İçeriğe geç

TCK 248 Zimmet Suçunda Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi

Avukat İltan Ekmekçioğlu, Uygulamada Sık Karşılaşılan Suçlar ve Yargılaması kitabı

TCK 248 zimmet suçunda etkin pişmanlık, zimmete geçirilen malın aynen iadesi veya kamu zararının tamamen giderilmesi hâlinde cezanın, pişmanlığın gösterildiği zamana göre üçte iki, yarı ya da üçte bir oranında indirilmesini sağlar. Hüküm zimmet suçunu ortadan kaldırmaz; yalnız verilecek cezayı azaltır. Zimmet suçunun temel şekli beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezası gerektirir.

Ayırt edici ölçüt, iade veya tazminin tam olması ve kanunda belirtilen aşamada gerçekleşmesidir. Durum resmî makamlarca öğrenilmeden önce tam iade veya tazmin hâlinde cezanın üçte ikisi; kovuşturma başlamadan önce gönüllü giderimde yarısı; hükümden önce giderimde üçte biri indirilir. Kısmi ödeme, salt ödeme vaadi veya cebrî tahsil kural olarak bu özel indirim için yeterli değildir.

TCK 248 Güncel Madde Metni

Etkin pişmanlık

Madde 248. (1) Durum resmi makamlarca öğrenilmeden önce, zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde, verilecek cezanın üçte ikisi indirilir.

(2) Kovuşturma başlamadan önce, gönüllü olarak, zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde, verilecek cezanın yarısı indirilir. Etkin pişmanlığın hükümden önce gerçekleşmesi hâlinde, verilecek cezanın üçte biri indirilir.

Metin 12 Ağustos 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmiştir. Birinci fıkradaki “durum resmî makamlarca öğrenilmeden önce” ibaresi 6352 sayılı Kanun’un 66. maddesiyle getirilmiştir. TBMM’deki ilk kabul metninde bulunan “soruşturma başlamadan önce” ibaresi güncel hükmü yansıtmaz. Yürürlüğe girmemiş teklifler hukuk kuralı olarak ele alınmamıştır.

Madde Gerekçesi ve 2012 Değişikliğinin Amacı

İlk madde gerekçesi, zimmet suçunda etkin pişmanlığın yalnız cezada indirim nedeni olduğunu ve indirim oranının iade veya tazmin zamanına göre değiştiğini açıklar. Zimmet suçu tamamlandıktan sonra gösterilen pişmanlık, mahkûmiyeti bütünüyle kaldırmaz.

2012 değişikliğinin gerekçesi, “soruşturma başlamadan önce” ifadesinin uygulamada doğurduğu tereddüdü gidermektir. Zimmet olgusu ilgili idare yetkilileri dâhil resmî makamlarca öğrenilmişse henüz ceza soruşturması başlatılmamış olsa bile birinci fıkradaki üçte iki indirim uygulanmaz; diğer zaman diliminin koşulları değerlendirilir.

Korunan Hukuki Değer

Zimmet suçuyla kamu idaresinin güvenilirliği, kamu görevinin dürüst yürütülmesi ve görev nedeniyle teslim edilen malvarlığı değerleri korunur. Etkin pişmanlık düzenlemesi bu değerleri ikincil olarak güçlendirir; malın geri dönmesini ve kamu zararının gecikmeden giderilmesini teşvik eder.

Tazmin, fiili hukuka uygun hâle getirmez. Kamu görevlisinin görev nedeniyle zilyetliği kendisine bırakılan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin ya da başkasının zimmetine geçirmesiyle suç tamamlanır.

Hükmün Hukuki Niteliği

TCK m.248, tamamlanmış zimmet suçuna bağlı şahsî bir ceza indirimi nedenidir. Fail yalnız “TCK 248 suçu” nedeniyle cezalandırılmaz. Önce TCK m.247 kapsamındaki suç ve ceza belirlenir, ardından koşulları oluşmuşsa etkin pişmanlık indirimi uygulanır.

Etkin pişmanlık suça iştirak eden herkes bakımından otomatik sonuç doğurmaz. Aynen iade veya tazmine katkı, bu davranışın kimin iradesiyle ve hangi aşamada gerçekleştiği her sanık yönünden ayrıca değerlendirilmelidir.

