Banka Hesabının Askıya Alınması ve El Koyma CMK 128/A

Banka, ödeme veya kripto varlık hesabındaki işlemlerin CMK 128/A’da sayılan belirli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ya da banka ve kredi kartı suçlarıyla bağlantılı olduğuna dair makul şüphe varsa, işlemde kullanılan hesap kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir. Bu işlem, hesabın kapatılması veya hesap sahibinin suçlu kabul edilmesi anlamına gelmez.

Hesabın askıya alınması ile hesaptaki paraya el konulması farklı işlemlerdir. Askıya alma, kısa süreli ve önleyici bir tedbirdir. El koyma ise hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle uygulanabilen adli koruma tedbiridir.

CMK 128/A, 7571 sayılı Kanun’la kabul edilmiş; Kanun 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 7571 sayılı Kanun – TBMM

CMK 128/A hangi suçlarda uygulanır?

Hesabın askıya alınması tedbiri bütün suç soruşturmalarında uygulanamaz. Kanunda şu suçlar sınırlı olarak sayılmıştır:

1. Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen nitelikli hırsızlık, TCK 142/2-e.
2. Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları ya da basın ve yayın araçlarının kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık, TCK 158/1-f.
3. Kişinin kendisini kamu görevlisi, banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık, TCK 158/1-l.
4. Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, TCK 245.

Tedbirin uygulanabilmesi için bu suçlardan birinin işlendiği konusunda “makul şüphe” bulunmalıdır. Genel veya soyut bir şüphe yeterli değildir; şüpheyi destekleyen hesap hareketi, ihbar, işlem bağlantısı veya başka somut veri bulunması gerekir.

Hesabın askıya alınması nedir?

Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanıldığı değerlendirilen hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir.

Tedbir yalnızca banka hesaplarını kapsamaz. Ödeme kuruluşu hesapları, elektronik para hesapları ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesaplar da kapsam içindedir.

Askıya alma sırasında para çekme, transfer, kripto varlık gönderme veya hesaptaki menfaat üzerinde tasarrufta bulunma geçici olarak engellenebilir. Tedbirin kapsamı, şüpheli işlemle bağlantılı hesabın ve menfaatin niteliğine göre belirlenmelidir.

Hukuki dayanak

CMK 128/A’ya göre mali kurum, askıya alma işlemini ve hesap hareketlerini bütün bilgi ve belgelerle birlikte derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirmek zorundadır. İşlem ayrıca hesap sahibine de bildirilmelidir.

Hesap sahibi, askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Cumhuriyet savcısının bu başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar vermesi gerekir.

Suça konu menfaat başka bir mali kuruma aktarılmışsa ilk kurum, diğer kuruma gecikmeksizin bildirimde bulunabilir. Böylece birbirini izleyen transferler veya kripto varlık hareketleri bakımından paranın sistem dışına çıkarılması önlenmeye çalışılır. CMK 128/A’nın kabul edilen metni

Tedbirin maddi koşulları

CMK 128/A bakımından üç temel maddi koşul birlikte aranır:

1. Kanunda sayılan katalog suçlardan biri hakkında makul şüphe bulunmalıdır.
2. Askıya alınan hesap suçta kullanılmış veya suça konu işlemin gerçekleştirilmesine yahut gerçekleştirilmesine teşebbüs edilmesine konu olmuş olmalıdır.
3. Askıya alma işlemi kırk sekiz saatlik kanuni sınır içinde uygulanmalıdır.

Hesap sahibinin şüpheli veya sanık sıfatını taşıması zorunlu değildir. Dolandırıcılık parasının bilgisi dışında hesabına gönderildiğini ileri süren üçüncü kişinin hesabı da işlem bağlantısı nedeniyle geçici olarak askıya alınabilir.

Bununla birlikte hesap sahipliği tek başına kişinin suça iştirak ettiğini kanıtlamaz. Ceza sorumluluğu için kast, bilgi, iradi katkı ve suçla bağlantı ayrıca ispatlanmalıdır.

Şüpheli, hesap sahibi ve mağdur

Bu koruma tedbirinde klasik anlamda bağımsız bir “fail” ve “mağdur” yapısı bulunmaz. Fail ve mağdur, tedbirin dayandığı nitelikli hırsızlık, dolandırıcılık veya kart suçuna göre belirlenir.

