Kast Ajansı Dolandırıcılığı: Savcılık Şikâyeti ve Para İadesi

“Diziye seçildiniz, kayıt ücreti yatırın” teklifini nasıl değerlendirmeli?

Sosyal medya ilanı, mesajlaşma uygulaması veya telefon üzerinden “oyuncu seçmesine kabul edildiniz” diyen kişi, çekime katılmak için kayıt, portföy fotoğrafı, eğitim, sigorta veya set kartı adı altında peşin ödeme isteyebilir. Sözleşme imzalatıldıktan sonra çekim ertelenir, “yeni proje” için ek ücret istenir veya ajansa ulaşılamaz. Bazı başvurularda ise şirket gerçektir ve ücret karşılığı belirli bir fotoğraf ya da eğitim hizmeti sunmuştur; uyuşmazlık, vaadin kapsamı ve hizmetin niteliğindedir.

İlk soru, ücret alınmış olması değil, ödeme öncesindeki beyanın gerçekliği ve sözleşmenin konusudur. Somut, doğrulanabilir bir rol veya çekim garantisi verildi mi? Projeyi yapacağı söylenen yapım şirketi bu seçmeden haberdar mı? Ücret karşılığında bağımsız bir hizmet açıkça kararlaştırıldı ve gerçekten sunuldu mu? Bu soruların yanıtı, ceza şikâyeti ile tüketici hukukundaki iade talebinin dayanağını belirler.

Kısa cevap: Yeni ödeme yapmadan şirketi, projeyi ve karşı tarafın yetkisini bağımsız kaynaklardan doğrulayın. Reklam, mesajlar, imzalanan sözleşme, ödeme dekontu ve vaat edilen hizmetin gerçekleşmediğini gösteren kayıtları saklayın. Hileli rol vaadiyle para alındığına ilişkin somut olgular varsa savcılığa başvurun; gerçek bir hizmet sözleşmesine dayalı iade uyuşmazlığını ayrıca tüketici hukuku yönünden değerlendirin.

Hangi davranışlar dolandırıcılık şüphesini güçlendirir?

Tek bir işaret kesin sonuç vermez. Aşağıdaki olgular birlikte değerlendirildiğinde hilenin başlangıçtan beri mevcut olup olmadığını aydınlatabilir:

1. Var olmayan veya ajansla ilişkisi bulunmayan dizi, reklam ya da film için “kesin rol” verildiğinin söylenmesi.
2. Gerçek yapım şirketinin adı, afişi, logosu veya oyuncu seçmesi görüntüsünün izinsiz kullanılması.
3. Seçim sonucu açıklanmadan herkese “başrol/figüranlık kazandınız” mesajı gönderilmesi.
4. Sözleşmede yalnız “fotoğraf çekimi ve veri tabanına kayıt” yazdığı hâlde görüşmede kesin ücretli iş vaadinin verilmesi.
5. Ücretin şirket yerine ilgisiz kişi hesabına gönderilmesinin istenmesi ve makbuz verilmemesi.
6. Seçim veya çekim tarihinin sürekli ertelenmesi, iade istenince ajansın ortadan kaybolması.
7. Aynı kişinin birçok adaydan aynı anlatımla ödeme toplaması ve parayı kısa sürede başka hesaplara aktarması.

Bir ajansın aday fotoğrafı çekmesi, temsil sözleşmesi yapması veya ücretli eğitim sunması tek başına suç değildir. Tersine, tabelası ve vergi kaydı bulunan bir şirketin faaliyet göstermesi de belirli bir adayın sahte rol vaadiyle aldatılmadığını kanıtlamaz. Sözleşme, sözlü vaat ve fiilî ifa birlikte incelenmelidir.

“Kesin rol garantisi” ile “seçmelere yönlendirme” aynı mı?

