CMK 134 Bilgisayar ve Telefonda Arama: Dijital Elkoyma

CMK 134; bilgisayar, bilgisayar programı ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasını, dijital kayıtların kopyalanmasını ve belirli koşullarda cihazlara elkonulmasını düzenler. Akıllı telefonlar, haricî diskler ve benzeri dijital materyallerdeki verilerin incelenmesinde de bu özel koruma tedbirinin güvenceleri somut işlemin niteliğine göre gündeme gelir.

Dijital cihazlar yalnızca suçla ilgili olabilecek verileri değil; özel yazışmaları, fotoğrafları, banka bilgilerini ve meslekî kayıtları da barındırabilir. Bu nedenle cihazın fiziksel olarak alınması ile içindeki verilerin aranması aynı işlem değildir. Kararın kapsamı, uygulanma biçimi ve elde edilen kopyaların korunması ayrı ayrı incelenmelidir.

CMK 134 güncel madde metni

Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma

Madde 134 – (1) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir.

(2) Bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması ya da işlemin uzun sürecek olması halinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için, bu araç ve gereçlere elkonulabilir. Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması halinde, elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir.

(3) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır.

(4) Üçüncü fıkraya göre alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır.

(5) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır.

Dijital arama için hangi şartlar gerekir?

Tedbir yalnız bir suç soruşturması kapsamında uygulanabilir. Somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması ve delilin başka şekilde elde edilememesi birlikte aranır. Soyut bir ihtimal ya da cihazda suçla ilgili veri bulunabileceğine dair genel bir varsayım tek başına hükümdeki şartları karşılamaz.

Karar; aranacak cihazı, hedeflenen veri türünü ve soruşturmayla bağlantıyı anlaşılabilir biçimde göstermelidir. Dijital incelemenin kararın amacıyla ilgisiz tüm kişisel verileri sınırsız biçimde araştırmaya dönüşmemesi gerekir. Genel elkoymanın karar ve onay usulü için CMK 127 elkoyma kararı yazısı da incelenebilir.

Kararı hâkim mi, savcı mı verir?

Kural olarak dijital arama, kopyalama ve çözümleme kararı hâkim tarafından verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir. Savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmalı; hâkim de en geç yirmi dört saat içinde karar vermelidir.

Süre dolarsa veya hâkim onay vermezse çıkarılan kopyalar ile çözümü yapılan metinler derhâl imha edilmelidir. Bu denetim, dijital veriye müdahalenin devam edip etmeyeceğini belirleyen zorunlu bir güvencedir.

Telefon veya bilgisayara ne zaman elkonulabilir?

CMK 134/2, dijital arama kararından ayrı olarak cihazın geçici biçimde alınabileceği durumları sınırlar. Şifrenin çözülememesi nedeniyle sisteme girilemiyorsa, gizlenmiş verilere ulaşılamıyorsa veya işlem uzun sürecekse; çözüm ve gerekli kopyalama için araç ve gerece elkonulabilir.

Elkoyma, cihazın soruşturma sonuna kadar mutlaka elde tutulacağı anlamına gelmez. Şifre çözüldüğünde ve gerekli kopyalar alındığında cihaz gecikmeksizin iade edilmelidir. İade gerçekleşmiyorsa, CMK 131 kapsamında elkonulan eşyanın iadesi talep edilebilir.

Yedek kopya ve tutanak neden önemlidir?

Cihaza elkonulurken sistemdeki bütün verilerin yedeğinin alınması zorunludur. Bu yedekten çıkarılan bir kopya şüpheliye veya vekiline verilmeli; teslim işlemi tutanağa yazılmalı ve imzalanmalıdır. Cihaz alınmadan yalnız verinin tamamı veya bir bölümü kopyalanırsa, kopyalanan veriler de kâğıda yazdırılarak tutanağa bağlanmalıdır.

Uygulama tutanağında cihazın ayırt edici bilgileri, işlemin zamanı, kimlerin hazır bulunduğu, hangi kopyaların alındığı ve teslim edilen yedek açıkça yer almalıdır. Tutanak, sonraki aşamada incelemenin karar kapsamıyla ve veri bütünlüğüyle uyumlu olup olmadığının denetlenmesine yardımcı olur.

Telefon şifresi verilmezse ne olur?

