Anlaşmalı Boşanma Reddedilirse Ne Olur? Hâkim Protokolü Onaylamazsa

Anlaşmalı boşanma reddedilirse ne yapılacağı, mahkemenin gerçekten davayı bitiren bir ret kararı verip vermediğine bağlıdır. Hâkimin protokolde düzeltme istemesi, eşlerden birinin anlaşmayı kabul etmemesi ve dosyanın işlemden kaldırılması aynı sonuç değildir. Önce duruşma tutanağı, varsa gerekçeli karar ve tebligat incelenmelidir. Dava sürüyorsa uygun bir düzenleme sunulması veya çekişmeli yargılamanın gerektirdiği olay ve delillerin hazırlanması gündeme gelebilir. Nihai ret kararında ise istinaf süresi ve kararın gerekçesi önem taşır. Her durumda yeniden dava açmak için bir yıl beklemek gerekmez; bir yıllık özel düzenlemenin koşulları ayrıca değerlendirilir. İmzalı protokol, tek başına boşanmayı gerçekleştirmez ve mahkemenin taraflarla çocukların menfaatlerini denetleme görevini kaldırmaz.

İlk iş: Duruşmada hangi karar verildiğini belirleyin

“Hâkim boşanmayı kabul etmedi” anlatımı, dosyanın durumunu göstermeye yetmez. Tutanakta yalnız bir maddenin açıklanması istenmiş ve yeni duruşma günü verilmiş olabilir. Mahkeme anlaşmanın oluşmadığını belirleyerek yargılamaya devam ediyor olabilir. Bunlardan farklı olarak davayı sona erdiren nihai karar da verilmiş olabilir. İlk hazırlık, duyulan sözlerden hareket etmek yerine yazılı işlemi okumaktır.

Ara karar, devam eden yargılamada bir işlemi veya eksikliğin giderilmesini düzenler. Nihai karar ise mahkemenin önündeki davayı sonuçlandırır. İstinafa elverişli kararlar HMK m.341’de düzenlenir; protokol hakkında yapılan her değerlendirme bağımsız bir istinaf başvurusu konusu değildir. Bu ayrım, hangi belgeyi ve hangi süreyi takip edeceğinizi belirler. Dayanak: HMK m.341 ve 345.

Tutanakta verilen süre, yapılması istenen işlem ve sonraki duruşma tarihi ayrı ayrı kaydedilmelidir. Gerekçeli karar varsa sonundaki hüküm bölümüne de bakılmalıdır. “Davanın reddi”, “dosyanın işlemden kaldırılması” ve “davanın açılmamış sayılması” ifadelerini birbirinin yerine kullanmak, yanlış başvuru yapılmasına neden olabilir. Genel koşullar için anlaşmalı boşanma rehberi başlangıç çerçevesini açıklar.

Hâkim protokolü neden onaylamayabilir?

TMK m.166/3, evliliğin en az bir yıl sürmesini, birlikte başvuruyu veya diğer eşin davayı kabul etmesini, tarafların bizzat dinlenmesini ve serbest iradeyle açıklama yaptıklarının anlaşılmasını arar. Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki düzenleme de uygun bulunmalıdır. Bu nedenle yalnız iki imzanın bulunması, anlaşmalı boşanma kararı verilmesini zorunlu kılmaz.

Sorun bazen metnin belirsizliğidir. Ödemenin kime yapılacağı, hangi tarihte başlayacağı veya çocukla görüşmenin hangi gün ve saatlerde gerçekleşeceği anlaşılamıyor olabilir. Bazen metin açık olmakla birlikte taraflardan biri duruşmada farklı bir şart ileri sürer. Bazen de baskı altında imza atıldığı açıklanır. Belirsizlik, anlaşmazlık ve serbest irade sorunu farklı hazırlık gerektirir. Dayanak: TMK m.166/3 ve 184/5.

Sorunlu maddeyi belirlerken yalnız başlığını değil, uygulamadaki karşılığını yazın. Örneğin “çocuk giderleri ortak karşılanacak” denilmişse hangi giderlerin, nasıl belgelendirilerek, hangi oranda karşılanacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. Eğitim ve sağlık belgeleri bu tartışmayı somutlaştırabilir. Hâkim denetimini geçmek için gerçekte kabul edilmeyen bir taahhüdün kabul edildiği söylenmemelidir; sonradan yerine getirilmeyen yükümlülük ayrı uyuşmazlık yaratabilir.

