Dijital Delil: İmaj, Hash ve Adli Bilişim Raporuna İtiraz

Dijital delil, yalnızca bir telefon mesajının veya bilgisayar dosyasının bulunmasıyla değerlendirilmez. Kaydın hangi cihazdan geldiği, hangi yöntemle alındığı, sonradan değişip değişmediği, kimin kullanımına bağlandığı ve hukuka uygun elde edilip edilmediği ayrı ayrı incelenir. Hash değeri ve imaj kopyası bu incelemeye yardımcı olur; tek başına suçluluğu veya masumiyeti kanıtlamaz. Adli bilişim raporuna itirazda, tartışılan bulgu ile eksik belge gösterilmeli ve cevaplanması istenen teknik soru açıklanmalıdır. Rapor itirazı için verilen süre, hâkim kararına karşı kanun yolu süresiyle karıştırılmamalıdır. Sağlıklı başlangıç, raporun tamamını, görevlendirme kararını, kopyalama ve teslim tutanaklarını birlikte edinerek hangi aşamanın denetlenemediğini belirlemektir.
Dijital kayıtta dört ayrı soru: kaynak, bütünlük, aidiyet ve hukukilik
Bir raporda “mesaj bulundu” yazması, bütün tartışmayı çözmez. Kaynak, verinin alındığı cihazı veya hesabı; bütünlük, elde edilen verinin korunmasını; aidiyet ise kayıtla kişi arasındaki bağlantıyı ifade eder. Dijital delilin hukuka uygunluğu, verinin yetkili makam ve kanuni yöntemle elde edilip edilmediğine ilişkindir.
Örneğin dosyanın kopyalandıktan sonra değişmemesi, ilk oluşturulduğunda doğru içerik taşıdığını göstermez. Kayıt bir kişiye ait cihazda bulunabilir, ancak o tarihte cihazı başka biri kullanmış olabilir. Tersine, cihaz başkasının adına kayıtlıyken somut işlemi şüpheli gerçekleştirmiş olabilir. Bu ihtimaller, açıklanabilir olgular ve araştırılabilir kayıtlarla tartışılmalıdır.
CMK 217, hükmün duruşmaya getirilip tartışılan ve hukuka uygun elde edilen delillere dayanmasını öngörür. CMK 206/2-a, hukuka aykırı elde edilen delilin reddini; CMK 230 ise hükümde delillerin değerlendirilmesinin açıklanmasını düzenler. Teknik açıdan güvenilir görünen veri, elde etme yöntemindeki hukuka aykırılığı gidermez. Dayanak: CMK 206, 217 ve 230.
Bu nedenle ilk çalışma, rapordaki her önemli bulgunun karşısına kaynağını, ilgili kişiyi, olay tarihini ve hukuki dayanağını yazmaktır. Eksiklik böyle görünür olur. Mahkemenin değerlendirme yetkisinin sınırları için CMK 217 kapsamında delillerin takdiri yazısı okunabilir.
İmaj kopyası, dosya aktarımı ve rapor çıktısı aynı mı?
Adli bilişimde imaj, teknik bağlamına göre incelenen ortamın bit düzeyindeki kopyasını ifade edebilir. Mantıksal kopyalama ise seçilen dosya ve dizinlerin alınmasına yöneliktir. Bu iki yöntem aynı kapsamı sağlamaz. Raporun PDF çıktısı da incelenen veri kümesinin kendisi değildir. Teknik açıklama: NIST SP 800-86, bölüm 4.2.
Okuyucu açısından önemli soru, yalnız “imaj alındı mı?” değildir. Hangi cihazdan, hangi tarih aralığındaki verinin, hangi yöntem ve araçla alındığı sorulmalıdır. Raporda inceleme kapsamı belirli bir uygulama veya dosyayla sınırlıysa, cihazdaki bütün verilerin araştırıldığı varsayılmamalıdır. İncelenmeyen alanla ilgili olumsuz sonucun hangi temele dayandığı açıklatılmalıdır.
