Teminat Mektubu Haksız Nakde Çevrildi: Ne Yapılabilir?

“Teminat mektubu haksız nakde çevrildi” diyen şirketin öncelikle ödemenin henüz gerçekleşip gerçekleşmediğini belirlemesi gerekir.

Banka henüz ödeme yapmamışsa teminat mektubunun nakde çevrilmesini önlemek için bankaya ve lehtara yazılı bildirimde bulunulması, gerekli koşullar varsa mahkemeden ihtiyati tedbir istenmesi gündeme gelebilir. Banka ödemeyi yapmışsa uyuşmazlık çoğunlukla haksız alınan paranın iadesi ve doğan zararın tazminine yönelir.

Ancak yalnız “borcum yok” veya “sözleşmeye göre haklıyım” demek bankanın ödemeyi durdurması için her zaman yeterli değildir. Özellikle ilk talepte ödeme kaydı taşıyan teminat mektuplarında bankanın yükümlülüğü, temel sözleşmeden belirli ölçüde bağımsız olabilir.

Bu nedenle aşağıdaki belgeler birlikte incelenmelidir:

1. Teminat mektubunun tam metni.
2. Temel sözleşme ve ek protokoller.
3. Banka ile imzalanan kontrgaranti veya genel kredi sözleşmesi.
4. Lehtarın bankaya sunduğu tazmin talebi.
5. İşin teslim, kabul, fesih ve tasfiye belgeleri.
6. Teminatın süresi ve varsa süre uzatımları.
7. Bankanın ödeme yapıp yapmadığı ve ödemenin hangi tarihte gerçekleştiği.

Teminat Mektubunun Tarafları Kimlerdir?

Banka teminat mektubu ilişkisinde genellikle üç taraf bulunur.

Örneğin yüklenici, iş sahibine karşı sözleşmenin gereği gibi yerine getirileceğini güvence altına almak amacıyla banka teminat mektubu verebilir. Banka ödeme yaparsa ödediği tutarı, aralarındaki kontrgaranti veya kredi sözleşmesi uyarınca yükleniciden tahsil edebilir.

Bu nedenle bankanın ödeme yapması yalnız geçici bir banka işlemi değildir. Şirketin hesabından tahsilat yapılması, kredi limitinin azalması, nakit teminatın bozdurulması veya başka malvarlığı değerlerinin bankaca mahsup edilmesi sonucunu doğurabilir.

Banka Teminat Mektubu Kefalet midir?

Banka teminat mektupları uygulamada çoğunlukla, temel borç ilişkisinden bağımsız ödeme yükümlülüğü doğuran garanti niteliğinde değerlendirilir. Bununla birlikte kesin hukuki nitelendirme, belgenin başlığına değil metnine ve ödeme şartlarına göre yapılmalıdır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 128. maddesi, üçüncü kişinin fiilini üstlenme kurumunu düzenler. Teminat mektuplarının değerlendirilmesinde bu hüküm önemli bir hukuki dayanak olmakla birlikte, her teminat mektubunun otomatik olarak aynı sonuçları doğurduğu söylenemez.

Şu ayrımlar özellikle önemlidir:

1. İlk talepte ödeme kayıtlı teminat mektubu.
2. Belirli belge veya beyan sunulmasına bağlı teminat mektubu.
3. Belirli süreli veya süresiz teminat mektubu.
4. Geçici, kesin, avans veya ödeme teminatı.
5. Özel hukuk sözleşmesine veya kamu ihalesine dayalı teminat.
6. Doğrudan banka mektubu veya başka bir bankanın kontrgarantisine dayalı işlem.

Teminat mektubunda “ilk yazılı talepte, protesto çekmeye ve borçlunun iznini almaya gerek olmaksızın ödeme yapılacağı” yazıyorsa banka, kural olarak temel sözleşmedeki uyuşmazlığın sonucunu beklemeden ödeme yapabilir.

