Avukat İltan Ekmekçioğlu, Uygulamada Sık Karşılaşılan Suçlar ve Yargılaması kitabı

CMK 235 mağdur ve şikâyetçinin davete uymaması hâlinde tebligatın hangi adrese yapılacağını ve yeniden çağrı çıkarılmasının gerekip gerekmediğini düzenler. Kişinin dilekçesinde veya tutanağa geçirilmiş beyanında bildirdiği adres, tebligata esas alınır.

Bu nedenle adresin doğru, eksiksiz ve güncel bildirilmesi önemlidir. Adres değişikliğinin dosyaya iletilmemesi, duruşma veya başka bir işlemden haberdar olunamamasına yol açabilir.

CMK 235 Güncel Madde Metni

Mağdur ile şikâyetçinin davete uymamaları

Madde 235 – (1) Mağdur, şikâyetçi veya vekilinin, dilekçelerinde veya tutanağa geçirilmiş olan beyanlarında belirttikleri adresleri tebligata esas alınır.

(2) Bu adrese çıkartılan çağrıya rağmen gelmeyen kimseye yeniden tebligatta bulunulmaz.

(3) Belirtilen adresin yanlışlığı, eksikliği veya adres değişikliğinin bildirilmemesi nedeniyle tebligat yapılamaması hâllerinde adresin araştırılması gerekmez.

(4) Bu kimselerin beyanının alınması zorunlu görüldüğü hâllerde üçüncü fıkra uygulanmaz.

Madde metni 6 Eylül 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı güncel mevzuat metni üzerinden kontrol edilmiştir.

Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı

Ceza muhakemesinde bildirimlerin yapılabilmesi için dosyada güvenilir bir adres bulunmalıdır. CMK 235, mağdurun, şikâyetçinin veya vekilinin kendisinin bildirdiği adresi esas alarak yargılamanın gereksiz adres araştırmaları nedeniyle uzamasını önlemeyi amaçlayan bir usul kuralıdır.

Düzenleme, mağdur veya şikâyetçinin haklarını ortadan kaldırmaz. Ancak bu hakların kullanılabilmesi için iletişim ve adres bilgilerinin güncel tutulması kişiye düşen önemli bir sorumluluktur.

Hangi Adres Tebligata Esas Alınır?

Mağdurun, şikâyetçinin veya vekilinin dilekçesinde yazdığı ya da sözlü beyan sırasında tutanağa geçirttiği adres esas alınır. Dosyada birden fazla adres varsa son bildirilen güncel adresin açık biçimde belirtilmesi gerekir.

Adres; il, ilçe, mahalle, cadde veya sokak, bina ve daire bilgilerini tereddüde yer bırakmayacak şekilde içermelidir. Vekil aracılığıyla takip edilen dosyada vekilin bildirdiği tebligat bilgileri de önem taşır.

Çağrıya Gidilmezse Yeniden Tebligat Yapılır mı?

Kanuna göre bildirilen adrese çağrı çıkarılmış olmasına rağmen kişi gelmezse yeniden tebligat yapılmaz. Bu kural, aynı çağrının tekrar tekrar gönderilerek yargılamanın gecikmesini önlemeye yöneliktir.

Çağrının hangi makam tarafından ve ne şekilde yapılacağı hakkında CMK 233 mağdur ve şikâyetçinin çağrılması yazısındaki açıklamalar da dikkate alınmalıdır.

Yanlış veya Eksik Adres Bildirilirse Ne Olur?

Kişinin bildirdiği adres yanlış veya eksik olduğu için tebligat yapılamazsa makamın yeni adres araştırması yapması gerekmez. Aynı sonuç, adres değiştiği hâlde bu değişikliğin dosyaya bildirilmemesi durumunda da geçerlidir.

Bu hüküm, adres bildirimindeki eksikliğin sonuçlarını mağdur veya şikâyetçi bakımından önemli hâle getirir. Dosyada işlem yapılmasını bekleyen kişi, adres değişikliğini yalnız başka bir kuruma bildirmekle yetinmemeli; ilgili savcılık veya mahkeme dosyasına da açıkça iletmelidir.

Adres Değişikliği Nasıl Bildirilmelidir?

Yeni adres, dosya numarası ve ilgili makam belirtilerek yazılı bir dilekçeyle bildirilebilir. Dilekçenin teslim kaydı veya elektronik başvurunun gönderim belgesi saklanmalıdır.

Bildirimde eski ve yeni adresin birlikte gösterilmesi, hangi tarihten itibaren yeni adresin kullanılacağının belirtilmesi ve varsa vekile de bilgi verilmesi uygulamadaki karışıklıkları azaltır.

Beyanın Alınması Zorunluysa Adres Araştırılır mı?

Mağdurun, şikâyetçinin veya vekilin beyanının alınması zorunlu görülürse yanlış, eksik veya güncellenmemiş adres nedeniyle araştırma yapılmamasına ilişkin üçüncü fıkra uygulanmaz.

