Yargıtay ceza dairesinin kararında hukuka aykırılık bulunduğu düşünülüyorsa CMK 308 kapsamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi gündeme gelebilir. Bu yol, tarafların doğrudan Ceza Genel Kuruluna başvurabildiği yeni bir temyiz değildir.

CMK 308 güncel madde metni

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi

Madde 308 – (1) Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz.

(2) (Ek: 2/7/2012-6352/99 md.) İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir.

(3) (Ek: 2/7/2012-6352/99 md.) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir.

CMK 308 itirazı nedir?

CMK 308, Yargıtay ceza dairesi kararlarına karşı öngörülmüş olağanüstü bir kanun yoludur. Yetki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir. Başsavcı, dosyayı kendiliğinden inceleyerek veya ilgililerin sunduğu istemi değerlendirerek itiraz yoluna başvurabilir.

İtiraz, Yargıtay ceza dairesinin kararındaki hukuki hatanın önce aynı daire, gerekirse Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından incelenmesini sağlar. Olağan temyiz incelemesinin kapsamı hakkında CMK 301 Yargıtay temyiz incelemesi yazısına bakılabilir.

Kim CMK 308 başvurusu yapabilir?

Ceza Genel Kuruluna itiraz etme yetkisi yalnız Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısındadır. Sanık, müdafi, katılan veya vekili doğrudan Ceza Genel Kuruluna CMK 308 itirazı yapamaz.

İlgililer, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gerekçeli bir istem sunabilir. Ancak bu istem Başsavcılığı itiraz etmeye zorlamaz. Başsavcı, ileri sürülen nedenleri ve dosyayı değerlendirerek yetkiyi kullanıp kullanmamaya karar verir.

CMK 308 itiraz süresi ne kadardır?

Sanık aleyhine sonuç doğurabilecek itiraz, ilâmın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına verildiği tarihten itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Kanundaki süre 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun ile “otuz gün” yerine “bir ay” olarak düzenlenmiştir.

Sanığın lehine yapılacak itirazda ise süre aranmaz. Buna rağmen dosyanın hukuki durumunun gecikmeden değerlendirilmesi, kesinleşme ve infaz aşamalarının sağlıklı izlenmesi bakımından önemlidir.

İtirazda hangi hususlar gösterilmelidir?

Başsavcılığa sunulacak istemde yalnız kararın yanlış olduğunun belirtilmesi yeterli değildir. İtiraz konusu Yargıtay dairesi kararı, hukuka aykırılık iddiası, ilgili kanun hükümleri ve hatanın sonuca etkisi açıkça ortaya konulmalıdır.

Dosyanın yeniden değerlendirilmesini istemek ile somut hukuki hata göstermek farklıdır. İtiraz olağan bir üçüncü derece incelemesi olmadığı için, talebin kararın hangi yönüne ve hangi hukuk kuralına dayandığı anlaşılır biçimde açıklanmalıdır.

CMK 308 itirazı önce hangi merci tarafından incelenir?

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı itiraz ettiğinde dosya doğrudan nihai karar verilmek üzere Ceza Genel Kuruluna gitmez. Önce kararına itiraz edilen Yargıtay ceza dairesine gönderilir.

Daire itirazı yerinde görürse kararını düzeltir. İtirazı yerinde görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir. Böylece kararı veren daireye, ileri sürülen hukuka aykırılığı yeniden değerlendirme olanağı tanınır.

CMK 308 ile temyiz arasındaki fark nedir?

Temyiz, kanundaki şartlar ve süre içinde tarafların başvurabildiği olağan bir kanun yoludur. CMK 308 ise Yargıtay ceza dairesinin kararından sonra yalnız Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının kullanabildiği olağanüstü bir yoldur.

Yargıtayın temyiz sonucunda esastan ret veya bozma kararı vermesi CMK 302 temyiz sonucu kapsamında açıklanmıştır. Bozma sonrasında mahkemenin işlemleri ise CMK 307 bozma sonrası yeniden yargılama hükümlerine tabidir.

CMK 308 ile CMK 308/A aynı yol mudur?

Hayır. CMK 308, Yargıtay ceza dairesi kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazını düzenler. CMK 308/A ise bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisine ilişkindir.

Başvurunun hangi hükme dayanacağı, kararın Yargıtay ceza dairesinden mi yoksa bölge adliye mahkemesi ceza dairesinden mi çıktığına göre belirlenmelidir.

Başsavcılığa sunulacak istemde dosya nasıl hazırlanmalıdır?

• Yargıtay ceza dairesinin adı, karar tarihi ve dosya bilgileri doğru yazılmalıdır.
• Talebin sanık lehine mi aleyhine mi olduğu açıkça belirtilmelidir.
• Hukuka aykırılık ayrı başlıklar altında somutlaştırılmalıdır.
• Her iddianın kararın sonucunu nasıl etkilediği açıklanmalıdır.
• İlgili belge ve karar örnekleri düzenli biçimde eklenmelidir.
• Aleyhe istemlerde bir aylık süre özellikle kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

1. Sanık doğrudan CMK 308 itirazı yapabilir mi?

Hayır. İtiraz yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir; sanık veya müdafi Başsavcılığa gerekçeli istem sunabilir.

2. Başsavcılık her istem üzerine itiraz etmek zorunda mıdır?

Hayır. İstem, itiraz yetkisinin kullanılmasını zorunlu kılmaz; değerlendirme Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir.

3. Sanık aleyhine CMK 308 itirazının süresi nedir?

İlâmın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına verildiği tarihten itibaren bir aydır.

4. Sanık lehine itirazda süre var mıdır?

Hayır. CMK 308, sanık lehine itiraz bakımından süre aranmayacağını açıkça düzenler.

5. İtiraz doğrudan Ceza Genel Kurulunda mı incelenir?

Önce kararına itiraz edilen ceza dairesi inceler. Daire itirazı yerinde görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir.

6. Yargıtay ceza dairesi kendi kararını düzeltebilir mi?

Evet. Daire, Başsavcının itirazını yerinde görürse kararını düzeltebilir.

7. CMK 308 ile CMK 308/A arasındaki fark nedir?

CMK 308 Yargıtay ceza dairesi kararlarına, CMK 308/A ise bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin kararlarına ilişkin itiraz yolunu düzenler.

Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin kesin kararına ilişkin benzer olağanüstü yol, CMK 308/A BAM başsavcılık itirazı kapsamında düzenlenir.

İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen hâkim ve mahkeme kararlarındaki hukuka aykırılıklar bakımından CMK 309 kanun yararına bozma yolu ayrıca değerlendirilmelidir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının cezanın kaldırılması veya azaltılması gereken hâllerdeki re’sen yetkisi, CMK 310 kanun yararına başvuru hükümlerinde ayrıca düzenlenmiştir.

Sonuç

CMK 308, Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığın olağanüstü kanun yoluyla yeniden incelenmesini sağlar. İtiraz yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir; aleyhe itiraz bir aylık süreye bağlı, lehe itiraz ise süresizdir. İtiraz önce ilgili dairece, gerektiğinde Yargıtay Ceza Genel Kurulunca incelenir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.