Ancak bu kayıt, lehtarın açıkça hileli, sahte belgeye dayanan veya hakkın kötüye kullanılması niteliğindeki her talebinin korunacağı anlamına gelmez.

Teminat Mektubu Hangi Şartlarda Nakde Çevrilebilir?

Ödeme şartları öncelikle teminat mektubunun metninden belirlenir.

Bankaya yapılan talepte genel olarak şu hususlar kontrol edilir:

1. Talep, mektupta yetkilendirilen lehtar tarafından yapılmış mı?
2. Talep süresi içinde bankaya ulaşmış mı?
3. Mektupta zorunlu tutulan beyanlar kullanılmış mı?
4. İstenen tutar teminat limitini aşıyor mu?
5. Kısmi ödeme yapılmasına izin veriliyor mu?
6. Talep yetkili kişilerce imzalanmış mı?
7. Asıl belgenin sunulması gerekiyorsa sunulmuş mu?
8. Talebin yapılacağı banka şubesi veya elektronik kanal doğru mu?
9. Mektup daha önce iade, ibra veya iptal edilmiş mi?
10. Teminat tutarı önceki ödemeler nedeniyle azalmış mı?

Banka, temel sözleşmedeki bütün teknik uyuşmazlıkları çözmekle görevli değildir. Buna karşılık talebin teminat mektubundaki biçimsel ve maddi ödeme şartlarını karşılayıp karşılamadığını incelemelidir.

Hangi Durumlarda Tazmin Talebi Haksız Olabilir?

Teminat mektubunun nakde çevrilmesi aşağıdaki durumlarda tartışmalı veya haksız hâle gelebilir:

1. Talebin teminat süresi sona erdikten sonra yapılması.
2. Teminat mektubunda aranan yazılı beyanın veya belgenin sunulmaması.
3. Teminat limitini aşan tutar talep edilmesi.
4. Güvence altına alınan riskin hiç gerçekleşmemesi.
5. Lehtarın alacağının ödeme, mahsup, ibra veya sulhle sona ermesi.
6. İşin sözleşmeye uygun tamamlanmasına rağmen teminatın sebepsiz kullanılması.
7. Teminatın iade veya iptal edildiği bilinmesine rağmen ödeme istenmesi.
8. Yetkisiz kişi veya şirket tarafından talep yapılması.
9. Sahte belge, sahte imza veya gerçeğe aykırı beyan kullanılması.
10. Talebin açıkça hakkın kötüye kullanılması oluşturması.

Temel sözleşmede uyuşmazlık bulunması tek başına tazmin talebinin haksız olduğunu göstermeyebilir. İhtiyati tedbir isteyen tarafın, yalnız sözleşmenin kendi yorumunu değil, ödeme talebindeki açık hukuka aykırılığı ve ödemenin doğuracağı ciddi zararı da gösterebilmesi gerekir.

İlk Talepte Ödeme Kaydı Varsa Banka Mutlaka Öder mi?

İlk talepte ödeme kaydı bankanın temel sözleşme uyuşmazlığını ayrıntılı biçimde incelemeden ödeme yapabilmesini sağlar. Bu kayıt, teminat mektubunun ticari güvence işlevinin temel unsurlarından biridir.

Buna rağmen banka aşağıdaki hâllerde ödeme talebini incelemek zorundadır:

1. Talebin süresinde olup olmadığı.
2. Talep sahibinin yetkili olup olmadığı.
3. Mektupta öngörülen şekle uyulup uyulmadığı.
4. İstenen tutarın mektup limitini aşıp aşmadığı.
5. Mahkemece verilmiş ve usulüne uygun bildirilmiş bir tedbir kararı bulunup bulunmadığı.
6. Talebin sahte veya açıkça hileli olduğuna ilişkin güçlü bulguların bulunup bulunmadığı.