Suçun Konusu, Fail ve Mağdur

Suçun konusu, kamu görevlisine görevi nedeniyle teslim edilen veya korunup gözetilmesi kendisine bırakılan maldır. Para, taşınır eşya veya ekonomik değeri bulunan başka bir mal zimmet suçuna konu olabilir.

Fail kamu görevlisidir. Mağdur geniş anlamda toplumdur; malvarlığı etkilenen kamu idaresi veya özel kanun gereğince zimmet hükümlerinin uygulandığı kuruluş zarar gören konumundadır.

Maddi ve Manevi Unsur

Zimmet suçunun maddi unsuru, görev nedeniyle zilyetliği devredilen veya koruma ve gözetimi gereken malın kendisinin ya da başkasının zimmetine geçirilmesidir. Etkin pişmanlık için bu fiilden sonra mal aynen iade edilmeli veya zarar tamamen tazmin edilmelidir.

Zimmet kasten işlenir. Etkin pişmanlık ise suç kastını geriye dönük olarak ortadan kaldırmaz. Sonraki iade, failin suç tamamlandıktan sonra zararı gidermeye yönelen davranışıdır.

Birinci Aşama: Durum Resmî Makamlarca Öğrenilmeden Önce

Zimmet durumu resmî makamlarca öğrenilmeden önce mal aynen iade edilir veya zarar tamamen tazmin edilirse cezanın üçte ikisi indirilir. Bu, TCK m.248’deki en yüksek indirim oranıdır.

“Resmî makam” yalnız Cumhuriyet savcılığı veya kolluk değildir. Zimmet olgusunu araştırma, bildirme ya da idari işlem yapma yetkisi bulunan kurum yetkilisinin öğrenmesi de olayın özelliklerine göre bu eşiği aşabilir. Öğrenmenin zamanı belge, ihbar kaydı, denetim tutanağı ve kurum içi yazışmalarla saptanmalıdır.

İkinci Aşama: Kovuşturma Başlamadan Önce

Durum resmî makamlarca öğrenildikten sonra fakat iddianamenin kabulüyle kovuşturma başlamadan önce, gönüllü tam iade veya tazmin gerçekleşirse cezanın yarısı indirilir. Bu aşamada kanun gönüllülüğü açıkça arar.

Ödemenin soruşturma baskısı altında yapılmış olması tek başına gönüllülüğü mutlaka ortadan kaldırmaz. Ancak cebrî icra, doğrudan haciz veya failin iradesinden bağımsız tahsil, etkin pişmanlık iradesini göstermeyebilir. Ödemenin kaynağı ve failin davranışı birlikte incelenir.

Üçüncü Aşama: Hükümden Önce

Kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm kurulmadan önce mal aynen iade edilir veya zarar tamamen giderilirse cezanın üçte biri indirilir. Kanun bu son zaman diliminde de tam giderimi arar.

“Hükümden önce” ölçütü, hükmün açıklandığı ana kadar olan süreyi ifade eder. Ödemenin son duruşmadan hemen önce yapılması indirim oranını değiştirmez; fakat samimiyet ve cezanın bireyselleştirilmesi bakımından olayın diğer özellikleri değerlendirilebilir.

Aynen İade Nedir?

Aynen iade, zimmete geçirilen malın kendisinin, kullanılabilir ve ekonomik bütünlüğünü koruyan biçimde hak sahibine teslim edilmesidir. Malın bozulması, değer kaybetmesi veya eksilmesi varsa yalnız fiziksel teslim tam giderim sayılmayabilir.

Malın üçüncü kişide bulunması hâlinde failin iradesi ve girişimiyle geri verilmesi önemlidir. Yetkili makamın malı arama veya el koymayla ele geçirmesi, fail tarafından yapılan aynen iade ile aynı değildir.

Zararın Tamamen Tazmini

Tazmin, zimmet nedeniyle ortaya çıkan malvarlığı kaybının tümünü gidermelidir. Ana değerle birlikte olayın niteliğine göre kullanım kaybı, eksilme veya doğrudan ekonomik sonuçların hesaba katılması gerekebilir.

Kısmi ödeme, TCK m.248’deki zorunlu oranlı indirimi sağlamaz. Bununla birlikte kısmi giderim, temel cezanın belirlenmesi ve failin suç sonrası davranışları değerlendirilirken dikkate alınabilir.