Tek seferlik ödeme teklifi içeren maddelerde toptan nafakanın kapsamı ve belge kontrolü yazısını da inceleyebilirsiniz.

Bir yıllık evlilik şartı kaldırıldı mı?

23 Ekim 2026 itibarıyla TMK m.166/3’teki en az bir yıllık evlilik şartı yürürlüktedir. AYM, 30 Mayıs 2024 tarihli E.2023/109, K.2024/113 kararıyla bu fıkradaki bir yıl ibaresine yönelik iptal istemini reddetmiştir. Karşıoy görüşleri, çoğunluğun verdiği ret kararının yerine geçen bir iptal sonucu değildir. Resmî norm denetimi kararı.

Evlilik tarihini gösteren nüfus kaydıyla dava ve duruşma tarihleri birlikte incelenmelidir. Evlilik bir yıldan kısa diye bütün boşanma yollarının kapalı olduğu söylenemez. Somut olayın desteklediği başka bir boşanma sebebi değerlendirilir; anlaşmalı yolun koşulunu aşmak için gerçeğe aykırı olay veya tanık anlatımı oluşturulamaz.

Hâkimin istediği değişiklik nasıl hazırlanır?

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatleri için anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Anlaşmalı boşanmanın bu düzenlemeyle sonuçlanabilmesi, değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesine bağlıdır. Eşlerden birinin kabul etmediği yeni şart, diğer eşin onayıyla iki tarafın anlaşması haline gelmez. Dayanak: TMK m.166/3.

Dosya devam ediyorsa güncel metinde hangi maddenin değiştiğini açıkça gösterin. Eski ve yeni protokolün tarihleri, değişen ödeme veya görüşme düzeni ve diğer maddelerin durumu anlaşılır olmalıdır. Birbiriyle çelişen üç farklı nüshanın dosyada kalması, gerçekte hangi anlaşmanın kabul edildiğini tartışmalı hale getirebilir. Mahkemenin istediği açıklamayla ilgisiz yeni feragat cümleleri eklemekten kaçının.

Çocuğun okul saatleriyle çakışan görüşme düzeni için okul takvimi ve yolculuk süresi önemlidir. Sağlık ihtiyacı varsa ilgili rapor hazırlanır. Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğü de ebeveynlerin ödeme güçleriyle birlikte değerlendirilir. Tarafların anlaşmış olması çocuğun yararı denetimini kaldırmaz. Dayanak: TMK m.182 ve 4787 sayılı Kanun m.5; uzman incelemesinin dayanağı.

Malvarlığı maddeleri varsa ilgili malın kaydı ve mevcut borç belgeleri de karşılaştırılmalıdır. Kredi ödeme planının protokoldeki takvimle uyuşmaması, düzenlemenin uygulanmasını güçleştirebilir. Bu tür maddeleri hazırlarken boşanmada kredi ve kredi kartı borçları hakkındaki açıklamalar yardımcı olabilir. Buradaki düzeltme aşaması, kesinleşmiş kararı sonradan değiştirme başvurusundan farklıdır.

Anlaşmalı boşanmanın çekişmeliye dönüşmesi neyi değiştirir?

Anlaşmanın sağlanamaması halinde boşanma talebini sürdüren kişi, dosyanın usul durumuna göre çekişmeli yargılamanın gereklerini yerine getirmelidir. Mahkemenin vereceği işlemler, mevcut dilekçeler ve ileri sürülen talepler görülmeden “hiçbir şey yapmanıza gerek yok” denilemez. Sadece protokolü sunmak için hazırlanmış kısa dilekçe, uyuşmazlık çıkınca hangi olayların ispatlanacağını yeterince açıklamıyor olabilir.

Boşanmayı gerektirdiği ileri sürülen olayları tarih, davranış ve sonuç bağlantısıyla yazın. Her olayın karşısına ilgili belge veya doğrudan bilgisi bulunan tanığı koyun. “Evliliğimiz yürümüyor” ifadesi yerine, ileri sürülen hukuki sebebi destekleyen somut olay açıklanmalıdır. HMK m.119 ve 194 bu somutlaştırma bakımından önem taşır. Dayanak: HMK m.119, 189, 190 ve 194.

