TCK 119 Ortak Hüküm: Nitelikli Hâller ve Cezanın Bir Kat Artırılması

 TCK m.119, bağımsız bir suç değil; belirli hürriyete karşı suçlar için ortak nitelikli hâller ve ceza artırımı öngören bir hükümdür. Eğitim-öğretimin engellenmesi, kamu kurumu faaliyetlerinin engellenmesi, siyasi hakların engellenmesi, inanç-düşünce hürriyetinin engellenmesi, konut dokunulmazlığının ihlali ve iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçları; silahla, kişinin kendini tanınmaz hâle koymasıyla, birden fazla kişiyle birlikte, suç örgütünün korkutuculuğundan yararlanılarak veya kamu görevinin nüfuzu kötüye kullanılarak işlenirse ceza bir kat artırılır. Ayrıca bu suçlar sırasında kasten yaralamanın ağırlaşmış neticeleri doğarsa, yaralama hükümleri de ayrıca uygulanır. Ceza hukuku avukatına danışın.

1. TCK 119 Ortak Hüküm Nedir?

TCK 119 bağımsız bir suç tipi değildir. Eğitim ve öğretimin engellenmesi, kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinin engellenmesi, siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi, inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasının engellenmesi, konut dokunulmazlığının ihlali ile iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçlarının daha ağır işleniş biçimlerini düzenleyen ortak bir nitelikli hâl hükmüdür.

Bu nedenle TCK 119 tek başına uygulanamaz. Önce TCK 112–117 arasındaki temel suçlardan birinin bütün unsurlarıyla oluştuğu belirlenir. Ardından fiilin silahla, failin kimliğini gizleyen yöntemlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte, suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak veya kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenip işlenmediği incelenir. Şartlar gerçekleşmişse temel suç için belirlenecek ceza bir kat artırılır.

2. TCK 119’un Uygulandığı Suçlar

Ortak hükümdeki suç listesi sınırlıdır. Kıyas yoluyla başka suçlara genişletilemez. Özellikle TCK 118’deki sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi ve TCK 120’deki haksız arama bu listede bulunmadığından, TCK 119 bu suçlara uygulanmaz.

Madde Suç TCK 119 ilişkisi
TCK 112 Eğitim ve öğretimin engellenmesi Uyumlu nitelikli hâl varsa uygulanır
TCK 113 Kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinin engellenmesi Uyumlu nitelikli hâl varsa uygulanır
TCK 114 Siyasi hakların kullanılmasının engellenmesi Uyumlu nitelikli hâl varsa uygulanır
TCK 115 İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasının engellenmesi Uyumlu nitelikli hâl varsa uygulanır
TCK 116 Konut dokunulmazlığının ihlali Uyumlu nitelikli hâl varsa uygulanır
TCK 117 İş ve çalışma hürriyetinin ihlali Uyumlu nitelikli hâl varsa uygulanır
TCK 118 Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi Uygulanmaz
TCK 120 Haksız arama Uygulanmaz

Nitelikli hâlin temel suçun yapısıyla uyumlu olması gerekir. Örneğin silahın veya birlikte hareketin suçun icrasında araç ya da kolaylaştırıcı unsur olarak kullanılması beklenir. Salt olay yerinde silah bulunması veya birden fazla kişinin çevrede bulunması artırım için yeterli değildir.

3. TCK 119/1’deki Nitelikli Hâller

3.1. Suçun Silahla İşlenmesi, TCK 119/1.a

Silah kavramı TCK 6/1.f uyarınca ateşli silahlarla sınırlı değildir. Patlayıcı maddeler, saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış kesici, delici veya bereleyici aletler, fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler ile yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici veya sürekli hastalığa yol açıcı maddeler de somut olaya göre silah sayılabilir.

Artırım için silahın temel suçun işlenmesinde kullanılması, gösterilmesi veya mağdur üzerindeki zorlayıcı etkiyi güçlendirmesi gerekir. Failin üzerinde ruhsatlı silah bulunması, silahın hiç kullanılmaması ve mağdur tarafından bilinmemesi hâlinde yalnızca taşıma olgusuna dayanılarak TCK 119/1.a uygulanmamalıdır.

3.2. Kendisini Tanınmayacak Hâle Koyma, İmzasız Mektup veya Özel İşaret, TCK 119/1.b

Failin maske, yüz boyası, peruk veya benzeri yöntemlerle dış görünüşünü tanınmasını önleyecek biçimde değiştirmesi bu bent kapsamındadır. Değişikliğin mağdurun faili tanımasını ciddi biçimde güçleştirmesi aranır. Yalnızca şapka takmak veya yüzün tesadüfen kısmen görünmemesi her olayda yeterli değildir.

İmzasız mektup veya özel işaret, failin kimliğini gizleyerek korkutucu etkiyi artıran yöntemlerdir. İsimsiz yazı, sembol, işaret veya benzeri iletişim aracının temel suçun icrasında kullanılması gerekir. Telefon numarasının gizlenmesi tek başına failin kendisini fiziken tanınmayacak hâle koyması değildir; ancak iletişimin içeriği başka nitelikli hâl veya temel suç yönünden değerlendirilebilir.

