TCK 249 Zimmet Suçunda Değer Azlığı İndirimi

TCK 249 değer azlığı indirimi, zimmet suçunun konusunu oluşturan malın değerinin az olması hâlinde cezadan üçte birden yarıya kadar indirim yapılmasını sağlar. Bu hüküm bağımsız bir suç oluşturmaz; TCK m.247’deki zimmet suçu sabit görüldükten sonra cezanın bireyselleştirilmesinde uygulanan özel bir indirim nedenidir. Zimmet suçunun temel cezası beş yıldan on iki yıla kadar hapistir.

Düzenlemenin ayırt edici unsuru, malın değerinin yalnız parasal tutarına bakılmamasıdır. Suç tarihi itibarıyla ekonomik değer, kamu idaresi bakımından önemi, fiilin işleniş biçimi ve olayın bütün koşulları birlikte değerlendirilir. Değerin azlığı ile kullanma zimmeti veya etkin pişmanlık birbirinden farklı kurumlardır; aynı olayda koşulları varsa ayrı ayrı tartışılabilir.

TCK 249 Güncel Madde Metni

Daha az cezayı gerektiren hâl

Madde 249. (1) Zimmet suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir.

Madde metni 12 Ağustos 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmiştir. TBMM kabul metni düzenlemenin ilk hâlini ve gerekçesini açıklamak için kullanılmıştır. Yürürlüğe girmemiş teklifler güncel hukuk kuralı değildir.

Madde Gerekçesi ve Düzenlemenin Amacı

Madde gerekçesinde, zimmet suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığının daha az ceza verilmesini gerektiren bir neden olduğu kabul edilmiştir. Amaç, zimmet suçunun bütün hâllerini aynı ağırlıkta cezalandırmak yerine fiilin somut haksızlık içeriğiyle orantılı bir sonuç oluşturmaktır.

İndirim zorunludur; malın değerinin az olduğu kabul edildiğinde mahkeme üçte bir ile yarı arasında bir oran belirler. Bununla birlikte “değer azlığı” otomatik veya sabit bir parasal eşik değildir. Değerlendirme, suç tarihindeki ekonomik koşullara ve olayın özelliklerine göre yapılır.

Korunan Hukuki Değer

TCK m.247 ile kamu idaresinin güvenilirliği, kamu görevlisine duyulan güven ve kamuya ait malvarlığı değerleri korunur. TCK m.249 bu korumayı ortadan kaldırmaz; haksızlığın ağırlığıyla ceza arasında ölçülülük kurulmasını sağlar.

Malın düşük değerde olması zimmet fiilini hukuka uygun hâle getirmez. Kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine bırakılan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin ya da başkasının zimmetine geçirmesi yine suçtur.

Hükmün Hukuki Niteliği

TCK m.249, zimmet suçuna bağlı özel bir ceza indirimi hükmüdür. Fail yalnızca “TCK 249 suçu”ndan mahkûm edilmez. Mahkûmiyet TCK m.247 kapsamında kurulur; m.249 koşulları varsa belirlenen ceza üzerinden indirim yapılır.

Bu nedenle suçun faili, mağduru, maddi ve manevi unsurları esas olarak zimmet suçuna göre belirlenir. TCK m.249 bakımından ayrıca incelenen mesele, suç konusu malın değerinin az sayılıp sayılamayacağı ve uygulanacak indirim oranıdır.

Suçun Konusu

Suçun konusu, kamu görevlisine görevi nedeniyle zilyetliği devredilen veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu maldır. Para, taşınır eşya veya ekonomik değer taşıyan başka bir mal zimmet suçuna konu olabilir.

TCK m.249 değerlendirmesinde esas alınan değer, zimmete geçirilen kısmın değeridir. Birden fazla malın aynı suç işleme kararı kapsamında zimmete geçirilmesi hâlinde, fiillerin bütünlüğü ve toplam değer dikkate alınabilir. Değerin yapay biçimde parçalara ayrılması doğru değildir.

Fail ve Mağdur

Zimmet özgü suçtur. Fail kamu görevlisi olmalı; malın zilyetliği kendisine görevi nedeniyle bırakılmış veya malı koruma ve gözetme yükümlülüğü bulunmalıdır. Bu sıfatı taşımayan kişiler, koşulları varsa genel iştirak hükümlerine göre sorumlu olabilir.

Suçun genel mağduru toplumdur. Malvarlığı doğrudan etkilenen kamu kurumu, kamu kurumu niteliğindeki yapı veya özel kanun gereği zimmet hükümlerinin uygulandığı kuruluş somut olayda zarar gören konumunda olabilir.

