İnfaz Hesabı: Koşullu Salıverme, Denetimli Serbestlik ve Açık Cezaevine Geçiş Ne Zaman Olur?

İnfaz hesabı yalnızca hapis cezasının kaç yıl olduğuna bakılarak yapılamaz. Suç tarihi ve türü, kesinleşen ceza, tekerrür, tutukluluk mahsubu, iyi hâl ve geçici infaz hükümleri birlikte değerlendirilir. Koşullu salıverilme için gerekli süre belirlendikten sonra açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlikle infaz şartları ayrıca incelenir. Açık cezaevine geçiş, denetimli serbestliğe ayrılma ve koşullu salıverilme farklı kararlardır; birinin şartlarını taşımak diğerini kendiliğinden sağlamaz. [1]

“Kaç yıl yatarım?”, “Ne zaman açık cezaevine geçerim?” ve “Denetimli serbestliğe ne zaman çıkarım?” soruları aynı hesabın farklı parçalarına ilişkindir. İnternette yalnızca ceza miktarını isteyen hesaplama araçları, suç tarihini veya özel infaz rejimini dikkate almıyorsa hatalı beklenti oluşturabilir. Aynı miktarda hapis cezası alan iki kişinin kurumda geçireceği süre farklı olabilir.

Bu makale ağırlıklı olarak yetişkinlerin süreli hapis cezalarını ele alır. Müebbet hapis, çocuk hükümlüler, özel infaz usulleri ve eski tarihli suçlar bakımından ayrıca incelenmesi gereken kurallar ilgili bölümlerde belirtilmiştir. Kaynak kontrol tarihi 15 Ekim 2026 olup açıklamalar kesinleşmiş hüküm ve güncel infaz evrakı üzerinden yapılacak kişisel hesabın yerine geçmez.

İnfaz hesabındaki dört farklı tarih neyi ifade eder?

İlk ayrım, cezaevinden fiilen çıkış ile cezanın hukuken tamamlanması arasındadır. Denetimli serbestlikle kurumdan ayrılan kişi, cezasının ilgili bölümünü kurum dışında infaz etmeye devam eder. Koşullu salıverilmede de kararın gereklerine ve denetim sürecine uyulması gerekir.

Bu tarihler aynı belgede yer alsa da aynı sonucu doğurmaz. Müddetnamedeki koşullu salıverilme tarihinin yaklaşması, iyi hâl incelemesinin ve yetkili merci kararının gereksiz olduğu anlamına gelmez. Başka bir dosyadan tutuklama veya infaz edilmesi gereken ceza bulunması da fiilî çıkışı etkileyebilir.

İnfaz hesabı yapmak için hangi belgeler gerekir?

Hesabın başlangıç noktası, mahkûmiyetin kesinleşmiş ve infaz edilebilir hâle gelmesidir. Kararın duruşmada açıklanması ile kesinleşmesi farklıdır. İstinaf veya temyiz sürecindeki durum, kesinleşme şerhi ve varsa sonradan verilen kararlar birlikte kontrol edilir.

Sağlıklı değerlendirme için şu belgeler önem taşır:

1. Gerekçeli mahkûmiyet kararı, hüküm fıkrası ve kesinleşme şerhi.
2. Suç tarihi, uygulanan kanun maddeleri ve sonuç cezanın miktarı.
3. Güncel müddetname ve varsa önceki müddetnameler.
4. Birden fazla ilam varsa bütün ilamlar ve cezaların toplanmasına ilişkin karar.
5. Gözaltı, tutukluluk, tahliye ve mahsuba konu olabilecek diğer sürelerin kayıtları.
6. Tekerrür kararı, tekerrüre esas mahkûmiyet ve ikinci defa tekerrür uygulanıp uygulanmadığı.
7. Açık kuruma ayrılma, iyi hâl, disiplin, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme kararları.

Yakınların yalnızca hükümde yazan ceza miktarını bilmesi çoğu zaman yeterli olmaz. Suçun temel şekli ile nitelikli şekli, hükümlünün suç tarihindeki yaşı ve birden fazla dosyanın bulunması hesabı değiştirebilir. Evrak üzerinden hangi bilgiye dayanıldığı gösterilmeden verilen kesin tahliye tarihleri güvenilir kabul edilmemelidir.