Her telefondan aynı yöntemle tam fiziksel kopya alınabileceği söylenemez. Cihazın yapısı, kilit durumu ve kullanılan yöntemin sınırları hakkında teknik açıklama gerekir. Erişilemeyen alanların bulunması, raporda açıkça belirtilmesi gereken bir sınırlılıktır; okuyucunun kendi başına cihaz üzerinde deneme yapmasını gerektirmez.
Görevlendirme yazısındaki soru ile raporun kapsamı karşılaştırılmalıdır. “Silinmiş kayıt var mı?” sorusuna cevap verildiğinde, kullanılan işlemin böyle bir araştırmaya elverişliliği de anlaşılmalıdır. Teknik sınır gösterilmeden “hiç kayıt yoktur” denilmesi ile “incelenebilen bölümde kayıt bulunamadı” denilmesi aynı anlama gelmez.
İnceleme çıktısında yazılımın otomatik ürettiği sınıflandırmalar da bulunabilir. Bir kaydın “silinmiş”, “kurtarılmış” veya “ek” olarak işaretlenmesi, bu işlemi belirli kişinin gerçekleştirdiğini kendiliğinden göstermez. Raporda bu sıfatın hangi teknik bulguya dayandığı ve kullanıcı davranışı hakkında ne ölçüde sonuç çıkarılabileceği sorulmalıdır. Özellikle eksik kalan kayıtların bütün konuşmayı temsil ettiği varsayılmamalıdır.
Hash değeri neyi gösterir, neyi göstermez?
Hash, bir dijital veri kümesinden belirli bir algoritmayla üretilen özet değerdir. Karşılaştırma, verinin değişmeden korunup korunmadığını denetlemeye yardımcı olur. Ancak raporda uzun bir harf ve sayı dizisinin bulunması tek başına yeterli açıklama değildir. Değerin hangi nesne için ve ne zaman hesaplandığı bilinmelidir. Teknik kaynak: NIST IR 8387, bölüm 3.2.
Karşılaştırılacak değerlerin aynı algoritmayla ve aynı veri kapsamı üzerinden üretilip üretilmediği kontrol edilmelidir. Bütün disk için hesaplanan değerle, diskteki tek fotoğrafın değeri eşleşmek zorunda değildir. Aynı şekilde inceleme verisinden oluşturulan PDF rapor, kaynak veriyle aynı nesne değildir. Böyle bir fark doğrudan tahrifat kanıtı diye sunulmamalıdır.
Aynı nesne ve algoritma için farklı değerler görülüyorsa, farkın kaynağı açıklatılmalıdır. İlk kopya, sonraki kopya, aktarım kayıtları ve kullanılan işlem karşılaştırılarak hangi verinin etkilendiği sorulabilir. Yanlış dosyaların karşılaştırılması, aktarım sorunu veya veri değişikliği farklı ihtimallerdir. İnceleme bu ihtimalleri ayırmalıdır.
Eşleşen hash de sınırsız güvence değildir. İlk hesaplamadan önce ne yaşandığını, dosyayı kimin oluşturduğunu veya içeriğin gerçek bir olayı gösterdiğini tek başına açıklamaz. Bu nedenle hash kaydı; kaynak tutanağı, işlem zamanı ve muhafaza belgeleriyle birlikte değerlendirilir. NIST rehberi de özet değerlerin korunmasına ve mümkün olduğunca erken hesaplanmasına dikkat çeker.
Delil zinciri hangi belgelerle izlenir?
Delil zinciri, materyalin elde edilmesinden incelenmesine kadar kim tarafından, hangi işlemle ve hangi koşullarda muhafaza edildiğini izleyebilme anlamında kullanılır. Fiziksel cihaz ile ondan üretilen kopyalar birbirinden ayrılmalıdır. Cihazın seri numarası, delil numarası, mühür bilgisi ve teslim tarihleri bu eşleştirmeyi destekler.