Şüpheli, suçtan elde edilen menfaati hesaba yönlendiren veya hesabı suçta kullanan kişi olabilir. Hesap sahibi ile asıl şüpheli aynı kişi olmayabilir.

Mağdur ise hileli işlem, bilişim saldırısı veya kartın kötüye kullanılması sonucunda parasını kaybeden kişidir. El konulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa para soruşturma veya kovuşturma aşamasında sahibine iade edilebilir.

Ceza dosyasının incelenmesi ve hukuki destek kapsamı için Beyoğlu ağır ceza avukatı sayfasında çalışma yöntemini okuyabilirsiniz.

Hareket ve sonuç

Askıya alma tedbirinin uygulanabilmesi için hesabın tamamının suç geliriyle dolu olması gerekmez. Suçtan elde edilen para ile hukuka uygun gelirlerin aynı hesapta bulunması mümkündür.

Bu durumda ölçülülük ilkesi gereğince suçla bağlantılı menfaatin ve tedbir kapsamının somutlaştırılması gerekir. Hesabın tamamının uzun süre kullanılamaz hâle getirilmesi, özellikle maaş, nafaka veya şirket faaliyet gelirlerinin bulunduğu hesaplarda ciddi hak kaybı doğurabilir.

Örnek: İnternet dolandırıcılığı mağdurunun gönderdiği para, şüpheli hesabından farklı bankalardaki üç hesaba aktarılırsa mali kurumlar arasında bildirim yapılarak ilgili hesaplar geçici olarak askıya alınabilir.

Manevi unsur ve hesap sahibinin ceza sorumluluğu

CMK 128/A bir suç değil, ceza muhakemesi tedbiridir. Bu nedenle tedbirin uygulanabilmesi için hesap sahibinin suç kastının kesin olarak kanıtlanması aranmaz; makul şüphe yeterlidir.

Bununla birlikte hesap sahibi hakkında mahkûmiyet kararı verilebilmesi için hesabın suçta kullanılacağını bildiği ve buna iradi olarak katkı sunduğu kanıtlanmalıdır.

Kartın, şifrenin veya mobil bankacılık erişiminin komisyon karşılığında üçüncü kişiye verilmesi; gelen paranın çekilmesi; seri transferler yapılması ve açıklanabilir bir ticari ilişkinin bulunmaması kast değerlendirmesinde kullanılabilir. Buna karşılık yalnızca hesaba para gelmesi otomatik ceza sorumluluğu doğurmaz.

Nitelikli hâller

CMK 128/A’nın kendi içinde cezayı artıran bir nitelikli hâli bulunmamaktadır. Çünkü bu hüküm ceza değil, koruma tedbiri düzenler.

Hangi mahkemenin görevli olduğu, şikâyet, uzlaştırma, yaptırım ve zamanaşımı; tedbirin dayandığı asıl suça göre belirlenir. TCK 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık ile TCK 245 kapsamındaki kart suçu aynı usul ve yaptırıma tabi değildir.

Askıya alma ile el koyma arasındaki fark

Askıya alma kararını ilgili banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı verebilir. Bu tedbir en fazla kırk sekiz saat sürer.

El koyma ise kural olarak hâkim kararıyla uygulanır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı yazılı emir verebilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma, yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulmalıdır.

Hâkim, el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar. CMK 128’deki rapor alma şartı, CMK 128/A kapsamında yapılan el koymada aranmaz.

Transferiniz kimlik veya işlem bilgisi eksikliği gerekçesiyle bekletiliyorsa, para ve kripto transferinin kimlik bilgisi eksikliği nedeniyle bekletilmesi rehberinde bu duruma ilişkin belge ve başvuru hazırlığı ele alınmaktadır.

Başvuru ve itiraz usulü

Aynı hesabın bir icra dosyasında da haczedildiği durumlar için MASAK blokesi ve icra haczi birlikteyken başvuru hazırlığı yazısına bakabilirsiniz.

Hesap sahibinin öncelikle işlemin hangi makam ve dosya kapsamında yapıldığını belirlemesi gerekir. Bankanın ticari veya güvenlik politikası uyarınca koyduğu bloke ile CMK 128/A kapsamındaki adli tedbir aynı değildir.

Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak başvuruda hesap numarası, askıya alma bildirimi, işlemlerin hukuki kaynağı, para hareketlerinin açıklaması ve tedbirin kaldırılmasını gerektiren belgeler sunulmalıdır.

Savcılık başvuruyu reddederse veya el koyma kararı verilirse CMK 267 ve devamındaki itiraz hükümleri gündeme gelir. Başvuruda tedbirin kanuni koşulları, katalog suç bağlantısı, makul şüphe, süre ve ölçülülük ayrı ayrı tartışılmalıdır.

Teşebbüs

CMK 128/A, tamamlanmış suçların yanında yapılmaya teşebbüs edilen işlemleri de kapsar. Para transferi banka güvenlik sistemi tarafından engellenmiş olsa bile suçta kullanılan hesap tedbir konusu olabilir.

Bu durum, asıl suçun mutlaka tamamlandığı anlamına gelmez. Temel suç yönünden teşebbüs hükümleri ayrıca değerlendirilir.

İştirak

Hesabın üçüncü kişiye kullandırılması, hesap sahibini kendiliğinden müşterek fail yapmaz. Hesap sahibinin suç planını bilip bilmediği, aldığı menfaat ve para hareketleri üzerindeki hâkimiyeti incelenmelidir.

Hesap sahibinin katkısı yalnızca kart veya hesap erişimini sağlamaktan ibaretse yardım etme hükümleri gündeme gelebilir. Ancak mağdurlarla iletişim kurması, parayı yönlendirmesi veya suç organizasyonunda karar alması müşterek faillik değerlendirmesine neden olabilir.

İçtima

Aynı hesap üzerinden nitelikli dolandırıcılık, banka veya kredi kartının kötüye kullanılması, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ya da yasa dışı bahis işlemleri gerçekleştirilebilir.

Her suç bakımından hareket, kast ve korunan hukuki değer ayrı değerlendirilmelidir. CMK 128/A tedbiri yalnızca hükümde sayılan katalog suçlar yönünden uygulanabilir; başka bir suçun varlığı tek başına bu maddeye dayanılarak askıya alma yetkisi vermez.

Şikâyet ve uzlaştırma

CMK 128/A’nın uygulandığı katalog suçlar kural olarak şikâyete bağlı değildir. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı ve tedbiri kendiliğinden sona erdirmez.

TCK 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık ve TCK 245 kapsamındaki kart suçları uzlaştırma kapsamında değildir. Tedbirin dayandığı suçun tam hukuki niteliği dosya üzerinden belirlenmelidir.

Görevli ve yetkili makam

Soruşturma aşamasında başvurular Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Hâkim onayı veya itiraz gerektiğinde sulh ceza hâkimliği görev yapar.

Kovuşturma aşamasında tedbir hakkında davaya bakan mahkeme karar verebilir. Asıl suç nitelikli dolandırıcılıksa ağır ceza mahkemesi; bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık veya kartın kötüye kullanılmasıysa suçun yaptırımına göre görevli ceza mahkemesi belirlenir.

Yetki bakımından suçun işlendiği, haksız menfaatin elde edildiği veya suçun sonuçlarının meydana geldiği yerler değerlendirilebilir. Bilişim suçlarında işlemler farklı şehirlerde gerçekleştiğinden CMK’nın bağlantı ve yetki hükümleri ayrıca önem taşır.

Zamanaşımı

Askıya alma tedbiri yönünden kırk sekiz saatlik özel süre bulunmaktadır. Bu süre dava zamanaşımı değildir ve tedbirin devam sınırını gösterir.

Asıl suçun dava zamanaşımı TCK 66’ya göre belirlenir. Nitelikli dolandırıcılıkta genel dava zamanaşımı kural olarak on beş yıldır. Diğer katalog suçlarda cezanın üst sınırına göre ayrıca hesaplama yapılmalıdır.

Yaptırım

CMK 128/A hesap sahibine doğrudan ceza öngörmez. Hapis veya adli para cezası, soruşturmanın dayandığı TCK hükmüne göre belirlenir.