Koşullu salıverilme oranı nasıl belirlenir?

Genel oran ve suç türüne bağlı istisnalar

5275 sayılı Kanun’un 107/2. maddesinde, süreli hapis cezaları için genel oran yarı olarak düzenlenmiştir. Ancak bu oran bütün suçlara uygulanmaz. Aynı fıkrada sayılan suçlarda üçte iki oranı; 108. madde ve özel kanunlarda farklı oranlar veya şartlar bulunabilir. [1]

Süreli hapis cezasına konu kasten öldürme suçları, kanunda belirtilen ağırlaşmış yaralama hâli, işkence ve eziyet suçları ile özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar gibi gruplarda özel hükümler vardır. Cinsel suçlarda ise suçun maddesi, fıkrası ve hükümlünün çocuk olup olmadığı ayrı ayrı önem taşır. Yalnızca suçun günlük dildeki adına göre oran seçilmemelidir.

Yetişkinlerin uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunda, 5275 m.108/9 uyarınca kural olarak dörtte üç oranı söz konusudur. Bununla birlikte eski suç tarihlerine ilişkin geçiş hükümleri kontrol edilir. Özellikle 28 Haziran 2014’ten önceki suçlar bakımından geçici 9/4. madde önemlidir. Güncel oranı bütün geçmiş dosyalara doğrudan uygulamak doğru değildir.

Tablo bütün suçları kapsayan bir hesap cetveli değildir. Koşullu salıverilmenin mümkün olmadığı özel hâller de bulunmaktadır. Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında süreli hapis oranları yerine kanundaki yıl esaslı hükümler ve istisnalar değerlendirilir.

İlk tekerrür ile ikinci defa tekerrür aynı değildir

Tekerrür, kişinin adli sicilinde birden fazla kayıt bulunmasından ibaret değildir. TCK 58’in koşulları ve hüküm fıkrasında yapılan uygulama incelenir. İlk tekerrürde, infaza eklenecek sürenin tekerrüre esas alınan en ağır cezayı aşamaması yönündeki 5275 m.108/2 kuralı ayrıca hesaba katılır. Bu sınırlama ikinci defa tekerrürde uygulanmaz. [1][4]

4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun sonrasında ikinci defa tekerrür için “koşullu salıverilme hiçbir şekilde mümkün değildir” şeklindeki genel bilgi güncel değildir. Süreli hapis cezalarında dörtte üç oranı üzerinden koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılabilir. İyi hâl ve diğer şartlar yine aranır. [2]

Uyuşturucu dosyalarına özgü ayrıntılar, uyuşturucu davasında tekerrür ve infaz yazısında ayrıca ele alınmıştır. Buradaki genel infaz hesabı, o yazının suç türüne özgü tekerrür incelemesinden farklı bir amaca sahiptir.

Denetimli serbestlik ne zaman uygulanır?

Genel kural: Koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalması

5275 m.105/A’ya göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi üzerine denetimli serbestlikle infaza karar verilebilir. Kurumun değerlendirme raporu dikkate alınır ve karar infaz hâkimi tarafından verilir. Açık kuruma ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki nedenle ayrılamayanlar için m.105/A/2’de özel hüküm bulunmaktadır. [1]

Bu düzenleme “hapis cezasından herkese bir yıl indirim yapılır” anlamına gelmez. Önce koşullu salıverilme hesabı kurulur. Ardından kurum statüsü, iyi hâl, talep, asgari kurumda kalma şartı ve varsa özel hükümler incelenir. Koşullu salıverilmeye bir yıldan az süre kalmışsa, denetimli serbestlik kapsamında geçirilecek bölüm de buna göre daha kısa olabilir.

Kanunda bazı kadın hükümlüler, ağır hastalık veya engellilik durumları ve tarihsel geçiş düzenlemeleri bakımından farklı koşullar vardır. Bu nedenle bir yıllık genel süre tek başına bütün dosyaların sonucu olarak sunulamaz. Özel hüküm uygulanacaksa dayanağı ve kişinin bu kapsama neden girdiği açıkça gösterilmelidir.