Dosyada cihaz teslim tutanağı bulunması, sonraki bütün kopyalama işlemlerinin açıklandığı anlamına gelmez. İncelemeye gönderilen materyalin aynı cihaz veya aynı kopya olduğunun nasıl belirlendiği sorulmalıdır. Teslim eden ve alan birimler, ambalaj durumu, açılma işlemi ve yeniden muhafaza kaydı birlikte okunmalıdır. Muhafaza ilkeleri: NIST IR 8387, bölümler 2.2 ve 3.2.
Bir tutanakta farklı numara görülürse önce bunun cihaz numarası mı, dosya numarası mı yoksa kopya numarası mı olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Her numara farklılığı karışma anlamına gelmez. Buna karşılık hangi materyalin incelendiği belirlenemiyorsa bu belirsizlik, raporun dayanağını etkiler ve ek açıklama isteminin konusu yapılabilir.
İtiraz, eksik kaydı ve bunun önemini birlikte göstermelidir. “Teslim zinciri yok” demek yerine, belirli tarihte teslim edilen diskle raporda incelendiği belirtilen diskin bağlantısını kuran belgenin dosyada bulunmadığı açıklanabilir. Böylece soyut kuşku, cevaplandırılabilir bir araştırma talebine dönüşür.
Tarih, kullanıcı ve konuşma bağlamı sonucu nasıl değiştirir?
Dosyanın oluşturulma, değiştirilme veya erişim zamanı farklı bilgileri ifade edebilir. Cihaz saati de gerçek zamanla aynı olmayabilir. Raporda kullanılan saat bilgisi ve varsa saat dilimi dönüşümü açıklanmalı, farklı kaynakların zamanları aynı temelde karşılaştırılmalıdır. Teknik çerçeve: NIST SP 800-86, bölüm 4.2.3.
Pratik olarak rapordaki saat, kamera kaydı veya işlem belgesiyle karşılaştırıldığında uyuşmazlık görülürse hemen “çelişki kesinleşti” denilmemelidir. Önce her kaydın neyi zamanladığı sorulmalıdır. Mesajın gönderilmesi, bir dosyanın başka ortama kopyalanması ve raporun hazırlanması aynı olay değildir.
Aidiyet incelemesinde de hesap sahipliğiyle fiilî kullanım ayrılır. Ortak kullanılan iş bilgisayarında oturum bilgisi, erişim yetkileri, çalışma çizelgesi ve ilgili işlem kayıtları araştırılabilir. Hangi belgenin talep edileceği, kişinin somut açıklamasına bağlıdır. Sadece “başkası kullanmış olabilir” ihtimaliyle yetinilmemelidir.
Yazışmada kullanılan ifadenin anlamı tartışılıyorsa önceki ve sonraki mesajların neden gerekli olduğu belirtilmelidir. Talep, ilgisiz bütün özel yazışmaları sınırsız biçimde dosyaya taşımaya yönelmemelidir. İlgili konuşma, tarih aralığı ve açıklanacak olgu belirlenirse hem değerlendirme hem özel verilerin korunması bakımından daha ölçülü bir inceleme kurulabilir.
Dijital veriye ve inceleme belgelerine nasıl erişilir?
CMK 153, müdafiin dosya inceleme ve belge örneği alma yetkisini düzenler. Soruşturmada kanuni şartlarla kısıtlama kararı verilebilse de bilirkişi raporları ve kişinin hazır bulunmaya yetkili olduğu adli işlemlerin tutanakları üçüncü fıkradaki güvence kapsamındadır. İddianamenin kabulünden itibaren muhafaza altındaki delillerin incelenmesi de düzenlenmiştir. Dayanak: CMK 153.
Rapor UYAP’ta görünürken ekleri görünmüyorsa, eksik ekler numarasıyla istenmelidir. Elektronik dosyada bir PDF bulunması, kaynak veri üzerinde bağımsız inceleme imkânının sağlandığını göstermez. Hangi kopyanın, hangi formatta ve hangi yöntemle incelenebileceği somutlaştırılmalıdır. Dosya inceleme hakkının kapsamı bu ayrım için önemlidir.