Başka bir ifadeyle beyanın dosyanın aydınlatılması için zorunlu olduğuna karar verilirse kişinin bulunmasına yönelik adres araştırması yapılabilir. Beyanın zorunlu olup olmadığına soruşturma veya kovuşturmayı yürüten makam karar verir.

Davete Uymamak Hak Kaybına Yol Açar mı?

Sonuç, yapılacak işlemin niteliğine ve kişinin davaya katılma durumuna göre değişir. Yeniden tebligat yapılmaması, duruşmanın kişinin yokluğunda devam etmesi veya belirli bir talebin zamanında ileri sürülememesi gibi usulî sonuçlar doğurabilir.

Mağdur ve şikâyetçinin delil isteme, belge alma, kamu davasına katılma ve kanun yoluna başvurma imkânları CMK 234 mağdur ve şikâyetçinin hakları kapsamında açıklanmıştır. Bu hakların süresinde kullanılması için tebligatların takip edilmesi gerekir.

Zorla Getirme Kararı Verilebilir mi?

CMK 233, çağrı ve zorla getirme bakımından tanıklara ilişkin hükümlere gönderme yapar. Usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeyen mağdur veya şikâyetçi hakkında, beyanın alınması gerekli görülür ve kanuni koşullar oluşursa zorla getirme gündeme gelebilir.

Zorla getirmenin mahkûmiyet veya tutuklama olmadığı; belirli bir işlem için kişinin yetkili makam önünde hazır edilmesini sağladığı unutulmamalıdır.

Vekil Bulunması Tebligatı Nasıl Etkiler?

Maddede mağdur veya şikâyetçinin yanı sıra vekilin dilekçesinde ya da tutanağa geçmiş beyanında belirttiği adres de tebligata esas adresler arasında sayılmıştır.

Vekil bulunması, kişinin adres bilgilerini güncel tutma ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmaz. Tebligatın kime ve hangi adrese çıkarıldığı, dosyanın aşaması ve bildirimin niteliği birlikte incelenmelidir.

Uygulamada Yapılması Gerekenler

  • Dilekçelerde tam ve güncel adres kullanın.
  • Dosya numarasını ve ilgili savcılık veya mahkemeyi kaydedin.
  • Adres değişikliğini gecikmeden dosyaya yazılı olarak bildirin.
  • Bildirim dilekçesinin teslim veya gönderim kaydını saklayın.
  • Çağrı belgesindeki tarih, saat ve yeri kontrol edin.
  • Katılamayacaksanız mazeretinizi mümkünse belgesiyle hemen iletin.

Sık Sorulan Sorular

Mağdura tebligat hangi adrese yapılır?

Mağdurun, şikâyetçinin veya vekilinin dilekçesinde ya da tutanağa geçirilmiş beyanında belirttiği adres esas alınır.

Çağrıya gitmeyen mağdura tekrar tebligat gönderilir mi?

Bildirilen adrese çıkarılan çağrıya rağmen gelmeyen kişiye aynı işlem için yeniden tebligat yapılmaz.

Adres yanlış yazılmışsa mahkeme yeni adresi araştırır mı?

Kural olarak yanlışlık, eksiklik veya adres değişikliğinin bildirilmemesi nedeniyle tebligat yapılamazsa adresin araştırılması gerekmez.

Mağdurun beyanı zorunluysa yine de adres araştırılmaz mı?

Hayır. Beyanın alınması zorunlu görülürse adres araştırılmamasına ilişkin kural uygulanmaz.

Adres değişikliğini nereye bildirmek gerekir?

Yeni adres, dosya numarası belirtilerek soruşturmayı yürüten savcılığa veya davaya bakan mahkemeye bildirilmelidir.

Davete gitmemek şikâyetten vazgeçmek sayılır mı?

Çağrıya katılmamak tek başına her durumda şikâyetten vazgeçme anlamına gelmez. Bununla birlikte dosyanın takibi ve usul haklarının zamanında kullanılması etkilenebilir.

Mazeret varsa ne yapılmalıdır?

Mazeret gecikmeden çağrıyı yapan makama iletilmeli ve sağlık raporu veya benzeri bir belgeyle desteklenmelidir. Mazeretin kabulüne yetkili makam karar verir.

Sonuç

CMK 235, mağdur, şikâyetçi ve vekilin dosyaya bildirdiği adresi tebligat bakımından esas kabul eder. Bu adrese yapılan çağrıya uyulmaması hâlinde yeniden tebligat yapılmaz; yanlış, eksik veya güncellenmemiş adres için kural olarak ayrıca araştırma gerekmez.

Hak kaybı riskini azaltmak için adres değişiklikleri dosyaya hemen bildirilmeli, çağrılar takip edilmeli ve geçerli mazeretler gecikmeden belgelendirilmelidir. Beyanın alınması zorunlu görülürse adres araştırılmaması kuralının istisnası uygulanır.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.

CMK 235 davete uymamamağdur haklarıSoruşturma ve KovuşturmaTebligata esas adres
Önceki yazı
CMK 234 Mağdur ve Şikâyetçinin Hakları Nelerdir?