Bir ceza soruşturması veya davasında itiraz yapıldığında dosya yalnız dilekçedeki iddialarla sınırlı biçimde ele alınmaz. İtirazı inceleyen merci, savcının ve karşı tarafın yazılı cevabını alabilir; gerekli inceleme ve araştırmayı yapabilir veya yaptırabilir. CMK 270, bu incelemenin nasıl yürütülebileceğini düzenler.

CMK 270 güncel madde metni

İtirazın Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa tebliği ile inceleme ve araştırma yapılması

Madde 270 – (1) İtirazı inceleyecek merci, yazı ile cevap verebilmesi için itirazı, Cumhuriyet savcısı ve karşı tarafa bildirebilir. Merci, inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılmasını da emredebilir.

(2) (Ek: 11/4/2013-6459/20 md.) 101 ve 105 inci maddeler uyarınca yapılan itiraz üzerine Cumhuriyet savcısından görüş alınması durumunda, bu görüş şüpheli, sanık veya müdafiine bildirilir. Şüpheli, sanık veya müdafii üç gün içinde görüşünü bildirebilir.

Madde metni 8 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu üzerinden kontrol edilmiştir.

CMK 270 neyi düzenler?

CMK 270, itirazı inceleyen merciin dosyayı aydınlatmak için kullanabileceği usul araçlarını gösterir. İtiraz dilekçesi Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa bildirilebilir; bu kişilere yazılı cevap imkânı verilebilir.

Madde ayrıca inceleme merciine araştırma yapma veya gerekli işlemlerin yapılmasını emretme yetkisi tanır. Böylece merci, kararını yalnız başvuru dilekçesindeki anlatıma göre vermek zorunda değildir.

İtiraz savcıya ve karşı tarafa mutlaka bildirilir mi?

Birinci fıkradaki “bildirebilir” ifadesi, bildirimin her dosyada otomatik ve zorunlu olmadığını gösterir. İnceleme mercii, uyuşmazlığın niteliğine ve yazılı cevabın değerlendirmeye sağlayacağı katkıya göre karar verir.

Bildirim yapılırsa amaç, Cumhuriyet savcısı ile karşı tarafın itiraz nedenlerine yazılı cevap verebilmesidir. Bu aşama, itirazın kabul edildiği veya reddedildiği anlamına gelmez.

Karşı taraf kimdir?

Karşı taraf, itiraz konusu karar ve başvurunun niteliğine göre belirlenir. Dosyada sanık, şüpheli, katılan, mağdur veya malen sorumlu gibi farklı sıfatlarda kişiler bulunabilir.

Bu nedenle yalnız taraf adı değil, kişinin karardan hukuken nasıl etkilendiği ve başvurunun hangi sıfatla yapıldığı değerlendirilmelidir. Kanun yoluna kimlerin başvurabileceği CMK 260 kanun yoluna başvurma hakkı kapsamında ayrıca açıklanmıştır.

İtiraz incelemesinde araştırma yapılabilir mi?

Evet. İnceleme mercii gerekli görürse doğrudan inceleme ve araştırma yapabilir. Bunun başka bir makam veya birim tarafından yerine getirilmesini de emredebilir.

Araştırmanın kapsamı, itiraz edilen kararın konusu ve çözülmesi gereken uyuşmazlıkla bağlantılı olmalıdır. Dosyada eksik görülen bir belge, kayıt veya olgunun açıklığa kavuşturulması bu kapsamda gündeme gelebilir.

İtiraz incelemesi yalnız dilekçeyle mi sınırlıdır?

CMK 270, merciin gerektiğinde dosyayı daha geniş biçimde inceleyebilmesine imkân verir. Ancak bu yetki, itiraz nedenlerinin açık ve somut şekilde yazılmasının önemini ortadan kaldırmaz.

İtiraz dilekçesinde kararın hangi yönlerden hukuka aykırı olduğu, talep edilen sonuç ve mevcut belgeler anlaşılır biçimde gösterilmelidir. İtiraz süresi ve yetkili merci için CMK 268 itiraz usulü dikkate alınmalıdır.

Savcı görüşü ne zaman savunmaya bildirilir?

CMK 270/2, tutuklama kararını düzenleyen 101’inci madde ile tutukluluğun incelenmesini düzenleyen 105’inci madde kapsamında yapılan itirazlara özgü bir güvence getirir.

Bu itirazlarda Cumhuriyet savcısından görüş alınırsa görüşün şüpheliye, sanığa veya müdafiine bildirilmesi gerekir. Böylece savunma, inceleme merciinin değerlendireceği savcılık görüşünü görerek cevap verebilir.

Savcı görüşüne cevap süresi kaç gündür?