19 Ekim 2026 itibarıyla CMK 134/3, elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklenmesini; dördüncü fıkra, yedekten çıkarılan kopyanın şüpheliye veya vekiline verilerek teslimin tutanağa bağlanmasını öngörür. Kanun bunu yalnız talep edilmesi şartına bağlamaz. Verilmeyen kopyanın ve eksik tutanağın açıkça belirtilmesi, hakkın kullanılmasını takip etmeye yarar. Dayanak: CMK 134.
AYM’nin 12 Şubat 2026 tarihli E.2023/128, K.2026/36 sayılı kararı, CMK 134’ün ilk iki fıkrasındaki belirli kurallarla birlikte uygulanma imkânı kalmayan diğer hükümlerini de iptal etmiştir. Böylece iptal maddenin tamamını kapsamaktadır. 25 Mayıs 2026’da yayımlanan kararın iptal hükümleri dokuz ay ertelendiğinden etki tarihi 25 Şubat 2027’dir. Mevcut hüküm kontrol tarihinde yürürlüktedir. Sonraki işlemler için yeni düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir. Resmî karar, 69–73. paragraflar ve hüküm.
Bu karar, bütün dijital delillerin bugün kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez. Somut işlemin tarihi, dayanağı ve uygulanışı değerlendirilir. Arama şartları ve cihazın iadesi için CMK 134 dijital arama rehberi ayrı kapsamda okunabilir.
Adli bilişim raporuna itiraz nasıl somutlaştırılır?
CMK 63 teknik uzmanlık gerektiren incelemeyi, CMK 67 raporun hazırlanmasını ve itiraz imkânını düzenler. Bilirkişi yaptığı işlemleri ve sonucunu açıklamalıdır. Hukuki nitelendirme hâkime aittir; rapordaki teknik bulgu ile kişinin suçlu olduğu değerlendirmesi aynı yetki kapsamında değildir. Dayanak: CMK 63 ve 67.
İtiraz hazırlığında şu sıra kullanılabilir:
- Raporun tarihini, sayfasını ve tartışılan bulguyu belirtin.
- Bulguyu dayandığı cihaz, dosya veya kayıtla eşleştirin.
- Eksik belgeyi ya da çelişkili veriyi gösterin.
- Eksikliğin hangi suçlama veya savunma olgusunu etkilediğini açıklayın.
- Cevaplanacak teknik soruyu yazın.
- Soruna uygun olarak açıklama, ek rapor veya yeni inceleme isteyin.
Örneğin “mesaj bana ait değil” açıklaması, raporda hesap bağlantısının nasıl kurulduğu sorusuyla tamamlanabilir. Ancak yeni bilirkişi atanması her itirazın zorunlu sonucu değildir. Tek bir cevapsız sorunun ek raporla açıklanması yeterli olabilir. Yöntemin bütünü veya inceleme uzmanlığı tartışılıyorsa yeni inceleme ihtiyacı ayrıca gerekçelendirilir.
CMK 67/6 kapsamında bilimsel uzman mütalaası alınabilir. Bu, tarafın temin ettiği teknik görüştür; kendiliğinden resmî raporu ortadan kaldırmaz. Yalnız mütalaa alınacak olması nedeniyle ayrıca süre istenemeyeceğinden hazırlık mevcut süre gözetilerek yapılmalıdır. CMK 68, bilirkişinin ve mütalaa hazırlayan uzmanın duruşmada dinlenmesine de imkân tanır. Genel bilirkişi itirazı ve uzman mütalaası yazısı bu seçenekleri ayrıntılandırır.
Teknik soruyu ölçülebilir bir talebe dönüştürmek
İyi kurulmuş soru, incelenecek nesneyi ve beklenen açıklamayı sınırlar. “Raporda hata var mı?” sorusu yerine, belirli ekin hangi kaynak dosyadan üretildiği, dosyanın rapordaki bulguyla nasıl eşleştirildiği ve kullanılan saat dönüşümünün ne olduğu sorulabilir. Böyle bir talep, uzmanı kişinin suçluluğu hakkında hukuki karar vermeye yöneltmez; mahkemenin değerlendireceği teknik zemini açıklar.