Mali kurum, savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenen bilgi ve belgeleri on gün içinde göndermek zorundadır. Belgelerin gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi hâlinde ilgili mali kuruma elli bin liradan üç yüz bin liraya kadar idari para cezası verilebilir.

Kanun, CMK 128/A uyarınca askıya alma kararı veren gerçek ve tüzel kişilerin bu işlem nedeniyle hukuki sorumluluğunun doğmayacağını da düzenlemektedir. Bu hüküm, kanuni yetkinin açıkça aşılması veya farklı bir hukuka aykırılık iddiasının incelenmesini bütünüyle engelleyen sınırsız bir bağışıklık şeklinde yorumlanmamalıdır.

Deliller

Uygulamada banka ve kripto hesap hareketleri, IP ve cihaz kayıtları, mobil bankacılık oturum bilgileri, ATM kamera görüntüleri, kartın fiilen kim tarafından kullanıldığı, telefon mesajları, HTS kayıtları, faturalar ve ticari ilişkinin dayanak belgeleri önem taşır.

Hesabın meşru kullanımını gösteren sözleşmeler, ücret bordroları, satış faturaları, borç ilişkisine ilişkin belgeler ve transfer açıklamaları, bloke kaldırma talebini destekleyebilir.

Delillerin hukuka uygun elde edilmesi ve hangi işlemle hangi suç arasındaki bağlantının kurulduğunun kararda gösterilmesi gerekir.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi uygulaması

CMK 128/A, 25 Aralık 2025’te yürürlüğe girdiğinden maddeye özgü yerleşik ve doğrulanabilir bir Yargıtay içtihat dizisi henüz oluşmamıştır. Bu nedenle doğrulanmamış karar numarası kullanılmamıştır.

Anayasa Mahkemesi, banka hesapları üzerindeki uzun süreli el koyma tedbirlerini mülkiyet hakkı kapsamında incelemektedir. A.A. ve diğerleri kararında hesaplara el konulması, teminat yükümlülüğü ve tedbirlerin uzun süre devam etmesi ölçülülük yönünden değerlendirilmiştir. AYM, A.A. ve diğerleri, B. No: 2017/31079, 10.06.2021

Bu karar CMK 128/A’ya doğrudan ilişkin değildir. Bununla birlikte tedbirin kanuni dayanağı, süresi, denetim imkânı ve kişiye yüklediği külfet arasında adil denge kurulması gerektiğini gösterir.

Sık sorulan sorular

Banka hesabım 48 saat sonra otomatik açılır mı?

Askıya alma işlemi en fazla kırk sekiz saat sürebilir. Bu süre içinde el koyma kararı verilirse hesaptaki ilgili menfaat üzerindeki kısıtlama devam edebilir. El koyma kararı verilmezse askıya alma tedbirinin sürdürülmemesi gerekir.

Banka, mahkeme kararı olmadan hesabı askıya alabilir mi?

CMK 128/A kapsamındaki katalog suçlar hakkında makul şüphe varsa ilgili mali kurum hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Paraya adli el koyma ise ayrıca hâkim veya savcı kararı gerektirir.

Blokenin kaldırılması için nereye başvurulur?

Askıya alma işleminin kaldırılması Cumhuriyet başsavcılığından istenir. Savcının başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar vermesi gerekir.

Hesabıma gelen paradan haberim yoksa suçlu olur muyum?

Hayır. Hesabın adınıza kayıtlı olması tek başına mahkûmiyet için yeterli değildir. Bilgi, kast, alınan menfaat ve para üzerindeki işlemler somut delillerle araştırılır.

El konulan para mağdura ne zaman iade edilir?

Paranın suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma aşamasında sahibine iade edilebilir. İadenin yapılabilmesi için para ile mağdur arasındaki bağlantının belgelerle belirlenmesi gerekir.

CMK 128/A, dolandırıcılık ve belirli bilişim suçlarında suç gelirinin hızla başka hesaplara aktarılmasını önlemek amacıyla mali kurumlara kırk sekiz saatlik askıya alma yetkisi tanımaktadır.

Askıya alma ile el koyma birbirinden ayrılmalıdır. Mali kurum tarafından uygulanan geçici tedbir, hesap sahibinin suçlu olduğu anlamına gelmez. El koymanın devamı için hâkim denetimi, süre kuralları ve ölçülülük ilkesi gözetilmelidir.

