuyorsa çalışma yükünün ne olduğu ve projeden erken ayrılması hâlinde hesabın nasıl yapılacağı yazılır. Sabit ücret ödenip ödenmeyeceği, kâr payından bağımsızdır. Emek koyan ortağın her zarardan muaf sayılacağı varsayılmamalı; TBK m. 623’teki özel koşul doğru uygulanmalıdır.

Adi ortaklık sözleşmesi için genel bir noter zorunluluğu bulunduğu söylenemez. Ancak ortaklığın kapsamında taşınmazın ayni devri gibi özel şekle tabi işlem varsa o işlem için ayrı geçerlilik şartları doğar. Yazılı ve imzalı metin, özellikle sermaye katkısı ve yetki ispatı bakımından önemlidir.

Ortakların üçüncü kişilere borcu nasıl doğar?

Bir ortak kendi adıyla tedarikçiden mal aldığında, tedarikçiye karşı kimin borçlu olduğu imzaladığı sözleşmeye göre belirlenir. TBK m. 637, kendi adına ve ortaklık hesabına işlem yapan ortağın üçüncü kişiye karşı bizzat alacaklı ve borçlu olacağını düzenler. Diğer ortaklarla iç hesaplaşması ayrı mesele olur.

Ortaklık veya bütün ortaklar adına temsil yetkisiyle işlem yapılırsa diğer ortaklar da üçüncü kişiye karşı bağlanabilir. TBK m. 638, birlikte veya temsilci aracılığıyla üstlenilen borçlarda aksi kararlaştırılmadıkça müteselsil sorumluluğu öngörür. Alacaklı, kanuni ve sözleşmesel koşullara göre borcun tamamını sorumlu ortaklardan isteyebilir.

Bu nedenle adi ortaklıkta ortakların sorumluluğu yalnız sözleşmenin “iç ilişkide yüzde 50” cümlesiyle açıklanamaz. Dış ilişkide kimin, hangi yetkiyle imza attığı görülür. Banka kredisi veya büyük tedarik sözleşmesinden önce bütün ortaklar borcun olası en yüksek tutarını bilmelidir.

İç ilişkide bir ortağın diğerine rücu edebilmesi, üçüncü kişinin alacağını kendiliğinden azaltmaz. Ortağın ortaklık için yaptığı giderler ve verdiği avanslar TBK m. 627 çerçevesinde ayrıca hesaplaşılır. Ödeme dekontunun açıklaması ve alınan karar bu noktada önem kazanır.

Kâr zarar paylaşımı nasıl ispat edilir?

Sözleşmede oranlar açık değilse kanunun eşit paylaşım kuralı uygulanabilir. Bir ortağın daha çok çalışması veya daha yüksek para koyması tek başına farklı kâr oranını ispatlamaz. Ortaklar aralarında farklı paylaşım kararlaştırmışsa metin, banka hareketleri ve muhasebe kayıtları uyumlu olmalıdır.

Kâr hesabında tahsil edilmiş gelir, tahsil edilecek alacak, devam eden işin maliyeti, vergi, işçilik ve teminat riskleri ayrılır. “Kasada para var, hemen bölüşelim” yaklaşımı ileride tedarikçi veya işçi alacağı çıktığında zarara neden olabilir. Ortaklığa ait gelirin kişisel hesaba yönlendirilmesi de hesap verme uyuşmazlığı yaratır.

Sözleşmede dönemsel hesap günü belirlemek gerekir. Örneğin her üç ayda bir mali rapor hazırlanır, yıllık kesin hesap ortaklarca imzalanır. Bir ortağın rapora itirazı varsa hangi süre içinde hangi belgeye dayanarak itiraz edeceği yazılır. Bu usul, kanuni hakları ortadan kaldırmadan kayıt düzeni sağlar.

Adi ortaklık kâr zarar paylaşımı, yalnız olumlu sonuç için tasarlanmamalıdır. İş zarar ederse kim hangi gideri, hangi oranda karşılayacak; ek para gerekecekse oybirliği mi aranacak, sözleşmede düzenlenmelidir.

Ortak çıkmak isterse ne olur?

Ortaklığın iki kişiden oluşması ile üç veya daha çok kişiden oluşması farklı sonuçlar doğurabilir. Sözleşmede devam hükmü yoksa ölüm, iflas veya belirli diğer olaylar TBK m. 639 uyarınca sona erme sebebidir. En az iki kişinin ortak amaç için birlikte kalması gerektiğinden iki kişilik ilişkide birinin ayrılması ayrıca değerlendirilir.

TBK m. 634, çıkma veya çıkarılma hâlinde ayrılanın payının ve borçlardan kurtarılmasının nasıl ele alınacağını düzenler. Ayrılan kişinin tasfiye payı, ortaklık sıfatının sona erdiği tarihte ortaklık tasfiye edilseydi ne ödeneceği esas alınarak hesaplanır. Tamamlanmamış işlerden doğan kâr veya zarar da ayrı hesaba girer.

Sözleşmede adi ortaklıktan ayrılma bildirimi, hesap tarihi ve devam eden projelerde kimin sorumlu olacağı belirlenmelidir. Ayrılan ortağın üçüncü kişiye karşı önceden doğmuş borçtan nasıl kurtulacağı, yalnız iç anlaşmayla çözülemeyebilir. Gerekirse alacaklının kabulü veya yeterli güvence aranır.

Ortaklık belirsiz süreliyse TBK m. 640’ın altı ay önceden fesih bildirimi ve hesap yılı sonu kuralı dikkate alınır. Haklı sebeple mahkemeden fesih istemi ayrıca mümkündür. Ortaklığa devamın çekilmez hâle geldiği iddiası tarihler ve belgelerle gösterilmelidir.