Ödemenin Üçüncü Kişi Tarafından Yapılması

Aile üyesi, işveren, sigortacı veya başka bir kişi tarafından yapılan ödeme, failin bilgisi, iradesi ve yönlendirmesiyle gerçekleşmişse etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilebilir. Sırf üçüncü kişinin kendi kararıyla ödeme yapması failin pişmanlık davranışını kanıtlamaz.

Bu nedenle dekontun kimin hesabından çıktığı tek başına yeterli değildir. Ödemenin fail adına yapıldığına dair talimat, yazışma, beyan veya başka somut veri aranmalıdır.

Kısmi İade ve Ödeme Planı

Madde “tamamen tazmin” koşulunu taşır. Zararın bir bölümünün ödenmesi, taksit planı yapılması veya teminat verilmesi özel indirimi doğurmaz. Hükümden önce toplam zararın tamamı giderilirse ödeme parçalı yapılmış olsa da son ödeme tarihi esas alınabilir.

Alacaklı kurumun kısmi ödemeyi kabul etmesi, kalan zarardan açıkça vazgeçmesi anlamına gelmez. Ceza hukuku bakımından gerçek zarar ve tam giderim ayrıca belirlenir.

Gönüllülük Nasıl Değerlendirilir?

Gönüllülük, failin iade veya tazmini kendi iradesiyle gerçekleştirmesidir. Yakalanmış ya da hakkında soruşturma başlatılmış olmak gönüllülüğü kendiliğinden ortadan kaldırmaz; özellikle ikinci fıkra zaten bu aşamayı düzenler.

Buna karşılık malın el koymayla geri alınması, paranın hacizle tahsil edilmesi veya ödemenin failin iradesi dışında yapılması yeterli değildir. Failin aktif davranışı, ödeme girişimi ve tam giderim amacı ortaya konulmalıdır.

Etkin Pişmanlık ile Kullanma Zimmeti Arasındaki Fark

Kullanma zimmeti, malın geçici süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere zimmete geçirilmesine ilişkindir ve TCK m.247/3 kapsamında ceza yarı oranına kadar indirilebilir. Etkin pişmanlık ise suç tamamlandıktan sonra aynen iade veya tam tazmine dayanır.

Başlangıçtaki amaç kalıcı edinme olduğu hâlde sonradan yakalanma korkusuyla iade yapılması, fiili kullanma zimmetine dönüştürmez. Koşulları varsa yalnız etkin pişmanlık tartışılır.

Etkin Pişmanlık ile Değer Azlığı Arasındaki Fark

TCK m.249, zimmet konusu malın suç tarihindeki değerinin az olmasına bağlıdır. TCK m.248 ise malın değeri ne olursa olsun aynen iade veya zararın tamamen giderilmesiyle ilgilidir.

Mal düşük değerli ve zarar zamanında tamamen giderilmişse her iki indirimin koşulları ayrı ayrı incelenebilir. İndirimlerin uygulanma sırası TCK m.61 hükümlerine göre belirlenir.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Geçerli tasarruf yetkisi, kanun hükmünün yerine getirilmesi veya yetkili makamın hukuka uygun emri varsa zimmetin maddi unsuru oluşmayabilir. Suç oluşmamışsa etkin pişmanlık hükmüne de ihtiyaç bulunmaz.

Failin mal üzerindeki tasarruf yetkisi veya mülkiyet konusunda kaçınılmaz hatası, TCK’nın hata hükümleri kapsamında incelenebilir. Sonradan ödeme yapılması, başlangıçtaki hatanın varlığını tek başına kanıtlamaz.

Teşebbüs

TCK m.248 bağımsız suç tanımlamadığı için bu hükme teşebbüs olmaz. Zimmet suçu icra hareketlerinin tamamlanamaması hâlinde temel suça teşebbüs gündeme gelebilir.

Etkin pişmanlık kural olarak tamamlanmış suçtan sonra uygulanır. Zimmete geçirme tamamlanmadan malın geri bırakılması ise gönüllü vazgeçme hükümleri kapsamında ayrıca incelenmelidir.

İştirak

Zimmet özgü suçtur. Kamu görevlisi sıfatını taşımayan kişi, koşulları varsa azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu olur. Etkin pişmanlık, şahsî davranışa bağlı olduğundan her katılan için ayrı değerlendirilir.

