Denetimdeyken Eski Ceza Gelirse Ne Olur?

Denetimdeyken eski bir suçtan hapis cezasının kesinleşmesi, tek başına denetim sırasında yeni suç işlendiği anlamına gelmez. Ancak infaz edilecek yeni bir ceza ortaya çıktığından, cezaların toplanması ve infaz tarihlerinin yeniden hesaplanması gerekebilir. Yeni hesapta denetimli serbestlik şartları korunuyorsa bu usulün uygulanması değerlendirilebilir; kurumda geçirilmesi gereken süre doğuyorsa yeniden cezaevine girilmesi gündeme gelebilir. Sonuç, suç ve kesinleşme tarihleri, mevcut denetimin türü, infaz edilmiş süreler ve yetkili merci kararlarıyla belirlenir. [1][2]

“Denetimim sürerken eski dosyamdan ceza geldi”, “İstinaftaki cezam onandı, tekrar cezaevine girer miyim?” ve “Eski suç denetimi bozar mı?” sorularında önce gelen belgenin ne olduğu anlaşılmalıdır. Mahkemenin yeni karar vermesi, kararın kesinleşmesi, infaz savcılığına gönderilmesi ve çağrı kâğıdı tebliği farklı aşamalardır. Aynı şekilde kişinin imza atıyor olması da hangi denetim rejimine tabi olduğunu tek başına göstermez.

Bu yazı esas olarak 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesi kapsamında cezasını denetimli serbestlikle infaz eden kişinin, daha önce işlediği başka bir suçtan aldığı hapis cezasının sonradan kesinleşmesini ele almaktadır. Koşullu salıverilme, HAGB, ertelenmiş hapis ve uyuşturucu kullanma dosyasındaki denetim bakımından ayrımlar ayrıca açıklanmıştır. Mevzuat kontrol tarihi 15 Ekim 2026’dır.

Önce hangi denetim altında olduğunuz belirlenmelidir

Günlük dilde “denetim” denilen süreçlerin hukuki dayanakları farklıdır. Bu fark, eski dosyadan gelen kararın hangi mercie sunulacağını ve nasıl değerlendirileceğini doğrudan etkiler.

İlk incelemede denetimli serbestlik müdürlüğünün belge başlığına bakmakla yetinilmemelidir. İnfaz hâkimliği kararı, mahkeme hükmü veya savcılığın erteleme kararı okunarak uygulanan madde belirlenmelidir. Birden fazla denetim dosyası varsa her biri ayrı kayda alınmalıdır.

Genel tahliye aşamalarını anlamak için infaz hesabı, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik yazısı incelenebilir. Burada ele alınan özel mesele, devam eden infaza sonradan kesinleşen başka bir ilamın etkisidir.

Suç tarihi, karar tarihi ve kesinleşme tarihi neden farklıdır?

Eski suçun cezasının yeni gelmesi ne demektir?

Bir fiil yıllar önce işlenmiş olabilir. Soruşturmanın, yargılamanın veya kanun yolu incelemesinin uzun sürmesi nedeniyle mahkûmiyet daha sonra kesinleşebilir. Bu durumda hükmün bugün kesinleşmesi, fiilin bugün işlendiği anlamına gelmez.

Suç tarihi, denetim süresinde yeni suç işlenip işlenmediğinin değerlendirilmesinde önemlidir. Kesinleşme tarihi ise hapis cezasının infaz edilebilir hâle gelmesi bakımından önem taşır. Kararın müdürlüğe ulaştığı gün, bu iki tarihin yerine geçirilemez.

İnceleme için bütün dosyalar aynı zaman çizelgesine yerleştirilmelidir: suç tarihi, mahkûmiyet tarihi, kesinleşme tarihi, cezaevine giriş, denetimli serbestliğe ayrılış ve varsa koşullu salıverilme. Böylece “yeni ceza” ifadesinin yeni bir fiili mi, yoksa eski fiilin geç kesinleşen hükmünü mü anlattığı açıklığa kavuşur.

Henüz kesinleşmemiş mahkûmiyet infaza alınır mı?