Hayır. Ajansın uygun adayları yapımcıya önermesi, seçimin mutlaka olumlu sonuçlanacağını taahhüt etmesi değildir. Yazılı sözleşmede yalnız portföy oluşturma varsa telefonla verilen “ücretli çekim kesinleşti” güvencesi, sözleşmenin nasıl kurulduğunun belirlenmesinde önem taşır. Yapımcı teyidi, seçme çağrısı ve proje takvimi istenmelidir. “Ödeme yaparsanız otomatik oyuncu olursunuz” gibi beyanın kim tarafından, ne zaman ve hangi bağlamda verildiği saklanmalıdır.

Sözleşmeyi imzalamadan önce hangi belgeleri istemeli?

Şirketin ticaret unvanı, adresi, vergi bilgileri ve sözleşmeyi imzalayan kişinin temsil yetkisi belirlenmelidir. Sözleşmede ajansın üstlendiği edim, portföyün nerede yayımlanacağı, fotoğraf veya eğitim hizmetinin içeriği, ücretin hangi aşamada doğduğu, iade ve fesih hükümleri, adayın görüntüsünün kullanım sınırı açık olmalıdır. Ekranda gösterilen metinle daha sonra e-posta gelen nüshayı karşılaştırın; boş veya sonradan doldurulacak alanları kabul etmeyin.

Proje ve yapımcı adı verilmişse bilgiyi ajansın ilettiği telefon veya hesaptan değil, yapım şirketinin bağımsız resmî iletişim kanalından doğrulayın. Yapım şirketinin her aday hakkında bilgi vermesi mümkün olmayabilir; teyit alınamaması tek başına dolandırıcılığı ispatlamaz. Ancak doğrulanamayan proje ile peşin ödeme baskısı birlikte dikkat gerektirir.

Kişisel veri formundaki fotoğraf, kimlik, iletişim ve görüntü kullanım iznini ayrı okuyun. Sosyal medya profilinizden alınan fotoğrafın “set kartı” gerekçesiyle yayımlanması, reklamda kullanılması veya üçüncü kişilere aktarılması, sözleşme ve veri işleme dayanağı yönünden ayrıca incelenir. Çocuk adaylarda veli veya kanuni temsilcinin bilgisi, çalışma şartları ve görüntünün korunması daha da önemlidir; çocuk için verilen rol vaadi özel bir güvenilirlik kanıtı değildir.

Para gönderdim: İlk gün hangi işlemleri yapmalıyım?

1. Ödeme zincirini kaydedin. Havale, EFT, kart işlemi veya nakit makbuzunu; alıcı adını, IBAN’ı, işyeri unvanını, işlem saatini ve açıklamayı ayrı ayrı saklayın.
2. Banka bildirimini geciktirmeyin. Yetkisiz kart işlemi, yanıltıcı hizmet satışı ve kendi onayınızla yapılan havale farklı değerlendirilir. Bankaya işlemin gerçek niteliğini açıklayarak uygun itiraz veya geri çağırma prosedürünü sorun; sonucu garanti kabul etmeyin.
3. Yazılı iade ve açıklama talebi gönderin. Hangi rolün vaat edildiğini, hangi ücretin alındığını, sözleşmedeki hizmetin ne ölçüde sunulduğunu ve istediğiniz sonucu net belirtin. Gönderim ve teslim kaydını koruyun.
4. Delilleri bütün hâliyle saklayın. İlanın URL’si, profil adı, tüm mesajlaşma, sesli görüşme sonrasında tutulan notlar, sözleşme ve ajansın gönderdiği seçme davetleri önemlidir. Hukuka aykırı delil elde etmeye yönelmeyin.
5. Yeni ödeme yapmayın. “Rolü kurtarma”, “sigorta tamamlama” veya “iade vergisi” adıyla ek para talebi daha fazla zarar doğurabilir.

Nakit ödemenin belgesi yoksa görüşme tarihi, yer, hazır bulunan kişiler, sonrasındaki mesajlar ve varsa ajansın tahsilatı kabul eden yazışmaları toparlanmalıdır. Hiçbir belge bulunmaması başvuruyu otomatik engellemez, ancak ispatı güçleştirir.