Bir kişinin yaptığı ödeme diğer katılanların zarar giderme iradesini de yansıtıyorsa bu durum somut delillerle belirlenmelidir. Başkasının ödeme yapmış olması bütün sanıklara otomatik indirim sağlamaz.

İçtima

Zimmetle bağlantılı olarak belge üzerinde sahtecilik, kayıtların değiştirilmesi veya başka bağımsız suçlar işlenmişse iade ve tazmin yalnız zimmet cezasına ilişkin TCK m.248 sonucunu doğurur. Diğer suçların yaptırımları ayrıca değerlendirilir.

Aynı suç işleme kararı kapsamında birden fazla zimmet fiili varsa toplam zarar tamamen giderilmelidir. Yalnız bazı fiillere ait bedelin ödenmesi tam tazmin koşulunu karşılamaz.

Ceza ve İndirim Oranları

  • Durum resmî makamlarca öğrenilmeden önce tam giderim: cezanın üçte ikisi indirilir.
  • Kovuşturma başlamadan önce gönüllü tam giderim: cezanın yarısı indirilir.
  • Hükümden önce tam giderim: cezanın üçte biri indirilir.

Bu oranlar koşullar gerçekleştiğinde kanuni sonuçtur. Hâkim farklı bir oran seçmez; etkin pişmanlığın gerçekleştiği zaman dilimine karşılık gelen oranı uygular.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Önödeme

Zimmet suçu şikâyete bağlı değildir ve resen soruşturulur. Zarar gören kurumun şikâyetçi olmaması veya şikâyetten vazgeçmesi davayı sona erdirmez.

Suç uzlaştırma ve önödeme kapsamında değildir. Tam tazmin yalnız TCK m.248’deki şartlar ve oranlar çerçevesinde ceza indirimi sağlar.

Soruşturma İzni

Failin kamu görevlisi olması nedeniyle 4483 sayılı Kanun veya özel personel mevzuatı bakımından soruşturma izni gerekip gerekmediği somut görev ve fiile göre belirlenir. İzin usulü, etkin pişmanlık için süre hesabını durdurmaz.

Özellikle birinci fıkrada kritik eşik soruşturma izni alınması değil, durumun resmî makamlarca öğrenilmesidir. Kurum içindeki öğrenme tarihi bu nedenle ayrıca belgelenmelidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Zimmet suçunun temel cezası nedeniyle görevli mahkeme kural olarak ağır ceza mahkemesidir. Etkin pişmanlık indiriminin sonuç cezayı düşürmesi, görev belirlenirken esas alınan kanuni üst sınırı değiştirmez.

Yer bakımından yetki, zimmete geçirme hareketinin gerçekleştirildiği yer başta olmak üzere CMK hükümlerine göre saptanır. Birden fazla yerde bağlantılı hareket bulunması hâlinde özel yetki kuralları incelenir.

Dava Zamanaşımı

Zimmet suçunun ceza üst sınırı esas alındığında olağan dava zamanaşımı kural olarak on beş yıldır. Etkin pişmanlık indirimi zamanaşımı için esas alınan soyut ceza üst sınırını değiştirmez.

Suç tarihi, zincirleme fiiller, kesilme ve durma nedenleri süre hesabını etkileyebilir. Ödeme tarihi zamanaşımının başlangıcı değildir; suçun işlendiği tarih ayrıca belirlenir.

Deliller

  • Zimmet ve demirbaş kayıtları, teslim-tesellüm belgeleri
  • Kasa, banka, tahsilat ve ödeme kayıtları
  • Kurumun olayı öğrendiği tarihi gösteren ihbar ve denetim belgeleri
  • Soruşturma ve iddianamenin kabul tarihini gösteren kayıtlar
  • İade tutanakları, banka dekontları ve makbuzlar
  • Gerçek zarar miktarını gösteren bilirkişi ve muhasebe hesapları
  • Ödemenin failin iradesiyle yapıldığını gösteren talimat ve yazışmalar
  • Malın el koymayla mı yoksa gönüllü teslimle mi geri alındığını gösteren tutanaklar