Maddi Unsur, Hareket ve Netice

Maddi unsur, görev nedeniyle zilyetliği devredilmiş veya korunması ve gözetilmesi gereken malın failin ya da başkasının zimmetine geçirilmesidir. Zimmete geçirme, mal üzerinde malik gibi tasarruf edilmesi ve malın tahsis amacı dışına çıkarılmasıyla ortaya çıkabilir.

TCK m.249 yönünden ayrıca malın suç tarihindeki değeri belirlenir. Değerin azlığı, fiilin gerçekleşmesini engelleyen bir unsur değil, tamamlanmış zimmet suçunda cezayı azaltan bir nedendir.

Manevi Unsur

Zimmet suçu kasten işlenir. Fail, malın görevi nedeniyle kendisine bırakıldığını veya koruma ve gözetimi altında olduğunu bilmeli ve malı kendisinin ya da başkasının zimmetine geçirmeyi istemelidir.

Değer azlığı için ayrıca özel bir amaç aranmaz. Failin malın değerini tam olarak bilmemesi, somut olayın özelliklerine göre hata hükümlerini gündeme getirebilir; ancak her değer yanılgısı kastı veya sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Değer Azlığı Nasıl Belirlenir?

Kanunda sayısal bir sınır bulunmaz. Değer, suç tarihi esas alınarak ve ekonomik koşullar gözetilerek belirlenir. Enflasyon nedeniyle farklı tarihlerdeki parasal tutarların aynı şekilde değerlendirilmesi ölçülü olmaz.

Değer tespitinde malın piyasa bedeli, edinme veya yenileme maliyeti, kurum açısından işlevi, miktarı ve ekonomik bütün içindeki yeri incelenebilir. Salt muhasebe kayıt değeri her zaman gerçek ekonomik değeri göstermeyebilir.

Parasal Değer Tek Başına Yeterli midir?

Parasal değer temel göstergedir; ancak tek başına belirleyici olmak zorunda değildir. Malın kamu hizmetinin yürütülmesindeki önemi, temininin güçlüğü ve fiilin kamu idaresine etkisi değerlendirmeyi etkileyebilir.

Örneğin düşük piyasa bedelli olmakla birlikte kamu hizmeti bakımından kritik bir anahtar, belge veya cihazın zimmete geçirilmesi, salt satış bedeli üzerinden ele alınmamalıdır. Buna karşılık sıradan ve kolay ikame edilebilir düşük değerli bir mal yönünden indirim daha güçlü biçimde gündeme gelebilir.

Değer Azlığı ile Zarar Azlığı Arasındaki Fark

TCK m.249 malın değerine odaklanır. Kurumun sonradan zararı gidermesi, sigorta ödemesi alması veya malı geri kazanması suç konusu malın başlangıçtaki değerini değiştirmez.

Zararın giderilmesi, koşulları varsa etkin pişmanlık veya cezanın belirlenmesi bakımından ayrıca dikkate alınabilir. “Zarar kalmadı” savunması, değer azlığı indiriminin yerine geçmez.

Değer Azlığı ile Kullanma Zimmeti Arasındaki Fark

Kullanma zimmetinde mal, geçici süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere zimmete geçirilir ve TCK m.247/3 uyarınca ceza yarı oranına kadar indirilebilir. TCK m.249 ise malın düşük değerine dayanır.

Bir olayda mal hem geçici olarak kullanılmış hem de değeri az olabilir. Her iki hükmün koşulları oluşuyorsa ayrı hukuki nedenler olarak değerlendirilir; ancak indirimler, TCK’nın cezanın belirlenmesine ilişkin sırasına göre uygulanır.

Değer Azlığı ile Etkin Pişmanlık Arasındaki Fark

Etkin pişmanlık, zimmete geçirilen malın aynen iadesi veya zararın tamamen tazmini ve bunun belirli usul aşamalarından önce gerçekleştirilmesiyle ilgilidir. TCK m.249 ise suçun işlendiği andaki değer azlığına dayanır.

Malın sonradan iade edilmesi onu geçmişe dönük olarak değersiz hâle getirmez. Koşulları varsa değer azlığı indirimi ile etkin pişmanlık indirimi aynı dosyada, birbirinden bağımsız gerekçelerle uygulanabilir.