3.3. Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşleme, TCK 119/1.c

Bu bent için en az iki kişinin temel suçun icra hareketlerini birlikte gerçekleştirmesi gerekir. Failler arasında ortak suç işleme kararı ve fiil üzerinde müşterek hâkimiyet bulunmalıdır. Bir kişinin mağduru tutarken diğerinin konuta girmesi, iki kişinin birlikte işyeri girişini kapatması veya ortak tehditlerle faaliyeti durdurması bu kapsama girebilir.

Azmettiren veya yardım eden kişinin olay yerinde bulunması ya da failin yanında pasif biçimde durması tek başına birlikte işleme değildir. Mahkeme, her kişinin hangi icra hareketine katıldığını ve ortak hâkimiyetin nasıl kurulduğunu gerekçede göstermelidir. Birden fazla kişiyle işleme nitelikli hâli ile müşterek faillik farklı işlevlere sahiptir; koşulları varsa birlikte uygulanabilir.

3.4. Suç Örgütünün Korkutucu Gücünden Yararlanma, TCK 119/1.d

Failin var olan veya var sayılan bir suç örgütünün toplumda oluşturduğu korkutucu güçten yararlanması yeterlidir. Örgütün gerçekten mevcut olması, failin örgüt üyesi bulunması veya mağdurun örgüt hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olması zorunlu değildir. Önemli olan failin örgüt bağlantısı görüntüsünü temel suçun işlenmesini kolaylaştıracak korku aracı olarak kullanmasıdır.

Sıradan bir grup adının anılması veya belirsiz biçimde “arkam güçlü” denilmesi otomatik olarak bu bendi oluşturmaz. Kullanılan ifade, sembol, geçmiş olaylar ve mağdur üzerindeki etkisi, gerçek veya varsayılan suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanıldığını göstermelidir. Örgüt üyeliği veya örgüt adına suç işleme şartları ayrıca varsa ilgili suçlardan sorumluluk doğabilir.

3.5. Kamu Görevinin Sağladığı Nüfuzu Kötüye Kullanma, TCK 119/1.e

Failin kamu görevlisi olması tek başına artırım için yeterli değildir. Kamu görevinin sağladığı yetki, itibar, erişim veya korkutucu etki temel suçun işlenmesini kolaylaştırmak amacıyla kötüye kullanılmalıdır. Kolluk görevlisinin görev kimliğini göstererek hukuki dayanak olmadan bir kişiyi siyasi faaliyetten vazgeçmeye zorlaması veya kamu görevlisinin makam gücünü kullanarak işyerinin faaliyetini engellemesi bu yönden değerlendirilebilir.

Görevle hiçbir bağlantısı bulunmayan kişisel bir tartışmada kamu görevlisinin sıfatı kullanılmamışsa bent uygulanmaz. Nüfuzun ne şekilde kötüye kullanıldığı somutlaştırılmalı; yalnızca sanığın mesleği veya unvanı hükme yazılmamalıdır.

4. TCK 119’un Maddi ve Manevi Uygulama Koşulları

TCK 119’un maddi unsurları, temel suçun unsurları ile seçilen nitelikli hâlin birlikte gerçekleşmesinden oluşur. Önce korunan hakka yönelen engelleme, ihlal veya zorlamanın TCK 112–117’den hangisine uyduğu belirlenir. Sonra silah, kimliği gizleme, birlikte işleme, örgüt korkusu veya kamu nüfuzunun icra hareketiyle bağlantısı ortaya konulur.

Fail nitelikli hâli bilerek hareket etmelidir. Başka failin gizlice silah taşıdığını bilmeyen müşterek fail bakımından silah artırımının uygulanması, TCK 40 ve kusur ilkeleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Benzer biçimde örgütün korkutucu gücüne veya kamu nüfuzuna dayanan davranıştan habersiz kişinin bu nitelikli hâlden sorumlu tutulması mümkün değildir.

5. Bir Kat Artırım Nasıl Hesaplanır?

TCK 119/1, “verilecek cezanın bir kat artırılmasını” öngörür. Bir kat artırım, belirlenen hapis veya adlî para cezasının yüzde yüz artırılması, başka bir ifadeyle iki katına çıkarılması anlamına gelir. Mahkeme önce temel suçun ilgili fıkrasına göre TCK 61 ölçütleriyle temel cezayı belirler; ardından TCK 119 artırımını uygular ve daha sonra teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, takdiri indirim gibi diğer hükümleri kanundaki sıraya göre değerlendirir.