4 Haziran 2025 sonrasındaki asgari kurumda kalma şartı

7550 sayılı Kanun ile 105/A/1’e eklenen kurala göre, bu infaz usulünden yararlanabilmek için koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin ceza infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Bu süre beş günden az olamaz. [2]

Buradaki onda bir, doğrudan mahkemenin verdiği toplam hapis cezasının onda biri değildir. Esas alınan, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken süredir. Ayrıca bu asgari süreyi tamamlamak, kişinin diğer şartları taşımadan denetimli serbestliğe çıkmasını sağlamaz. Koşullu salıverilmeye kalan süre şartı da birlikte değerlendirilir.

5275 sayılı Kanun’un geçici 11. maddesi nedeniyle bu yeni düzenleme, 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlara uygulanmaz. Hükmün 2026 yılında kesinleşmesi, tek başına suçun 2025 sonrasında işlendiği anlamına gelmez. Suç tarihi ile karar ve kesinleşme tarihinin ayrılması özellikle kısa süreli hapislerde önemlidir.

Denetimli serbestlik, adli kontrol ve erteleme farklıdır

CMK 109 kapsamında uygulanan adli kontrol, soruşturma veya kovuşturma aşamasındaki bir koruma tedbiridir. 5275 m.105/A kapsamındaki denetimli serbestlik ise kesinleşmiş cezanın infazına ilişkindir. Her iki süreçte imza veya başka yükümlülükler bulunabilmesi bunları aynı kurum hâline getirmez. Ayrıntılar için adli kontrol, yurt dışı yasağı ve imza yükümlülüğü yazısı incelenebilir.

TCK 51 uyarınca hapis cezasının ertelenmesi ve TCK 50 kapsamında seçenek yaptırımlar da farklı aşamalara ve koşullara bağlıdır. İnfazda denetimli serbestlik, kesinleşmiş hapis cezasının kendiliğinden para cezasına dönüşmesi anlamına gelmez. Bu ayrım hapis cezasının paraya çevrilmesi ve ertelenmesi başlıklı yazıda açıklanmıştır.

Suç tarihine bağlı geçici infaz hükümleri hesabı nasıl değiştirir?

30 Mart 2020 ve öncesindeki suçlar

5275 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesinde, 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından belirli kapsam ve istisnalarla, 105/A’daki bir yıllık sürenin üç yıl olarak uygulanması düzenlenmiştir. Kasten öldürme, belirli yaralama suçları, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, özel hayatın gizliliğine ilişkin suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi kapsam dışı tutulan gruplar ayrıca kontrol edilir. [1]

Dolayısıyla “Suç 2020’den önceyse herkes üç yıl denetimli serbestlikten yararlanır” sonucuna varılamaz. İlgili ilamın suç tarihi, uygulanan madde ve geçici hükmün istisna listesi eşleştirilmelidir. Birden fazla suç bulunan dosyada değerlendirme her ilamın özellikleri korunarak yapılır.

31 Temmuz 2023 ve öncesindeki suçlar için geçici 10/6

25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun ile geçici 10/6’da önemli değişiklik yapılmıştır. Güncel düzenlemede 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar esas alınır. Sadece o tarihte cezaevinde bulunup bulunulmadığına dayanan eski açıklamalar güncel metni bütünüyle yansıtmaz. [1]

Kapsama giren kapalı kurum hükümlülerinde toplam hapis cezası on yıldan azsa bir ayın, on yıl veya daha fazlaysa üç ayın kapalı kurumda geçirilmesi ve ilgili mevzuata göre açık kuruma ayrılmaya üç yıl veya daha az süre kalması aranır. Şartlar oluştuğunda açık kuruma daha erken ayrılma mümkün olabilir.

Bu hükümlüler ile düzenlemede belirtilen suç tarihi kapsamındaki açık kurum hükümlüleri, talepleri hâlinde en az üç ay açık kurumda kalmış olmak şartıyla, ilgili mevzuattaki denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlandırılır. Bu ifade, mahkûmiyet cezasından üç yılın silinmesi veya herkese aynı tarihte tahliye verilmesi anlamına gelmez.

Geçici 10/6’nın kapsam dışı suçları ayrıca sayılmıştır. TCK 82/1-d, e ve f kapsamındaki kasten öldürmeler; deprem nedeniyle yapıların yıkılması, çökmesi veya hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları; TCK 102 ve 103 ile 104/2–3 kapsamındaki cinsel suçlar; belirtilen devlet aleyhine suç grupları, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar bu incelemede önem taşır. İstisna, suçun genel adıyla değil hükümdeki maddesiyle karşılaştırılmalıdır.