İtirazın ekinde kısa bir çalışma tablosu hazırlanabilir. Bir sütunda raporun sayfası, diğerinde tartışılan tespit, sonrakinde karşı belge ve son sütunda istenen açıklama bulunur. Aynı belge birkaç bulguyu etkiliyorsa her seferinde farklı bir ekmiş gibi çoğaltmak gerekmez. Belge adının ve tarihinin açık yazılması, incelemeyi yapacak kişinin doğru kayda ulaşmasını kolaylaştırır.
Örneğin raporun belirli sayfasında bir ek dosyanın şüpheli tarafından oluşturulduğu belirtiliyorsa, bunun dosyanın cihazda bulunmasından mı yoksa ayrıca tespit edilmiş bir oluşturma işleminden mi çıkarıldığı sorulabilir. Kaynak kayıt yalnız alınmış bir mesaj ekini gösteriyorsa, incelemenin yanıtlaması gereken soru değişir. İtiraz, mevcut veriyi gizlemeye değil, bulgunun taşıyabildiğinden daha geniş bir sonuç yüklenmesini denetlemeye yönelir.
Eksik materyal henüz elde edilememişse yalnız “belgeler gelince açıklayacağız” denilerek beklenmemelidir. Erişilemeyen materyal, yapılan talebin tarihi ve bu eksikliğin hangi incelemeyi engellediği mevcut süre içinde belirtilmelidir. Ek açıklama imkânı konusunda merciin kararı takip edilir; talebin kabul edileceği veya sürenin kendiliğinden uzayacağı varsayılmaz.
Bilirkişi raporuna itiraz süresi ve diğer başvurular
Rapora teknik itiraz, itiraza açık hâkim kararına karşı başvurudan farklıdır. Soruşturmada raporla ilgili talepler dosyayı yürüten savcılığa, kovuşturmada mahkemeye sunulur. Karara karşı kanun yolunda ise kararın türü, başvuru hakkı ve özel hüküm ayrıca kontrol edilir.
| İşlem | Süre veya şart | Başlangıç | Önemli ayrım | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Rapora itiraz veya yeni inceleme istemi | İlgililere verilen süre | Bildirim ve süre kararına göre | CMK 67 sabit gün sayısı koymaz | CMK 67/5 |
| Bu istemlerin reddine ilişkin gerekçe | Üç gün içinde gerekçeli karar | İstemin reddi | Okuyucunun itiraz süresi değildir | CMK 67/5 |
| İtiraza açık hâkim veya mahkeme kararına başvuru | Genel olarak iki hafta | Kararın öğrenilmesi | Özel hüküm saklıdır; rapor bu tür karar değildir | CMK 267–268 |
| Bilimsel mütalaa | Mevcut usul takvimi içinde hazırlık | Dosyadaki aşamaya göre | Yalnız bu nedenle ek süre istenemez | CMK 67/6 |
| Elkoymada yedek ve kopya | Yedekleme, kopya teslimi ve tutanak | CMK 134 kapsamındaki işlem | Rapor çıktısı, yedek kopyanın yerine geçmez | CMK 134/3–4 |
Tablonun kaynağı: güncel CMK metni. İki haftalık genel itiraz süresi, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için geçiş hükmüyle birlikte okunmalıdır. Daha önce verilen kararlarda eski hüküm uygulanır. Dosyanın açılış tarihiyle karar tarihi karıştırılmamalıdır.
Bir teknik inceleme talebinde bulunmak, başka bir kanun yolu süresinin durduğu anlamına gelmez. Başvurular ayrı takvimle takip edilmelidir. Delilin hukuka aykırı elde edildiği ileri sürülüyorsa teknik rapordaki hata yanında hukuka aykırı işlem de belirtilmeli; delilin reddine ilişkin kurallar kapsamında değerlendirme istenmelidir.
Hazırlanacak belgeler ve işlevleri
- Raporun tamamı ve ek listesi: Sonuç cümlesinin hangi veriye dayandığını ve eksik eki belirler.
- Bilirkişi görevlendirme kararı: Sorulan soruyla yapılan incelemenin örtüşmesini gösterir.
