İşçinin Cinsel Tacizde Bulunması: İşverenin Fesih Hakkı ve Savunma
İşçinin başka bir işçiye cinsel tacizde bulunması, İş Kanunu’nun 25/II-c maddesinde işverenin haklı nedenle derhal fesih sebepleri arasında düzenlenmiştir. Ancak iddianın varlığı ile eylemin ispatlanması aynı değildir. İşverenin şikâyeti ciddiyetle ele alması, mağdurun güvenliğini koruması ve hakkında iddia bulunan çalışanın açıklamalarını somut delillerle birlikte değerlendirmesi gerekir.
Bu yazı, tacizde bulunduğu ileri sürülen işçinin iş sözleşmesinin sona erdirilmesini ve işverenin inceleme yükümlülüğünü ele alır. Tacize uğrayan işçinin korunma ve haklı fesih hakları ise farklı bir başlıktır. Ceza soruşturması da ayrıca yürüyebilir. İş hukukundaki fesih değerlendirmesinin her noktada ceza yargılamasıyla aynı kurallara tabi olduğu varsayılmamalıdır.
İşyerinde cinsel taciz iddiası nasıl değerlendirilir?
İstenmeyen cinsel içerikli sözler, mesajlar, teklifler veya davranışlar olayın koşullarına göre değerlendirilir. Davranışın içeriği, taraflar arasındaki iş ilişkisi, güç farkı, ortam ve muhatabın iradesi önem taşır. “Şakaydı” açıklaması tek başına davranışı hukuka uygun hâle getirmez. Buna karşılık belirsiz bir yakınma, olayın ayrıntıları araştırılmadan kesin hüküm gibi kabul edilmemelidir.
İşveren, şikâyette hangi davranışın, ne zaman ve hangi kanaldan gerçekleştiğini belirlemelidir. Mağdurdan gereksiz ve tekrarlayan biçimde aynı ayrıntıları anlatmasını istemek yerine güvenli ve düzenli bir inceleme yürütülmelidir. Hakkında iddia bulunan kişinin de somut isnadı anlayabilmesi gerekir. İncelemenin amacı söylenti üretmek değil, iş ilişkisi bakımından gerekli olguları ortaya koymaktır.
Fiziksel temas bulunması şart mı?
Cinsel taciz iddiası yalnızca fiziksel temasla sınırlı değildir. Elektronik mesajlar, sözlü ifadeler veya görsel içerikler de değerlendirmeye konu olabilir. Fiziksel temas içeren davranışlarda ise ceza hukuku yönünden farklı suç nitelendirmeleri gündeme gelebilir. Her olayın aynı suç başlığı altında ele alınması doğru değildir.
TCK 105 cinsel taciz suçu makalesi ceza boyutundaki temel ayrımları açıklar. İş hukukunda ise eylemin çalışma ilişkisine etkisi ve kanundaki fesih nedeni ayrıca incelenir. İşçi, ceza dosyasında farklı bir nitelendirme yapılmasının iş sözleşmesine ilişkin bütün sonuçları otomatik değiştirdiğini varsaymamalıdır.
Mesajlaşma ve işyeri dışındaki davranışlar
İş arkadaşları arasındaki mesajlaşma mesai dışında gerçekleşmiş olabilir. Olayın iş ilişkisiyle bağlantısı, tarafların konumu ve işyerindeki etkisi değerlendirilir. İşverenin sağladığı iletişim araçlarıyla yapılan yazışmalar ile kişisel hesaplar farklı mahremiyet sorunları da içerir. Delilin hukuka uygun elde edilmesi önemlidir.
Mesajların tamamı, tarihleri ve gönderen bilgileri korunmalıdır. Seçilmiş birkaç cümle, konuşmanın bağlamını yansıtmayabilir. Öte yandan konuşmanın daha önce samimi olması, sonradan istenmeyen davranışların sınırsız biçimde kabul edildiği anlamına gelmez. Rıza, bağlam ve devam eden iletişim ayrı olgulardır; kalıp yargılar yerine somut kayıtlar incelenmelidir.
İşveren şikâyeti aldıktan sonra ne yapmalı?
İşverenin önceliği şikâyetçinin güvenliğini ve çalışma ortamını korumak olmalıdır. Tarafların temasını azaltan geçici tedbirler değerlendirilebilir. Ancak mağdurun aleyhine ücret veya statü kaybı yaratacak çözümler dikkatle ele alınmalıdır. Tedbir almak ile suçun kesin olarak işlendiğini ilan etmek aynı değildir.