Şifrenin verilmemesi, kolluğa cihazı kararsız ve sınırsız biçimde inceleme yetkisi kazandırmaz. Dijital arama için CMK 134’teki karar ve şüphe şartları yine aranır. Şifre çözülemediği için inceleme yerinde tamamlanamıyorsa cihaz geçici olarak muhafaza altına alınabilir; çözüm ve gerekli kopyalama tamamlandığında iade yükümlülüğü doğar.

Cihazda üçüncü kişilere ait yazışmalar, avukat–müvekkil iletişimi veya soruşturmayla ilgisiz özel veriler bulunabilir. Bu tür verilerin varlığı, incelemenin amaç ve kapsam bakımından sınırlandırılmasını daha da önemli hâle getirir. Bir bilişim sistemine yetkisiz erişimin suç olarak düzenlendiği farklı durumlar için TCK 243 bilişim sistemine girme suçu yazısına bakılabilir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ne zaman etkili olacak?

Anayasa Mahkemesi 12 Şubat 2026 tarihli, E.2023/128 ve K.2026/36 sayılı kararıyla CMK 134’ün iptaline karar vermiştir. Karar 25 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış; iptal hükmünün yürürlüğü dokuz ay ertelenmiştir.

Bu nedenle CMK 134, bu yazının kontrol tarihi olan 30 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir. İptal 25 Şubat 2027’de sonuç doğuracaktır. O tarihe kadar yeni bir kanunî düzenleme yapılırsa işlemler yeni hükme göre ayrıca değerlendirilmelidir. İptal kararının varlığı, bugün yürürlükteki karar, onay, yedekleme ve iade şartlarını ortadan kaldırmaz.

Hukuka aykırı dijital aramaya karşı ne yapılabilir?

Kararın kapsamı, savcı kararının zamanında hâkim onayına sunulup sunulmadığı, cihazın ne kadar süre tutulduğu, yedek kopyanın verilip verilmediği ve tutanak içeriği dosya üzerinden kontrol edilmelidir. Eksiklikler soruşturma makamına sunulabilir; elkoymanın kaldırılması ve cihazın iadesi istenebilir.

Dijital verinin delil olarak kullanılması hâlinde, elde etme yönteminin hukuka uygunluğu da yargılama makamı önünde tartışılabilir. Somut başvuru yolu ve süre, dosyanın bulunduğu aşamaya ve verilen kararın türüne göre değişir.

Sık sorulan sorular

Polis telefonumu kararsız inceleyebilir mi?

CMK 134 kapsamındaki dijital arama için kural olarak hâkim kararı gerekir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı karar verebilir; bu karar kanundaki süre içinde hâkim denetimine sunulmalıdır.

Telefonun fiziksel olarak alınması inceleme için yeterli midir?

Hayır. Cihazın alınması ile içindeki verilerin aranması farklı müdahalelerdir. Dijital verinin aranması ve kopyalanması CMK 134’teki özel şartlara dayanmalıdır.

Cihaz ne zaman iade edilmelidir?

Şifre çözüldüğünde ve gerekli kopyalar alındığında elkonulan cihaz gecikme olmaksızın iade edilmelidir. İncelemenin uzaması, cihazın belirsiz süre tutulmasını kendiliğinden haklı kılmaz.

Dijital verilerin yedeği bana verilir mi?

Elkoyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır. Bu yedekten çıkarılan bir kopyanın şüpheliye veya vekiline verilmesi ve teslimin tutanağa geçirilmesi gerekir.

Savcının kararı kaç saatte onaylanmalıdır?

Savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Süre dolarsa veya onay verilmezse kopya ve çözüm metinleri imha edilir.

Sadece belirli dosyalar kopyalanabilir mi?

Evet. CMK 134/5, cihaza elkonulmaksızın verilerin tamamının veya bir bölümünün kopyalanmasına izin verir. Kopyalanan veriler ve işlem tutanakla kayıt altına alınmalıdır.

CMK 134 iptal edildiği için artık uygulanmıyor mu?

Hayır. İptal kararı 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecektir. CMK 134, 30 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir ve o tarihe kadar yapılan işlemlerde mevcut hüküm uygulanır.

Sonuç

CMK 134, dijital delil elde edilmesini sıkı karar, şüphe, zorunluluk, yedekleme, tutanak ve iade şartlarına bağlar. Telefon veya bilgisayara elkonulmuş olması, içindeki bütün verilerin sınırsız biçimde incelenebileceği anlamına gelmez. Karar ile uygulama tutanağı birlikte değerlendirilerek incelemenin kapsamı, hâkim onayı, verilen yedek ve cihazın iade zamanı kontrol edilmelidir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.