Nitelikli Zimmet ve TCK 249

Zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi hâlinde ceza TCK m.247/2 uyarınca yarı oranında artırılır. Hileli yöntem kullanılması, malın değerine ilişkin incelemeyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bununla birlikte hilenin yoğunluğu, fiilin planlı niteliği ve kamu idaresine etkisi, değer azlığı kabulü ile indirim oranının belirlenmesinde olayın bütünlüğü içinde değerlendirilir. Ceza hesabında önce temel ceza belirlenir, ardından kanuni artırım ve indirimler TCK m.61’deki sıraya göre uygulanır.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Kanun hükmünün yerine getirilmesi, yetkili makamın hukuka uygun emri veya geçerli bir tasarruf yetkisi varsa zimmete geçirme unsuru oluşmayabilir. Kurum içi uygulama, açık hukuki yetkinin yerini her zaman tutmaz.

Failin mal üzerinde tasarruf yetkisi bulunduğu veya malın kendisine ait olduğu konusunda kaçınılmaz hataya düşmesi TCK’nın hata hükümleri kapsamında incelenebilir. Değerin yanlış tahmini ise tek başına suç kastını ortadan kaldırmaz.

Teşebbüs

TCK m.249’a bağımsız teşebbüs söz konusu olmaz; çünkü hüküm ayrı suç tanımlamaz. Teşebbüs değerlendirmesi zimmet suçunun icra hareketlerine göre yapılır.

Zimmete geçirme tamamlanmadan failin elinde olmayan nedenlerle fiilin sonuçsuz kalması durumunda zimmete teşebbüs gündeme gelebilir. Bu durumda suç konusu malın değeri, teşebbüs hükümleriyle birlikte cezanın belirlenmesinde değerlendirilir.

İştirak

Kamu görevlisi sıfatı zimmet suçunun faillik unsurudur. Bu sıfatı taşımayan kişi, özgü suça ancak azmettiren veya yardım eden olarak katılabilir.

Değer azlığı fiile bağlı bir indirim nedeni olduğundan, aynı suç konusu mala ilişkin iştirak hâlinde diğer koşullar da oluşmuşsa suça katılanlar bakımından değerlendirilir. Her kişinin kastı ve katkısı ayrıca belirlenmelidir.

İçtima

Zimmet fiili sahte belge düzenleme, kayıtları değiştirme veya başka bağımsız davranışlarla birlikte gerçekleşmişse suçların içtimaı somut fiillere göre değerlendirilir. Değer azlığı, diğer bağımsız suçların cezalarını otomatik olarak azaltmaz.

Aynı suç işleme kararıyla farklı tarihlerde birden fazla zimmet fiili işlenmişse zincirleme suç hükümleri gündeme gelebilir. Bu durumda toplam değer ve fiillerin ekonomik bütünlüğü incelenmelidir.

Ceza ve İndirim Oranı

Zimmet suçunun temel şekli için beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezası öngörülür. Malın değerinin az olduğu kabul edilirse verilecek ceza TCK m.249 uyarınca üçte birden yarıya kadar indirilir.

İndirim oranı gerekçeli biçimde belirlenmelidir. Değer ne kadar düşükse ve olayın haksızlık içeriği ne kadar sınırlıysa yarıya yaklaşan indirim gündeme gelebilir. Değer azlığının sınırda kaldığı olaylarda üçte bire yakın oran seçilebilir; otomatik ve gerekçesiz oran kullanılması doğru değildir.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Önödeme

Zimmet suçu şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur. Kurumun şikâyetçi olmaması veya sonradan şikâyetten vazgeçmesi kamu davasını sona erdirmez.

Suç uzlaştırma ve önödeme kapsamında değildir. TCK m.249’un uygulanması da bu muhakeme rejimini değiştirmez.

Soruşturma Usulü

Fail kamu görevlisi olduğundan, 4483 sayılı Kanun veya özel personel mevzuatı uyarınca soruşturma izni gerekip gerekmediği failin statüsüne, görevin niteliğine ve fiilin görevle bağlantısına göre değerlendirilir.

İzin meselesi, değer azlığı incelemesinden farklıdır. Soruşturma usulünün uygulanması, malın değerinin az sayılıp sayılmayacağı hakkında doğrudan sonuç doğurmaz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Zimmet suçunda görevli mahkeme, temel cezanın üst sınırı nedeniyle kural olarak ağır ceza mahkemesidir. TCK m.249’taki indirim, suçun kanundaki temel ceza sınırlarına göre belirlenen görev kuralını değiştirmez.