İncelemeyi yürüten kişilerin tarafsızlığı ve bilgiye erişimin sınırlandırılması önemlidir. Şikâyetin bütün işyerine duyurulması, kişilik haklarını zedeleyebilir. İlgili kayıtlar korunmalı, silinme ihtimali bulunan elektronik deliller için uygun yöntem izlenmelidir. Şirket içi politika veya toplu iş sözleşmesi varsa inceleme usulü ayrıca kontrol edilmelidir.
Şikâyetçinin beyanı ve destekleyici deliller
Taciz olaylarında doğrudan tanık veya kamera kaydı her zaman bulunmayabilir. Bu durum şikâyetin peşinen önemsiz sayılmasını gerektirmez. Beyanın tutarlılığı, olay sonrasındaki başvurular, mesajlar, işyeri değişiklikleri ve diğer belirtiler birlikte değerlendirilir. Aynı zamanda isnat edilen kişinin açıklamaları da somutlaştırılmalıdır.
Beyanın değeri hakkında “tek başına her zaman yeterlidir” veya “tanık yoksa hiçbir şey yapılamaz” gibi kesin genellemelerden kaçınılmalıdır. İşverenin hukuki değerlendirmesi, delillerin bütününe dayanmalıdır. Tanığın olayı doğrudan görmesi, mesajı olay tarihinde görmesi veya sonradan anlatımı duyması birbirinden ayrılmalıdır. İncelemede bu bilgi kaynağı açık yazılmalıdır.
Hakkında iddia bulunan işçinin savunması
Savunma, isnat edilen olayları tarih ve içerik bakımından karşılamalıdır. İşçi mesajın kendisine ait olmadığını söylüyorsa bunun dayanaklarını açıklamalı; bağlamın eksik gösterildiğini ileri sürüyorsa konuşma bütününü sunmalıdır. Sadece şikâyetçinin kişiliğine yönelik saldırılar, somut savunmanın yerine geçmez ve yeni ihlaller yaratabilir.
İşçi delilleri silmemeli, şikâyetçiye veya tanıklara baskı yapmamalıdır. Doğrudan iletişim kurarak şikâyeti geri çekmesini istemek, olayın değerlendirilmesini ağırlaştırabilir. Savunmanın yetkili kanaldan ve ölçülü biçimde sunulması gerekir. İşverenin yazılı sorularının ve verilen cevabın bir örneği saklanmalıdır. İddia ceza soruşturmasına dönüşmüşse hukuki yardımın kapsamı genişleyebilir.
Ceza mahkûmiyeti beklenmek zorunda mı?
İşverenin iş hukukundaki fesih yetkisi ile ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararı farklı süreçlere ilişkindir. Her olayda kesinleşmiş ceza kararı beklenmeden hiçbir işlem yapılamayacağı söylenemez. Buna karşılık şikâyet dilekçesinin verilmiş olması da eylemin kesin ispatı değildir. İşveren mevcut delilleri ve fesih süresini birlikte değerlendirmelidir.
Suç duyurusu ve şikâyet usulü işverenin iç incelemesinden farklıdır. İfade çağrısı hâlinde polis ifadesine hazırlık ayrıca ele alınır. Ceza dosyasındaki kararların iş davasına etkisi, kararın gerekçesine ve hangi maddi olguyu belirlediğine göre değerlendirilir.
Altı iş günlük haklı fesih süresi
İş Kanunu’nun 26. maddesindeki öğrenme ve olay tarihine bağlı süreler dikkate alınmalıdır. Şikâyetin hangi tarihte kime yapıldığı, feshe yetkili kişinin ne zaman öğrendiği ve incelemenin seyri önemlidir. İşverenin araştırma yapması ile süreyi sınırsız biçimde uzatması aynı değildir. Devam eden veya birden fazla eylem varsa tarihler ayrı gösterilmelidir.
Mağdurun olayı geç bildirmesi de tek başına iddianın gerçek dışı olduğunu göstermez. Ancak gecikmenin süre ve ispat üzerindeki etkileri incelenir. İşveren, fesih yazısında olayları belirsiz bir “uygunsuz davranış” ifadesiyle geçiştirmemelidir. Hangi eylemin hangi nedenle sözleşmeyi sona erdirdiği açıklanmalıdır.