Geçici 6 ve geçici 10 ayrı düzenlemelerdir. Bunların sürelerini otomatik olarak üst üste ekleyerek herkes için tek bir “toplam indirim” üretmek doğru değildir. Kişinin ilgili mevzuata göre denetimli serbestliğe ayrılma tarihi ve her geçici hükmün özel şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Açık cezaevine geçiş ne zaman olur?

Doğrudan açık cezaevinde infaza başlama

5275 m.14/2, belirli durumlarda cezanın doğrudan açık ceza infaz kurumunda yerine getirilmesini düzenler. Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası ve taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası bakımından kanundaki koşullar kontrol edilir. Adli para cezasından çevrilen hapis ile İcra ve İflas Kanunu’ndaki tazyik hapsi de ayrı kategorilerdir. [1]

Kasıtlı suçlar bakımından terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile ikinci defa mükerrirlik ve koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle aynen infaz gibi istisnalar özellikle önemlidir. Yönetmeliğin 4 Haziran 2025 tarihli değişikliği de birlikte okunmalıdır. Yalnızca cezanın üç yıldan az olmasıyla doğrudan açık kuruma giriş sonucu çıkarılamaz. [3]

İkinci defa tekerrürde koşullu salıverilme imkânının getirilmesi, doğrudan açık kuruma giriş istisnasını kendiliğinden kaldırmamıştır. Doğrudan açık kurumda infaza başlamak ile kapalı kurumdan daha sonra şartları oluşunca açık kuruma ayrılmak farklı işlemlerdir.

Kapalı cezaevinden açık cezaevine ayrılma

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 6. maddesindeki genel düzenlemede, toplam cezası on yıldan az olanların bir ayını; on yıl ve daha fazla olanların ise cezasının onda birini kurumda infaz etmesi, iyi hâlli olması ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalması aranır. Bu genel kural özel suç ve kurum hükümleriyle birlikte uygulanır. [3]

Bazı suçlarda koşullu salıverilmeye kalan süre bakımından beş yıldan, üç yıldan, iki yıldan veya bir yıldan az süre şartları bulunur. TCK 142, 148, 149, 188 ve 190 kapsamındaki mahkûmiyetler için yönetmelikte beş yıldan az süre koşulu yer alır. Müebbet hapis ve yüksek güvenlikli kurumlarda infaz bakımından da farklı koşullar vardır.

Genel yönetmelikte on yıl ve üzerindeki cezalarda geçen “onda bir” şartı ile geçici 10/6’da yer alan “üç ay” şartı birbirinin yerine yazılmamalıdır. İkincisi, kapsamına giren kişiler için özel geçiş düzenlemesidir. Bu ayrım yapılmadan verilen “herkes bir ayda açığa çıkar” veya “herkes üç ay kapalıda kalır” bilgisi yanlıştır.

İdare ve gözlem kurulunun değerlendirmesi gerekir. Kanunun 14/4. maddesinde belirtilen ceza miktarı ve suç gruplarında kurul kararının uygulanması infaz hâkiminin onayına bağlıdır. Kurum değişikliği, hükümlünün tercih ettiği açık cezaevine koşulsuz yerleştirileceği anlamına da gelmez.

İyi hâl ve disiplin durumu neden hesabı etkiler?

Koşullu salıverilme ve açık kuruma ayrılma, yalnızca takvimde bir tarihin gelmesiyle tamamlanan işlemler değildir. 5275 m.89 uyarınca kurum kurallarına uyum, yükümlülüklerin yerine getirilmesi, iyileştirme programları ve toplumla bütünleşmeye ilişkin değerlendirmeler iyi hâl incelemesinde dikkate alınır. [1]

Disiplin cezası bulunması hâlinde cezanın niteliği, kesinleşmesi, infazı ve kaldırılmasına ilişkin durum ayrıca kontrol edilir. Disiplin cezası bulunmaması da tek başına bütün iyi hâl koşullarının otomatik gerçekleştiği anlamına gelmez. Olumsuz değerlendirmede hangi somut gerekçelere dayanıldığı incelenmelidir.