Temel ceza TCK 119 artışı Artırım sonrası
1 yıl hapis +1 yıl 2 yıl hapis
1 yıl 6 ay hapis +1 yıl 6 ay 3 yıl hapis
300 gün adlî para +300 gün 600 gün adlî para

Birden fazla TCK 119 bendi aynı olayda gerçekleşirse hüküm metni tüm bentleri göstermelidir. Kanunda her bent için ayrı ayrı artırım öngörülmediğinden ceza kural olarak bir kez, bir kat artırılır; bentlerin çokluğu temel cezanın alt sınırdan uzaklaştırılmasında ölçülü biçimde dikkate alınabilir. Aynı olgunun hem temel cezada hem artırımda mükerrer değerlendirilmemesi gerekir.

6. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama, TCK 119/2

TCK 119/2’ye göre bu suçların işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır. Düzenleme, özellikle cebir kullanılan olaylarda TCK 87’deki ağır sonuçların temel suç içinde erimeyeceğini açıkça belirtir.

Mağdurda kemik kırığı, organ işlevinin sürekli zayıflaması veya yitirilmesi, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan durum ya da TCK 87’de sayılan başka ağır sonuç meydana gelmişse adli raporlar üzerinden ayrıca yaralama suçu kurulmalıdır. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralanmanın temel suç içinde tüketilip tüketilmediği, temel suçun yapısı ve somut hareketler çerçevesinde değerlendirilir; 119/2 doğrudan yalnızca neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri düzenler.

7. Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme

TCK 119’un bağımsız teşebbüsü olmaz; teşebbüs temel suça ilişkindir. Fail nitelikli araçla icraya başlamış ancak temel suç elinde olmayan nedenle tamamlanmamışsa, temel suçun teşebbüs hükümleri ile TCK 119 birlikte uygulanabilir. Örneğin silahlı iki fail işyerini kapatmak için girişleri tutmuş, kolluk müdahalesi nedeniyle faaliyet hiç kesilmemişse TCK 117/1’e teşebbüs ve TCK 119’un ilgili bentleri tartışılır.

Fail icra hareketlerinden gönüllü vazgeçer veya suçun tamamlanmasını ya da neticenin gerçekleşmesini kendi çabasıyla önlerse TCK 36 uygulanabilir. Ancak o ana kadar tamamlanan cebir, tehdit, konut dokunulmazlığını ihlal veya yaralama gibi bağımsız suçlardan sorumluluk devam eder.

8. İştirak

Müşterek faillik, azmettirme ve yardım etme temel suç üzerinden belirlenir. TCK 119/1.c için birden fazla kişinin birlikte icrası gerektiğinden her birlikte işleme olayı aynı zamanda müşterek faillik tartışmasını doğurur. Buna karşılık bir kişi yalnızca araç sağlamak veya bilgi vermek suretiyle yardım etmişse, birlikte işleme bendi onun varlığı nedeniyle otomatik olarak uygulanmaz.

Bağlılık kuralı gereği azmettiren ve yardım eden, bildiği nitelikli hâllerden sorumlu olur. Silahın kullanılacağını bilmeyen yardım eden veya kamu nüfuzunun kötüye kullanılmasından habersiz azmettiren bakımından sübjektif sorumluluk sınırı gözetilmelidir.

9. İçtima

9.1. Birden Fazla Nitelikli Hâl

Suç hem silahla hem birden fazla kişiyle birlikte işlenmiş olabilir. Bu durumda hükümde TCK 119/1.a ve 119/1.c birlikte gösterilir; artırım kural olarak bir kez uygulanır. Nitelikli hâllerin çokluğu cezanın bireyselleştirilmesinde dikkate alınabilir.

9.2. Tehdit, Cebir ve Yaralama

Tehdit veya cebir temel suçun unsurunu oluşturuyorsa aynı hareket nedeniyle genel tehdit veya cebir suçundan ayrıca ceza verilmez. Bağımsız zaman ve amaçla işlenen tehdit, farklı mağdura yönelen saldırı veya TCK 119/2’deki ağırlaşmış yaralama sonucu ayrıca cezalandırılabilir.

9.3. Zincirleme Suç ve Mağdur Sayısı

Aynı suç işleme kararıyla aynı mağdura karşı değişik zamanlarda tekrarlanan fiillerde zincirleme suç hükümleri uygulanabilir. Tek fiille birden fazla kişiye karşı suç işlenmesi veya farklı hak sahiplerinin etkilenmesi hâlinde TCK 43’ün uygulanabilirliği, temel suçun mağdur yapısına göre belirlenmelidir.

10. Şikâyet ve Uzlaştırma

TCK 119 bağımsız bir takip usulü öngörmez; ancak nitelikli hâlin varlığı temel suçun takip rejimini etkileyebilir. Yargıtay, özellikle konut dokunulmazlığının ihlali gibi yalın hâli şikâyete bağlı suçların TCK 119’daki nitelikli hâllerle işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturmanın re’sen yapılacağını kabul etmektedir. Nitelikli hâlin ispatlanamaması hâlinde suç yalın şekle dönerse şikâyet ve vazgeçme koşulları yeniden önem kazanır.