5275 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre mahkûmiyet hükmü kesinleşmeden infaz edilemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin hapis cezası vermesi, her durumda hemen infaz hesabına yeni bir hapis eklenmesi anlamına gelmez. Kanun yolunun açık olup olmadığı, başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı ve incelemenin sonucu kontrol edilir. [1]

Bununla birlikte kesinleşmiş cezanın infazı ile tutuklama farklıdır. Devam eden dosyada ayrıca tutuklama kararı verilmişse kişinin özgürlüğü ve mevcut denetimin yürütülmesi bakımından ayrı sonuçlar doğabilir. “Karar kesinleşmediği için hiçbir işlem yapılamaz” şeklinde genel bir kabul de doğru olmaz.

Kesinleşme şerhi bulunduğunda tebligat ve kanun yolu kayıtlarında hata şüphesi varsa bu durum ayrıca incelenmelidir. Hükümlünün kendi değerlendirmesiyle şerhi geçersiz sayması veya infaz çağrısını görmezden gelmesi çözüm değildir; yetkili merciden işlem veya karar alınması gerekir.

Eski ceza gelmesi denetimli serbestlik ihlali sayılır mı?

Eski suçtan verilen mahkûmiyetin sonradan kesinleşmesi ile denetim yükümlülüklerine aykırılık farklı hukuki meselelerdir. Denetim planına uymamakta ısrar edilmesi, müdürlüğe başvurmama veya denetim sırasında yeni suç iddiasıyla kamu davası açılması kendi şartları içinde değerlendirilir.

5275 m.105/A/7, tedbir uygulanmaya başlandıktan sonra işlendiği iddia edilen, alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis gerektiren kasıtlı suçtan kamu davası açılması durumunu düzenler. Müdürlük talebi üzerine infaz hâkimi açık ceza infaz kurumuna gönderme kararı verebilir. Buradaki düzenleme, suçun denetim başladıktan sonra işlendiği iddiasına bağlıdır; yalnızca hükmün denetim sırasında kesinleşmesi bu şartı karşılamaz. [1][3]

Ancak bu ayrım eski mahkûmiyetin etkisiz olduğu anlamına gelmez. Bir dosyada ihlal bulunmamasına rağmen başka bir dosyadan infaz edilmesi gereken hapis cezası ortaya çıkabilir. Cezaevine giriş bu ikinci ilamdan veya yeniden yapılan infaz hesabından kaynaklanabilir.

Bu nedenle “Denetimi bozmadım, dolayısıyla yeni cezam için hiçbir işlem yapılamaz” yaklaşımı eksiktir. Doğru inceleme iki soruyu ayrı cevaplar: Mevcut denetimde ihlal var mı? Sonradan kesinleşen cezanın infazı mevcut durumu değiştiriyor mu?

Cezaların toplanması, yani infazda içtima nasıl işler?

Toplama kararı yeni bir mahkûmiyet değildir

5275 m.99 uyarınca her ceza bağımsızlığını korur. Birden fazla kesinleşmiş mahkûmiyet bulunduğunda koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanması bakımından infaz hâkimliğinden toplama kararı istenebilir. İşlem, mahkûmiyetlerin tek bir suçtan verilmiş sayılması veya dosyaların yeniden yargılanması anlamına gelmez. [1]

Toplam cezanın kaç yıl olduğu kadar hangi ilamlardan oluştuğu da önemlidir. Suç türleri, suç tarihleri ve özel infaz hükümleri farklı olabileceğinden, bütün cezaları toplayıp tek bir oranla çarpmak her dosyada doğru sonuç vermez.

Önceden bir toplama kararı varsa yeni ilamın eklenmesi için mevcut kararın çözülmesi ve yeniden toplama yapılması gündeme gelebilir. Bu işlemlerde önceki infazın kayıtları korunmalıdır. Eski müddetnameyi dosyadan çıkarmak yerine yeni belgeyle karşılaştırmak, hesabın hangi nedenle değiştiğini görmeye yardımcı olur.

Her dosyadan ayrı denetimli serbestlik süresi kazanılır mı?

Birden fazla ceza bulunması, her ilam için bağımsız ve üst üste eklenen denetimli serbestlik süreleri kazanıldığı anlamına gelmez. Toplama kapsamındaki infaz bütünü, ilgili genel ve özel hükümler birlikte değerlendirilerek ele alınır.

Yeni ilamın kısa süreli olması da tek başına yeterli değildir. Toplam ceza, kalan süre, suçların infaz rejimi, önceden kullanılan kurum dışı infaz süresi ve geçiş hükümleri birlikte önem taşır. İnternetteki “Her dosyaya bir yıl denetim düşülür” türü hesaplar bu nedenle yanıltıcı olabilir.