Belgede yalnız ödeme tarihi değil, ödemenin kapsamı ve hangi zarara mahsup edildiği de açık olmalıdır. Faile ait olmayan hesaptan ödeme yapılmışsa irade bağlantısı gösterilmelidir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • Güncel metin yerine “soruşturma başlamadan önce” biçimindeki eski birinci fıkrayı kullanmak
  • Resmî makamların öğrenme tarihini soruşturma başlangıcıyla aynı kabul etmek
  • Kısmi ödemeyi tam tazmin saymak
  • El koymayla geri alınan malı gönüllü iade kabul etmek
  • Üçüncü kişinin ödemesi ile failin iradesi arasındaki bağı araştırmamak
  • Zarar miktarını suç tarihi ve somut kayıtlarla hesaplamamak
  • Etkin pişmanlığı kullanma zimmeti veya değer azlığıyla karıştırmak
  • İndirim oranını kanundaki zaman diliminden farklı belirlemek

Somut Olay Kontrol Listesi

  • Zimmet suçunun bütün unsurları oluşmuş mudur?
  • Zimmete geçirilen mal veya toplam zarar nedir?
  • Mal aynen ve eksiksiz iade edilmiş midir?
  • Zarar tamamen tazmin edilmiş midir?
  • Durum resmî makamlarca hangi tarihte öğrenilmiştir?
  • İddianame hangi tarihte kabul edilmiştir?
  • İade veya tazmin hükümden önce tamamlanmış mıdır?
  • Ödeme gönüllü müdür, cebrî tahsil sonucu mudur?
  • Ödemeyi üçüncü kişi yaptıysa failin iradesi kanıtlanabiliyor mu?
  • Birden fazla fiil varsa toplam zarar giderilmiş midir?
  • Değer azlığı veya kullanma zimmeti ayrıca uygulanabilir mi?

Sık Sorulan Sorular

TCK 248 ayrı bir suç mudur?

Hayır. Zimmet suçu tamamlandıktan sonra aynen iade veya tam tazmin nedeniyle cezayı azaltan özel bir hükümdür.

En yüksek etkin pişmanlık indirimi nedir?

Durum resmî makamlarca öğrenilmeden önce tam iade veya tazmin gerçekleşirse cezanın üçte ikisi indirilir.

Soruşturma başlamadan önce ödeme yeterli midir?

Her zaman değil. Güncel birinci fıkra, durumun resmî makamlarca öğrenilmemiş olmasını arar. Kurum olayı öğrenmişse soruşturma henüz başlamasa bile üçte iki oranı uygulanmaz.

Kısmi ödeme etkin pişmanlık sağlar mı?

TCK m.248’deki özel indirim için zarar tamamen giderilmelidir. Kısmi ödeme başka ceza bireyselleştirme ölçütlerinde dikkate alınabilir.

Malın el koymayla geri alınması yeterli midir?

Kural olarak hayır. Etkin pişmanlık failin aynen iade veya tazmine yönelen iradî davranışını gerektirir.

Başka bir kişi fail adına ödeme yapabilir mi?

Evet; ancak ödemenin failin bilgisi, iradesi veya talimatıyla yapıldığı somut biçimde gösterilmelidir.

Etkin pişmanlık beraat sağlar mı?

Hayır. TCK m.248 zimmet suçunda cezayı kaldırmaz; kanunda belirtilen oranda indirir.

Etkin pişmanlık görevli mahkemeyi değiştirir mi?

Hayır. Görev, zimmet suçunun kanundaki temel ceza sınırlarına göre belirlenir ve kural olarak ağır ceza mahkemesine aittir.

Etkin pişmanlıktan farklı olan genel ceza kişiselleştirme koşulları için TCK 62 takdiri indirim nedenleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

TCK 248 zimmet suçunda etkin pişmanlık uygulamasında üç soru belirleyicidir: zarar tamamen giderilmiş midir, giderim failin iradesiyle mi gerçekleşmiştir ve hangi usul aşamasında tamamlanmıştır? En yüksek indirim için artık soruşturmanın başlayıp başlamadığı değil, durumun resmî makamlarca öğrenilip öğrenilmediği esas alınır.

Zimmet suçunun unsurları için TCK 247 zimmet suçu; malın düşük değerine ilişkin özel hüküm için TCK 249 değer azlığı indirimi yazısı incelenebilir. Kamu görevlisi suçları arasındaki ayrım için TCK 250 irtikâp suçu yazısına da bakılabilir.