- Arama, elkoyma ve ilgili onay kararları: Elde etme yönteminin yetkisini ve kapsamını denetlemeye yarar.
- Cihaz, mühür ve teslim tutanakları: İncelenen materyalin kimliğini ve el değiştirmesini izlemeyi sağlar.
- Kopyalama ve doğrulama kayıtları: Yöntemi, kapsamı, hash algoritmasını ve karşılaştırılan nesneyi açıklığa kavuşturur.
- Kopya teslim tutanağı: Hangi verinin, kime ve ne zaman verildiğini gösterir.
- Hukuka uygun eldeki karşılaştırma belgeleri: Çalışma çizelgesi, işlem kaydı veya tam yazışma gibi belgeler, aidiyet ve zaman iddiasını somutlaştırır.
- Bildirim ve duruşma tutanakları: Verilen süreyi, önceki talepleri ve alınan cevapları takip etmeyi sağlar.
Eldeki kaynak dosya üzerinde açıklama yapmak için değişiklik yapılmamalıdır. Açıklamalı çalışma kopyası ayrı tutulmalı, hangi değişikliğin yalnız sunum amacıyla yapıldığı belirtilmelidir. Başkasının hesabına izinsiz erişmek veya inceleme cihazına rastgele program yüklemek, belge hazırlığının bir yöntemi değildir.
Belge hazırlığında asıl kayıtla çalışma notunu ayırmak da önemlidir. Raporun bir sayfasına renkli işaret koymak, incelemeye konu dijital dosyayı değiştirmekle aynı işlem değildir; yine de sunulan açıklamalı nüshanın çalışma nüshası olduğu anlaşılmalıdır. Orijinal olarak teslim alınan dosyanın adı, teslim tarihi ve nereden alındığı kaydedilirse sonradan hangi belge üzerinde konuşulduğu daha kolay belirlenir.
Her belgeyi internette paylaşmak veya ilgisiz kişilere göndermek gerekli değildir. Uzman desteğinde önce inceleme konusu ve ihtiyaç duyulan veri belirlenmeli, dosyadaki üçüncü kişilere ait ilgisiz bilgiler bakımından ölçülü hareket edilmelidir. Savunmanın ihtiyaç duyduğu incelemeye erişim ile bütün dijital içeriğin sınırsız dolaşıma sokulması aynı şey değildir.
İki varsayımsal örnek
Varsayımsal örnek 1: Farklı hash değerleri
Bir raporda imajın SHA-256 değeri, savunmaya verilen PDF’de ise PDF dosyasının SHA-256 değeri bulunmaktadır. İki değerin farklı olması, aynı nesneler karşılaştırılmadığı için tek başına veri değişikliğini göstermez. Önce imaj kopyası, doğrulama kaydı ve teslim listesi istenir.
Sonucu değiştiren olgu, değerlerin gerçekten aynı veri kümesine ait olup olmamasıdır. Aynı imajın teslimden önceki ve sonraki değerleri farklı çıkarsa farkın nedeni ve hangi içeriği etkilediği teknik olarak açıklatılır. Bu sorunla ilgili belgeler kopyalama tutanağı, aktarım kayıtları ve karşılaştırma raporudur. Sonuç dosyanın diğer delilleriyle birlikte değerlendirilir.
Varsayımsal örnek 2: Ortak bilgisayar ve farklı saatler
Bir işyerindeki ortak bilgisayarda suçlamayla ilgili dosya bulunduğu varsayılsın. Rapor, cihazın işyeri sahibine ait olmasına dayanarak işlemi onun yaptığını belirtmektedir. Ancak vardiya çizelgesi ve kullanıcı oturum kayıtları henüz incelenmemiştir.
Talep, belirli tarihte hangi oturumun kullanıldığının ve rapordaki saatin hangi zaman temelinde gösterildiğinin açıklanmasıdır. İlgili kayıtlar başka bir kullanıcıyı gösterebilir veya mevcut isnadı destekleyebilir. Sonucu değiştiren unsur, mülkiyet bilgisinin yanına fiilî kullanımın eklenmesidir. Çizelge tek başına kesin sonuç vermez; oturum ve işlem kayıtlarıyla birlikte karşılaştırılır.