Ceza hukuku: Dolandırıcılık ne zaman gündeme gelir?

TCK m. 157 yönünden failin hileli davranışla kişiyi aldatması, mağdur veya üçüncü kişinin zararına kendisi yahut başkası lehine yarar sağlaması araştırılır. Sahte bir yapımcı kimliği, gerçekte bulunmayan çekim ve önceden belirlenmiş sahte seçme sonucu, başlangıçtaki hileyi gösterebilir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması veya kamu kurumu adına hareket edildiği görüntüsü, olayın özelliğine göre TCK m. 158’deki nitelikli hâllerin değerlendirilmesini gerektirebilir. Sosyal medya kullanılması tek başına her olayda aynı nitelikli hükmün uygulanacağı anlamına gelmez.

Bir hizmetin zamanında sunulmaması, projeye seçilmeme veya sonradan çıkan ticari anlaşmazlık kendiliğinden dolandırıcılık değildir. Ceza dosyasında esas sorun, ödemenin alınması sırasında karşı tarafın gerçek dışı bir olguyu bilerek sunup sunmadığıdır. Deliller sonradan oluşan ifa güçlüğüyle başlangıçtaki aldatmayı ayırmalıdır. Ajansın bir kısmı yaptığı işi açıklayabiliyor olması da diğer ücretlerin hileyle alınıp alınmadığı incelemesini gereksiz kılmaz.

Şirket yetkilisi, ilanı yayımlayan, adayı arayan, parayı alan ve çekimi vaat eden kişiler farklı olabilir. Ticaret sicilinde yönetici görünmek veya hesap sahibi olmak otomatik ceza sorumluluğu doğurmaz; fiilî katkı, bilgi ve kast araştırılır. Sahte sözleşme, başkasının kimliğiyle yazışma veya verilerin hukuka aykırı kullanımı varsa ilgili diğer suçlar da savcılıkça değerlendirilebilir.

Suç mu, Hukuki Uyuşmazlık mı? Dikkat Edilecek İşaretler

Suçun temelinde hile vardır. Bu yüzden şikâyetinizde, sizi ödeme yapmaya ikna eden yalanın ne olduğunu somut olarak anlatmanız gerekir.

Savcılığa Şikâyet Nasıl Yapılır?

Dilekçede ilk ilan ve başvuru tarihi, kimin hangi proje ve rolü vaat ettiği, bunun nasıl doğrulandığı veya yalanlandığı, ücret kalemleri, sözleşme tarihi, ödeme alıcısı, hizmetin fiilen sunulan kısmı ve iade cevabı kronolojik yazılmalıdır. “Bana iş bulmadılar” ifadesi yerine, örneğin “belirtilen dizi için kesin seçildiğim söylenerek 18.000 TL kayıt ve portföy bedeli alındı; yapım şirketi projede böyle bir seçme açmadığını bildirdi” gibi doğrulanabilir olgular anlatılmalıdır.

Savcılıktan ilanın yayımlandığı hesap ve alan adının tespiti, yapım şirketinden proje ve ajans yetkisi hakkında bilgi, banka hesabının açılış ve transfer zinciri, diğer adaylara gönderilen aynı vaatler, ajansın sözleşme ve muhasebe kayıtları ile varsa ofis kamera kayıtlarının usulüne uygun temini istenebilir. Bir şirketin bütün müşteri kayıtlarına ölçüsüz erişim talebi yerine olayla bağlantılı belge ve dönem gösterilmelidir. Şikâyet, paranın iadesi sonucunu otomatik doğurmaz.

Şüphelilerin kimliği bilinmiyorsa profil URL’si, telefon numarası, IBAN, sözleşmedeki unvan ve ofis adresiyle başvuru yapılabilir. Ceza şikâyetinin içeriği konusunda CMK 158 İhbar ve Şikâyet ve TCK 157 Dolandırıcılık yazıları tamamlayıcıdır.

