CMK 268 İtiraz Süresi ve Yetkili Merci Nasıl Belirlenir?

Ceza soruşturması veya davasında bir karara itiraz etmek isteyen kişi için yalnız itiraz hakkının bulunması yeterli değildir. Başvurunun süresinde, doğru mercie ve kanunda öngörülen biçimde yapılması gerekir. CMK 268 bu süreci ve itirazı inceleyecek makamları düzenler.

CMK 268 güncel madde metni

İtiraz usulü ve inceleme mercileri

Madde 268 – (1) Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir.

(3) İtirazı incelemeye yetkili merciler aşağıda gösterilmiştir:

a) Sulh ceza hâkimliği kararlarına yapılan itirazların incelenmesi, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliğinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe; son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe; ağır ceza mahkemesinin bulunmadığı yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine; ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir.

b) Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir. İtirazı incelemeye yetkili mercilerin farklı olduğu hâllerde, itirazların gecikmeksizin incelenmesi amacıyla, kararına itiraz edilen sulh ceza hâkimliği tarafından gerekli tedbirler alınır. Sulh ceza hâkimliği işleri, asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa itirazı inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir.

c) Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlara yapılacak itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesine ve bu mahkeme ile başkanı tarafından verilen kararlar hakkındaki itirazların incelenmesi, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye; son numaralı daire için birinci daireye; o yerde ağır ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yakın ağır ceza mahkemesine aittir.

d) Naip hâkim kararlarına yapılacak itirazların incelenmesi, mensup oldukları ağır ceza mahkemesi başkanına, istinabe olunan mahkeme kararlarına karşı yukarıdaki bentlerde belirtilen esaslara göre bulundukları yerdeki mahkeme başkanı veya mahkemeye aittir.

e) Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları ile Yargıtay ceza dairelerinin esas mahkeme olarak baktıkları davalarda verdikleri kararlara yapılan itirazlarda; üyenin kararını görevli olduğu dairenin başkanı, daire başkanı ile ceza dairesinin kararını numara itibarıyla izleyen ceza dairesi; son numaralı daire söz konusu ise birinci ceza dairesi inceler.

Madde metni 8 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu üzerinden kontrol edilmiştir.

CMK 268 neyi düzenler?

CMK 268, itirazın nasıl yapılacağını, başvurunun önce hangi makama sunulacağını ve itirazı hangi merciin inceleyeceğini belirler. Bir kararın itiraza açık olup olmadığı ise öncelikle CMK 267 itiraz edilebilen kararlar kapsamında değerlendirilir.

Özel bir hüküm farklı süre veya usul öngörüyorsa o düzenleme uygulanır. Bu nedenle karar belgesindeki kanun yolu bildirimi ile kararın dayandığı madde birlikte incelenmelidir.

İtiraz süresi kaç gündür?

Genel itiraz süresi, ilgilinin kararı öğrendiği günden itibaren iki haftadır. Süre daha önce yedi gün iken 2 Mart 2024 tarihli düzenlemeyle iki haftaya çıkarılmıştır.

Kanunda belirli bir karar için özel süre öngörülmüşse genel süre yerine özel hüküm esas alınır. Öğrenme veya tebliğ tarihi bu nedenle dosya üzerinden dikkatle belirlenmelidir.

İtiraz nereye yapılır?

İtiraz dilekçesi doğrudan inceleme merciine değil, kural olarak kararı veren hâkim veya mahkemeye sunulur. Başvuru, dilekçeyle veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılabilir.

Sözlü beyan tutanağa geçirilir; beyan ve imza mahkeme başkanı veya hâkim tarafından onaylanır. Tutuklu kişinin başvurusunda CMK 263’teki özel başvuru usulü saklıdır.

Kararı veren merci itirazı nasıl değerlendirir?

Kararı veren hâkim veya mahkeme itirazı yerinde görürse kendi kararını düzeltebilir. Yerinde görmezse dosyayı en geç üç gün içinde yetkili inceleme merciine göndermelidir.

Bu ilk değerlendirme, itirazın mutlaka reddedildiği anlamına gelmez. Dosya gönderildiğinde esas denetim CMK 268’de belirlenen yetkili merci tarafından yapılır.

Sulh ceza hâkimliği kararına itirazı kim inceler?

