Karşılıklı hakaret nedeniyle taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi, yargılama giderlerinin mutlaka Devlet Hazinesine bırakılacağı anlamına gelmez. CMK 328, mahkemenin olayın özelliklerine göre taraflardan birini veya her ikisini giderleri karşılamaya mahkûm edebilmesine imkân tanır.

CMK 328’in Güncel Madde Metni

Karşılıklı hakaret hâllerinde gider

Madde 328 – (1) Karşılıklı hakaret hâllerinde taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi; bunlardan birinin veya her ikisinin giderleri karşılamaya mahkûm edilmelerine engel olmaz.

CMK 328 Ne Düzenler?

Madde, karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı çıkan dosyalarda yargılama giderlerinin nasıl paylaştırılacağını düzenler. Genel gider kuralına özel bir hüküm niteliğindedir.

CMK 327 kapsamında ceza verilmesine yer olmadığı kararında giderler kural olarak kişinin yalnız kendi kusurundan doğan giderlerle sınırlandırılır. Karşılıklı hakaret durumunda ise CMK 328, taraflardan birine veya her ikisine gider yükletilmesine açıkça izin verir.

Karşılıklı Hakaret Ne Anlama Gelir?

Karşılıklı hakaret, hakaret teşkil eden fiillerin iki tarafça birbirine yöneltilmesi hâlidir. Ceza hukuku yönünden şartları ve yaptırım üzerindeki etkisi TCK 129 karşılıklı hakaret düzenlemesi çerçevesinde değerlendirilir.

Her tartışma veya karşılıklı sert söz, otomatik olarak karşılıklı hakaret sayılmaz. Her bir söz ya da davranışın muhatabı, anlamı, söylendiği ortam, olayların sırası ve hakaret suçunun unsurları ayrı ayrı incelenmelidir.

Ceza Verilmemesi Gider Ödenmeyeceği Anlamına Gelir mi?

Hayır. Karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilse bile mahkeme yargılama giderlerini taraflardan birine veya her ikisine yükleyebilir. CMK 328’in temel özelliği budur.

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile gider kararı farklı hukuki sonuçlardır. İlk karar ceza sorumluluğunun sonucunu, ikincisi ise yargılama sırasında ortaya çıkan masrafların kimin üzerinde bırakılacağını belirler.

Giderler Taraflar Arasında Nasıl Paylaştırılır?

CMK 328 giderlerin mutlaka eşit paylaştırılmasını emretmez. Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre taraflardan yalnız birini ya da her ikisini giderleri karşılamaya mahkûm edebilir.

Hükümde giderlerin kime, hangi kapsamda ve ne şekilde yükletildiğinin gösterilmesi gerekir. Yargılama giderlerinin kapsamı ve gider kararının hükümde yer alması hakkında CMK 324 yargılama giderleri hükmü de dikkate alınır.

Hangi Masraflar Yargılama Gideri Sayılır?

Harçlar, tarifesine göre ödenmesi gereken avukatlık ücretleri ve soruşturma ile kovuşturmanın yürütülmesi amacıyla Devlet Hazinesinden yapılan harcamalar yargılama giderleri kapsamına girebilir. Tarafların yargılama amacıyla yaptığı ve kanunen gider sayılan ödemeler de değerlendirmeye alınır.

Buna karşılık her kişisel harcama yargılama gideri değildir. Bir ödemenin dosyayla bağlantısı, hukuki niteliği ve belgesi önemlidir. Mahkeme gider kalemlerini kararında açıkça göstermelidir.

Şikâyetten Vazgeçme ile Karşılıklı Hakaret Aynı Şey midir?

Hayır. Şikâyetten vazgeçme, karşılıklı hakaret ve uzlaştırma birbirinden farklı kurumlardır. Dosyanın hangi nedenle sona erdiği hem hüküm türünü hem de gider sorumluluğunu etkileyebilir.

CMK 328 yalnız karşılıklı hakaret hâlinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile giderler arasındaki ilişkiyi düzenler. Başka bir sona erme nedenine dayanan dosyada bu maddenin otomatik biçimde uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Mahkeme Kararında Neler Kontrol Edilmelidir?

Öncelikle hükmün gerçekten karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı içerip içermediği incelenmelidir. Ardından giderlerin hangi tarafa, hangi tutarda ve hangi gerekçeyle yükletildiği kontrol edilmelidir.

Taraflardan yalnız birine gider yükletilmişse bu sonucun dosyadaki olgularla ve karar gerekçesiyle uyumlu olup olmadığı değerlendirilmelidir. Gider kalemlerinin kapsamı ve tarafların sebep olduğu işlemler de önem taşır.

İki Kısa Örnek

Örnek 1: Tartışma sırasında iki tarafın da birbirine hakaret ettiği kabul edilmiş ve her ikisi hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmiştir. Mahkeme, yargılama giderlerini olayın özelliklerine göre iki tarafa da yükleyebilir.

Örnek 2: Karşılıklı hakaret kabul edilmekle birlikte giderlerin doğmasına ağırlıklı olarak taraflardan birinin işlemleri sebep olmuştur. Mahkeme, gerekçesini göstermek şartıyla gider sorumluluğunu yalnız bu taraf üzerinde bırakabilir.

Sık Sorulan Sorular

Karşılıklı hakarette mahkeme masrafını kim öder?

Mahkeme giderleri taraflardan birine veya her ikisine yükleyebilir. Kanun zorunlu bir eşit paylaşım öngörmez.

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı çıkarsa gider silinir mi?

Karşılıklı hakaret hâlinde silinmesi zorunlu değildir. CMK 328, giderlerin bir veya iki tarafa yükletilmesine izin verir.

Taraflardan yalnız biri gider ödeyebilir mi?

Evet. Somut olayın özelliklerine göre mahkeme yalnız bir tarafı giderlerden sorumlu tutabilir.

Yargılama giderleri mutlaka yarı yarıya mı bölünür?

Hayır. Eşit paylaşım zorunlu değildir; gider hükmü mahkemenin somut değerlendirmesine göre kurulur.

Karşılıklı hakaret kararı beraat midir?

Karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmemesi, beraat değil ceza verilmesine yer olmadığı kararıdır. Hüküm türleri hukuken farklıdır.

Özel avukata ödenen ücretin tamamı karşı taraftan alınır mı?

Özel ücret sözleşmesi ile tarifeye göre hükmedilen vekâlet ücreti aynı değildir. Karardaki vekâlet ücreti ve gider hükmü ayrıca incelenmelidir.

Gider kararına karşı kanun yoluna gidilebilir mi?

Kararın tabi olduğu kanun yolu, süre ve başvuru kapsamı somut dosyanın hüküm türüne göre değerlendirilmelidir.

Sonuç

CMK 328 uyarınca karşılıklı hakaret nedeniyle taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi, yargılama giderlerine mahkûmiyeti engellemez. Mahkeme giderleri bir tarafa ya da her iki tarafa yükleyebilir. Hükmün gider bölümü değerlendirilirken kararın nedeni, gider kalemleri ve tarafların yargılama sürecindeki konumu birlikte incelenmelidir. Suç uydurma veya iftira nedeniyle doğan giderler için CMK 329 yargılama giderleri hükmü ayrıca uygulanır.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.