Nereye Başvurulur?

CMK m.158’e göre:

• Şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.
• Valilik, kaymakamlık ya da mahkemeye verilen şikâyetler ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.
• Şikâyet yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.

TCK m.157 ve 158’de suçun soruşturulmasının şikâyete bağlı olduğuna dair bir hüküm yoktur. Dolayısıyla savcılık, suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir.

Şikâyet Dilekçesinde Nelere Yer Verilmeli?

CMK m.158/6’ya göre, şikâyet “soyut ve genel nitelikte” ise ya da fiilin suç oluşturmadığı araştırma yapılmadan açıkça anlaşılıyorsa soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. Bu sonuçla karşılaşmamak için dilekçe somut olmalıdır:

Savcılık “Kovuşturmaya Yer Olmadığına” Karar Verirse

CMK m.173’e göre suçtan zarar gören kişi, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir. İtiraz, kararı veren savcının yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilmelidir.

Dava Açılırsa: Katılan Olmak

CMK m.237’ye göre mağdur, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir. Katılan sıfatı, duruşmaları takip etme ve karara karşı kanun yoluna başvurma imkânı sağlar.

Paranızı Nasıl Geri Alırsınız?

Ceza Süreci İçinde Zararın Giderilmesi

Ceza davası sanığa, zararı karşılaması yönünde güçlü teşvikler sunar:

• Etkin pişmanlık (TCK m.168): Fail, kovuşturma başlamadan önce zararı aynen geri vererek ya da tazmin ederek tamamen giderirse cezasının üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce giderirse yarısına kadarı indirilir. Kısmi geri ödemede bu indirim için mağdurun rızası aranır. Kısmi ödemeyi kabul edip etmemek konusunda dikkatli olunmalıdır.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231/6-c): Bu karar için şartlardan biri, mağdurun uğradığı zararın “aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi”dir. Zarar derhâl giderilemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi şartıyla da bu karar verilebilir (CMK m.231/9).

Ceza davası ise kendi başına paranızın iadesine yönelik bir alacak hükmü doğurmayabilir. Kesin çözüm için hukuk yolunu da değerlendirmek gerekir.

Hukuk Davası ile İade

Pratik öneri: TBK m.39’daki bir yıllık süreyi kaçırmamak için, ödediğiniz parayı ajanstan yazılı ve ispatlanabilir bir yolla (örneğin noter ihtarnamesi) mümkün olan en kısa sürede geri isteyin.

Tüketici olarak para iadesi hangi yolla istenir?

Kişi ajansın fotoğraf, portföy, eğitim veya danışmanlık hizmetini ticari ya da mesleki faaliyet dışındaki amaçla satın aldıysa tüketici işlemi değerlendirmesi yapılabilir. Mesleki oyunculuk faaliyeti için yapılan bir sözleşmenin niteliği her olayda aynı değildir. Uyuşmazlığın tarafları, satın alınan hizmet ve kullanım amacı belirlenmeden “her cast kaydı tüketici hakem heyetine gider” denilemez.

Tüketici işlemi varsa sözleşmeye aykırı veya ayıplı hizmet, hiç ifa edilmeyen edim, yanıltıcı bilgilendirme ve gerekli koşullarda cayma yahut fesih temellerinden biri seçilir. “Fotoğrafı çektik, iade yok” cümlesi, sözleşmedeki diğer edimlerin yerine getirilip getirilmediği ve ücret kalemleri incelenmeden nihai cevap olamaz. Önce ajansa yazılı talepte bulunmak, hangi hizmetin ne zaman istendiğini veya reddedildiğini görünür kılar.

2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıkları için tüketici hakem heyeti görevli olup başvuru e-Devlet üzerinden TÜBİS ile de yapılabilir. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem heyeti başvurusu yapılamaz; dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu, istisnalar ve somut uyuşmazlık çerçevesinde incelenir. Yıllık parasal sınır değişebileceği için başvuru tarihindeki resmî tutar esas alınmalıdır. Ticaret Bakanlığı 2026 duyurusu; Hakem heyeti bilgilendirme.