Lehtar ile yüklenici arasındaki her sözleşme tartışması bankanın ödemeyi reddetmesine imkân vermez. Aksi hâlde teminat mektubunun bağımsız ve hızlı ödeme işlevi ortadan kalkar.

Bu nedenle mahkemeden tedbir istenirken “sözleşmede haklı taraf biziz” açıklamasıyla yetinilmemeli; tazmin talebinin neden açıkça haksız olduğu belge ve tarihleriyle gösterilmelidir.

Banka Ödeme Yapmadan Önce Ne Yapılmalıdır?

Tazmin talebi öğrenildiğinde şu uygulama sırası izlenebilir:

1. Bankadan teminat mektubunun ve tazmin talebinin onaylı örneği alınmalıdır.
2. Mektubun vade, tutar, lehtar ve ödeme şartları kontrol edilmelidir.
3. Bankanın ödeme günü ve iç işlem takvimi yazılı olarak sorulmalıdır.
4. Haksızlık nedenleri belge ekleriyle bankaya bildirilmelidir.
5. Aynı bildirim lehtara noter, KEP veya başka ispatlanabilir yöntemle gönderilmelidir.
6. Temel sözleşme, hakediş, teslim, kabul ve fesih belgeleri toplanmalıdır.
7. Ödemenin şirket üzerindeki yakın etkisi belgelenmelidir.
8. Uygun görevli mahkemeden ihtiyati tedbir talep edilmelidir.
9. Tedbir kararı alınırsa gecikmeden uygulanması sağlanmalıdır.
10. Arabuluculuk ve esas dava süreleri birlikte takip edilmelidir.

Bankaya yapılan tek taraflı itiraz, bankanın ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden durdurmaz. Mahkeme kararı bulunmadığı sürece banka, mektup şartlarına uygun talebi yerine getirebilir.

İhtiyati Tedbir İstenebilir mi?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya gecikme sebebiyle ciddi zarar doğması ihtimali varsa ihtiyati tedbir istenebilir.

Teminat mektubu uyuşmazlığında tedbir talebi, somut duruma göre:

1. Bankanın ödeme yapmasının geçici olarak durdurulmasına,
2. Lehtarın teminat mektubunu nakde çevirme talebinde bulunmasının önlenmesine,
3. Belirli tazmin talebinin sonuçlarının geçici olarak askıya alınmasına

yöneltilebilir.

Mahkeme ihtiyati tedbir için tam ispat aramaz. Ancak HMK m.390 uyarınca talepte bulunan tarafın hakkını yaklaşık olarak ispatlaması gerekir.

Yaklaşık ispat için yalnız sözleşmenin sunulması çoğu zaman yeterli olmayabilir. Teminatın neden çözülemeyeceğini gösteren kabul tutanağı, ödeme belgesi, ibra, süre kaydı, banka yazısı, teknik rapor veya açık sözleşme hükmü de sunulmalıdır.

İhtiyati Tedbirde Hangi Süreler Önemlidir?

Tedbir kararı alındıktan sonra sürecin tamamlandığı düşünülmemelidir.

Bir haftalık uygulama süresinde işlem yapılmazsa tedbir kararı kendiliğinden kalkabilir. Dava açılmadan önce alınan tedbirden sonra HMK m.397’deki iki haftalık süre içinde esas dava açılmaz ve gerekli belge tedbir dosyasına sunulmazsa tedbir yine kendiliğinden sona erebilir.

Dava şartı arabuluculuk gereken hâllerde, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’ndaki süre durdurma düzenlemesi ayrıca uygulanır. Arabuluculuğa hangi tarihte başvurulduğu ve son tutanağın ne zaman düzenlendiği belgeye bağlanmalıdır.

Tedbir İçin Teminat Göstermek Gerekir mi?

HMK m.392 uyarınca ihtiyati tedbir isteyen taraf, haksız çıkması hâlinde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararları karşılamak üzere kural olarak teminat göstermek zorundadır.