Uzlaştırma, şikâyetten farklıdır ve CMK 253’teki özel listeye göre belirlenir. CMK 253/1.b.5, TCK 117/1 ile suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlendiği TCK 119/1.c hâlini açıkça uzlaştırma kapsamına alır. Başka temel suç ve bent kombinasyonlarında uzlaştırma, kanunun güncel metni, suç tarihi ve bağlantılı suçlar dikkate alınarak ayrı incelenmelidir.

11. Görevli Mahkeme, Yetki ve Zamanaşımı

TCK 119 kapsamındaki davalarda görevli mahkeme, nitelikli hâl uygulandıktan sonra kanunda öngörülen cezanın üst sınırı ve suç türüne göre belirlenir. TCK 112–117 kapsamındaki olağan uygulamalarda görev çoğunlukla asliye ceza mahkemesine aittir. Yetkili mahkeme kural olarak temel suçun işlendiği yer mahkemesidir.

Dava zamanaşımı temel suç ve nitelikli hâl birlikte dikkate alınarak hesaplanır. Artırım sonrası cezanın üst sınırı beş yılı aşmıyorsa genel olarak sekiz yıllık, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az ise on beş yıllık olağan dava zamanaşımı gündeme gelebilir. Örneğin üst sınırı üç yıl olan temel cezanın bir kat artırılmasıyla üst sınır altı yıla çıktığında zamanaşımı kural olarak on beş yıl olur. Kesilme, durma ve yaş küçüklüğü hükümleri saklıdır.

12. TCK 119’un İspatı ve Deliller

  • Silahın ele geçirilmesi, fotoğrafı, kamera görüntüsü, balistik veya kriminal inceleme raporu.
  • Failin maske, kıyafet veya dış görünüş değişikliğini gösteren görüntüler ve tanık anlatımları.
  • İmzasız mektup, zarf, el yazısı, parmak izi, DNA ve dijital belge incelemeleri.
  • Birlikte hareketi gösteren kamera kayıtları, konum verileri, iletişim ve olay öncesi planlama delilleri.
  • Örgüt adının, sembolünün veya geçmiş korkutucu eylemlerinin kullanıldığını gösteren mesaj ve tanık beyanları.
  • Kamu görevi, yetki ve nüfuzun nasıl kullanıldığını gösteren görev belgeleri, tutanaklar ve yazışmalar.
  • Yaralanmanın niteliğini belirleyen kesin adli rapor ve illiyet bağına ilişkin uzman incelemesi.

Nitelikli hâl, varsayımla değil somut delille ispatlanmalıdır. İddianamede ve hükümde hangi bendin hangi olguya dayandığı açıklanmalı; sanığa nitelikli hâle karşı savunma imkânı tanınmalıdır. Duruşmada ortaya çıkan farklı bir bent uygulanacaksa ek savunma hakkı gözetilmelidir.

13. Yargıtay Uygulamasından Öne Çıkan İlkeler

  1. Birlikte işleme için ortak icra gerekir. Birden fazla kişinin olay yerinde bulunması değil, temel suçun icra hareketlerine müşterek fail olarak katılması aranır.
  2. Gizli numara, fiziksel kimliği gizleme değildir. Telefon numarasının görünmemesi tek başına failin kendisini tanınmayacak hâle koyması nitelikli hâlini oluşturmaz.
  3. Kamu görevlisi sıfatı yeterli değildir. Görevin sağladığı nüfuzun suçun işlenmesinde nasıl kötüye kullanıldığı hükümde gösterilmelidir.
  4. Silah suçun icrasıyla bağlantılı olmalıdır. Üzerinde silah bulunması değil, silahın mağdur üzerindeki zorlayıcı etkiyi artıracak biçimde kullanılması veya gösterilmesi önemlidir.
  5. Şikâyet ve uzlaştırma temel suçla birlikte incelenir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve ceza dairelerinin özellikle nitelikli konut dokunulmazlığının ihlali kararlarında suç tarihi ve takip şartı birlikte değerlendirilmektedir.

14. Uygulamaya Yönelik Örnekler

Örnek 1: İki kişinin silahla işyerini kapattırması

İki kişi, ruhsatlı faaliyet yürüten işletmeye birlikte gider; biri tabancayı göstererek çalışanları dışarı çıkarırken diğeri kapıyı kilitler ve işletmenin açılmasını engeller. TCK 117’deki temel suçun oluşması hâlinde silahla işleme ve birden fazla kişi tarafından birlikte işleme bentleri, TCK 119/1.a ve 119/1.c kapsamında uygulanabilir. Artırım bir kez yapılır; iki bendin varlığı temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir.

Örnek 2: Kamu nüfuzuyla siyasi faaliyeti engelleme

Bir kamu görevlisi, görev kartını ve makam yetkisini kullanarak hukuki dayanak bulunmaksızın bir kişinin siyasi parti toplantısına katılmasını engeller ve idari yaptırım tehdidinde bulunur. Temel fiil TCK 114 kapsamında ise kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması nedeniyle TCK 119/1.e gündeme gelir. Failin yalnızca kamu görevlisi olması değil, görevin sağladığı etkinin engelleme aracı yapılması ispatlanmalıdır.