Genel sulh ceza hâkimliği kararlarında aynı yerde birden fazla hâkimlik varsa inceleme, numara olarak sonraki hâkimlikçe yapılır. Son numaralı hâkimliğin kararını bir numaralı hâkimlik inceler.

Tek hâkimliğin bulunduğu yerlerde inceleme mercii, ağır ceza mahkemesinin bulunup bulunmamasına göre kanundaki yer esaslarıyla belirlenir. Tutuklama ve adli kontrol kararlarında ise özel olarak asliye ceza mahkemesi hâkimi görevlidir.

Asliye ve ağır ceza kararlarında yetkili merci

Asliye ceza mahkemesi hâkiminin kararına yapılan itirazı, bulunduğu yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler. Ağır ceza mahkemesi veya başkanının kararında birden fazla daire varsa sonraki numaralı daire; son daire bakımından birinci daire görevlidir.

Yerde tek ağır ceza dairesi bulunuyorsa inceleme en yakın ağır ceza mahkemesine aittir. Yanlış merci gösterilmiş olsa bile kabul edilebilir başvurunun hak kaybına yol açmaması CMK 264 kanun yolunda yanılma hükmüyle güvence altındadır.

İtiraz dilekçesinde neler yazılmalıdır?

• Kararı veren hâkimlik veya mahkeme ile dosya numarası,
• İtiraz edilen kararın tarihi ve konusu,
• Kararın öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarih,
• Başvuran kişinin sıfatı ve başvuru hakkı,
• Kararın hukuka aykırı görülen yönleri,
• Talep edilen kaldırma veya düzeltme sonucu,
• Varsa kararın uygulanmasının geri bırakılması talebi.

Kanun yoluna başvurabilecek kişilerin kapsamı CMK 260 kanun yoluna başvurma hakkı çerçevesinde ayrıca kontrol edilmelidir.

Uygulamada dikkat edilmesi gerekenler

İtiraza konu kararın türü, özel hüküm, öğrenme tarihi ve inceleme mercii birlikte değerlendirilmelidir. Yalnız karardaki standart kanun yolu açıklamasına dayanmak yerine dosyaya uygulanacak güncel hüküm kontrol edilmelidir.

Başvurunun verildiğini gösteren alındı belgesi veya UYAP kaydı saklanmalıdır. Acil sonuç doğuran kararlarda itirazın uygulanmayı kendiliğinden durdurmadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

İtiraz başvurusunun kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaması ve ayrıca geri bırakma kararı gerekmesi CMK 269 itirazın karara etkisi kapsamında açıklanmıştır.

İtiraz dosyası yetkili mercie ulaştıktan sonra savcıya veya karşı tarafa bildirim yapılması ve ek araştırma yürütülmesi CMK 270 itiraz incelemesi kapsamında değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

CMK 268 itiraz süresi ne kadardır?

Kanunda özel bir düzenleme yoksa süre, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır.

İtiraz dilekçesi inceleme merciine mi verilir?

Hayır. Kural olarak dilekçe önce kararı veren hâkim veya mahkemeye sunulur.

İtiraz sözlü olarak yapılabilir mi?

Evet. Zabıt kâtibine yapılan beyan tutanağa geçirilir ve imza hâkim veya mahkeme başkanınca onaylanır.

Kararı veren hâkim kararını değiştirebilir mi?

Evet. İtirazı yerinde görürse kararını düzeltebilir; görmezse dosyayı en geç üç gün içinde yetkili mercie gönderir.

Tutuklama kararına itirazı hangi merci inceler?

Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama kararına itirazı, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler.

Yanlış mercie başvuru yapılırsa ne olur?

Kabul edilebilir bir başvuruda merciin yanlış gösterilmesi tek başına hakkı ortadan kaldırmaz; dilekçe yetkili mercie gönderilir.

İtiraz kararın uygulanmasını durdurur mu?

İtiraz başvurusu uygulamayı kendiliğinden durdurmaz. Yetkili makam ayrıca geri bırakma kararı verebilir.

Sonuç

CMK 268 uyarınca genel itiraz süresi iki haftadır ve başvuru önce kararı veren mercie yapılır. Yetkili inceleme mercii ise kararın sulh ceza hâkimliği, asliye ceza mahkemesi, ağır ceza mahkemesi veya yüksek mahkeme ceza dairesince verilmesine göre değişir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.