Mahkeme:

1. Teminat mektubu tutarını,
2. Ödemenin gecikmesinin lehtar üzerindeki etkisini,
3. Talebin dayandığı belgelerin gücünü,
4. Tarafların ticari durumunu,
5. Tedbirin kapsamını

dikkate alarak uygun bir teminat belirleyebilir.

Talep resmî belgeye veya güçlü ve kesin nitelikte delile dayanıyorsa mahkeme teminat alınmamasına karar verebilir. Ancak bu bir hak değil, gerekçeli mahkeme değerlendirmesidir.

Tedbir isteyen şirket, karşı teminat yükümlülüğünü baştan hesaba katmalıdır. Yüksek tutarlı teminat mektuplarında mahkemenin belirleyeceği karşı teminat da önemli bir finansman sorunu yaratabilir.

Ticari Davadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mudur?

Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi uyarınca konusu bir miktar para olan ticari alacak, tazminat, menfi tespit ve istirdat taleplerinde dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir.

Teminat mektubu ödendikten sonra lehtardan paranın geri alınması veya zararların tazmin edilmesi isteniyorsa, talebin niteliğine göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekebilir.

Bununla birlikte acil ihtiyati tedbir için arabuluculuk sürecinin tamamlanmasını beklemek zorunlu değildir. Geçici hukuki koruma talebi mahkemeye sunulabilir. Esas davanın açılması için geçerli sürelerle arabuluculuk süreci birlikte planlanmalıdır.

Arabuluculuk başvurusu yapılması bankanın ödeme işlemini kendiliğinden durdurmaz.

Banka Ödemeyi Yaptıysa Para Nasıl Geri Alınabilir?

Banka ödemeyi gerçekleştirmişse artık yalnız “nakde çevrilmenin önlenmesi” talebi yeterli olmaz.

Somut olaya göre aşağıdaki talepler gündeme gelebilir:

1. Haksız alınan tutarın iadesi.
2. Sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat.
3. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı geri alma.
4. Borç bulunmadığının tespiti.
5. Bankanın kontrgaranti kapsamında yaptığı tahsilatın iadesi.
6. Banka komisyonu, faiz ve finansman giderlerinin tazmini.
7. Koşulları varsa ihtiyati haciz veya başka geçici koruma tedbirleri.

Talebin kime yöneltileceği önemlidir. Tazmin talebini haksız yapan lehtar ile mektup şartlarına aykırı ödeme yapan bankanın sorumluluk nedenleri aynı değildir.

Lehtar mektuptan haksız yararlanmışsa iade ve tazminat talebi esas olarak lehtara yöneltilebilir. Banka ise ancak kendi ödeme yükümlülüğüne ve teminat mektubu şartlarına aykırı davranmışsa sorumlu tutulabilir.

Banka Hangi Durumlarda Sorumlu Olabilir?

Bankanın sorumluluğu özellikle şu durumlarda incelenebilir:

1. Süre sona erdikten sonra ödeme yapılması.
2. Teminat limitini aşan ödeme yapılması.
3. Zorunlu talep belgesi olmadan ödeme yapılması.
4. Yetkisiz kişinin talebinin kabul edilmesi.
5. Mektupta açıkça öngörülen şart gerçekleşmeden ödeme yapılması.
6. Usulüne uygun bildirilen tedbir kararına rağmen ödeme yapılması.
7. Aynı teminat için birden fazla veya bakiye tutarı aşan ödeme gerçekleştirilmesi.

Buna karşılık bankanın, ilk talepte ödeme kayıtlı mektuba uygun ve süresinde sunulan talebi yalnız temel sözleşmedeki uyuşmazlık nedeniyle reddetmesi beklenemez.

Bankanın sorumluluğu incelenirken teminat mektubuyla birlikte kontrgaranti, genel kredi sözleşmesi, banka içi ödeme kayıtları ve lehtarın talep yazısı da görülmelidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Özel hukuk sözleşmesine dayanan ve ticari işletmeleri ilgilendiren teminat mektubu uyuşmazlıklarında görevli mahkeme çoğunlukla asliye ticaret mahkemesidir.