15. Sıkça Sorulan Sorular

TCK 119 bağımsız bir suç mudur?

Hayır. TCK 112–117’deki belirli suçlar için ortak nitelikli hâl hükmüdür. Temel suç gösterilmeden tek başına uygulanamaz.

Bir kat artırım ne anlama gelir?

Belirlenen cezanın yüzde yüz artırılması, yani iki katına çıkarılmasıdır. Örneğin bir yıl hapis cezası iki yıla çıkar.

Kaç kişinin birlikte hareketi gerekir?

En az iki kişinin temel suçun icra hareketlerini ortak suç iradesi ve müşterek hâkimiyetle birlikte gerçekleştirmesi gerekir.

Failin üzerinde silah bulunması yeterli midir?

Hayır. Silahın temel suçun işlenmesinde kullanılması, gösterilmesi veya suçun zorlayıcı etkisini artırması gerekir.

TCK 119, TCK 118 sendikal hakların engellenmesine uygulanır mı?

Hayır. TCK 118 maddede sayılmamıştır; kıyasla artırım yapılamaz.

TCK 119 şikâyete tabi midir?

TCK 119’un bağımsız şikâyet kuralı yoktur. Yargıtay, TCK 119’daki nitelikli hâlle işlenen suçların re’sen takip edileceğini kabul etmektedir. Nitelikli hâl oluşmaz ve temel suç yalın şekliyle şikâyete bağlı kalırsa şikâyet koşulu ayrıca değerlendirilir.

TCK 119/1.c uzlaştırmaya tabi midir?

CMK 253, TCK 117/1 ile birlikte uygulanan TCK 119/1.c hâlini açıkça uzlaştırma kapsamına alır. Diğer kombinasyonlar ayrıca incelenir.

Ağır yaralanma varsa ayrıca ceza verilir mi?

Evet. TCK 119/2 uyarınca kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâli gerçekleşirse ayrıca yaralama hükümleri uygulanır.

YARGI KARARLARI

YARGITAY 2. CEZA DAİRESİ E. 2023/21388 K. 2026/1472 T. 3.2.2026 • İŞYERİ DOKUNULMAZLIĞINI İHLAL SUÇU ( Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin 5271 SK Md.280/1-e-f’de Sınırlı Olarak Sayılan Bozma Nedenleri Dışında Bir Gerekçeyle Bozma Kararı Vermesi ve Bu Karara İstinaden İlk Derece Mahkemesinin Yeniden Hüküm Kurmasının Yasal Dayanağının Bulunmaması Nedeniyle Verilen Kararın Hukuka Açık ve Ağır Aykırılıkla Malul Olduğundan Hükümsüz Sayılması Gerektiği ) • İDDİANAMEDE TEK SEVK MADDESİ BELİRTİLMESİNE RAĞMEN İKİ AYRI EYLEMDEN HÜKÜM KURULMASI VE EK SAVUNMA HAKKI VERİLMEMESİ ( İddianamede Müşteki ve Katılana Yönelik İki Ayrı Eylem Anlatılmasına Rağmen Sevk Maddelerinin Tek Kez Uygulanmasının Talep Edilmesi Karşısında Mahkemenin Sanığa Sevk Maddelerinin Ayrı Ayrı İki Kez Uygulanması Yönünde Ek Savunma Hakkı Vermesi Gerektiği Halde Bu Hak Tanınmadan İki Ayrı Hüküm Kurulmasının CMK Md.289/1-h Kapsamında Savunma Hakkının Sınırlandırılması Niteliğinde Olduğu ve Bozmayı Gerektirdiği ) • NİTELİKLİ HAL ( Olay Günü Güneşin Doğuş Saatinin 6.12 Olması Nedeniyle Gece Vakti İşlenen Eylemlerde İşyeri Dokunulmazlığını İhlal Suçunda TCK Md.116/4 Uygulanırken Hırsızlık Suçunda TCK Md.143’ün Uygulanmaması ve Birden Fazla Kişi Tarafından Gerçekleştirilen Eylemde TCK Md.119/1-c Uygulanmayarak Eksik Ceza Tayin Edilmesinin Suçun Vasfında Hataya ve Kanuna Aykırılığa Yol Açtığı ve Bölge Adliye Mahkemesinin Yeniden Yargılama Yaparak Bu Hukuka Aykırılıkları Gidermesi Gerektiği )