Hesap sahibi; işlemin dayanağını, katalog suç bağlantısını, para hareketlerinin kaynağını ve kanuni süreleri inceleyerek Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Özellikle ticari faaliyet, maaş veya nafaka hesabının tamamının etkilenmesi hâlinde tedbirin kapsamı somut ve gerekçeli biçimde tartışılmalıdır.

Banka hesabı ve elektronik ödeme araçları hakkındaki özel tedbirden önce, delil veya müsadere konusu eşyanın muhafazası, rızayla teslim edilmeyen eşyaya elkoyma ve kıymet tespitinin genel çerçevesi CMK 123 elkoyma yazısında ele alınmıştır.

CMK 128/A’daki geçici hesap askıya alma tedbirinden farklı olarak taşınmaz, araç, şirket payı, hak, alacak ve banka hesaplarına klasik elkoymanın şartları CMK 128 malvarlığına elkoyma yazısında açıklanmıştır.

Kaynakça

1. 7571 sayılı Kanun – TBMM Kanun Bilgileri
2. CMK 128/A’nın kabul edilen metni – TBMM
3. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat – CMK
4. Adalet Bakanlığı, banka işlemlerine ilişkin reform açıklaması
5. AYM, A.A. ve diğerleri, B. No: 2017/31079, 10.06.2021

Av. İltan Ekmekçioğlu

Rüşvet Suçu (TCK 252)

TCK 110 Etkin Pişmanlık

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir ve somut olay hakkında hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.

Mağdur tek başına hesaba bloke koyabilir mi?

Mağdurun bankayı araması, alıcı hesaba otomatik ve süresiz bloke konulmasını sağlamaz. Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı mevzuattaki şartlar çerçevesinde şüpheli işlemi inceleyebilir ve yetkili mercilere bildirimde bulunabilir.

CMK m.128/A belirli suçlarda hesabın sınırlı süreyle askıya alınması ve yetkili makamların değerlendirmesi için özel bir mekanizma öngörür. CMK m.128 kapsamında ise suçtan elde edildiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunan malvarlığı değerlerine hâkim kararıyla elkoyma gündeme gelebilir.

Bankaya yapılacak bildirim

Bildirimde işlem tarihi, tutar, alıcı IBAN, açıklama, dolandırıcılık yöntemi ve başvuru sahibinin iletişim bilgisi yer almalıdır. Transferin geri çağrılması, alıcı hesabın incelenmesi ve bildirime kayıt numarası verilmesi istenmelidir.

Bankaya ihbar ceza şikâyetinin yerine geçmez. Savcılık veya kolluk başvurusunda ilk alıcı hesabın yanı sıra paranın aktarıldığı devam hesaplarının araştırılması talep edilmelidir.

Bloke ile para iadesi arasındaki fark

Hesabın askıya alınması veya hesaba elkoyma, paranın doğrudan mağdura ödenmesi anlamına gelmez. Tutarın suçtan elde edildiği, hangi mağdura ait olduğu ve üçüncü kişilerin hakları belirlenmelidir.

Birden fazla mağdurun aynı hesaba para göndermesi ya da hesaptaki paranın karışması hâlinde iade hesabı ayrıca yapılır. Mağdurun dekontu, yazışmaları ve suçla bağlantıyı gösteren diğer delilleri sunması gerekir.

Bloke sonrasında paranın geri alınmasına yönelik seçenekleri karşılaştırmak için dolandırıcılıkta param geri gelir mi yazısının iade ve tahsil bölümlerine bakabilirsiniz.

Sonuç

Yatırım dolandırıcılığında hız önemlidir. Banka bildirimi ile ceza başvurusu birlikte yapılmalı, transfer zinciri ve dijital deliller korunmalıdır. Ancak hiçbir başvuru paranın kesin olarak geri alınacağı şeklinde sunulmamalıdır.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Banka hareketleri, savcılık dosyası ve tedbir kararı görülmeden kesin değerlendirme yapılamaz.

İlgili güncel rehber

SPK soruşturmasında malvarlığına elkoyma koşulları ve itiraz yolu ayrıca değerlendirilmelidir.