Çekişmeli boşanmada tarafların aynı açıklamayı yapması, her olgunun ayrıca incelenmesine gerek kalmadığı anlamına gelmez. TMK m.184’te hâkimin kanaati, delilleri değerlendirmesi ve taraf ikrarının bağlayıcılığına ilişkin özel kurallar bulunur. TMK m.166/3’teki anlaşmalı yolun koşullarıyla bu kuralların ilişkisi gözetilmelidir. Belge toplarken diğer eşin özel hesabına izinsiz erişilmemeli; hukuka aykırı deliller ispatta dikkate alınmaz.

Dilekçe ve delil için yeni süre kendiliğinden başlar mı?

Her dosyada anlaşma bozulduğu gün başlayan yeni bir iki haftalık süre varmış gibi hareket edilmemelidir. HMK m.127’deki genel cevap süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Koşulları varsa bu süre içinde istenen ek süre bir defaya mahsus, cevap süresinin bitiminden başlayacak şekilde ve bir ayı geçmemek üzere verilebilir. Mahkemenin somut dosyadaki ara kararı ayrıca okunmalıdır.

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi sınırlanır; ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır. Bu nedenle çekişmeli devam hazırlığında talepleri ve delilleri son duruşmaya bırakmak doğru değildir. Dayanak: HMK m.127 ve 141. Hazırlığın genel kapsamı boşanma davasına başlarken yapılacaklar yazısında ele alınmıştır.

Duruşmaya katılmama her zaman davanın reddi midir?

Anlaşmalı boşanmada tarafların bizzat dinlenmesi koşuluyla, davanın duruşmada takip edilmesine ilişkin usul kuralları ayrı değerlendirilir. Yalnız avukatın hazır bulunması, eşin serbest iradesinin bizzat dinlenerek denetlenmesi şartını ortadan kaldırmaz. Ancak eşlerden birinin gelmemesi, her durumda aynı gün nihai ret kararı verileceği anlamına da gelmez.

Usulüne uygun davet edilen tarafların ikisi de gelmez veya davayı takip etmeyeceklerini bildirirse HMK m.150 kapsamında dosyanın işlemden kaldırılması gündeme gelir. Taraflardan biri gelirse onun talebine göre yoklukta devam veya işlemden kaldırma değerlendirilir. Anlaşmalı boşanma şartlarının oluşup oluşmadığı ise ayrıca incelenir. Mazeret varsa zamanında ve belgeyle bildirilmelidir; dilekçe sunulması mazeretin mutlaka kabul edildiğini göstermez.

İşlemden kaldırılan dava, kaldırma tarihinden başlayarak üç ay içinde yenilenebilir. Bir aydan sonra yenileme istenirse yeniden harç alınır. Üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır; tekrar takipsiz bırakmaya ilişkin sınırlama da vardır. Sürenin başlangıcını yeni bir tebligatı bekleyerek değiştirmeyin. Dayanak: HMK m.150.

Nihai ret kararına karşı hangi yol izlenir?

Anlaşmalı boşanma ret kararına itiraz denildiğinde, davayı sona erdiren ilk derece kararına karşı esas olarak istinaf yolu değerlendirilir. Genel başvuru süresi kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. Duruşmanın yapıldığı günü, gerekçeli kararın yazıldığı günü ve tebliğ gününü aynı tarih saymayın. Dayanak: HMK m.341 ve 345.

Başvuruda ret gerekçesinin hangi nedenle hatalı bulunduğu somutlaştırılmalıdır. Evlilik süresi yanlış hesaplanmışsa nüfus kaydı, kabul beyanı yanlış değerlendirilmişse tutanak, eksik görülen düzenleme bakımından protokolün ilgili maddesi önem taşır. Sadece “boşanmak istiyorum” demek, kararın hangi yönünün incelenmesinin istendiğini yeterince açıklamayabilir.

Yeni protokol üzerinde görüşüyor olmak kanun yolu süresini takip etmeme gerekçesi yapılmamalıdır. Nihai karar verildikten sonra mahkemenin bir ek metinle hükmü serbestçe değiştireceği varsayılamaz. Dosyanın aşamasına uygun başvuru seçilmelidir. Kesinleşmiş kararın ardından koşullar değişmişse boşanma protokolünün sonradan değiştirilmesi farklı bir inceleme konusudur.