YARGITAY KARARLARI

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2024/11040 K. 2025/13257 T. 18.11.2025 • ZİMMET SUÇU ( Sanığın Eyleminin Basit Bir Araştırma ile Ortaya Çıkarılabilir Nitelikte Olması Nedeniyle Aldatıcı Nitelikte Kabul Edilemeyeceği Nazara Alındığında Basit Zimmet Olarak Değerlendirilmesine İlişkin Kabulde İsabetsizlik Bulunmadığı ve Tebliğnamedeki Bozma İsteyen Düşünceye İştirak Edilmediği )• KONSERE İLİŞKİN ZİMMET İSNATI ( İptal Edilen Konser ile İlgili Olarak Parayı Hazineye İade Etmeyerek Zimmetine Geçirdiğine İlişkin İsnat Yönünden Teftiş Raporunda İptal Edilen Konser İçin Kullanılacak Enstrümanların Kiralanan Kapalı Kasa Kamyonetle Konser Bölgesine Gönderildiği ve Fatura Karşılığı Daha Düşük Bir Tutar Ödendiği Konsere Gidecek Sanatçıların Prova Yaptıkları Yere Giderken Kullandıkları Taksiler İçin Ücret Ödendiği Yönündeki Tespitler ile Sanığın Savunması ve Müfettiş Beyanları Değerlendirildiğinde İsnadın Sübut Bulmadığının Anlaşılmasına Rağmen Mahkemenin Zincirleme Suç Hükümleri Uygulayarak Sanık Hakkında Fazla Cezaya Hükmetmesinin Hukuka Aykırı Olduğu )• BASİT ZİMMET ( Sanığın İptal Edilen Ayvalık Konseriyle İlgili Olarak 38 Bin 778 TL 27 Kuruş Parayı Hazineye İade Etmeyerek Uhdesine Geçirdiği Şeklindeki Kabulde İsabetsizlik Görülmemesine Rağmen Mahkemenin Bodrum Konserine İlişkin Sübut Bulmayan İsnat Nedeniyle Zincirleme Suç Hükümlerini Uygulayarak Sanığı Fazla Cezalandırmasının ve Yalnızca Ayvalık Konserine İlişkin Sübut Bulan Eylem Nedeniyle Ceza Tayin Etmesi Gerektiğinin Gözetilmemesinin Bozmayı Gerektirdiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/4010 K. 2025/7374 T. 24.6.2025 • ZİMMET SUÇU ( Sanığın Tek Başına ve Birlikte İşlediği Zimmet Suçlarına İlişkin Toplam Tutar Üzerinden Cezasının Belirlenmesi Gerektiği Ancak Birlikte İşlenen Suç Kısmına İlişkin Etkin Pişmanlık Koşullarının Gerçekleştiğinin ve Bu Kısım İçin TCK 248/2 Maddesinin Uygulanması Gerektiğinin Göz Ardı Edilmesinin Cezanın Yanlış ve Oranı Aşacak Şekilde Belirlenmesine Yol Açtığı )• ETKİN PİŞMANLIK HÜKÜMLERİNDEN BİRLİKTE İŞLENEN SUÇLARDA YARARLANMA ( Sanığın Diğer Sanıklarla Birlikte Gerçekleştirdiği Zimmet Suçlarına İlişkin Tutarın Kovuşturma Aşamasında Bu Sanıklardan Biri Tarafından Tamamen Ödenmesi ve Bu Ödemeye Diğer Sanıkların İtiraz Etmemesi Karşısında TCK Md.248/2 Uyarınca Etkin Pişmanlık Hükümlerinden Tüm Sanıkların Birlikte Yararlanması Gerektiğinin Gözetilmemesi )• ZİMMET SUÇUNDA ÖDENEN ANA PARANIN ETKİN PİŞMANLIK BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ ( Sanığın Birlikte Suç İşlediği Kişiler Tarafından Ödenen ve Sanığın da İtiraz Etmediği Ana Paranın Sanık Lehine Etkin Pişmanlık Kapsamında Hükümden Önce Ödenmiş Sayılması Gerektiği Mahkemenin Bu Ödemeyi Göz Ardı Ederek Sanık Hakkında Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası Yerine Daha Az Cezayı Öngören Maddeyi Uygulamamasının Hukuka Aykırı Olduğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/8151 K. 2025/6606 T. 26.5.2025 • ZİMMET SUÇU ( Sanığın Suç Kastındaki Yoğunluk ve Suça Konu Miktar Suç Konusunun Önem ve Değeri İle Meydana Gelen Zararın Ağırlığı Nazara Alınarak Hapis Cezasının Belirlenmesinde Alt ve Üst Sınırlar Arasında Takdir Hakkının Kullanılması Zorunluluğuna Uyulmayarak Dosya İçeriğine Uygun Olmayan Gerekçelerle Sanık Hakkında Kurulan Mahkumiyet Hükmünde Temel Cezanın Alt Sınırdan Uzaklaşılması Suretiyle Fazla Ceza Tayininin Bozma Gerektirdiği )• ETKİN PİŞMANLIK ( Zimmet – Etkin Pişmanlık İndirimi Sırasında Uygulama Maddesi Olan 5237 Sayılı Kanun’un 248. Maddesinin Birinci Fıkrasının Hükümde Gösterilmemesinin Hatalı Olduğu )• KISA KARARLA GEREKÇELİ KARAR ARASINDA ÇELİŞKİ ( Kısa Kararda Kamu Davasında Kendisini Vekille Temsil Ettiren Katılan Hazine Lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince Vekalet Ücretine Hükmedilmemesine Rağmen Gerekçeli Kararda Bu Hususa Yer Verilmesi Suretiyle Kısa Kararla Gerekçeli Karar Arasında Çelişkiye Neden Olunmasının İsabetsizliği )• BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKILMA ( Yüklenen Suçu 5237 Sayılı Kanun’un 53/1-A Maddesindeki Hak ve Yetkileri Kötüye Kullanmak Suretiyle İşlediği Kabul Edilen Sanık Hakkında 53/5. Maddesi Uyarınca ve Cezasının İnfazından Sonra İşlemek Üzere Hükmolunan Cezanın Yarısından Bir Katına Kadar Aynı Kanun’un 53/1-A Madde-Fıkra ve Bendindeki Tüm Hak ve Yetkileri Kullanmasının Yasaklanmasına Karar Verilmesi Gereği )