Açık kuruma ayrılma talebi reddedilmişse gerekçeli karar alınmalı ve tebliğ tarihi kaydedilmelidir. Yalnızca sözlü olarak söylenen “henüz çıkamaz” açıklaması, hukuki inceleme için yeterli değildir. İtiraz veya şikâyetin konusu, hesap hatası mı yoksa iyi hâl değerlendirmesi mi olduğu belirtilerek kurulmalıdır.

Tutukluluk mahsubu ve birden fazla ceza nasıl değerlendirilir?

Tutukluluk süresi yeniden çektirilmez

TCK 63 uyarınca hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve kişisel özgürlüğü sınırlayan hâller nedeniyle geçirilen süreler, şartları kapsamında hapis cezasından mahsup edilir. Gözaltı ve tutukluluk kayıtlarının doğru dosyaya ve doğru gün sayısıyla aktarılması önemlidir. [4]

Mahsup süresinin hesaba katılmaması kadar aynı sürenin iki defa kullanılması da hatalıdır. Önceki tutukluluğun hangi ilama mahsup edildiği, farklı dosyalar arasındaki bağlantı ve cezaevine giriş çıkış kayıtları incelenmelidir. Ayrıntılı değerlendirme TCK 63 kapsamında tutukluluk süresinin cezadan indirimi yazısında yer almaktadır.

Tutukluluk mahsubu, açık kurumda fiilen bulunmayı arayan özel şartlarla aynı şey değildir. Mahsup nedeniyle koşullu salıverilme tarihi yaklaşsa bile belirli bir geçiş hükmündeki kurumda bulunma şartının ayrıca incelenmesi gerekebilir. Tutuklu kişi hakkında da hükümlülere özgü açık kurum ve koşullu salıverilme hesabı doğrudan tahliye kararı yerine kullanılamaz.

Birden fazla dosya varsa tek oran yeterli olmayabilir

5275 m.99 kapsamında cezaların toplanması, her mahkûmiyetin suç tarihini ve tabi olduğu infaz rejimini ortadan kaldırmaz. Farklı oranlara tabi ilamların toplamına tek bir oran uygulamak hatalı sonuç verebilir. Sonradan kesinleşen bir ceza, daha önce düzenlenen müddetnamenin yenilenmesini gerektirebilir. [1]

Adli para cezasından çevrilen hapis de sıradan süreli hapis cezasıyla aynı kurallara tabi değildir. 5275 m.106’daki özel hükümler dikkate alınmalıdır. “Açık kurumda infaz ediliyor” bilgisi, her durumda koşullu salıverilme oranı uygulanacağı anlamına gelmez.

Birden fazla kesinleşmiş ilamın toplama kararında nasıl ele alındığını incelemek için cezaların toplanması (içtima) yazısındaki belge listesi ve başvuru açıklamalarına bakabilirsiniz.

Çocuklar, hastalık ve özel infaz usullerinde ne değişir?

Çocuk hükümlüler bakımından yetişkinlere yönelik hesap otomatik uygulanmaz. 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanun sonrasında, 5275 m.107/5’te on beş yaş dolduruluncaya kadar kurumda geçirilen bir günün iki gün sayılmasına ilişkin kuralın suç istisnaları bulunmaktadır. Kasten öldürme, TCK 102 ve 103 kapsamındaki suçlar, uyuşturucu ticareti ve TCK 220 kapsamındaki suç bakımından güncel hüküm ayrıca incelenir. Suç tarihi ve zaman bakımından uygulama değerlendirmesi yapılmadan eski dosyalara sonuç aktarılmamalıdır. [1]

Ağır hastalık, engellilik, gebelik, yaş veya çocuk sahibi olma gibi durumlar da farklı infaz kurumlarını gündeme getirebilir. İnfazın hastalık nedeniyle ertelenmesi, konutta infaz ve denetimli serbestlik aynı talep değildir. Sağlık raporunun niteliği, karar mercii ve aranan diğer koşullar ayrı ayrı değerlendirilir.

Bu nedenle sağlık nedeniyle kuruma giremeyecek kişinin başvurusu sırf normal denetimli serbestlik süresi gelmediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılamaz; uygun hukuki yol belirlenmelidir. Ayrıntılar için cezanın infazının ertelenmesi başlıklı açıklamalar incelenebilir.