Ret sonrası yeniden dava için mutlaka bir yıl beklenir mi?

Hayır. TMK m.166/4’teki düzenleme bütün yeni boşanma davaları için genel bir yasak getirmez. Bu özel sebepte önceki boşanma davasının reddi ve ret kararının kesinleşmesi, kesinleşmeden itibaren bir yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamaması birlikte değerlendirilir. Sadece duruşmanın ertelenmesi veya protokolde düzeltme istenmesi bu koşulları oluşturmaz.

Güncel bir yıllık düzenleme, 7532 sayılı Kanun m.13 ile 27 Kasım 2024’te yürürlüğe girmiştir. Eski üç yıllık düzenlemeyi iptal eden AYM’nin E.2023/116, K.2024/56 kararıyla, yeni bir yıl ibaresine ilişkin E.2025/203, K.2026/39 ret kararı birbirinden ayrılmalıdır. İkinci karar 12 Şubat 2026 tarihlidir. Güncel hüküm ve yürürlük cetveli, eski hükmün iptali, yeni ibare yönünden ret.

Eşler sonradan gerçek bir uzlaşmaya varırsa anlaşmalı yolun şartları yeniden incelenebilir. Yeni olaylara dayanan başka bir boşanma sebebi de ayrı değerlendirilir. Bununla birlikte kesinleşmiş esasa ilişkin ret kararından sonra aynı taraflar arasında aynı dava sebebi ve aynı talebin tekrarı kesin hüküm sorununa yol açabilir. HMK m.303 uyarınca önceki hükmün kapsamı görülmelidir. Dosyanın kapanma biçimi bilinmeden her olay için aynı yeniden dava önerisi verilemez.

Anlaşmadan vazgeçmek, davadan feragat etmekle aynı mı?

Bir protokol maddesini kabul etmemek, boşanma talebinden tamamen vazgeçmek ve davayı geri almak farklı irade açıklamalarıdır. HMK m.307’de feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir; m.311 uyarınca kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Geri alma ise m.123 gereğince davalının açık rızasını gerektirir ve davanın açılmamış sayılmasıyla sonuçlanır.

Bu nedenle “anlaşmadan vazgeçtim” denilmek istenirken “bütün davadan ve haklarımdan feragat ediyorum” şeklinde geniş bir metin kullanılmamalıdır. Hangi talebin sürdüğü, hangi protokol maddesinin kabul edilmediği açıkça belirtilmelidir. Kanun yolundan feragat de ayrı bir işlemdir; ilamın tebliğinden önce istinaf hakkından feragat edilemez. Dayanak: HMK m.123, 307, 309, 311 ve 349.

Başvuru ve süre tablosu

Bu süreler aynı hukuki nitelikte değildir. Son satır, diğer boşanma sebepleriyle dava açılmasını genel olarak bir yıl erteleyen bir kural sayılmaz. Mahkemenin verdiği kesin süreler de bu tablodan bağımsız olarak ayrıca takip edilmelidir.

Dava sürerken çocuk ve geçim düzeni nasıl korunur?

Anlaşma sağlanamaması, dava devam ederken geçim ve bakım ihtiyacını ortadan kaldırmaz. TMK m.169, barınma, geçim, malların yönetimi ve çocukların bakım ve korunması için gerekli geçici önlemleri düzenler. Talepte günlük ihtiyacın ne olduğu ve neden beklenemediği açıklanmalıdır. Kira, gelir, okul ve sağlık belgeleri önlemin kapsamını belirlemeye yardımcı olur.

Mevcut tedbir kararı varsa hangi tarihe ve koşula kadar uygulandığı dosyadan kontrol edilmelidir. Nihai ret veya dosyanın başka biçimde kapanmasının tedbire etkisi ayrıca değerlendirilir. “Anlaşamadık” düşüncesiyle yürürlükteki ödeme veya görüşme düzeni tek taraflı bırakılmamalıdır. Onaylanmış ve uygulanabilir bir hükme uyulmaması sorunu ise boşanma protokolünün icrası kapsamında ele alınır.