Kıdem ve ihbar tazminatı sonucu
Kanundaki haklı fesih nedeni ispatlanır ve usulüne uygun kullanılırsa kıdem ve ihbar tazminatı bakımından işçi aleyhine sonuç doğabilir. Ancak işverenin fesih belgesine 25/II-c yazması tek başına yeterli değildir. Eylemin niteliği, ispatı ve süreler denetlenir. İşçi koşulların oluşmadığını düşünüyorsa uygun başvuru yolunu kullanabilir.
Buna karşılık hak edilmiş ücret ve kullanılmayan yıllık izin ücreti gibi bütün alacaklar sırf fesih nedeni nedeniyle kaybolmaz. Maaş alacağının talep edilmesi ayrı değerlendirilir. İşverenin iddiası ile işçinin doğmuş alacaklarının hesabı birbirinden ayrılmalıdır. Ödeme belgelerinde hangi kalemin karşılandığı açık olmalıdır.
İşe iade ve SGK çıkış kaydı
İş güvencesi koşulları varsa, isnadın ispatlanmadığı veya feshin geçersiz olduğu iddiasıyla işe iade yolu değerlendirilebilir. İşten çıkarılma sonrası yapılacaklar yazısındaki kısa süreler önemlidir. İşçi, ceza dosyasının sonuçlanmasını beklerken işe iade süresini kaçırmamalıdır.
SGK çıkış bildirimi de kontrol edilir. Gerçeğe aykırı kod için çıkış kodunun düzeltilmesi ayrıca gündeme gelebilir. Kurum kaydı, işçinin eylemi işlediğine ilişkin mahkûmiyet kararı değildir. Ancak işsizlik ödeneği ve başka pratik sonuçlar bakımından önem taşıyabilir.
Kişilik hakları ve işyeri gizliliği
İnceleme sırasında kişisel veriler ve mahrem bilgiler yalnızca gerekli kapsamda paylaşılmalıdır. Şikâyetçinin adının veya mesajların bütün çalışanlara dağıtılması uygun bir soruşturma yöntemi değildir. Aynı şekilde hakkında iddia bulunan kişinin henüz değerlendirme yapılmadan herkes önünde suçlu ilan edilmesi de ayrı sorun yaratabilir.
Gerçeğe aykırı itham veya aşağılayıcı açıklamalar söz konusuysa hakaret suçunun koşulları ve kişilik hakkı koruması ayrıca incelenir. Ancak şikâyetin doğrulanmaması, otomatik olarak kötü niyetli iftira bulunduğu anlamına gelmez. Şikâyet hakkının kullanılması ile bilerek yalan isnat arasında somut delile dayalı ayrım yapılmalıdır.
İki kısa uygulama örneği
Birinci örnekte çalışan, iş arkadaşının açıkça istemediğini bildirmesine rağmen cinsel içerikli mesaj göndermeyi sürdürür. Mesajlar, uyarılar ve işyeri ilişkisi birlikte incelenir. İkinci örnekte tek bir ekran görüntüsü sunulur ve mesajın başka bir hesaptan gönderildiği iddia edilir. İşveren, kaynağı ve bütünlüğü araştırmadan kesin sonuca gitmemelidir.
İç incelemede iletişim ve kayıt düzeni
İşveren, şikâyeti alan kişi, incelemeyi yürüten kişi ve kararı veren yetkilinin rollerini belirlemelidir. Aynı kişinin olayın tarafı veya yakın tanığı olması tarafsızlık sorununu gündeme getirebilir. Görüşmelerin tarihleri, sorulan temel hususlar ve alınan belgeler düzenli kaydedilmelidir. Bu kayıtlar gereksiz kişilere açılmamalıdır.
Hakkında iddia bulunan çalışana somut olay açıklanırken mağdurun mahremiyetini koruyan bir yöntem izlenebilir. Savunma hakkının kullanılabilmesi için iddianın anlaşılır olması gerekir; ancak bütün özel bilgilerin dağıtılması zorunlu değildir. İşveren bu iki ihtiyacı birlikte değerlendirmelidir. İnceleme metninde kesinleşmeyen iddia ile doğrulanmış bulgu açıkça ayrılmalıdır.
Tanıklara önceden hazırlanmış bir anlatımı imzalatmak yerine kendi gözlemleri sorulmalıdır. Tanık hangi mesajı ne zaman gördüğünü veya hangi sözü doğrudan duyduğunu açıklayabilir. Başkasından duyulan bilgi, doğrudan gözlem gibi yazılmamalıdır. Tarafların birbirleriyle iletişim kurarak ifadeleri etkilemesi önlenmelidir.