Bu aşamada istenmesi gereken belge, yalnızca toplam cezayı gösteren karar değildir. Her ilamın hesaba nasıl katıldığını ve önceden infaz edilen sürenin nasıl değerlendirildiğini açıklayan güncel infaz hesabı da görülmelidir.

Toplama kararı, sonradan gelen ilam ve güncel infaz hesabına ilişkin başlıklar cezaların toplanması (içtima) incelememizde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Yeniden cezaevine girmek zorunlu mu?

Yeni cezanın miktarı ve niteliği bilinmeden kesin cevap verilemez. Sonradan kesinleşen hapis cezası, mevcut denetimli serbestlik kararının kendiliğinden kapsamına girmez. Yeni ilamın infaz işlemleri ve gerekiyorsa toplama değerlendirmesi yapılmalıdır.

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 87/3. maddesi, başka mahkûmiyet nedeniyle ceza infaz kurumuna alınan kişinin denetim kaydının kapatılmasını; toplama ve sonraki infaz işlemleri için dosyanın Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla ilgili kuruma gönderilmesini düzenler. Bu hüküm, eski suçun otomatik olarak denetimde işlenmiş yeni suç sayıldığını göstermez. [2]

Henüz kuruma alınmamış kişinin dosyasına yalnızca yeni ilamın gelmesi ile kuruma alınmış kişinin kaydının kapatılması aynı işlem değildir. Uygulanacak kararın gerekçesi, dayanağı ve kişinin fiilî durumu incelenmelidir. Yeni ilam var diye her dosyada aynı sırayla ve aynı sonuçla işlem yapılacağı varsayılmamalıdır.

Yeni hesapta denetim şartları devam ediyorsa

Yeni ilam dâhil edildiğinde kurum dışında infaz için gerekli şartlar hâlen sağlanıyorsa denetimli serbestliğin uygulanması konusunda değerlendirme istenebilir. Ancak aritmetik olarak süre sınırının içinde kalmak, yetkili merci kararının yerine geçmez. Kurum statüsü, iyi hâl, uygulanacak özel hükümler ve diğer engeller de incelenir.

Bu durumda talep, “Eski suç olduğu için ceza infaz edilmesin” şeklinde kurulmaz. Yeni ilam ve infaz edilmiş süreler dikkate alınarak hangi hüküm uyarınca kurum dışında infaz şartlarının oluştuğu açıklanır. Somut tarih ve belgeye dayalı başvuru, yalnızca sonuç isteyen genel bir dilekçeden daha anlaşılırdır.

Kurumda geçirilmesi gereken ek süre çıkıyorsa

Yeni müddetnameyle koşullu salıverilme tarihi ileri gidiyor ve denetimli serbestlik şartları karşılanmıyorsa, kurumda infaz edilmesi gereken süre ortaya çıkabilir. Açık veya kapalı kurum durumu ayrıca belirlenir. Kişinin daha önce açık kurumdan çıkmış olması, sonraki bütün cezaların aynı kurum rejiminde infaz edileceğini garanti etmez.

Kurumda kalınacak süre için yalnızca yeni hapis cezasının miktarını söylemek yeterli değildir. Önceki cezayla ilişki, mahsup, tekerrür, suç tarihine bağlı hükümler ve yeni hesap birlikte değerlendirilir. “Kesin gir çık yaparsınız” veya “Mutlaka bütün cezayı baştan yatarsınız” gibi sonuçlar dosya görülmeden söylenemez.

Denetimde geçen süre yanar mı, ceza baştan mı başlar?

105/A kapsamında denetimli serbestlik, cezanın kurum dışında infaz biçimidir. Usulüne uygun infaz edilmiş dönemin, başka eski ceza kesinleşti diye yok sayılması doğru bir başlangıç değildir. Yeni hesapta cezaevinde ve denetimde geçen dönemlerin hangi hukuki statüyle değerlendirildiği gösterilmelidir.

Burada üç kayıt birbirinden ayrılır: kurumda fiilen geçirilen süre, denetimli serbestlik kapsamında infaz edilen süre ve infazın hukuken kesildiği ya da tartışmalı olduğu dönem. Kayıt kapanışları, yeni kararlar veya tutuklama nedeniyle oluşan aralıklar ayrıca incelenir. Her takvim gününün aynı biçimde hesaba girdiği varsayılmamalıdır.