YARGITAY 2. CEZA DAİRESİ E. 2025/5684 K. 2025/8848 T. 13.5.2025 • KONUT DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ ( Hükümlünün Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunu Birden Fazla Kişi İle Birlikte İşlediğinin Anlaşılması Karşısında Hakkında 5237 S. TCK’nun 119/1-C Maddesinin Uygulanması Gerektiği ) • MEŞRUHATLI DAVETİYE TEBLİĞİ ( Hükümlüye Belirtilen Şekilde İhtarı İçeren Meşruhatlı Davetiyenin Tebliğ Edilmediğinin Kabulünün Gerektiği Anlaşılmakla Hükmün Açıklanacağına İlişkin İhtarı İçeren Meşruhatlı Davetiye Tebliği Sağlanmadan ve Hükümlünün Savunması Alınmadan Karar Verilmesi Suretiyle Savunma Hakkının Kısıtlandığı ) • HÜKÜMLÜNÜN DENETİM SÜRESİ İÇİNDE KASTEN YENİ BİR SUÇ İŞLEMESİ ( Nedeniyle Hükmün Açıklandığı ve Bu Durumda Hükmün Değiştirilmeden Aynen Açıklanması Gerektiği – Açıklanması Geri Bırakılan Hükümde Verilen Hapis Cezalarının Hüküm Açıklanırken Ertelenemeyeceği )