Karar verildikten sonra
İşverenin kararı, hangi delillerin neden önemli görüldüğünü ve hangi davranışın sözleşme bakımından sonuç doğurduğunu açıklamalıdır. İşçi karara itiraz edecekse somut hataları belirtmelidir. Delilin kendisine ait olmadığı, tarihin yanlış olduğu veya konuşma bütününün eksik sunulduğu iddiaları ayrı ele alınabilir.
İş ilişkisi sürdürülüyorsa güvenli çalışma düzeni ve tekrarın önlenmesi önemini korur. Yalnızca taraflardan birine genel bir uyarı verilmesi her olayda yeterli olmayabilir. İşveren, misilleme, dışlama veya yeni baskı iddialarını da ciddiyetle değerlendirmelidir. İnceleme dosyasının kapanması, koruma yükümlülüğünün sona erdiği anlamına gelmez.
İşçi açısından yeni iş başvurularında olayın herkese açıklanması veya şikâyetçi hakkında kamuya açık yorum yapılması hukuki çözüm sağlamaz. İtirazlar, iş mahkemesi veya ilgili adli süreçte somut delillerle ileri sürülmelidir. Mesleki itibar ve kişisel veriler bakımından tarafların hakları inceleme sonrasında da korunmalıdır.
Sık sorulan sorular
Şikâyet geri çekilirse fesih nedeni ortadan kalkar mı?
Şikâyetin geri çekilmesi ile işyerindeki eylemin gerçekleşip gerçekleşmediği farklı sorulardır. İşveren mevcut delilleri, tarafların açıklamalarını ve çalışma ortamını değerlendirmelidir. Ceza şikâyetinin sonuçları da suçun niteliğine göre ayrıca incelenir.
İşveren yalnızca mağdurun bölümünü değiştirerek çözebilir mi?
Tedbirin mağdurun aleyhine sonuç doğurmaması ve güvenliği gerçekten sağlaması önemlidir. İşverenin koruma yükümlülüğü, şikâyetçiyi cezalandıran bir uygulamaya dönüştürülmemelidir.
Şaka savunması yeterli midir?
Davranışın içeriği, bağlamı ve muhatabın iradesi değerlendirilir. Kişinin kendisinin şaka yaptığını söylemesi tek başına bütün hukuki sonuçları kaldırmaz.
Delillerin silinmesi neyi etkiler?
Delil kaybı hem iç incelemeyi hem adli süreci zorlaştırabilir ve ayrıca hukuki değerlendirmeye konu olabilir. Yazışmaların bütünlüğü korunmalı, cihaz veya hesaplara yetkisiz müdahale edilmemelidir.
Arabuluculuk ve dava hazırlığı nasıl yapılır?
İş ilişkisinden kaynaklanan ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde izlenecek yol, istenen sonuca göre belirlenir. İşçi alacağı ve tazminatı davalarında kural olarak dava açılmadan önce arabulucuya başvurulur. Arabuluculuk başvurusunda yalnızca “tüm haklarım” demek yerine tartışılan alacakların ve dönemlerin anlaşılır biçimde gösterilmesi yararlıdır. İşverenin ticaret unvanı ile fiilen çalışılan işletmenin adı farklıysa doğru muhatap araştırılmalıdır. Şirket ortağı veya yöneticisinin her borçtan kişisel olarak sorumlu olduğu varsayılmamalıdır.
Arabuluculuk görüşmesinde teklif edilen toplam tutar, her alacağın ayrı hesaplanmasıyla karşılaştırılmalıdır. Brüt ve net tutar, ödeme günü, taksitler, faiz, kesintiler ve ödemenin yapılmamasının sonuçları açık olmalıdır. Anlaşmanın kapsamına alınan uyuşmazlıkların yeniden dava konusu yapılmasını sınırlayan sonuçları bulunduğundan, henüz incelenmemiş bir hakkın gelişigüzel anlaşmaya eklenmesi doğru değildir. Görüşme yapılması, işverenin ileri sürdüğü fesih nedeninin kabul edildiği anlamına gelmez.
İşe iade bakımından ayrıca kısa hak düşürücü süreler vardır. Koşulları oluşan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde dava açılır. İşe iadenin koşulları arasında, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere, belirsiz süreli sözleşme, en az altı aylık kıdem ve otuz işçi ölçütü bulunur. İşveren vekilliği ve işyerlerinin birlikte değerlendirilmesi ayrıca incelenir. Bu süreler, ücret alacağının zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır.
