CMK 233 mağdur ve şikâyetçinin çağrılması usulünü düzenler. Mağdur veya şikâyetçi; Cumhuriyet savcısı, mahkeme başkanı ya da hâkim tarafından çağrı kâğıdıyla çağrılır ve olay hakkında dinlenir.
Kovuşturma evresine geçilmişse çağrı kâğıdına iddianame de eklenir. Dosyada telefon, faks veya elektronik posta bilgileri varsa iddianameye ilişkin bilgiler ve duruşma tarihi bu araçlarla ayrıca bildirilebilir.
CMK 233 Güncel Madde Metni
Suçun mağduru ile şikâyetçinin çağırılması
Madde 233 – (1) Mağdur ile şikâyetçi, Cumhuriyet savcısı veya mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çağrı kâğıdı ile çağırılıp dinlenir. (Ek cümleler: 8/7/2021-7331/21 md.) Kovuşturma evresine geçildiğinde çağrı kâğıdına iddianame eklenir. Ayrıca, iddianameye ilişkin bilgiler ve duruşma tarihi; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim bilgilerinin dosyada bulunması hâlinde bu araçlardan yararlanılmak suretiyle de bildirilir.
(2) Bu hususta yapılacak çağrı ve zorla getirme bakımından tanıklara ilişkin hükümler uygulanır.
Madde metni 6 Eylül 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı güncel mevzuat metni üzerinden kontrol edilmiştir.
Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Mağdurun veya şikâyetçinin anlatımı, olayın aydınlatılması ve taleplerinin belirlenmesi bakımından önem taşıyabilir. CMK 233, bu kişilerin hangi makamlarca ve hangi yöntemle çağrılacağını açık bir usule bağlar.
Madde hem soruşturma hem kovuşturma evresinde uygulanabilir. Çağrıyı soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı; kovuşturma aşamasında mahkeme başkanı veya hâkim yapabilir.
Mağdur ile Şikâyetçi Arasındaki Fark
Mağdur, suçla korunan hakkı doğrudan ihlal edilen kişidir. Şikâyetçi ise yetkili makama başvurarak suç hakkında işlem yapılmasını isteyen kişiyi ifade eder. Bir kişi aynı olayda hem mağdur hem şikâyetçi olabilir.
İhbarın ve şikâyetin yapılacağı makamlar ile başvuru biçimi, CMK 158 ihbar ve şikâyet yazısında ayrıca açıklanmıştır.
Çağrı Kâğıdını Kim Gönderir?
Kanunda üç yetkili makam sayılmıştır: Cumhuriyet savcısı, mahkeme başkanı ve hâkim. Çağrı kâğıdında dosya, çağıran makam, hazır bulunulacak yer, gün ve saat bilgilerinin kontrol edilmesi gerekir.
Resmî çağrı almak, çağrılan kişinin şüpheli veya sanık olduğu anlamına gelmez. CMK 233 kapsamındaki çağrının amacı mağdurun ya da şikâyetçinin beyanını almaktır.
İddianame Çağrı Kâğıdına Ne Zaman Eklenir?
İddianamenin mahkemece kabulüyle kovuşturma evresine geçildiğinde, mağdur veya şikâyetçiye gönderilen çağrı kâğıdına iddianame eklenir. Böylece kişi, duruşma öncesinde isnat edilen fiil ve davanın kapsamı hakkında bilgi edinebilir.
İddianamenin ceza davasındaki işlevi ve zorunlu içeriği için CMK 170 iddianame düzenlemesi de incelenebilir.
Duruşma Tarihi Telefon veya E-postayla Bildirilebilir mi?
Dosyada iletişim bilgileri bulunuyorsa iddianameye ilişkin bilgiler ve duruşma tarihi telefon, telgraf, faks, elektronik posta veya benzeri araçlardan yararlanılarak ayrıca bildirilebilir.
Bu ek bildirim, çağrı kâğıdının yerini aldığını göstermez. Maddenin birinci fıkrası çağrı kâğıdını temel yöntem olarak korurken iletişim araçlarını ek bilgilendirme yolu olarak düzenler.
Tanıklara İlişkin Hükümler Neden Uygulanır?
CMK 233/2 uyarınca çağrı ve zorla getirme bakımından tanıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu bağlantı, çağrının yapılması ve çağrıya uyulmamasının usulî sonuçları yönündendir.
Tanıkların çağrı kâğıdıyla davet edilmesi, alternatif iletişim araçları ve zorla getirme koşullarının genel çerçevesi CMK 43 tanıkların çağrılması yazısında açıklanmıştır.