Yetkili mahkeme belirlenirken:

1. Davalının yerleşim yeri,
2. Sözleşmenin ifa yeri,
3. Banka şubesinin bulunduğu yer,
4. Geçerli yetki sözleşmesi,
5. Temel sözleşmedeki tahkim veya yetki şartı,
6. Davanın bankaya mı, lehtara mı, yoksa her ikisine mi yöneltileceği

incelenmelidir.

Tacirler veya kamu tüzel kişileri arasındaki yetki sözleşmeleri belirli koşullarda geçerli olabilir. Temel sözleşmede tahkim şartı bulunması da lehtar ile şirket arasındaki uyuşmazlığın hakem önünde görülmesini gerektirebilir.

Ancak bankanın bağımsız ödeme yükümlülüğü, tahkim şartının bankaya karşı da otomatik olarak uygulanacağı anlamına gelmez. Taraflar ve sözleşmeler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Kamu İhalesindeki Teminat Mektuplarında Durum Farklı mıdır?

Evet. Kamu ihalesi kapsamında verilen geçici veya kesin teminatlarda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun özel hükümleri uygulanır.

Geçici teminat ile kesin teminat aynı amaçla verilmez:

4734 sayılı Kanun’un 34. maddesinde idare tarafından alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacağı düzenlenmiştir. Bu özel hüküm nedeniyle özel hukuk sözleşmelerindeki tedbir yöntemi kamu ihalesine aynen uygulanmamalıdır.

Uyuşmazlığın niteliğine göre:

1. İdareye itiraz,
2. Kamu İhale Kurumuna şikâyet veya itirazen şikâyet,
3. İdari işlemin iptali,
4. Tam yargı davası,
5. Sözleşme aşamasındaki özel hukuk davası,
6. Bankanın mektup şartlarına aykırı ödemesine ilişkin ticari dava

gündeme gelebilir.

Kamu ihalesinde hangi yargı koluna başvurulacağı, uyuşmazlığın ihale sürecine mi yoksa imzalanmış sözleşmenin uygulanmasına mı ilişkin olduğuna göre değişebilir. Teminatın gelir kaydedilmesiyle yasaklama, sözleşmenin feshi ve zarar tazmini işlemleri de birbirinden ayrılmalıdır.

Kamu teminatlarının elektronik yönetimi ve gelir kaydetme işlemleri için Kamu İhale Kurumu ile Takasbank tarafından kullanılan sistemler bulunmakta ve tam ya da kısmi gelir kaydetme işlemleri elektronik ortamda yürütülebilmektedir. dosyalar.kik.gov.tr

Hangi Deliller Toplanmalıdır?

Başlıca deliller şunlardır:

1. Teminat mektubunun aslı veya banka onaylı örneği.
2. Bankanın referans, doğrulama veya elektronik teminat kayıtları.
3. Temel sözleşme ve bütün ek protokoller.
4. İhale dokümanı, idari ve teknik şartname.
5. Kontrgaranti ve genel kredi sözleşmesi.
6. Lehtarın tazmin talebi.
7. Bankanın ödeme veya bloke bildirimi.
8. Hakediş ve kesin hesap kayıtları.
9. Geçici ve kesin kabul tutanakları.
10. Ayıp, gecikme veya eksik iş iddiasına ilişkin teknik raporlar.
11. İhtar, KEP, noter ve elektronik posta yazışmaları.
12. Fesih ve tasfiye belgeleri.
13. Ödeme, mahsup, sulh ve ibra belgeleri.
14. Şirketin uğradığı finansman zararını gösteren banka kayıtları.
15. Kamu ihalesi bulunuyorsa idare ve Kamu İhale Kurumu kararları.