Şüpheli, sanık veya müdafii, bildirilen savcı görüşüne üç gün içinde cevap verebilir. Bu süre genel itiraz süresinden farklı, yalnız savcı görüşüne karşı açıklama sunulmasına ilişkin özel bir süredir.

Sürenin başlangıcı bakımından görüşün ne zaman ve nasıl bildirildiği dosya kaydından kontrol edilmelidir. Cevap hazırlanırken savcı görüşündeki her iddia, dosyadaki somut belge ve olgularla birlikte ele alınmalıdır.

Üç günlük sürede ne sunulabilir?

Cevapta savcı görüşündeki maddi veya hukuki değerlendirmelere karşı açıklama yapılabilir. Tutuklama veya tutukluluğun devamı bakımından ilgili somut koşullar, mevcut deliller ve talebi destekleyen belgeler gösterilebilir.

Başvurunun konusu dışına çıkan genel anlatımlar yerine, görüşte ileri sürülen hususlara doğrudan cevap verilmesi daha işlevseldir. Dosyada mevcut olmayan bir belge sunulacaksa belgenin neyi kanıtladığı da açıkça belirtilmelidir.

İtiraz incelemesinde duruşma yapılır mı?

CMK 270 esas olarak yazılı cevap, inceleme ve araştırmayı düzenler. Maddenin kendisi her itiraz için duruşma yapılmasını öngörmez.

İtirazın karara etkisi de ayrıca değerlendirilmelidir. Başvuru, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; geri bırakmanın şartları CMK 269 itirazın karara etkisi yazısında açıklanmıştır.

Başvuruda hangi bilgiler bulunmalıdır?

• İtiraz edilen kararın tarihi, dosya bilgileri ve kararı veren makam,
• Kararın öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarih,
• İtirazın maddi ve hukuki nedenleri,
• Talep edilen sonuç,
• İtirazı destekleyen belge ve kayıtlar,
• Varsa kararın yerine getirilmesinin geri bırakılması talebi,
• Savcı görüşüne cevap veriliyorsa görüşteki hususlara yönelik açıklamalar.

Uygulamada dikkat edilmesi gerekenler

İtirazın hangi karara yöneldiği ve süresinde yapıldığı öncelikle belirlenmelidir. Kararın itiraza açık olup olmadığı için CMK 267 itiraz edilebilen kararlar ile özel düzenlemeler birlikte incelenmelidir.

İnceleme sırasında yeni bir bildirim gelirse içeriği ve cevap süresi gecikmeden kontrol edilmelidir. Özellikle tutuklama ve tutukluluğun devamına ilişkin itirazlarda savcı görüşünün bildirim tarihi, üç günlük sürenin korunması bakımından önem taşır.

Bildirim ve araştırma tamamlandıktan sonra itirazın nasıl karara bağlanacağı, kararın kesinliği ve tutuklama istisnası CMK 271 itiraz kararı kapsamında değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

İtiraz dilekçesi Cumhuriyet savcısına gönderilir mi?

İnceleme mercii, yazılı cevap verebilmesi için itirazı Cumhuriyet savcısına bildirebilir; bu işlem her dosyada zorunlu değildir.

İtiraz karşı tarafa tebliğ edilmek zorunda mı?

CMK 270/1 genel olarak merciin takdirine dayalı bir bildirim yetkisi düzenler. Özel bir hüküm zorunluluk getiriyorsa o hüküm uygulanır.

İtiraz mercii kendisi araştırma yapabilir mi?

Evet. Merci gerekli inceleme ve araştırmayı yapabilir veya bunların yapılmasını emredebilir.

Savcı görüşü sanığa bildirilir mi?

CMK 101 ve 105 kapsamındaki itirazlarda savcıdan görüş alınırsa bu görüş şüpheliye, sanığa veya müdafiine bildirilir.

Savcı görüşüne cevap süresi ne kadardır?

Şüpheli, sanık veya müdafii görüşün bildirilmesinden sonra üç gün içinde görüşünü sunabilir.

Savcı görüşüne cevap vermemek itirazı düşürür mü?

Madde, cevap vermeyi bir hak olarak düzenler. Cevap verilmemesi itirazın kendiliğinden geri alınması anlamına gelmez; merci mevcut dosya üzerinden karar verir.

CMK 270 kapsamında inceleme yapılması kararı durdurur mu?

Hayır. İtirazın veya incelemenin başlaması kararın uygulanmasını otomatik durdurmaz; ayrıca geri bırakma kararı gerekir.

Sonuç

CMK 270, itiraz incelemesinin gerektiğinde karşılıklı yazılı açıklama ve ek araştırmayla yürütülmesini sağlar. Tutuklama ile tutukluluğun incelenmesine ilişkin itirazlarda savcı görüşü savunmaya bildirilmeli ve üç günlük cevap imkânı tanınmalıdır.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.