İki karşılaştırmalı infaz hesabı örneği

Karşılaştırmalı örnek 1: Aynı ceza, farklı koşullu salıverilme oranı

İki yetişkinin de 2026 yılında işlenen suçlar nedeniyle altışar yıl süreli hapis cezasına mahkûm olduğunu varsayalım. Tutukluluk mahsubu, tekerrür, başka ilam, geçici düzenleme ve özel denetimli serbestlik durumu bulunmadığı; iyi hâl ve gerekli açık kurum şartlarının sağlandığı kabul edilsin.

Birinci kişinin suçu genel yarı oranına tabiyse koşullu salıverilme hesabına esas süre üç yıldır. Bir yıllık genel denetimli serbestlik süresi bakımından, infaz başlangıcından yaklaşık iki yıl sonrası değerlendirme noktası olur. İkinci kişinin suçu dörtte üç oranına tabiyse aynı altı yıllık ceza için koşullu salıverilme hesabına esas süre dört yıl altı ay, genel denetimli serbestlik değerlendirme noktası yaklaşık üç yıl altı aydır.

Her iki durumda da onda birlik asgari kurumda kalma şartı ayrıca kontrol edilir; bu örnekte bir yıllık süreye yaklaşmak için kurumda geçirilmesi öngörülen süre zaten bu alt sınırı aşmaktadır. Tablo mantığı, mahkûmiyet miktarı aynı olsa bile suçun infaz rejiminin farklı sonuç doğurduğunu gösterir. Takvim günü, resmî müddetname ve kararlarla belirlenir; açık kuruma geçiş için ayrıca yönetmelik koşulları uygulanır.

Karşılaştırmalı örnek 2: Sekiz aylık cezada suç tarihinin etkisi

İki yetişkinin de genel yarı oranına tabi bir suçtan sekizer ay hapis cezası aldığını; cezaların seçenek yaptırıma çevrilmediğini veya ertelenmediğini varsayalım. Tekerrür, mahsup ve başka ilam bulunmasın; doğrudan açık kurum ile denetimli serbestliğin diğer şartlarının sağlandığı kabul edilsin. Birinci suç 31 Mayıs 2025’te, ikinci suç 5 Haziran 2025’te işlenmiş olsun.

Sekiz aylık ceza, ayın otuz gün esas alınmasıyla 240 gündür. Yarı oranında koşullu salıverilme hesabına esas süre 120 gündür. Birinci kişi bakımından geçici 11 nedeniyle yeni onda birlik asgari süre şartı uygulanmaz. Bu durum yine de hiçbir infaz işlemi yapılmadan veya karar alınmadan cezanın ortadan kalktığı anlamına gelmez.

İkinci kişi bakımından 120 günün onda biri 12 gündür. Beş günlük alt sınırdan yüksek olduğu için, bu varsayımlarla asgari kurumda kalma şartı 12 gün üzerinden değerlendirilir. Bir yıllık genel denetimli serbestlik aralığında bulunması bu şartı kaldırmaz. Aynı ceza miktarına rağmen suç tarihi farklı bir sonuç doğurmaktadır. Bu, sadeleştirilmiş bir koşul karşılaştırmasıdır; gerçek dosyada kayıtlar ve yetkili merci kararı esas alınır. [1][2][4]

Denetim başladıktan sonra eski bir dosyanın kesinleşmesiyle ilgili özel durumlar, denetimdeyken eski ceza gelirse ne olur rehberinde ayrıca ele alınmıştır.

Müddetname yanlışsa hangi yola başvurulur?

Önce hatanın hangi işlemden kaynaklandığı belirlenmelidir. Yanlış mahsup, yanlış oran, eksik ilam veya geçici hükmün uygulanmaması bir hesap sorunu olabilir. Mahkûmiyet hükmünün anlamının tartışılması veya sonradan yürürlüğe giren kanunun TCK 7 kapsamında değerlendirilmesi ise farklı bir inceleme gerektirebilir.