Yetkili mahkeme genel olarak zimmete geçirme fiilinin işlendiği yer mahkemesidir. Birden fazla yerde hareket veya sonuç bulunması hâlinde CMK’nın yer bakımından yetki kuralları uygulanır.

Dava Zamanaşımı

Zimmet suçunun ceza üst sınırı dikkate alındığında olağan dava zamanaşımı kural olarak on beş yıldır. TCK m.249 indirimi, zamanaşımı belirlenirken esas alınan soyut ceza sınırını değiştirmez.

Kesilme ve durma nedenleri, zincirleme fiiller ve suç tarihinin tespiti süre hesabını etkileyebilir. Her dosyada zaman çizelgesi ayrıca çıkarılmalıdır.

Deliller

• Taşınır kayıtları, zimmet fişleri ve demirbaş listeleri
• Kasa, banka, tahsilat ve ödeme kayıtları
• Fatura, piyasa rayici ve değerleme belgeleri
• Malın edinme tarihi, kullanım durumu ve ikame maliyeti
• Teslim-tesellüm, ambar ve sayım tutanakları
• Görev tanımları, yetki belgeleri ve kurum içi yazışmalar
• Kamera görüntüleri, elektronik işlem kayıtları ve kullanıcı logları
• İade veya tazmin tarihini gösteren belgeler

Değer tespiti suç tarihi itibarıyla yapılmalı; yalnız güncel fiyat veya kayıtlı amortisman bedeliyle yetinilmemelidir. Uzman incelemesinde kullanılan yöntem ve karşılaştırmalar denetlenebilir olmalıdır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• TCK m.249’u bağımsız bir suç gibi göstermek
• Değer azlığı için sabit ve kanunda bulunmayan parasal eşik uygulamak
• Suç tarihi yerine karar tarihindeki değeri esas almak
• Malın kurum açısından işlevini ve ikame güçlüğünü incelememek
• Değer azlığı ile kullanma zimmetini birbirine karıştırmak
• İade veya tazmini değer azlığıyla aynı kabul etmek
• Birden fazla fiilde toplam değeri ve suç birliğini değerlendirmemek
• İndirim oranını somut gerekçe göstermeden belirlemek

Somut Olay Kontrol Listesi

• Fail kamu görevlisi midir?
• Malın zilyetliği görev nedeniyle mi devredilmiştir?
• Zimmete geçirme hareketi ne zaman tamamlanmıştır?
• Suç konusu mal veya toplam miktar nedir?
• Suç tarihindeki piyasa ve ikame değeri nedir?
• Mal kamu hizmeti açısından kritik nitelikte midir?
• Birden fazla fiil aynı suç işleme kararına mı dayanmaktadır?
• Kullanma zimmeti koşulları var mıdır?
• Mal iade edilmiş veya zarar tazmin edilmiş midir?
• Nitelikli zimmet oluşturan hileli davranış bulunmakta mıdır?
• İndirim oranı hangi somut nedenlerle belirlenmelidir?

Sık Sorulan Sorular

TCK 249 ayrı bir suç mudur?

Hayır. Zimmet suçu sabit görüldükten sonra, suç konusu malın değerinin azlığı nedeniyle cezayı azaltan özel bir hükümdür.

TCK 249 indirimi ne kadardır?

Verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir. Somut oran, malın değeri ve olayın bütün koşulları gerekçelendirilerek belirlenir.

Değer azlığı için kanuni bir TL sınırı var mıdır?

Hayır. Kanunda sabit bir parasal eşik yoktur. Suç tarihindeki ekonomik koşullar, malın gerçek değeri ve kamu hizmetindeki önemi birlikte değerlendirilir.

Malın iade edilmesi değer azlığı sayılır mı?

Hayır. İade veya zararın giderilmesi etkin pişmanlıkla ilgili olabilir. Değer azlığı, suç konusu malın suç tarihindeki değerine ilişkindir.

Kullanma zimmeti ile TCK 249 birlikte uygulanabilir mi?

Her iki kurumun koşulları ayrı ayrı oluşmuşsa birlikte değerlendirilebilir. Kanuni indirimler cezanın belirlenmesine ilişkin sıraya göre uygulanır.

Değer azlığı görevli mahkemeyi değiştirir mi?

Hayır. Zimmet suçunun temel ceza sınırı nedeniyle görevli mahkeme kural olarak ağır ceza mahkemesidir.

TCK 249 şikâyete veya uzlaştırmaya tabi midir?