İnternetten imzalanan ajans sözleşmesinde 14 günlük cayma var mı?

Mesafeli hizmet sözleşmelerinde kural olarak sözleşmenin kurulmasından itibaren 14 günlük cayma hakkı gündeme gelebilir. Ancak sözleşmenin gerçekten mesafeli kurulup kurulmadığı, hizmetin niteliği ve istisnalar incelenmelidir. Bakanlık, cayma süresi sona ermeden tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler ile elektronik ortamda anında ifa edilen bazı hizmetleri istisnalar arasında saymaktadır. Yalnız “fotoğrafınızı sisteme girdik” denmesi, onayın kapsamı ve ifanın ispatı araştırılmadan her durumda hakkı ortadan kaldırmaz. Ofiste yüz yüze imzalanmış sözleşmeye sırf internetten ilan görüldü diye mesafeli sözleşme hükümleri otomatik uygulanmaz. Ticaret Bakanlığı mesafeli sözleşme rehberi.

Banka, ceza dosyası ve hukuk davası nasıl birlikte ilerler?

Kartla ödeme yetkisiz yapılmışsa bankanın güvenlik ve işlem kayıtları, müşteri tarafından onaylanmış fakat vaat edilen hizmetin verilmediği durumdan farklı değerlendirilir. Harcama itirazında doğru gerekçeyi, sözleşme ve yazılı iade talebiyle destekleyin. Havale ve EFT için banka geri çağırma girişimi yapabilir; karşı hesapta para kalmaması veya alıcının onay vermemesi süreci etkileyebilir.

Ceza soruşturmasında para hareketleri ve kanuni şartlar oluşursa koruma tedbirleri incelenir. CMK m. 128 ve 128/A kapsamındaki işlemler savcılık ve yetkili makamların usulüne tabidir; bir şikâyet dilekçesiyle otomatik bloke olmaz. Alıcının ve sorumluların belirlenmesinden sonra iade, tazminat, sebepsiz zenginleşme veya sözleşmeye dayalı alacak davası seçenekleri somut ilişkiye göre değerlendirilir. CMK 128/A banka hesabı tedbirleri yazısı ceza tedbirlerinin şartlarını açıklar.

Tüketici başvurusu yapılması ceza şikâyetini engellemez; ceza soruşturması da tüketici veya hukuk yolundaki başvuru süresi ve ispat yükünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ajansın gerçekten sunduğu hizmetin parasal değeri, vaat edilip sunulmayan kısım ve başlangıçtaki hile ayrı belirlenmelidir.

Somut delil listesi

İki kısa örnek

Örnek 1: “Yeni dizide konuşmalı rol kesinleşti” diyerek 22.000 TL istenir. Yapımcı, ajansla çalışmadığını ve böyle bir seçme bulunmadığını yazılı olarak bildirir; şirket adaylara yalnız ücretsiz kayıt yapıldığı izlenimi vermiştir. İlan, mesaj, dekont ve yapımcı cevabı başlangıçtaki hile açısından savcılığa sunulur. Sözleşmeye dayalı iade hakkı ayrıca incelenir.

Örnek 2: Bir ajans 5.000 TL karşılığında açıkça fotoğraf ve oyuncu portföyü hizmeti satar, çekimi yapar ve adayın hiçbir projeye seçilmediğini bildirir. İş garantisi verilmemişse sırf seçilmeme olgusu dolandırıcılığı göstermez. Portföyün sözleşmedeki nitelikte olmaması veya cayma bildiriminin koşulları, varsa tüketici uyuşmazlığı çerçevesinde değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Cast ajansının kayıt ücreti istemesi suç mu?