Boşanma davasında aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde belirlenen asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer üzerinden değerlendirilir. Görev: 4787 m.2 ve 4; yetki ve tedbir: TMK m.168 ve 169.

Dosya için uygulanabilir hazırlık sırası

Önce tek sayfalık bir dosya özeti oluşturun. Mahkeme ve esas numarası, son duruşma tarihi, tutanaktaki işlem, verilen süre ve sonraki duruşma günü bu özette bulunsun. Nihai karar varsa tebliğe ilişkin kayıt ayrı satırda gösterilsin. Böylece protokol görüşmeleriyle kanun yolu takibi birbirine karışmaz. Belgenin alındığı tarihi, belgede belirtilen hukuki başlangıç tarihinin yerine yazmayın.

İkinci adımda uyuşmazlığı maddeler halinde ayırın. Boşanma iradesi devam ediyor fakat yalnız ödeme günü mü tartışılıyor, yoksa eşlerden biri boşanmayı da mı istemiyor? Çocuk düzenlemesinde sorun saat, ulaşım veya bakım ihtiyacı mı? Her başlığın yanına mevcut öneriyi, karşı tarafın açıklamasını ve eksik belgeyi yazın. Bu çalışma karşı tarafın kabulü anlamına gelmez; hangi noktada uzlaşma bulunduğunu ve hangi noktada yargısal değerlendirme gerektiğini görünür kılar.

Son olarak dosyanın aşamasına uygun işlemi belirleyin. Devam eden yargılamada mahkemenin istediği açıklamayı hazırlamak, işlemden kaldırılan dosyada yenilemeyi değerlendirmek ve nihai karara karşı istinaf hazırlamak farklı işlerdir. Aynı dilekçeye birbirini dışlayan talepler eklemek yerine, tutanak ve kararın gerçekten gerektirdiği talep kurulmalıdır. Teslim edilen dilekçenin kayıt örneğini saklayın; belgenin mahkemeye sunulmuş olması, talebin kabul edildiğini göstermez.

Hazırlanacak belgeler ve sık yapılan hatalar

• Duruşma tutanağı: Verilen kararın türünü, kabul beyanlarını ve yapılacak işlemleri gösterir.
• Gerekçeli karar: Nihai ret sebebini ve hükmün kapsamını ortaya koyar.
• Tebligat ve kesinleşme kaydı: İstinaf süresiyle ret sonrası özel süreyi ayırır.
• Bütün protokol nüshaları: Son kabul edilen metni ve değişen maddeleri belirler.
• Nüfus kaydı: Resmî evlilik tarihini ve çocuk bilgilerini doğrular.
• Gelir, gider, okul ve sağlık kayıtları: Mali düzenleme ve çocuk yararı değerlendirmesini somutlaştırır.
• Olay ve delil çizelgesi: Çekişmeli devamda hangi iddianın hangi belge veya tanıkla destekleneceğini gösterir.

En sık hata, tutanağı almadan yeni dava açmak veya dosyanın kendiliğinden devam edeceğini düşünmektir. Bir diğer hata, yeni protokol görüşmeleri sürüyor diye tebligatı bekletmektir. Hazırlık sırasında mevcut dosya numarasını her belgeye doğru yazın; başka yerde bulunan kaydın kurumunu ve bulunmasını sağlayacak bilgileri belirtin. Eksik belgenin mahkemece istenmesiyle, dayanılacak olayın hiç açıklanmaması aynı durum değildir.

İki varsayımsal örnek

Örnek 1: Çocuğun okuluyla çakışan görüşme saatleri

Eşlerin protokolünde hafta içi öğlen görüşmesi yazılı olduğunu, çocuğun o saatte okulda bulunduğunu varsayalım. Hâkim yeni bir düzenleme ister ve duruşmayı erteler. Burada yalnız protokolün bu haliyle uygun bulunmaması, davanın nihai olarak reddedildiği anlamına gelmez. Okul takvimi, yolculuk süresi ve ebeveynlerin uygun saatleriyle uygulanabilir öneri hazırlanır. Sonucu değiştiren olgu, iki tarafın yeni düzenlemeyi kabul edip etmemesidir; kabul yoksa anlaşmalı koşulların oluştuğu varsayılamaz.