YARGITAY 2. CEZA DAİRESİ E. 2022/4823 K. 2025/6235 T. 14.4.2025 • HIRSIZLIK İŞ YERİ DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ MALA ZARAR VERME SUÇLARI ( Suça Konu İş Yerinde Bulunan Güvenlik Kamera Görüntülerinden Hareketle Aldırılan Bilirkişi Raporuna Göre Görüntülerdeki Şahsın “Mümkün” Derecesinde Sanık Olabileceğinin Belirtilmesi Karşısında Sanığın Teşhise Elverişli Fotoğrafları Usûlüne Uygun Olarak Temin Edilip Gerektiğinde Büyütme ve Netleştirme Teknikleri de Kullanılmak Suretiyle Kamera Görüntülerindeki Şahsın Sanık Olup Olmadığının Belirlenmesi Gerektiği ) • KAMERA GÖRÜNTÜLERİNDEKİ ŞAHSIN SANIK OLUP OLMADIĞININ TESPİTİ ( Kamera Görüntülerindeki Şahsın Sanık Olup Olmadığı Hususunda Emniyet Genel Müdürlüğü veya Jandarma Komutanlığı Kriminal Dairesi Başkanlığı Laboratuvarından veya Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Daire Başkanlığından Rapor Alınması Gereği ) • HTS KAYITLARI ( Sanığın Suç Tarihi ve Saatinde Kullandığı Cep Telefonu Numarasından Hareketle Telefonunun Hangi Baz İstasyonundan Sinyal Aldığının Tespitine Yönelik Olarak HTS Kayıtlarının Tespit Edilerek Sonucuna Göre Sanığın Hukukî Durumunun Belirlenmesi Gerektiği ) • SANIĞIN TEŞHİSE ELVERİŞLİ FOTOĞRAFLARI ( Güvenlik Kamera Görüntülerinden Hareketle Aldırılan Bilirkişi Raporuna Göre Görüntülerdeki Şahsın “Mümkün” Derecesinde Sanık Olabileceğinin Belirtildiği – Sanığın Teşhise Elverişli Fotoğrafları Usûlüne Uygun Olarak Temin Edilip Gerektiğinde Büyütme ve Netleştirme Teknikleri de Kullanılmak Suretiyle Kamera Görüntülerindeki Şahsın Sanık Olup Olmadığı Tespit Edilmeden Eksik Araştırma ve İnceleme Sonucu Hüküm Kurulmasının Bozma Gerektirdiği )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2022/6-30 K. 2023/647 T. 6.12.2023 • İŞ YERİ DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ ( Mala Zarar Verme Suçu Bakımından Uzlaştırma Sağlanmış Olsa Dahi Hırsızlık Suçundan TCK’nın 142/1-B ve 143. Md. İle Geceleyin Birden Fazla Kişi İle Birlikte İş Yeri Dokunulmazlığının İhlali Suçundan Aynı Kanun’un 116/2-4 ve 119/1-C Md. Uygulanması Sonucunda Her İki Suç Yönünden Ulaşılacak Ceza Toplamının 765 S. Kanun’a Göre Belirlenen 3 Yıl 6 Ay Hapis Cezasından Daha Fazla Olacağı ) • EŞYANIN DEĞERİNİN FAHİŞ OLMASI ( Hırsızlık Suçu – TCK’ya Göre Suça Konu Eşyanın Değerinin Fahiş Olmasının Ayrıca Bir Artırım Maddesi Olarak Öngörülmediği/Bahse Konu Kanun’un 61. Md. “Suçun Konusunun Önem ve Değeri” Şeklindeki Ölçüt Göz Önünde Bulundurularak Eşyanın Değerinin Fahiş Olmasının Temel Cezanın Tayininde Göz Önünde Bulundurulabileceği ) • UZLAŞTIRMA ( Birden Fazla Kişi İle Birlikte Gece Vakti İş Yeri Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Uzlaştırma Kapsamında Olmadığı – Uzlaşma Hükümlerinin Yalnızca Mala Zarar Verme Suçu Yönünden Uygulanabileceği )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2020/175 K. 2023/325 T. 31.5.2023 • İŞ YERİ DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ ( Sanıkların Para Bulmak Amacıyla Mağdurun İş Yerinin Önünden Geçtikleri Esnada Fikir ve Eylem Birliğiyle Girmeye Karar Verdikleri Her İki Sanığın da Suçun İcra Hareketlerine Birlikte Başlayarak İş Yeri Pencerelerini Zorladıkları Katlanabilir Pencereyi İttirerek Açan Sanığın İş Bölümü Gereğince İçeri Girdiği Diğer Sanığın Dışarıda Gözcü Olarak Kaldığı Olayda Her İki Sanığın Hırsızlık ve İş Yeri Dokunulmazlığının İhlali Suçlarının İşlenişi Üzerinde Ortak Hâkimiyet Kurdukları ve Asli Fail Olduklarının Kabulü Gerektiği ) • SUÇUN BİRLİKTE İŞLENMESİ ( Sanıklar Hakkında TCK Md.119/1-c’nin Uygulanabilmesi İçin Suçun İcra Hareketlerine Beraberce ve Doğrudan Katılmaları Yeterli Olup Suçun Birlikte İşlenmesi Koşulunun Sağlanması Bakımından Sanıklarının Tamamının İçeriye Girmeleri Gerekmediği Gibi Mağdurun Olay Yerinde Sanıkları Görmesinin de Zorunlu Olmadığı Hususları Dikkate Alındığında Özel Dairenin Onama Kararında İsabetsizlik Bulunmadığı Nazara Alınarak Haklı Nedene Dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazının Reddine Karar Verilmesi Gerektiği ) • HIRSIZLIK SUÇU ( Sanıkların Gece İş Yerine Hırsızlık Amacıyla Geldikleri İş Yerinin Camını Zorladıkları Camı Açarak Birinin İçeri Girdiği ve Kasadan Para Çalarak Çıktığı Bu Sırada Diğerinin Gözcülük Yaptığı Olayda Sanıklar Hakkında TCK Md.119/1-c’nin Uygulanabilmesi İçin Suçun İcra Hareketlerine Beraberce ve Doğrudan Katılmaları Yeterli Olduğundan Haklı Nedene Dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazının Reddine Karar Verilmesi Gerektiği )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2021/13-350 K. 2022/852 T. 28.12.2022 • KONUT DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ ( Kanun Yoluna Başvurmayan Süresinden Sonra Başvuran veya Temyize Başvurmakla Beraber Başvurusu Kabul Edilmeyen Sanık Hakkında Kurulan