Hayır. Hüküm zimmet suçuna bağlıdır; suç resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir.

Sonuç

TCK 249 değer azlığı indirimi, zimmet suçunda malın düşük değerde olması nedeniyle cezanın fiilin haksızlık ağırlığına uygun biçimde azaltılmasını sağlar. İndirim bağımsız bir suç veya otomatik bir sonuç değildir. Zimmet suçunun bütün unsurları belirlendikten sonra malın suç tarihindeki gerçek değeri, kamu hizmetindeki işlevi ve olayın ekonomik bütünlüğü değerlendirilmelidir.

Temel suçun unsurları için TCK 247 zimmet suçu yazısı incelenebilir. Komşu düzenleme olan TCK 250 irtikâp suçu ile denetim sorumluluğunu açıklayan TCK 251 denetim görevinin ihmali yazısı da kamu görevlisi suçları arasındaki ayrımı tamamlar.

Malın düşük değerinden kaynaklanan indirimden farklı olarak, aynen iade veya zararın tamamen giderilmesine bağlı TCK 248 etkin pişmanlık indirimi, giderimin gerçekleştiği usul aşamasına göre üç ayrı oran öngörür.

YARGITAY KARARLARI

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/5076 K. 2025/6938 T. 4.6.2025 • İCRAİ DAVRANIŞLA GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU ( Sanık Hakkındaki Kovuşturmanın Zamanaşımı Nedeniyle CMK’nın 223/8 Maddesi Uyarınca Düşmesi Gerekirken Mahkemenin Düşürülmesine Karar Vermesinin Kanuni Terim ve Sonuçlar Açısından Hukuka Aykırı Olduğu )• SANIKLARIN VEFATI VE KOVUŞTURMANIN HUKUKİ SONUÇLARI ( Sanıkların Vefat Etmiş Olmaları Nedeniyle TCK’nın 64. Maddesi ve CMK’nın 223/8 Maddesi Gereğince Kovuşturmanın Düşürülmesi Yönünde Ayrıca ve Doğru Bir Hüküm Kurulması Gerektiğinin Gözetilmesi Gerektiği )• ZİMMET MİKTARININ TESPİTİNDE YASAL HUZUR HAKKI DÜZENLEMESİNİN İHMALİ ( Huzur Hakkı Ödemelerinin Kooperatifler Kanunu ve İlgili TTK Hükümleri Uyarınca Belirli Koşullarda Yasal ve Zorunlu Olabileceğinin Bu Nedenle Toplam Zimmet Miktarının Hesaplanmasında Sanığa Yapılması Gereken Yasal Huzur Hakkı Tutarının Düşülmesi ve Sadece Fazla Ödenen Miktarın Zimmete Konu Edilmesi Gerektiğinin Araştırılmadan Karar Verilmesinin Hatalı Olduğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/7792 K. 2025/6390 T. 20.5.2025 • ZİMMET ( Sanıkların Nakit Tahsilat Yapma Yetkilerinin Bulunmasına Nazaran Kredi Kartıyla Yapılan Tahsilatların Aynı Gün İçinde Belediye Hesabına Geçmesi Halinde Atılı Zimmet Suçunun Oluşmayacağı Ancak Daha Sonra Hesaba İntikal Etmesi Halinde İse Kullanma Zimmeti Suçunun Oluşacağı )• KULLANMA ZİMMETİ ( Sanıkların Kullanma Zimmeti Olarak Değerlendirilebilecek Eylemlerinin Var Olup Olmadığı Araştırılarak Varlığı Halinde Suçun Konusunu Geçici Süreyle Kullanılıp İade Edilen Paradan Elde Edilen Nema Oluşturacağından Her Bir Sanık Bakımından “Nema Miktarı” Bilirkişiye Hesaplattırılıp Toplam Zimmet Miktarının Tespitiyle Sonucuna Göre Hukuki Durumlarının Belirlenmesi ve 5237 S. Kanun’un 249. Md.sinin Uygulanma Koşullarının Oluşup Oluşmadığı Hususunun da Karar Yerinde Tartışılması Gerektiği )• “NEMA MİKTARI” ( Zimmet – Sanıkların Kullanma Zimmeti Olarak Değerlendirilebilecek Eylemlerinin Var Olup Olmadığı Araştırılarak Varlığı Halinde Suçun Konusunu Geçici Süreyle Kullanılıp İade Edilen Paradan Elde Edilen Nema Oluşturacağından Her Bir Sanık Bakımından “Nema Miktarı” Bilirkişiye Hesaplattırılıp Toplam Zimmet Miktarının Tespitiyle