Örnek 2: Nihai ret ile işlemden kaldırmayı karıştırmak

Tarafların duruşmaya gelmediğini ve dosyanın işlemden kaldırıldığını varsayalım. Eşlerden biri bunu “boşanma reddedildi” diye anlayıp bir yıl beklemeye karar versin. Oysa tutanak, HMK m.150 kapsamındaki yenileme süresinin değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. Üç aylık süre işlemden kaldırma tarihinden başlar. Gerçekten nihai ret kararı verilmiş olsaydı gerekçeli karar, tebliğ ve istinaf yolu incelenecekti. Bu örnekte doğru işlemi belirleyen belge duruşma tutanağıdır.

Sıkça sorulan sorular

Hâkim protokolün yalnız bir maddesini uygun bulmazsa bütün metni yeniden mi yazmalıyız?

Önce hangi maddenin ve neden sorunlu bulunduğu anlaşılmalıdır. Yeni metin hazırlanıyorsa değişen bölümle devam eden hükümler açıkça gösterilmeli, iki tarafın kabulü ve mahkeme denetimi sağlanmalıdır.

Avukatım duruşmadaysa benim gelmemem sorun oluşturmaz mı?

Vekille temsil, anlaşmalı boşanmadaki bizzat dinleme şartını kaldırmaz. Katılım veya mazeret sorunu önceden dosyaya bildirilerek mahkemenin işlemi takip edilmelidir.

Eşim imzasını kabul ediyor ama nafaka tutarını artık istemiyorsa boşanma gerçekleşir mi?

İmzanın kabul edilmesiyle güncel uzlaşmanın bulunması farklıdır. Mali sonuçlarda anlaşma kalmamışsa önce uyuşmazlığın kapsamı belirlenir; yalnız önceki imzaya dayanılarak anlaşmalı koşulların tamamlandığı söylenemez.

Protokolü noterde imzalamak hâkimin onayının yerine geçer mi?

Hayır. Noter işlemi, TMK m.166/3 kapsamındaki tarafları dinleme ve uygunluk denetiminin yerine geçmez. Boşanmanın yan sonuçlarına ilişkin anlaşmalar bakımından m.184/5 de dikkate alınır.

Ret kararını duruşmada duydum, istinaf süresi o gün mü başlar?

HMK m.345’teki genel süre, ilamın usulüne uygun tebliğiyle başlar. Bununla birlikte tebligatın gerçekleşip gerçekleşmediği dosyadan kontrol edilmeli; duyulan tarihle yetinilmemelidir.

Yeni bir protokol görüşürken istinaf süresini durdurabilir miyim?

Tarafların görüşmeleri, tek başına kanuni süreyi durduran bir işlem değildir. Nihai karar varsa süre içinde hangi başvurunun gerekli olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Anlaşmalı boşanma sonuçlanmadı diye nafaka ve çocuk tedbirleri istenemez mi?

Devam eden boşanma davasında TMK m.169 kapsamındaki ihtiyaçlar değerlendirilir. Mevcut kararların kapsamı ve davanın gerçekten devam edip etmediği dosyadan belirlenmelidir.

Her ret kararından sonra aynı dilekçeyle yeniden dava açabilir miyim?

Önce ret gerekçesi, kesinleşme ve önceki davanın kapsamı incelenir. Aynı taraf, dava sebebi ve talebe ilişkin kesin hüküm engeli ile yeni olay veya yeni hukuki durum birbirinden ayrılmalıdır.

Bir yıl ayrı yaşamak kendiliğinden boşanmış olmamızı sağlar mı?

Hayır. TMK m.166/4’te önceki kesinleşmiş ret kararı ve diğer koşullar aranır; ayrıca eşlerden birinin istemi ve mahkeme kararı gerekir. Sırf ayrı adreslerde yaşamak evlilik kaydını sona erdirmez.

Protokolü kabul etmediğimi söylerken bütün haklarımdan vazgeçmiş olur muyum?

Her kabul etmeme açıklaması davadan feragat değildir. Ancak kullanılan ifadeler talep ve hakları etkileyebilir; hangi maddeye karşı çıkıldığı ve hangi taleplerin sürdürüldüğü açıkça yazılmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Somut işlem, protokolün bütün nüshaları, duruşma tutanağı, gerekçeli karar, tebligatlar ve dosyanın aşaması birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.