Önceden denetimde geçirilen sürenin hesaba katılması, yeni ceza için ikinci ve tam bir denetimli serbestlik süresinin otomatik olarak başlaması demek de değildir. Geçmiş infazın korunması ile gelecekteki infaz biçiminin belirlenmesi farklı sorulardır.

Gözaltı ve tutukluluk gibi özgürlüğü sınırlayan süreler açısından TCK m.63 kapsamında mahsup ayrıca kontrol edilir. Aynı sürenin iki kez düşülmemesi ve düşülmesi gereken sürenin atlanmaması önemlidir. Bu konu tutukluluk süresinin cezadan mahsubu yazısında ayrıntılı olarak açıklanmıştır. [4]

Eski suç tarihine bağlı lehe infaz hükümleri uygulanabilir mi?

Bir hükmün 2026 yılında kesinleşmesi, suç tarihine bağlı bütün geçiş imkânlarını ortadan kaldırmaz. Hangi tarihin esas alındığı ilgili düzenlemeden okunmalıdır. Bazı hükümler suç tarihine, bazıları belirli tarihteki infaz durumuna veya başka özel koşullara bağlıdır.

5275 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesindeki 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlara ilişkin düzenleme ile geçici 10/6’daki 31 Temmuz 2023 ve öncesindeki suçlara ilişkin düzenleme ayrı ayrı incelenir. Kapsam dışı suçlar, kurumda kalma koşulları ve ilgili hükmün diğer gerekleri kontrol edilmeden yalnızca tarihe dayanılarak tahliye sonucu çıkarılamaz. [1]

7550 sayılı Kanun ile getirilen, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin ve en az beş günün kurumda geçirilmesine ilişkin şart bakımından da geçici 11. madde önemlidir. Bu yeni şart 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlara uygulanmaz. Kesinleşmenin sonraki tarihte olması tek başına bu istisnayı kaldırmaz. [5]

Birden fazla ilam farklı tarihlere aitse tek bir tarih seçilerek bütün dosyalara uygulanmamalıdır. Başvuruda her suç için ilgili tarih ve düzenleme ayrı gösterilmeli, toplama sonrasında oluşan infaz tablosu açıklanmalıdır. Genel infaz avantajlarının art arda çıkarıldığı basit hesapların yerine bu yöntem kullanılmalıdır.

Eski ceza gelince tekerrür veya ikinci kez tekerrür oluşur mu?

Birden fazla mahkûmiyet bulunması, tek başına tekerrürün koşullarının oluştuğunu göstermez. TCK m.58 açısından önceki hükmün kesinleşmesiyle sonraki suçun işlenmesi arasındaki sıra önem taşır. Cezaların aynı anda infaza gelmesi bu sırayı değiştirmez. [4]

Yeni kesinleşen hükümde mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmışsa hüküm fıkrası ve tekerrüre esas karar birlikte incelenir. “İkinci dosyam geldi, ikinci kez mükerrir oldum” şeklindeki değerlendirme hukuken yeterli değildir. İkinci defa tekerrürün kendine özgü şartları bulunmaktadır.

Tekerrür incelemesi, sadece denetimin bozulup bozulmadığı sorusuna eklenen bir etiket olarak görülmemelidir. Koşullu salıverilme hesabını ve bazı kurum koşullarını etkileyebileceğinden yeni ilamın bu bölümü özellikle kontrol edilmelidir. Eski internet içeriklerinde ikinci defa tekerrürün sonuçları bakımından 2025 değişikliklerini içermeyen açıklamalar bulunabileceği de dikkate alınmalıdır.

Kişi zaten koşullu salıverilmişse ne değişir?

105/A kapsamındaki kurum dışı infaz ile koşullu salıverilme sonrasındaki denetim aynı aşama değildir. Kişi “denetimim devam ediyor” derken koşullu salıverilme tarihini geçmiş olabilir. Bu durumda daha önceki mahkûmiyetin bulunduğu aşama ayrıca değerlendirilir.

5275 m.107’de koşullu salıverilmenin geri alınması bakımından denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı suç işlenmesi ve belirtilen yükümlülüklere aykırılık önem taşır. Suçu koşullu salıverilmeden önce işlemiş kişinin bu suçtan mahkûmiyetinin daha sonra kesinleşmesi, sırf kesinleşme tarihi nedeniyle denetim süresinde yeni suç işleme sayılmaz. [1]

Bununla birlikte yeni ilamın kendi infazı gündemdedir. Ayrıca toplama yapılabilecek ilamların belirlenmesinde, yeni hükmün koşullu salıverilme tarihinden önce mi sonra mı kesinleştiği ve mevcut kararların durumu önem taşır. Koşullu salıverilmiş cezaya sonradan gelen her cezanın otomatik olarak eklenip eski salıverme kararının kaldırılacağı söylenemez.