5275 m.98’e göre hükmün yorumundaki duraksama ve maddede belirtilen sonraki kanun değerlendirmesinde hükmü veren mahkemeden; çektirilecek cezanın hesabındaki duraksama veya cezanın yerine getirilip getirilemeyeceği meselesinde infaz hâkimliğinden karar istenir. Başvuru infazı kendiliğinden durdurmaz. Duruma göre ayrıca durdurma veya erteleme kararı verilmesi gerekir. [1]

Kurum işlemi, iyi hâl değerlendirmesi veya açık kuruma ayrılma talebinin reddi hakkında şikâyet ile müddetnamedeki hesabın m.98 kapsamında incelenmesi birbirine karıştırılmamalıdır. 4675 sayılı Kanun’daki şikâyet süreleri, kanunda belirtilen işlem ve faaliyetler için öğrenmeden itibaren on beş gün, her hâlde işlemden itibaren otuz gündür. Bu süreleri her türlü infaz hesabı düzeltme talebine otomatik olarak uygulamak doğru değildir. [5]

İnfaz hâkimliği kararına karşı ise güncel düzenlemede tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz yolu vardır. Karardaki kanun yolu açıklaması, başvurunun türü ve tebliğ bilgileri kontrol edilmelidir. Dilekçede yalnızca “hesap yanlış” denilmesi yerine, yanlış kabul edilen veri, doğru olduğu ileri sürülen hesap ve dayanak belgeler açıkça gösterilmelidir.

Denetimli serbestlik veya koşullu salıverilme ihlal edilirse ne olur?

Kurumdan ayrılma sonrasında yükümlülükler devam edebilir. Denetimli serbestlik müdürlüğüne süresinde başvurma, belirlenen programa katılma ve denetim planına uyma yükümlülükleri önemlidir. 105/A/6’da belirtilen beş günlük başvuru süresine uyulmaması veya yükümlülüklere uymamakta ısrar gibi hâller, infaz hâkimi kararıyla açık kuruma gönderilmeye yol açabilir. [1]

Koşullu salıverilme döneminde ise kasıtlı suç işlenmesi veya yükümlülüklere uyarıya rağmen uymamakta ısrar edilmesi, kanundaki koşullarla kararın geri alınmasını gündeme getirir. Geri alma hâlinde kurumda yeniden çektirilecek sürenin hesabı, ihlalin türüne göre yapılır. Her ihlalde bütün cezanın aynı biçimde yeniden başlayacağı varsayılmamalıdır.

Mazeret varsa belgelenerek zamanında ilgili mercie bildirilmesi gerekir. İş, sağlık veya adres değişikliğinin sözlü olarak bir yakına anlatılması, resmî bildirim ve izin işlemlerinin yerine geçmez. Hangi yükümlülüğün bulunduğu tahliye sırasında verilen evrak ve sonradan düzenlenen denetim planından takip edilmelidir.

Ceza dosyasının aşamalarına göre hukuki yardımın kapsamı hakkında İstanbul Ceza Avukatı sayfasını da inceleyebilirsiniz.

İnfaz hesabında avukatlık desteği ne sağlar?

Hukuki incelemenin amacı yalnızca bir tarih söylemek değildir. Uygulanan oranı doğrulamak, suç tarihine bağlı hükümleri belirlemek, mahsup ve toplama kararlarını karşılaştırmak ve yanlış işlem varsa uygun başvuru yolunu kullanmak gerekir. Eski bir müddetnamenin sonraki kanun değişikliğine göre yeniden değerlendirilmesi de gündeme gelebilir.

İnceleme sonunda koşullu salıverilme hesabı, açık kuruma ayrılma koşulları ve denetimli serbestlik imkânı ayrı ayrı açıklanmalıdır. Eksik belge veya henüz verilmemiş iyi hâl kararı varsa bunun sonuca etkisi belirtilmelidir. Hukuki destek belirli bir tahliye tarihinin veya olumlu kararın garantisi değildir; hesabın ve başvurunun dosyaya uygun kurulmasını sağlar.

Sık sorulan sorular

1. Hapis cezasının yarısını yatan herkes çıkar mı?

Hayır. Yarı oranı genel kuraldır; suç türü, tekerrür ve özel hükümler farklı oran gerektirebilir. Ayrıca iyi hâl ve yetkili merci kararı aranır. Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme ayrı değerlendirmelerdir.