Elektronik teminat mektuplarında referans numarası, sistem kaydı, işlem zamanı ve yetkili kullanıcı kayıtları özellikle korunmalıdır. Adalet Bakanlığı da elektronik teminat mektubu sisteminin fiziki belge kullanımını azaltan ve doğrulama süreçlerini kolaylaştıran yapısını duyurmuştur. adalet.gov.tr

Hangi Zararlar Talep Edilebilir?

Haksız tazmin talebi nedeniyle aşağıdaki zararlar doğabilir:

1. Bankaca ödenen teminat tutarı.
2. Kontrgaranti nedeniyle şirket hesabından tahsil edilen para.
3. Nakit blokajın çözülmemesinden doğan finansman maliyeti.
4. Banka komisyonları.
5. Kredi limitinin kapanması nedeniyle oluşan ek maliyet.
6. Temerrüt faizi.
7. Yeni finansman bulunması için yapılan zorunlu giderler.
8. Sözleşmenin feshiyle doğrudan bağlantılı diğer kanıtlanabilir zararlar.

Her zarar otomatik olarak tazmin edilmez. Zararın gerçekten doğduğu, haksız tazmin talebiyle uygun bağlantısının bulunduğu ve miktarının güvenilir belgelerle hesaplandığı gösterilmelidir.

“Şirketin itibarı zarar gördü” şeklindeki genel açıklama tek başına yeterli değildir. Kaybedilen finansman, ihale veya sözleşme fırsatı ileri sürülecekse bu kaybın somut ve öngörülebilir olduğu ispatlanmalıdır.

Haksız Nakde Çevirme Ceza Soruşturması Gerektirir mi?

Teminat mektubunun haksız nakde çevrildiği iddiası çoğunlukla ticari veya sözleşmesel uyuşmazlıktır. Her haksız ödeme talebi dolandırıcılık suçu oluşturmaz.

Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda ceza soruşturması ayrıca gündeme gelebilir:

1. Sahte tazmin talebi düzenlenmesi.
2. Yetkisiz veya sahte imza kullanılması.
3. Bankaya gerçeğe aykırı belge sunulması.
4. Elektronik teminat kaydının hukuka aykırı değiştirilmesi.
5. Başkasının kullanıcı bilgileriyle işlem yapılması.
6. Hileli davranışlarla bankanın veya şirketin aldatılması.

Ceza şikâyeti, ihtiyati tedbir veya iade davasının yerine geçmez. Savcılığa başvurulması bankanın ödeme işlemini kendiliğinden durdurmaz.

Zamanaşımı Ne Kadardır?

Teminat mektubu uyuşmazlıkları için her durumda uygulanacak tek bir zamanaşımı süresi yoktur.

Süre belirlenirken:

1. Talebin sözleşmeye aykırılığa mı dayandığı,
2. Sebepsiz zenginleşme hükümlerinin mi uygulandığı,
3. Haksız fiil iddiasının bulunup bulunmadığı,
4. Davanın bankaya mı yoksa lehtara mı yöneltildiği,
5. Kamu ihalesine ilişkin özel sürenin bulunup bulunmadığı,
6. Ceza oluşturan bir fiil iddiasının bulunup bulunmadığı

incelenmelidir.

Buna karşılık tedbir ihtiyacı bakımından zamanaşımının sonunu beklemek mümkün değildir. Banka ödemesi saatler veya birkaç gün içinde gerçekleşebileceğinden, hukuki başvurunun fiilen çok daha kısa sürede yapılması gerekebilir.

İki Kısa Örnek

Örnek 1: Yüklenici işi tamamlamış ve kesin kabul tutanağı düzenlenmiştir. İş sahibi buna rağmen sözleşmeyle ilgisi olmayan başka bir alacağı gerekçe göstererek teminat mektubunun tamamını nakde çevirmek istemektedir. Kabul tutanağı, mektup metni ve talep yazısıyla birlikte ödeme öncesinde ihtiyati tedbir değerlendirilmelidir.