Bu nedenle değerlendirme için yalnızca denetim müdürlüğündeki açık dosya bilgisi yeterli değildir. Koşullu salıverilme kararının kendisi ve yeni hükmün kesinleşme şerhi birlikte alınmalıdır. Böylece yeni cezanın infazı ile eski koşullu salıverilmenin geri alınması birbirine karıştırılmaz.

HAGB, ertelenmiş hapis ve uyuşturucu denetiminde sonuç aynı mı?

HAGB denetiminde eski mahkûmiyet

Hakkında HAGB kararı bulunan kişinin denetim süresi içinde kasıtlı yeni suç işleyip işlemediği değerlendirilirken, sonraki mahkûmiyete konu fiilin tarihi önemlidir. Denetimden önceki fiilin cezasının denetim içinde kesinleşmesi, bu nedenle otomatik olarak denetimde yeni suç işlenmesi sayılmaz.

Ancak HAGB kararının tarihi, uygulanacak düzenleme ve geçiş hükümleri ile mahkemeye yapılan bildirim birlikte incelenmelidir. HAGB dosyasındaki değerlendirme, sonradan kesinleşen başka hapis cezasının kendi infazını ortadan kaldırmaz. Kurumun yapısı ve sicil boyutu için HAGB şartları ve denetim süresi açıklamalarına bakılabilir. [6]

TCK 51 kapsamında ertelenmiş hapis

Hapis cezasının ertelenmesinde denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi veya uyarıya rağmen yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi, ertelenen cezanın infazını gündeme getirebilir. Eski bir fiilin cezasının geç kesinleşmesi ile denetimde yeni fiil işlenmesi burada da ayrılır. [4]

Mahkemenin hüküm kurarken verdiği erteleme kararı ile infaz savcılığından talep edilen infazın ertelenmesi aynı işlem değildir. Başka ceza geldiğinde bütün cezaların kendiliğinden erteleneceği düşünülmemelidir. Ayrıntılar hapis cezasının paraya çevrilmesi ve ertelenmesi başlıklı yazıda ele alınmıştır.

TCK 191 kapsamında uyuşturucu kullanma denetimi

Uyuşturucu kullanma dosyasındaki tedavi ve denetimli serbestlik, 105/A ile aynı infaz rejimi değildir. TCK m.191’de erteleme süresinde yükümlülüklere veya tedaviye uymamakta ısrar, yeniden kullanmak için uyuşturucu satın alma, kabul etme veya bulundurma ve kullanma bakımından özel hükümler vardır. [4]

Başka bir eski suçtan gelen cezanın etkisi bu özel çerçevede değerlendirilir. Başka dosyadan cezaevine girilmesi, mevcut tedavi veya denetim işlemlerinin nasıl sürdürüleceği bakımından da bildirim gerektirebilir. Bu nedenle uyuşturucu denetimli serbestlik ihlali ve sonuçları konusundaki özel açıklamalar esas alınmalıdır.

Çağrı kâğıdı veya yakalama kararı gelirse ne yapılmalıdır?

Yeni mahkûmiyetin infazı için gelen evrak geciktirilmeden incelenmelidir. Belgenin hangi ilama ait olduğu, tebliğ tarihi, teslim yeri ve süre kaydedilmelidir. Mevcut denetimli serbestlik dosyasına bildirim yapılması, çağrı kâğıdının gereğini kendiliğinden yerine getirmiş sayılmayı sağlamaz.

5275 m.19’a göre çağrı kâğıdı tebliğ edilen hükümlünün on gün içinde gelmemesi, kaçması veya kaçacağı şüphesini uyandırması hâlinde Cumhuriyet savcısı yakalama emri çıkarır. Kasten işlenen suçlarda üç yıldan, taksirli suçlarda beş yıldan fazla hapis cezalarının infazında doğrudan yakalama düzenlemesi bulunmaktadır. Dolayısıyla her dosyada önce çağrı kâğıdı beklenmez. [1][7]

Hesabın yanlış olduğu düşünülüyorsa gerekçeli başvuru yapılmalı; gerekiyorsa infazın durdurulması veya ertelenmesi ayrıca talep edilmelidir. Sadece dilekçe verilmiş olması, teslim yükümlülüğünün veya infaz işleminin durduğu anlamına gelmez.