2. Denetimli serbestlik süresi herkes için üç yıl mı?

Hayır. 105/A’daki genel kural koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalmasıdır. Üç yıllık veya başka özel uygulamalar, suç tarihi ve kapsam şartları bulunan ayrı hükümlere dayanır.

3. Beş gün cezaevinde kalmak herkes için yeterli mi?

Hayır. Beş gün, uygulanabildiği dosyalarda asgari sınırdır. Onda birlik süre daha uzunsa o süre önem taşır. Diğer denetimli serbestlik koşulları da sağlanmalıdır; yeni şart 4 Haziran 2025’ten önceki suçlara uygulanmaz.

4. İkinci defa mükerrir olan kişi koşullu salıverilebilir mi?

Güncel 108/3 uyarınca süreli hapis cezalarında dörtte üç oranıyla değerlendirme yapılabilir. Bu imkân otomatik tahliye veya doğrudan açık kuruma giriş hakkı anlamına gelmez. İyi hâl ve diğer koşullar ayrıca incelenir.

5. Açık cezaevine geçen kişi hemen denetimli serbestliğe çıkar mı?

Hayır. Açık kurumda bulunmak koşullardan biridir. Koşullu salıverilmeye kalan süre, varsa asgari kurumda kalma şartı, iyi hâl, talep ve infaz hâkimi kararı ayrıca gerekir.

6. 31 Temmuz 2023’te cezaevinde olmayan kişi geçici düzenlemeden yararlanabilir mi?

Güncel geçici 10/6’da suç tarihi esas alındığından, yalnızca o tarihte cezaevinde bulunmamak otomatik ret nedeni olarak kabul edilemez. Suçun 31 Temmuz 2023 veya öncesinde işlenmesi, kapsam istisnaları ve diğer şartlar birlikte incelenir.

7. Tutuklu kaldığım süre infazdan düşülür mü?

TCK 63 kapsamında mahsup şartları değerlendirilir. Sürenin doğru dosyaya işlendiği ve başka ilamda mükerrer kullanılmadığı kontrol edilmelidir. Mahsup, bazı özel hükümlerdeki açık kurumda kalma şartıyla aynı değildir.

8. Yeni bir cezam kesinleşirse tahliye tarihim değişir mi?

Değişebilir. Yeni ilam, toplama ve yeniden hesaplama gerektirebilir. Farklı suç tarihleri ve oranlar korunarak güncel müddetname düzenlenmesi gerekebilir; önceki tarih bütün dosyalar için değişmez güvence oluşturmaz.

9. Müddetnameye karşı nereye başvurulur?

Çektirilecek cezanın hesabındaki duraksama bakımından 5275 m.98 kapsamında infaz hâkimliğinden karar istenebilir. Hükmün yorumuna ilişkin meselelerde hükmü veren mahkemenin görevi gündeme gelir. Başvurunun konusu doğru belirlenmelidir.

10. İnternetteki yatar hesaplama sonucu kesin midir?

Hayır. Hesaplama aracı geçiş hükümlerini, ilamların farklı rejimlerini, mahsup ve iyi hâl durumunu eksik değerlendirebilir. Sonuç, kesinleşmiş kararlar ve resmî infaz belgeleriyle doğrulanmalıdır.

Hukuki dayanaklar ve resmî kaynaklar

1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, UYAP güncel mevzuat metni. Özellikle m.4, 14–15, 89, 98–99, 105/A, 106–108, 110; geçici m.6, 9, 10 ve 11. Güncel değişiklik çizelgesinde 7550, 7571 ve 7593 sayılı kanunlar yer almaktadır.
2. 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun, Resmî Gazete. Özellikle m.13–17; asgari kurumda kalma, ikinci defa tekerrür ve geçiş hükmü.
3. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği ve 4 Haziran 2025 tarihli değişiklik yönetmeliği. Eski metinler, 2025 değişiklikleriyle birlikte okunmalıdır.
4. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu. Özellikle m.7, 50–51, 58, 61 ve 63.
5. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu. Özellikle m.4–6.
6. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu. Adli kontrol ve kanun yolu ayrımı bakımından m.109 ve 267–268.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Kesinleşmiş mahkûmiyet ilamı, suç tarihi, tekerrür kararı, güncel müddetname, mahsup kayıtları ve kurum değerlendirmeleri görülmeden somut dosya için kesin tahliye tarihi belirlenemez.