Hükmün de Bozulacağını ve Yeniden Kurulan Hükmün Temyiz Denetimine Tabi Olacağını Açıkça Düzenleme İmkânı Bulunan Kanun Koyucunun Bilinçli Bir Tercih Göstererek Bu Yönde Bir Düzenlemeye Yer Vermemesi Hususu da Dikkate Alınarak Yöntemine Uygun Tebliğe Rağmen İlk Hükmü Temyiz Etmeyen Sanıkların İnceleme Dışı Diğer Sanığın Temyizi Üzerine Hükmün Lehe Bozulmasının Ardından Sirayet Nedeniyle Kurulan Temyiz Edilemez Nitelikteki İkinci Hükmü Temyiz Etme Haklarının Bulunmadığının Kabul Edileceği ) • TEMYİZ KANUN YOLU ( Temyize Başvurmakla Beraber Başvurusu Kabul Edilmeyen Sanık Hakkında Kurulan Hükmün de Bozulacağını ve Yeniden Kurulan Hükmün Temyiz Denetimine Tabi Olacağını Açıkça Düzenleme İmkânı Bulunan Kanun Koyucunun Bilinçli Bir Tercih Göstererek Bu Yönde Bir Düzenlemeye Yer Vermemesi Hususu da Dikkate Alınarak Yöntemine Uygun Tebliğe Rağmen İlk Hükmü Temyiz Etmeyen Sanıkların İnceleme Dışı Diğer Sanığın Temyizi Üzerine Hükmün Lehe Bozulmasının Ardından Sirayet Nedeniyle Kurulan Temyiz Edilemez Nitelikteki İkinci Hükmü Temyiz Etme Haklarının Bulunmadığı )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2020/17-478 K. 2022/850 T. 28.12.2022 • KONUT DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ ( Bozma Öncesi İlk Kararda Eylemin Gece Vakti İşlendiği Kabul Edilerek Suçun Nitelikli Hâli İle Özel Daire Tarafından Konuta Gece Vakti Girildiğine Dair Delil Bulunmadığı Gerekçesiyle Hükmün Bozulmasının Ardından Yerel Mahkemece Bu Kez Suçun Basit Hâlinden Aynı Temel Cezaların Belirlenmesinin Çelişkili Olup Dosya Kapsamıyla Örtüşmediği ) • ORANTILILIK ( Konut Dokunulmazlığının İhlali – Suçun İşleniş Biçimi Dikkate Alınıp Temel Cezanın Alt Sınırdan Bir Miktar Uzaklaşılarak Belirlemesi Dosya İçeriğine Uygun Olmakla Birlikte Temel Cezanın En Üst Sınırdan Tayin Edilmesinin TCK 3/1 Md.sinde Düzenlenen “Orantılılık” İlkesine Aykırılık Oluşturduğu )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2019/1-622 K. 2022/539 T. 13.9.2022 • İŞYERİ DOKUNULMAZLIĞININ İHLALİ SUÇU ( Ulusal ve Uluslararası Düzenlemelere Aykırı Hareket Edilmesi Kolektif Bir Niteliğe Sahip Olan ve Tarafların Fikirlerini Birbirlerine Karşı Beyan Etmesini Sağlayan Çelişme İlkesi de Göz Ardı Edilerek Kurulan Hükümlerin Kanuni ve Yeterli Gerekçeyi İçermediğinin Kabul Edilmesi GEREKTİĞİ ) • HÜKMÜN İÇERİĞİ ( Direnme Kararına Konu Hükümlere İlişkin Gösterilen Gerekçede İddianame İçeriğine Cumhuriyet Savcısının Sanıklar Hakkında İş Yeri Dokunulmazlığının İhlali Suçundan Açılan Davaya İlişkin Esas Hakkındaki Görüşüne Sanıkların Savunmalarına Mağdur ve Tanıkların Beyanlarına ve Dosyada Bulunan Delillere Yer Verilmemesi Yargıtay Bozma İlamı İle Direnme Nedenlerinin Açıklanması İle Yetinilmesinin HATALI OLDUĞU ) • SAVUNMA HAKKININ KISITLANMASI ( Başka Bir Suçtan Yerel Mahkemenin Yargı Çevresi Dışındaki Açık Ceza İnfaz Kurumunda Hükümlü Olarak Bulunan ve Duruşmalardan Bağışık Tutulmak İstediğine Dair Açık Bir Beyanı Olmayan Sanığın Hükmün Açıklandığı Son Oturumda Hazır Bulundurulmayıp Yokluğunda Yargılama Yapılarak Hüküm Kurulmasının Savunma Hakkının Sınırlandırılması Niteliğinde OLDUĞU )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2019/13-219 K. 2022/400 T. 2.6.2022 • HIRSIZLIK ( Temyiz İncelemesinden Geçmek Suretiyle Kesinleşen ve Yenileme Yargılaması Sonucunda Verilen Son Karar Hukuken Kesinlik Kazanıncaya Kadar “Kesin Hükmün Otoritesinin Sarsılmazlığı” İlkesi Uyarınca Etkisini Sürdürmeye Devam Edecek Olan İlk Hükmün Üst Dereceli Yargıtay Tarafından İncelenmesinin Denetim Hiyerarşisine İlkelerine de Uygun Olduğu İstinaf Kanun Yoluna Başvurulmadan Doğrudan Temyiz İncelemesi Yapılmasının Davanın Makul Sürede Sonuçlandırılması Amacına da İşlerlik Kazandıracağı Anlaşıldığından Sanık Hakkında Yargılamanın Yenilenmesi Sonrası Verilen Hükümlerin Temyiz Kanun Yolu Denetimine Tabi Olması Gerektiği ) • YARGILAMANIN YENİLENMESİ ( İstinaf Kanun Yoluna Başvurulmadan Doğrudan Temyiz İncelemesi Yapılmasının Davanın Makul Sürede Sonuçlandırılması Amacına da İşlerlik Kazandıracağı Anlaşıldığından Sanık Hakkında Yargılamanın Yenilenmesi Sonrası Verilen Hükümlerin Temyiz Kanun Yolu Denetimine Tabi Olacağı ) • KESİN HÜKÜM OTORİTESİNİN SARSILMAZLIĞI ( Etkisini Sürdürmeye Devam Edecek Olan İlk Hükmün Üst Dereceli Yargıtay Tarafından İncelenmesinin Denetim Hiyerarşisine İlkelerine de Uygun Olduğu İstinaf Kanun Yoluna Başvurulmadan Doğrudan Temyiz İncelemesi Yapılmasının Davanın Makul Sürede Sonuçlandırılması Amacına da İşlerlik Kazandıracağı Anlaşıldığından Sanık Hakkında Yargılamanın Yenilenmesi Sonrası Verilen Hükümlerin Temyiz Kanun Yolu Denetimine Tabi Olması Gerektiği )

Av. İltan Ekmekçioğlu

ceza avukatıCeza Hukukutck 119
Önceki yazı
TCK 120 Haksız Arama Suçu
Sonraki yazı
TCK 121 Dilekçe Hakkının Kullanılmasının Engellenmesi