Mevcut denetim planı bakımından da yazılı durum öğrenilmelidir. Yetkili işlemle değiştirilmemiş yükümlülükleri “Nasıl olsa yeni cezam geldi” düşüncesiyle bırakmak, ayrı bir ihlal tartışmasına yol açabilir. Kuruma alınma gibi fiilen katılımı engelleyen durumların belgeleri müdürlüğe ulaştırılmalıdır.

Hangi belgelerle nereye başvurulur?

İlk amaç, bütün ilamların ve infaz hareketlerinin tek dosyada karşılaştırılabilmesidir. Başvuru hazırlanırken şu belgeler birlikte toplanmalıdır:

1. Mevcut denetimli serbestliğe ayrılma kararı ve denetim planı.
2. Sonradan gelen gerekçeli mahkûmiyet kararı ve kesinleşme şerhi.
3. Önceki mahkûmiyetler, toplama kararları ve bütün müddetnameler.
4. Cezaevine giriş, tahliye ve denetimde geçirilen dönemlere ilişkin kayıtlar.
5. Mahsuba konu gözaltı ve tutukluluk belgeleri.
6. Varsa koşullu salıverilme kararı, tekerrür uygulaması ve tebligatlar.
7. Çağrı kâğıdı, yakalama bilgisi veya müdürlüğün kayıt kapatma işlemi.

İnfaz savcılığına başvuruda yeni ilamın hangi dosyaya kaydedildiği, toplama istenip istenmediği ve güncel hesabın düzenlenip düzenlenmediği sorulabilir. Denetimli serbestlik müdürlüğünden mevcut planın ve dosya durumunun açıklanması istenebilir. Karar gerektiren hususlar görevli yargı merciine sunulur.

Hesap hatası ile mahkûmiyetin esasına itiraz ayrılmalıdır

5275 m.98 uyarınca çektirilecek cezanın hesabındaki duraksama veya cezanın yerine getirilip getirilemeyeceği meselesi infaz hâkimliğinin değerlendirmesine sunulabilir. Mahkûmiyet hükmünün yorumlanması ve maddede belirtilen lehe kanun değerlendirmesi ise hükmü veren mahkemeyle ilgili ayrı görev alanıdır. [1][3]

İnfaz hesabına itiraz, kesinleşmiş mahkûmiyeti yeniden istinaf ettirmek için kullanılan bir yol değildir. Başvuruda sorun somutlaştırılmalıdır: yanlış suç tarihi, eksik mahsup, hatalı oran, yanlış ilamın toplama kapsamına alınması veya denetimde geçen dönemin değerlendirilmemesi gibi.

Şikâyet ve itiraz süreleri nelerdir?

4675 sayılı Kanun kapsamındaki infaz işlemi şikâyetlerinde, öğrenmeden itibaren on beş gün ve her hâlde işlemden itibaren otuz gün kuralı dikkate alınır. İnfaz hâkiminin kararına karşı ise güncel düzenleme uyarınca tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz yolu bulunmaktadır. İtirazı ilgili ağır ceza mahkemesi inceler. [8]

5275 m.98 kapsamındaki hesap duraksamasının giderilmesi talebi ile belirli bir müdürlük işlemine karşı şikâyet aynı başvuru değildir. Bu nedenle bütün taleplere tek süre uygulanacağı varsayılmamalıdır. Başvurunun niteliği ve tebliğ edilen karardaki kanun yolu bildirimi birlikte incelenmelidir.

CMK’nın itiraza ilişkin hükümleri de gözetilir. Başvuru, kural olarak işlemi kendiliğinden durdurmaz; acil durumda durdurma talebi nedenleriyle açıklanmalıdır. Süreli işlemler bakımından yalnızca sözlü bilgi almakla yetinilmemesi önem taşır. [6][8]

Karşılaştırmalı örnekler

Karşılaştırmalı örnek 1: Aynı kesinleşme tarihi, farklı suç tarihleri

Birinci durum: Kişi 2026 yılında 105/A kapsamında denetimli serbestliğe ayrılmıştır. 2022 yılında işlediği başka bir suçun hapis cezası denetim devam ederken kesinleşmiştir. Fiil denetimden önce olduğundan, yalnızca kesinleşme tarihine bakılarak denetimde yeni suç işleme sonucu çıkarılamaz. Yeni cezanın infazı, toplama ve güncel müddetname ayrıca değerlendirilir.