Örnek 2: Teminat mektubunun süresi 30 Eylül’de sona ermiş, lehtarın yazılı talebi bankaya 2 Ekim’de ulaşmıştır. Süre uzatımı veya süresinde yapılmış başka bir talep bulunmuyorsa bankanın ödeme yapması mektup şartlarına aykırılık oluşturabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bankaya itiraz dilekçesi vermek ödemeyi durdurur mu?

Tek başına durdurmaz. Banka itirazı inceleyebilir; ancak mektup şartlarına uygun talep varsa mahkeme kararı bulunmadan ödeme yapabilir.

İhtiyati tedbir aynı gün alınabilir mi?

Mahkeme karşı tarafı dinlemeden tedbir kararı verebilir. Bununla birlikte aynı gün karar verileceği garanti edilemez. Delillerin eksiksiz sunulması ve yakın tehlikenin somutlaştırılması önemlidir.

İlk talepte ödeme kayıtlı mektuba tedbir konulabilir mi?

Tamamen imkânsız değildir; ancak daha güçlü yaklaşık ispat gerekir. Yalnız temel sözleşmedeki sıradan alacak tartışması yeterli görülmeyebilir.

Banka ödeme yaptıktan sonra tedbir alınabilir mi?

Ödemeyi önleyen tedbir amacını kaybedebilir. Bu aşamada paranın iadesi, tazminat ve uygun malvarlığı tedbirleri değerlendirilir.

Banka mı, teminatı alan şirket mi dava edilmelidir?

Bu, hukuka aykırılığın kaynağına bağlıdır. Lehtar haksız talepte bulunmuşsa iade ve tazminat ona yöneltilebilir. Banka mektup şartlarına aykırı ödeme yapmışsa bankanın sorumluluğu ayrıca incelenir.

Teminat mektubu davasında arabuluculuk zorunlu mudur?

Konusu para olan ticari iade, tazminat, menfi tespit ve istirdat taleplerinde dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Acil ihtiyati tedbir ise arabuluculuk tamamlanmadan istenebilir.

Kamu ihalesindeki kesin teminata tedbir konulabilir mi?

4734 sayılı Kanun’un 34. maddesinde idare tarafından alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacağı düzenlenmiştir. Somut işlemin idari veya sözleşmesel niteliğine göre başvuru yolu ayrıca belirlenmelidir.

Sonuç

“Teminat mektubu haksız nakde çevrildi” durumunda izlenecek yol, bankanın ödeme yapıp yapmadığına göre değişir.

Ödeme henüz gerçekleşmemişse teminat mektubu, tazmin talebi ve temel sözleşme hemen incelenmeli; bankaya ve lehtara yazılı bildirim yapılmalı ve koşulları varsa ihtiyati tedbir talep edilmelidir. Tedbir kararının alınması yeterli değildir; bir haftalık uygulama ve iki haftalık esas dava süreleri de takip edilmelidir.

Ödeme gerçekleşmişse lehtarın haksız aldığı tutarın iadesi, sözleşmeye dayalı tazminat ve bankanın mektup şartlarına aykırı davranıp davranmadığı değerlendirilir. Ticari para taleplerinde dava şartı arabuluculuk gerekebilir.

Kamu ihalesindeki teminatlar bakımından özel mevzuat uygulanır. Geçici veya kesin teminatın gelir kaydedilmesi, özel bir iş sahibinin banka mektubunu nakde çevirmesiyle aynı usule tabi değildir.

Güncel Resmî Kaynaklar

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
3. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
4. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
5. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
6. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
7. Kamu İhale Kurumu, Elektronik Kamu Alımları Platformu

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Teminat mektubu, kontrgaranti, temel sözleşme, tazmin talebi, ödeme tarihi ve varsa ihale belgeleri incelenmeden somut uyuşmazlık hakkında kesin değerlendirme yapılamaz.