Sona ermede mal ve borçlar nasıl paylaştırılır?

Adi ortaklık sona erince önce devam eden işler, alacaklar ve borçlar belirlenir. TBK m. 642, mülkiyeti katılım payı olarak verilen eşyanın aynen geri alınmasının kural olmadığını; değerinin tasfiye hesabına girdiğini düzenler. Yalnız kullanımı bırakılan malın durumu farklıdır.

TBK m. 643 uyarınca borçlar ödendikten, ortakların avans ve giderleri ile katılım payları hesaba katıldıktan sonra kalan kazanç paylaşılır. Varlık bunları karşılamıyorsa zarar paylaşımı gündeme gelir. Tasfiyeyi yalnız bankadaki bakiyeyi bölmek olarak görmek yanlış olur.

Ortakların birlikte seçtiği hesap uzmanı, defter, fatura, banka kaydı, müşteri sözleşmesi ve stok listesini inceleyebilir. Taraflar anlaşamazsa dava ve bilirkişi incelemesi gerekebilir. Tasfiye tarihinin belirlenmesi, tamamlanmamış işlerin değerini doğrudan etkiler.

Vergi ve SGK kapanış bildirimleriyle müşterilere verilen garanti yükümlülükleri de değerlendirilmelidir. Adi ortaklığın sona ermesi, ortakların üçüncü kişilere karşı bütün yükümlülüklerinin aynı gün silinmesi demek değildir.

Vergi ve SGK kayıtları sözleşmede neden yer almalı?

Adi ortaklığın ayrı tüzel kişiliği olmasa da KDV yönünden mükellefiyet ve stopaj sorumluluğu doğabilir. Ortakların kendi gelir veya kurumlar vergisi sonuçları ayrıca ele alınır. Adi ortaklık vergi kaydı açılacaksa faaliyetin niteliği, fatura düzeni ve ortakların payları mali müşavirle kararlaştırılmalıdır.

Çalışan istihdam ediliyorsa SGK işyeri kaydı ve bildirimler gerekir. SGK, adi şirkete yeni ortak alınması durumunda işyeri bildirgesi için süreye ilişkin açıklama yayımlamıştır. Sözleşmede bordro, prim ve iş güvenliği işlemlerini kimin takip edeceği belirtilmelidir; bu iç görev dağılımı kurumlara karşı kanuni sorumluluğu otomatik kaldırmaz.

İşin niteliği ruhsat, meslek izni veya özel kayıt gerektiriyorsa ortaklık metni tek başına yeterli değildir. Örneğin belirli kamu işlerinde ihale dokümanı ve iş ortaklığı hükümleri ayrıca uygulanır. Her “iş ortaklığı” ifadesinin TBK’daki adi ortaklıkla tamamen aynı düzeni taşıdığı varsayılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Adi ortaklık sözleşmesi noter onaylı olmak zorunda mı?

Genel bir noter şartı yoktur. Ancak ortaklık kapsamında yapılacak bazı devir ve işlemler özel şekle tabi olabilir. Yazılı, tarihli ve imzalı metin katkı, yetki ve paylaşımın ispatı bakımından önemlidir.

İki ortak kârı farklı, zararı eşit paylaşabilir mi?

TBK m. 623’ün paylaşım düzeni ve yalnız emeğini koyan ortağa ilişkin özel kuralı dikkate alınmalıdır. Yazılan oranların birbiriyle tutarlı ve hukuka uygun olması gerekir. Şablondaki tek cümleyle istenen bütün sonuçlar sağlanmayabilir.

Ortaklık adına alınan kredi kimin borcu olur?

İmzalayan ve temsil edilen kişiler, yetki belgeleri ve kredi sözleşmesi incelenir. TBK m. 637 ve 638 dış ilişkiyi düzenler. İçerideki pay oranı bankaya karşı otomatik sınır oluşturmaz.

Ortaklardan biri ölürse ortaklık sürer mi?

Sözleşmede mirasçılarla devam hükmü yoksa ölüm TBK m. 639 kapsamında sona erme sebebi olabilir. Devam hükmünün uygulanması ve mirasçıların durumu sözleşme ile somut olaya göre değerlendirilir.

Ortaklık zararda olsa ayrılan kişi para alır mı?

Ayrılma tarihindeki malvarlığı, borçlar, avanslar, katılım payı ve devam eden işler hesaplanır. Kimi olayda tasfiye payı doğar; kimi olayda ayrılan ortağın zarara katılması gerekir.

Sonuç

Adi ortaklık sözleşmesinde asıl mesele başlığa “sözleşme” yazmak değil, ortakların hangi işi hangi kaynakla ve kimin yetkisiyle yürüteceğini belirlemektir. Katılım payı, kâr ve zarar, banka işlemleri, üçüncü kişilere karşı temsil, yeni ortak, ayrılma ve tasfiye maddeleri birlikte çalışmalıdır.

Kaynaklar

• T.C. Adalet Bakanlığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 620–645.
• Gelir İdaresi Başkanlığı, adi ortaklığın vergi statüsüne ilişkin açıklama.
• Sosyal Güvenlik Kurumu, işverenin yükümlülükleri ve yeni ortak bildirimi.
• ADİ ORTAKLIK SÖZLEŞMESİ örneği

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Sözleşme, tapu kaydı, proje teminatı, ödeme belgeleri, arsa sahibiyle yapılan sözleşme ve iflas veya konkordato vb yasal dökümanlar ,kararlar görülmeden somut uyuşmazlık hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.