Sonucuna Göre Hukuki Durumlarının Belirlenmesi ve 5237 S. Kanun’un 249. Md.sinin Uygulanma Koşullarının Oluşup Oluşmadığı Hususunun da Karar Yerinde Tartışılacağı )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/2634 K. 2025/6193 T. 8.5.2025 • ZİMMET SUÇU ( Bölge Adliye Mahkemesince Değer Azlığına İlişkin 5237 SK’un 249. Maddesinin Uygulanma Koşulları Oluştuğundan Cezasından 1/2 Oranında İndirim Yapılarak Duruşma Açılmaksızın 5271 SK’un 280/1-C Maddesi Uyarınca İstinaf Başvurularının Hükmün Düzeltilerek Esastan Reddine Karar Verilmiş ise de Gerekçeye Dayanak Yapılan Bu Kanun Hükmünün İlk Derece Mahkemesi Tarafından Belirlenen Maddi Mesele Değiştirilmediği Hallerde Uygulanabileceği – Değer Azlığı Nedeniyle Verilecek Cezanın Üçte Birden Yarıya Kadar İndirilmesi Bakımından Duruşma Açılarak ve Taraflar da Çağrılıp Delillerin Değerlendirilmesi Sonucu Hüküm Kurulması Gerektiği )• PARANIN İADE EDİLMESİ ( Sanığın Kooperatif Hesabından Kendi Hesabına 21.000 TL ve Araç Satın Almış Olduğu Firma Hesabına 60.000 TL Havale Yaparak Kooperatife Ait 81.000 TL’yi Kullandığı – Sonrasında 80.000 TL’sini Kooperatif Hesabına Yatırıp İade Ettiği Kalan 1.000 TL’yi İade Etmediği/Sanığın Fazla Havale Ücreti Ödememek İçin Kooperatif Hesabından Ödeme Yaptığını Suç Kastı ile Hareket Etmediğini Kalan 1.000 TL’yi ise Kooperatif ile Arasındaki Alacak Verecek İlişkisinden Kaynaklı Eksik Yatırmış Olabileceği Yönündeki Savunması Kapsamında Kooperatiften Böyle Bir Alacağının Bulunup Bulunmadığının Araştırılması Gerektiği )• MAHSUP ( Dosya İçeriğinde Bulunan Ödeme Belgeleri ve Kooperatif Hesaplarından Anlaşılacağı Üzere Sanığın Kooperatif Hesabından Aldığı Paranın 80.000 TL’sini 5 Gün Sonra Kooperatif Hesabına İade Ettiği Gibi Hesaplanan Nema Miktarını da Ödediği – Sanık Savunmasında Belirtilen Kooperatiften Böyle Bir Alacağının Bulunup Bulunmadığının Bu Mahsuplaşmanın Doğru Olup Olmadığının Araştırılarak Suç Kastı ile Hareket Ettiğine Dair Delillerin Nelerden İbaret Olduğu da Tespit Edildikten Sonra Hasıl Olacak Sonuca Göre Suç Vasfının ve Sanığın Hukuki Durumunun Takdir ve Tayini Gerektiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/760 K. 2025/5798 T. 29.4.2025 • ZİMMET VE RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK ( Zabıt Katibinin Yazı İşleri Müdürünün Görev Alanına Giren İşlemleri Vekalet veya Yetki Olmaksızın Yapmasının Hukuki Niteliğinin Belirlenmesi Gerektiği )• GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA ( Yazı İşleri Müdürünün Görevde Olduğu Sürelerde Zabıt Katibinin Gider Avansını Çekme ve Teslim Etme Yetkisinin Bulunmadığı/Eylemin Zimmet Değil Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturacağı )• RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK ( Sanığın Yetkisi Dışında Reddiyat Makbuzları Düzenlemesinin 5237 Sayılı TCK’nın 204/1. Maddesi Anlamında Zincirleme Resmi Belgede Sahtecilik Suçunu Oluşturacağı )• ZİMMETTE DEĞER AZLIĞI ( Zimmet Miktarının Bilirkişi Tarafından Tespit Edilerek 5237 Sayılı TCK’nın 249. Maddesi Kapsamında Değer Azlığı Hükümlerinin Uygulanıp Uygulanamayacağının Araştırılması Gerektiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/4257 K. 2025/2160 T. 24.2.2025 • ZİMMET SUÇU ( Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü İle Yapılan Sözleşme Gereğince Sayısal Oyunlar Bayiliğine Hak Kazanan Sanığın Sözleşmenin 3/O Maddesinde Belirtildiği Üzere Toplanan Oyun Bedellerinin Tamamının Milli Piyango İdaresine Ait Olması Nedeniyle Bankada Açtırılan Hesaba Her Hafta Yatırılması Gerektiği )• PİYANGO İDARESİNE AİT MALLARIN DEVLET MALI ( Bayilik Sözleşmesinden Doğan Tüm Yükümlülüklerin Sanığa Ait Olduğu/320 Sayılı Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 58 ve 59. Maddeleri Hükmüne Göre 3670 Sayılı Milli Piyango Teşkiline Dair Kanunun Halen Yürürlükte Bulunduğu Anlaşılan 12. Maddesinde Piyango İdaresine Ait Malların Devlet Malı Sayıldığı ve Bunları Zimmete Geçirenlerin Devlet Malları ve Paraları Hakkında Hükmedilecek Cezalara Tabi Olduğunun Belirtildiği/Zimmet Suçundan Mahkumiyet Hükmü Kurulması Gereği )• ŞANS OYUNLARINDAN ELDE EDİLEN PARA ( Zimmet Suçu – Sanığın Şans Oyunlarından Elde Ettiği 11.193,31 Türk Lirasını Sözleşmeye Aykırı Şekilde Kurum Hesabına Yatırmayıp Uhdesinde Tuttuğu Gözetilerek Sanık Hakkında Zimmet Suçundan Mahkumiyet Hükmü Kurulması Gerekirken Yanılgılı Değerlendirme Sonucu Beraat Kararı Verilmesinin Hukuka Aykırılığı )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/4444 K. 2025/1955 T. 17.2.2025 • ZİMMET SUÇU ( Zabıt Katibi Olarak Görev Yapan Sanığın Tebligat Bilirkişi ve Sair Yargılama Masrafları Olarak Yazı İşleri Müdürü Tarafından Ptt Kanalıyla İlgili Yerlere Göndermesi İçin Reddiyat Makbuzu ile Kendisine Verilen Paraların Posta İdaresine Teslimi Hususunda Görevlendirilmesinin Yasal Olarak Mümkün Olmaması Karşısında Suça Konu Paraların Kendisine Görevi Nedeniyle Tevdi Edilmiş Sayılamayacağı ve Bu Nedenle Sabit Görülen Eylemlerinde Zimmet Suçunun Yasal Unsurlarının Oluşmadığı – Hizmet Sebebiyle Güveni Kötüye Kullanma Suçu Niteliğinde Olduğu )• HİZMET NEDENİYLE GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU ( Hizmet Sebebiyle Güveni Kötüye Kullanma Suçu Niteliğinde Olduğu Gözetilmeden Yanılgılı Değerlendirme Sonucu Sanık Hakkında Zimmet Suçundan Mahkumiyet Hükmü Kurulmasının Hatalı Olduğu )• DEĞER AZLIĞI ( Sanığın Zimmetine Geçirdiği Kabul Edilen 750,00 TL’nin Suç Tarihindeki Ekonomik Koşullara Göre Değer Azlığı Sınırında Kalması Nedeniyle Sanık Hakkında 5237 Sayılı Kanun’un 249. Maddesinin Uygulanması Gerektiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/4035 K. 2024/11750 T. 9.12.2024 • ZİMMET ( Sanığın Bir Miktar Parayı Köy Gelir Gider Defterine İşlemediğinin Sabit Olduğu – Sanığın Sübut Bulan Eylemlerinin Zincirleme Şekilde Zimmet Suçunu Oluşturduğu Gözetilmeden Sanığın Mahkumiyeti Yerine Beraatine Karar Verilmesinin Hatalı Görüldüğü )• ZİNCİRLEME SUÇ ( Zimmet – Sanığın Köyde Bulunan Su Deposu Üzerindeki Besleyici Direk ve Baz İstasyonunun Kira Bedeli Olarak Köy Muhtarlığı Hesabına Yatırılan Parayı Farklı Tarihlerde Çekmesine Rağmen Köy Gelir Gider Defterine İşlemediği Hususlarının Bilirkişi Raporları Banka Hesap Hareketleri ve Köy Defterleri İle Sabit Olduğu Anlaşılmakla Sübut Bulan Eylemlerinin Zincirleme Şekilde Zimmet Suçunu Oluşturduğu Gözetilerek Karar Verilmesi Gerektiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/5414 K. 2024/6649 T. 3.6.2024 • ZİMMET SUÇU ( YCGK Kararında Açıklandığı Üzere Sanık ile Katılan Arasındaki Vekalet