YARGITAY5. CEZA DAİRESİ E. 2024/2761 K. 2025/1522 T. 5.2.2025  • NİTELİKLİ ZİMMET ( Sanığın Savunmalarında Dava Konusu 453.444,00 Türk Lirasından ( TL ) 400.000,00 TL’sinin Uhdesinde Bulunduğunu Geri Kalan Parayı İse Kooperatifin Masrafları İçin Kullandığını Bu Hususun Kooperatif Kayıtlarının İncelenmesi ile Ortaya Çıkabileceğini Belirtmesi Karşısında Savunması Doğrultusunda Araştırma Yapılarak Uhdesinde Kalan Kooperatif Parasının Ne Kadar Olduğunun Tam Olarak Tespitinden Sonra Sanığın Hukuki Durumunun Takdir ve Tayini Gerektiği )• ZİNCİRLEME DOLANDIRICILIK SUÇU ( Sanığın Farklı Zamanlarda Kooperatife Ait Antetli ve Antetsiz Kağıtları Kooperatif Yönetim Kurulunun İmza Yetkisi Bulunan Üyeleri Adına İmzalayarak Ödeme Yapılması İçin Bankalara İbraz Ederek Bankalardan Tahsil Ettiği Paraları Uhdesinde Bulundurması Şeklindeki Eylemlerinde Yasal Tevdi Unsurunun Gerçekleşmediği Anlaşılmakla 1163 S. Kanun’un 55. Md. Kapsamında Kooperatif Yöneticisi Sayılmayan ve Bankalara Yazılan Talimatnameleri Düzenleme Yetkisi Bulunmayan Sanığın Eyleminin Zincirleme Dolandırıcılık Suçunu Oluşturduğu )• RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK ( Suça Konu Belge Asıllarının Denetime Olanâk Verecek Şekilde Dosya Arasına Getirtilmesi Duruşmada İncelenip Özelliklerinin Duruşma Tutanağına Yazılması İle İğfal Kâbiliyetinin Belirlenmesi Gerekirse Bu Hususta Bilirkişi Raporu Alınması Diğer Taraftan Sanığın Anılan Belgeleri Düzenleme Yetkisinin Bulunmaması Karşısında Eyleminin Sübutu Halinde 5237 S. Kanun’un 204/1, 43/1. Maddelerinde Düzenlenen Zincirleme Resmi Belgede Sahtecilik Suçunu Oluşturacağı )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/36 K. 2025/1150 T. 21.1.2025 • ZİMMET SUÇU ( Sanığın Suçu Zimmetin Açığa Çıkmamasını Sağlamaya Yönelik Hileli Davranışlarla İşlediğine Dair Dosya Kapsamında Kesin ve İnandırıcı Bir Delil Bulunmadığı Özel Belgede Sahtecilik Suçundan Kesinleşen Mahkumiyet Hükmüne İlişkin Eyleminin Zimmetin Ortaya Çıkmasını Kolaylaştırıcı Mahiyette Olduğu – Eyleminin Basit Zimmet Suçunu Oluşturacağı Gözetilmeden Nitelikli Zimmet Suçundan Hüküm Kurulması Suretiyle Fazla Ceza Tayininin Hatalı Olduğu )• ÖZEL BELGEDE SAHTECİLİK ( Sanığın Suçu Zimmetin Açığa Çıkmamasını Sağlamaya Yönelik Hileli