Mağdur veya Şikâyetçi Zorla Getirilebilir mi?
Kanun, çağrı ve zorla getirme bakımından tanıklara ilişkin hükümlere gönderme yapar. Bu nedenle usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeme hâlinde, şartları oluşmuşsa mağdur veya şikâyetçi hakkında zorla getirme kararı verilebilir.
Zorla getirme bir mahkûmiyet veya tutuklama değildir; kişinin belirli bir usul işlemi için yetkili makam önünde hazır edilmesini sağlar. Şüpheli, sanık, tanık, mağdur ve şikâyetçi yönünden ayrımlar CMK 146 zorla getirme içeriğinde ele alınmıştır.
Çağrıya Katılamayacak Kişi Ne Yapmalı?
Sağlık sorunu veya başka ciddi bir engel varsa durum gecikmeden çağrıyı yapan makama bildirilmelidir. Mazereti destekleyen rapor, yolculuk belgesi veya benzeri kayıtların sunulması, engelin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Çağrının görmezden gelinmesi yerine dosya numarası belirtilerek ilgili adli birimle resmî kanallardan iletişim kurulması gerekir. Mazeretin kabul edilip edilmeyeceğine çağrıyı yapan makam karar verir.
Çağrı Kâğıdı Alındığında Kontrol Edilecekler
- Çağrıyı gönderen savcılık veya mahkemenin adı,
- Dosya numarası ve çağrılma sıfatı,
- Hazır bulunulması gereken tarih, saat ve yer,
- Kovuşturma aşamasındaysa iddianamenin eklenip eklenmediği,
- Kimlik ve adres bilgilerinin doğruluğu,
- Varsa mazeretin hangi yolla bildirileceği.
Telefon veya e-postayla gelen bildirimin gerçekliğinden kuşku duyuluyorsa mesajdaki bağlantılar kullanılmadan, adli birimin resmî iletişim bilgileri üzerinden doğrulama yapılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Mağdur duruşmaya çağrılır mı?
Evet. CMK 233 uyarınca mağdur, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çağrı kâğıdıyla çağrılıp dinlenebilir.
Şikâyetçiyi savcı çağırabilir mi?
Evet. Cumhuriyet savcısı soruşturma kapsamında şikâyetçiyi çağrı kâğıdıyla çağırıp dinleyebilir.
Çağrı kâğıdına iddianame eklenmesi zorunlu mudur?
Kovuşturma evresine geçildiğinde mağdur veya şikâyetçiye gönderilen çağrı kâğıdına iddianame eklenir.
Duruşma tarihi SMS veya e-postayla bildirilebilir mi?
Dosyada iletişim bilgileri varsa telefon, faks, elektronik posta ve benzeri araçlarla ek bildirim yapılabilir. Kanun, temel çağrı yöntemi olarak çağrı kâğıdını düzenler.
Çağrılan mağdur sanık sayılır mı?
Hayır. Mağdur veya şikâyetçi sıfatıyla çağrılmak, kişinin şüpheli ya da sanık olduğu anlamına gelmez.
Mağdur çağrıya gitmezse zorla getirilebilir mi?
Çağrı ve zorla getirme bakımından tanıklara ilişkin hükümler uygulanır. Usulüne uygun çağrıya rağmen gelinmemesi hâlinde şartları oluşursa zorla getirme kararı gündeme gelebilir.
Mazeret nasıl bildirilmelidir?
Mazeret gecikmeden, dosya numarası belirtilerek çağrıyı yapan makama iletilmeli ve mümkünse belgeyle desteklenmelidir. Kabul konusunda yetkili makam karar verir.
Sonuç
CMK 233, mağdur ve şikâyetçinin savcılık veya mahkeme tarafından çağrı kâğıdıyla çağrılıp dinlenmesini düzenler. Kovuşturma başladığında iddianamenin çağrı kâğıdına eklenmesi, kişinin davanın kapsamını duruşmadan önce öğrenmesine hizmet eder.
İletişim araçlarıyla yapılan ek bildirimler takip edilmeli; çağrıya katılmayı engelleyen ciddi bir mazeret varsa durum bekletilmeden ve belgesiyle ilgili makama bildirilmelidir.
Çağrı üzerine mağdur ve şikâyetçinin delil isteme, belge örneği alma, davaya katılma, tanık davetini talep etme ve şartları varsa avukat yardımından yararlanma imkânları CMK 234 mağdur ve şikâyetçinin hakları yazısında açıklanmıştır.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.