İkinci durum: Aynı kişi denetim başladıktan sonra yeni bir fiille suçlanmıştır. İsnat edilen kasıtlı suçun alt sınırı ve kamu davasının açılması gibi 105/A/7 koşulları oluşmuşsa, mahkûmiyetin kesinleşmesi beklenmeden bu hüküm kapsamında açık kuruma gönderme değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Karşılaştırmanın sonucu: İlk olayda ağırlık eski mahkûmiyetin infaz hesabına etkisindedir. İkinci olayda denetim başladıktan sonraki fiile bağlı özel düzenleme de devreye girebilir. Kararın müdürlüğe ulaştığı tarih aynı olsa bile hukuki gerekçe aynı değildir.

Karşılaştırmalı örnek 2: Yeni cezanın miktarı aynı, infaz durumu farklı

Birinci durum: İki hükümlüden ilkinin eski dosyasından gelen hapis cezası yeni hesaba alınır. Önceden infaz edilen süre, mahsup ve uygulanabilir geçiş hükümleri dikkate alındığında denetimli serbestlik koşullarının hâlen oluştuğu anlaşılır. Yetkili merci önünde bu usulün uygulanması talep edilebilir.

İkinci durum: Diğer hükümlünün aynı miktardaki yeni cezasında suç türü veya infaz rejimi farklıdır; yeni hesapta kurumda geçirilmesi gereken süre doğar. Mevcut denetim kararına dayanarak bu sürenin tamamının dışarıda geçirilmesi istenemez. Kuruma dönüş ve sonraki denetime ayrılma tarihi ayrıca belirlenir.

Karşılaştırmanın sonucu: Aynı miktarda eski ceza gelmesi aynı tahliye tarihini doğurmaz. Bu karşılaştırma kesin bir gün hesabı değildir; sonucu belirleyen verilerin hangi nedenle dosyadan dosyaya değiştiğini gösterir.

Sık sorulan sorular

1. Denetimdeyken eski ceza gelirse denetim otomatik bozulur mu?

Eski suçtan gelen ceza, sırf denetim sırasında kesinleştiği için yeni suç işleme ihlali sayılmaz. Ancak yeni ilamın infazı nedeniyle toplama, yeni müddetname ve cezaevine giriş gündeme gelebilir. İhlal değerlendirmesi ile infaz hesabı ayrılmalıdır.

2. Eski dosyam istinafta; karar çıkınca hemen cezaevine girer miyim?

Önce kararın kesinleşip kesinleşmediği ve infaz işlemleri incelenir. Sonuç, kararın niteliğine, kalan kanun yollarına ve ceza miktarına bağlıdır. Ayrı bir tutuklama kararı bulunması hâlinde bu karar da ayrıca değerlendirilir.

3. Denetimde geçirdiğim aylar tamamen silinir mi?

Usulüne uygun infaz edilen sürelerin yeni hesapta değerlendirilmesi gerekir. Yeni ceza gelmesi, bütün infazın sıfırdan başlayacağı anlamına gelmez. Denetimin kesildiği veya kayıtların tartışmalı olduğu dönemler ayrıca incelenir.

4. Cezalar toplanınca her dosyadan ayrı denetim süresi düşülür mü?

Her ilam için birbirine eklenen bağımsız bir denetimli serbestlik indirimi varsayılamaz. Toplama kapsamı, uygulanacak infaz rejimleri, kullanılan süreler ve özel hükümler birlikte değerlendirilir. Denetimli serbestlik ceza miktarını silen genel bir indirim değildir.

5. Yeni gelen ceza birkaç ay ise kesin gir çık yapılır mı?

Sadece ceza miktarına bakarak bu sonuca varılamaz. Toplam infaz durumu, suç tarihi, kurumda kalma şartları, mahsup ve diğer ilamlar önemlidir. Kısa ceza için de kesin süre ancak dosya ve hesap üzerinden açıklanabilir.

6. Eski ceza gelince ikinci kez mükerrir olur muyum?

İkinci dosyanın bulunması tek başına ikinci defa tekerrür değildir. Önceki hükümlerin kesinleşme tarihleri, sonraki suç tarihleri ve hükümdeki tekerrür uygulaması incelenir. İnfaza geliş sırası, suç ve kesinleşme sırasının yerine geçmez.