Tek başına değil. İstenen ücretin dayanağı, vaat edilen hizmet, gerçek proje bağlantısı ve ödeme anındaki beyanlar önemlidir. Başlangıçtan itibaren gerçeğe aykırı rol garantisiyle para alınması ceza soruşturmasını gerektirebilir.

Ajans sözleşmesi imzaladım, yine de şikâyet edebilir miyim?

Evet. İmza, hile veya sözleşmeye aykırılık iddiasını otomatik ortadan kaldırmaz. Sözleşmenin metniyle imza öncesindeki beyanlar birlikte incelenir; hangi hukuki yolun uygun olduğu belirlenir.

Para iadesi için önce savcılığa mı gitmeliyim?

Ceza şikâyeti hileli eylemi araştırır; iade talebi bankacılık, sözleşme ve tüketici hukuku yollarıyla ayrıca ilerleyebilir. Dijital delil ve para hareketleri için gecikmemek önemlidir; başvuru sırası olayın özelliklerine bağlıdır.

Şikâyetçi olmazsam savcılık soruşturma başlatır mı?

TCK m.157 ve 158’de şikâyete bağlılık öngörülmemiştir. Bu nedenle suç savcılığın bilgisine ulaştığında soruşturma yapılabilir. Yine de delilleri sunacak kişi çoğunlukla mağdurdur.

Şikâyetimi internetten ya da karakoldan yapabilir miyim?

Kolluğa (polis veya jandarma) başvurabilirsiniz. Şikâyet yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m.158).

Ajans parayı sonradan geri öderse ne olur?

Tam ödeme, faile etkin pişmanlık indirimi sağlayabilir (TCK m.168). Kısmi ödemede indirim için sizin rızanız gerekir.

Parayı başka birinin hesabına yatırdım. O kişi de sorumlu mu?

Hesabını ya da kartını dolandırıcılığa kullandıran kişi, suça iştirak eden olarak yargılanabilir. 31/7/2026’dan beri yürürlükte olan TCK m.158/4, bu kişilere indirimli ceza öngörür.

Paramı geri almak için ne kadar sürem var?

Aldatma nedeniyle sözleşmeden kurtulmak ve verdiğinizi geri istemek için, aldatmayı öğrendiğiniz andan itibaren bir yıl içinde harekete geçmelisiniz (TBK m.39). Tazminat istemleri için TBK m.72’deki süreler geçerlidir.

2026’da tüketici hakem heyeti sınırı nedir?

Tüketici niteliğindeki uyuşmazlıklarda 186.000 TL’nin altı için hakem heyetine başvurulabilir. Sınır ve görev, başvuru tarihindeki düzenlemeye ve işlemin tüketici işlemi olmasına göre denetlenir. Ticaret Bakanlığı.

Sonuç

Cast ajansı dolandırıcılığı iddiasında kesin rol vaadi, ücretin sebebi ve fiilen sunulan hizmet aynı dosyada karşılaştırılmalıdır. Sözleşmeye aykırılık ile başlangıçtaki hile farklı ispat konularıdır. Para gönderen kişi ödeme, ilan ve görüşme kayıtlarını korumalı; şüpheli tahsilatı bankaya bildirmeli; gerekli koşullarda savcılık ve tüketici başvurularını ayrı gerekçelerle yapmalıdır.

İlgili site içi içerikler

• TCK 157 Dolandırıcılık Suçu
• CMK 158 İhbar ve Şikâyet
• CMK 128/A Banka Hesabı Tedbirleri
• Banka Hesabımdan İzinsiz Para Çekildi

Resmî kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 157 ve 158.
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 128, 128/A ve 158.
3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
4. Ticaret Bakanlığı, Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme.
5. Ticaret Bakanlığı, 2026 Tüketici Hakem Heyeti Sınırı.
6. Ticaret Bakanlığı, Tüketici Hakem Heyetleri Bilgilendirme.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. İlan, sözleşme, ödeme, hizmetin ifası, proje teyidi ve iletişim kayıtları incelenmeden somut olayda suç vasfı veya iade hakkı hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.