Sıkça sorulan sorular
Hash değeri bulunmayan dijital delil otomatik reddedilir mi?
Sadece bu eksiklikten otomatik sonuç çıkarılamaz. Hangi verinin nasıl korunduğu, mevcut kopyalar ve işlem kayıtları araştırılmalıdır. Hukuka aykırı elde etme ile güvenilirliğin açıklanamaması ayrı gerekçeler olarak değerlendirilir.
Hash değerleri aynıysa dosyanın gerçek olduğu kesinleşir mi?
Eşleşme, karşılaştırılan verilerin bütünlüğünü denetlemeye yardımcı olur. İçeriğin ilk oluşturulduğunda gerçeği yansıtıp yansıtmadığını veya işlemi kimin yaptığını tek başına göstermez.
Her telefondan tam imaj alınması mümkün müdür?
Her cihaz için böyle bir garanti verilemez. İnceleme yönteminin kapsamı ve teknik sınırlılıkları raporda açıklanmalıdır. Erişilemeyen alanlardan hareketle kesin yokluk sonucu çıkarılması ayrıca sorgulanabilir.
Yalnız PDF rapor verilmesi yeterli mi?
PDF rapor, kaynak dijital verinin kopyasıyla aynı şey değildir. Raporun ekleri ve hangi veri üzerinde inceleme yapılabileceği ayrıca istenebilir. CMK 134 kapsamındaki yedek teslimi de kendi şartlarıyla değerlendirilir.
Rapora itiraz için her zaman iki hafta mı vardır?
Hayır. CMK 67/5’te sabit iki haftalık rapor itiraz süresi yoktur; verilen süreye bakılır. CMK 268’deki genel iki haftalık süre, itiraza açık kararlara ilişkin farklı bir düzenlemedir.
Teknik konuları açıklamak için özel uzman tutulabilir mi?
CMK 67/6 kapsamında bilimsel mütalaa alınabilir. Uzmanın inceleyebileceği materyal ve cevaplayacağı sorular önceden belirlenmelidir. Bu çalışma mevcut süreleri kendiliğinden uzatmaz.
Ekran görüntüsünü noter onaylarsa bütün sorunlar çözülür mü?
Bir tespit veya onay işleminin kapsamı incelenmelidir. Bu işlem, dijital içeriğin kaynağı, fiilî kullanıcısı ve önceki değişiklikleri hakkında yapılmamış teknik incelemenin yerine geçmez. Elde etme yönteminin hukukiliği de ayrı kalır.
Cihaz iade edilirse dijital delil ortadan kalkar mı?
Cihazın iadesi ile alınan kopyaların dosyada bulunması farklı konulardır. Hangi kopyaların korunduğu ve incelemenin bunlar üzerinde yapılıp yapılamayacağı belirlenmelidir. İade tek başına kayıtların kullanılmayacağı anlamına gelmez.
Rapordaki hatayı göstermek için cihazda deneme yapmalı mıyım?
Kişinin kendi başına yapacağı işlemler yeni değişiklikler oluşturup denetimi güçleştirebilir. İddia önce belgeyle somutlaştırılmalı ve uygun teknik inceleme talep edilmelidir. Kaynak materyalin korunması önceliklidir.
AYM iptali nedeniyle bütün dijital dosyalar düşer mi?
Hayır. CMK 134 hakkındaki iptal hükümlerinin yürürlük tarihi 25 Şubat 2027’dir; her dosyanın sonucu bu tarihten otomatik olarak çıkarılamaz. İşlem tarihi, uygulanacak düzenleme, somut hukuka aykırılık ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.
Yazar: Av. İltan Ekmekçioğlu.
Bu metin genel bilgilendirmedir. Somut değerlendirme için raporun tamamı, dijital materyal, işlem ve bildirim tarihleri ile ilgili kararlar birlikte incelenmelidir.