Belgeler avukata nasıl hazırlanmalıdır?
Başvuru dosyasında iş sözleşmesi ve ekleri, son ücret bordroları, banka hareketleri, SGK kayıtları, işverene yapılan bildirimler ve varsa fesih evrakı ayrı gruplarda tutulmalıdır. Bir sayfalık tarih sıralaması hazırlanması incelemeyi kolaylaştırır. Her olayın karşısına onu doğrulayan belgenin adı yazılabilir. Henüz belgesi bulunmayan bir iddia, kesinleşmiş olay gibi sunulmamalıdır. Tanıkların hangi dönemde çalıştığı ve olayı doğrudan görüp görmediği belirtilmelidir.
Elektronik yazışmaların yalnızca seçilmiş ekran görüntüleri yerine konuşma bütünlüğü korunmalıdır. Tarih, gönderen ve alıcı bilgileri görünür olmalı, asıl dosyalar silinmemelidir. Başkasının hesabına izinsiz girerek delil elde etmek veya özel yazışmaları sosyal medyada yayımlamak farklı hukuki sorunlar doğurabilir. Delilin korunması ile kamuya açıklanması aynı şey değildir. Kaybolabilecek işyeri kayıtları için gerektiğinde mahkemeden delil tespiti veya ilgili kayıtların getirtilmesi istenmesi değerlendirilir.
İstanbul’da başvuru hazırlığında çalışılan yer, işverenin merkez adresi ve sözleşmedeki taraf bilgileri birlikte ele alınır. İş mahkemesinin yetkisi yalnızca işçinin oturduğu ilçeye göre belirlenmez. Hukuki yardımın kapsamı hakkında İstanbul iş hukuku avukatı sayfası incelenebilir. Avukatlık ücreti, dosyanın kapsamı ve yürürlükteki asgari tarife dikkate alınarak kararlaştırılır; harç, bilirkişi ve tebligat giderleri ayrı değerlendirilir. İncelenmemiş bir dosya için kesin kazanma, belirli tazminat veya sabit yargılama süresi sözü verilemez.
Talep tutarı ve süreler nasıl kontrol edilir?
Bir işçilik alacağı hesabında çalışma başlangıcı, uyuşmazlığın doğduğu dönem ve varsa sözleşmenin sona erme tarihi ayrı ayrı belirlenir. Son net maaşın bütün alacaklara doğrudan uygulanması doğru değildir. Bazı hesaplarda çıplak ücret, bazılarında düzenli menfaatlerin de dikkate alındığı ücret esası tartışılır. Önceden yapılan ödemelerin hangi borca karşılık geldiği açıklanmalı, aynı zarar iki farklı başlık altında tekrar istenmemelidir.
Belgede “tüm alacaklar ödenmiştir” yazması ile ödemenin gerçekten yapılmış olması farklıdır. Banka hareketi, bordro ve ödeme açıklaması karşılaştırılmalıdır. İbranamenin geçerliliği de kendi kanuni koşullarına bağlıdır. İşçinin imzaladığı her evrakın bütün haklarından kesin olarak vazgeçtiği anlamına geldiği söylenemez; buna karşılık belgeyi önemsiz kabul etmek de doğru değildir.
Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler, talebin hukuki niteliğine göre değişir. İşe iade, ahlak ve iyi niyet kurallarına dayalı derhal fesih ve para alacağı aynı takvime bağlı değildir. İşverenle yapılan gayriresmî görüşmelerin bütün süreleri durdurduğu varsayılmamalıdır. Başvurunun hangi kuruma, hangi tarihte ve hangi taleple yapıldığı belgelenmelidir. Somut dosyada süre kontrolü, hesap raporunun hazırlanmasından önce yapılmalıdır.
Resmî kaynaklar ve kapsam
Bu yazının temel dayanakları, ilgili maddeleri bakımından 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümleridir. İnceleme tarihi 29 Eylül 2026’dır. Olayın gerçekleştiği tarihteki düzenleme, işçinin tabi olduğu kanun ve varsa toplu iş sözleşmesi birlikte değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. İş sözleşmesi, bordrolar, SGK kayıtları, yazışmalar ve fesih belgeleri görülmeden somut uyuşmazlık hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.