7. Koşullu salıverildikten sonra eski ceza gelirse eski tahliye kaldırılır mı?

Otomatik olarak kaldırıldığı söylenemez. Suçun koşullu salıverilme denetimi sırasında işlenip işlenmediği ve geri alma şartları incelenir. Sonradan gelen cezanın kendi infazı ile önceki salıverme kararının durumu ayrı değerlendirilmelidir.

8. Yeni ceza geldiğini öğrenince imza atmayı bırakabilir miyim?

Mevcut yükümlülüklerin değiştiğine ilişkin yetkili işlem olmadan kendiliğinizden bırakmanız doğru değildir. Müdürlükten dosya durumu öğrenilmeli; kuruma alınma gibi katılımı engelleyen gelişmeler belgelenmelidir. Başka cezanın gelmesi tek başına bütün yükümlülükleri kaldırmaz.

9. Müddetnameye itiraz edersem teslim olma süresi durur mu?

Başvuru yapılması kural olarak infazı kendiliğinden durdurmaz. Durdurma veya erteleme gerekiyorsa hukuki dayanağıyla ayrıca istenmeli ve verilen karar takip edilmelidir. Çağrı kâğıdı ve tebligatlardaki süreler ihmal edilmemelidir.

10. Avukat incelemesinde öncelikle neye bakılır?

Denetimin türüne, bütün suç ve kesinleşme tarihlerine, mevcut ve yeni ilamlara, toplama kararlarına, müddetnamelere ve infaz edilmiş sürelere bakılır. Amaç doğru hesabı ve uygun başvuru yolunu belirlemektir; belirli bir tahliye sonucu garanti edilemez.

Ceza dosyasının aşamalarına göre hukuki yardımın kapsamı için İstanbul Ceza Avukatı sayfasını da inceleyebilirsiniz.

Hukuki destek hangi aşamada yarar sağlar?

Yeni ilamın öğrenildiği anda belgelerin birlikte değerlendirilmesi, yanlış varsayımla hareket edilmesini önler. İncelemede önce zaman çizelgesi çıkarılır; ardından hangi cezaların birlikte ele alınacağı, geçmiş infazın nasıl hesaba gireceği ve mevcut kararların yeni ilamla ilişkisi belirlenir.

Başvurunun amacı somut olmalıdır. Hesabın düzeltilmesi, toplama kapsamının incelenmesi, denetimli serbestlik şartlarının yeniden değerlendirilmesi veya belirli bir işleme itiraz birbirinden farklı taleplerdir. Başvuru dosyasında bu ayrımlar açıkça gösterildiğinde, yetkili merciin hangi soruna karar vermesinin istendiği anlaşılır.

Çağrı kâğıdı, infaz hâkimliği kararı veya müdürlük yazısı alınmışsa tebliğ tarihiyle birlikte değerlendirilmelidir. Kişisel dosya bakımından kesin cezaevi süresi; ilamlar, güncel müddetname ve uygulanacak mevzuat görülerek hesaplanabilir.

Hukuki kaynaklar

1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun — Adalet Bakanlığı: özellikle m.4, 19, 98–101, 105/A, 107–108 ve geçici hükümler.
2. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği — Adalet Bakanlığı kurum yayını: özellikle m.42, 47–48, 78–80 ve 87–88.
3. 7242 sayılı değişiklik Kanunu — Adalet Bakanlığı: m.98–101 ile 105/A değişikliklerinin dayanağı; sonraki değişiklikler için güncel konsolide metin esas alınmıştır.
4. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Adalet Bakanlığı: m.51, 58, 63 ve 191.
5. 7550 sayılı Kanun — 4 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete: m.105/A’daki asgari kurumda kalma şartı, tekerrür değişikliği ve geçici 11 düzenlemesi.
6. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — Adalet Bakanlığı: özellikle m.109, 231 ve itiraz hükümleri; ilgili karar tarihine ait geçiş hükümleriyle birlikte.
7. 5275 sayılı Kanun m.19 — Adalet Bakanlığı kurum yayını: çağrı kâğıdı ve yakalama emri hükümleri için yardımcı resmî kaynak.
8. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu — Adalet Bakanlığı: özellikle m.4–6; görev, şikâyet ve karara itiraz.