İlişkisinde Kamu Otoritesi ve Kamu Gücünün Kullanılmadığı Paranın Teslim Edilmesinin Sanığın Avukat Olmasının Doğal Sonucu Değil Katılan Tarafından Şahsına Duyulan Güven İlişkisi Nedeniyle Verilen Ahzu Kabz Yetkisi Kapsamında Gerçekleştirildiği ve Buna Bağlı Olarak da Aralarındaki İlişkinin Hizmet İlişkisi Kapsamında Kaldığı Gözetildiğinde Sanığın Eyleminin 5237 SK Md.155/2’de Tanımı Yapılan Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturacağının Kabulü Gerektiği )• HİZMET NEDENİYLE GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU ( Hükümden Sonra Yayımlanarak Aynı Tarihte Yürürlüğe Giren 7188 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 26. Maddesiyle Değişik 5271 Sayılı CMK Md.253/1-b’ye Eklenen Alt Bentler Arasında Yer Alan Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunun da Uzlaşma Kapsamına Alındığının Dikkate Alınması Gerektiği )• UZLAŞTIRMA ( Sanığın Eyleminin 7188 SK Md.26 ile Değişik 5271 SK Md.253/1-b’ye Eklenen Alt Bentler Arasında Yer Alan Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturduğu ve Bu Suçu da Uzlaşma Kapsamına Alındığının Anlaşılması Karşısında 5237 SK Md.7/2 Hükmü de Gözetilerek 6763 SK Md.35 ile Değişik CMK Md.254 Uyarınca Aynı Kanun Md.253’te Belirtilen Esas ve Usule Göre Uzlaştırma İşlemleri Yerine Getirildikten Sonra Sonucuna Göre Sanığın Hukuki Durumunun Yeniden Değerlendirilmesi Zorunluluğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/248 K. 2024/5748 T. 16.5.2024  • ZİMMET SUÇU ( Suç Tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesinde Zabıt Katibi Olarak Görev Yapan Sanığın Dosyalardaki Mevcut Gider Avansından Yapılacak İşlemler İçin Mahkemeler Veznesinden Para Çekme ve Paraların Teslimi Hususunda Görevlendirilmesinin Yasal Olarak Mümkün Olmaması Karşısında Suça Konu Paraların Kendisine Görevi Nedeniyle Tevdi Edilmiş Sayılamayacağı Bu Paralar Üzerinde Muhafaza ve Gözetim Sorumluluğunun Olmadığı Yasal Tevdi Unsurunun da Gerçekleşmediği Bu Nedenle Zimmet Suçunun Unsurlarının Oluşmadığı )
• ZİNCİRLEME SUÇ ( Zabıt Katibi Olarak Görev Yapan Sanığın Dosyalardaki Mevcut Gider Avansından Yapılacak İşlemler İçin Mahkemeler Veznesinden Para Çekme ve Paraların Teslimi Hususunda Görevlendirilmesinin Yasal Olarak Mümkün Olmaması Karşısında Suça Konu Paraların Kendisine Görevi Nedeniyle Tevdi Edilmiş Sayılamayacağı Bu Paralar Üzerinde Muhafaza ve Gözetim Sorumluluğunun Olmadığı Yasal Tevdi Unsurunun da Gerçekleşmediği/Çıkartılan Tebligatlar Usulüne Uygun Olmakla Birlikte PTT’ye Teslim Edilmemiş ve Parası Mal Edinilmiş Olduğundan Eylemlerinin TCK 155/2 ve 43/1 Maddelerinde Düzenlenen Zincirleme Şekilde Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturduğu )• DEĞER AZLIĞI ( Suç Tarihi Olan 2015 Yılındaki Ekonomik Koşullar ve Paranın Satın Alma Gücü Nazara Alındığında Zimmete Geçirildiği Kabul Edilen 9.945,50 TL’nin Değerinin Azlığı Nedeniyle TCK 249. Maddesi Gereği Cezada İndirim Yapılması Gerektiği Gözetilmeyerek Sanık Hakkında Fazla Ceza Tayininin Hatalı Bulunduğu )

Kaynakça

• Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.247-249 (erişim: 12 Ağustos 2026)
• TBMM, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kabul metni
• TBMM Adalet Komisyonu Raporu ve madde gerekçesi

Av. İltan Ekmekçioğlu