Davranışlarla İşlediğine Dair Dosya Kapsamında Kesin ve İnandırıcı Bir Delil Bulunmadığı Özel Belgede Sahtecilik Suçundan Kesinleşen Mahkumiyet Hükmüne İlişkin Eyleminin Zimmetin Ortaya Çıkmasını Kolaylaştırıcı Mahiyette Olduğu – Eyleminin Basit Zimmet Suçunu Oluşturacağı Gözetilmeden Nitelikli Zimmet Suçundan Hüküm Kurulması Suretiyle Fazla Ceza Tayininin Hatalı Olduğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2024/6675 K. 2024/11601 T. 3.12.2024 • ZİMMET SUÇU YERİNE NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK SUÇUNUN UYGULANMASI GEREĞİ ( Suça Konu Paranın Sanıklara Görev Gereği Teslim Edilmemesi Nedeniyle Tevdi Unsurunun Gerçekleşmediği/Eylemin Zimmet Değil Nitelikli Dolandırıcılık Suçunu Oluşturduğu )• ZİNCİRLEME SUÇTA CEZA ARTIŞININ HAK VE NESAFET ÖLÇÜSÜNDE YAPILMASI GEREĞİ ( Zincirleme Suç Hükmü Uyarınca Ceza Artırımının Alt Sınırdan Daha Fazla Belirlenmesi Gerektiği )• ETKİN PİŞMANLIK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMAMASI ( Sanığın Zararı Soruşturma Başlamadan Önce Giderdiği Gözetilmeden 5237 Sayılı Kanun’un 248. Maddesi Gereğince Etkin Pişmanlık Hükümlerinin Uygulanmaması Suretiyle Fazla Ceza Tayin Edilmesinin Hukuka Aykırılığı )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2023/9498 K. 2024/1509 T. 15.2.2024• NİTELİKLİ ZİMMET SUÇU ( Toplam Zimmet Miktarının Hesaplanmasında Ödenen Primin Nemasından Avans Miktarından Ödenmediği Halde Ödenmiş Gibi Gösterilen Fatura Bedelinden Huzur Hakkı Ücretleri ile Üyelere Yapılmadığı Halde Yapılmış Gibi Gösterilen Fazla Yardım Miktarından Oda Adına Çekilen Kredilerin Tamamından Bir Kısım Meclis ve Yönetim Kurulu Üyelerine Borç Para Verilmesine İlişkin Olarak Ödenen Miktarın Hesaplanacak Olan Nemasından Bakiye Ödenmeyen Kısmın Tamamından İsmi Belirtilen Sanıkların Sorumlu Oldukları -Sanıkların Uhdelerinde Kalan Zimmet Miktarının Bu Kabule Göre Hesaplanması Gerektiği )• ETKİN PİŞMANLIK ( Belirlenen Miktar ile Yapılan Ödemeler Karşılaştırılarak 5237 Sayılı Kanun’un 248. Maddesinin Uygulanma Koşullarının Oluşup Oluşmadığının Değerlendirilmesi Gerektiği Halde Bozma Sonrası Alınan Bila Tarihli Bilirkişi Raporunun Açıklanan Hususlara İlişkin İnceleme ve Değerlendirme İçermediği – Bu İtibarla Hüküm Kurmaya Yeterli ve Elverişli Olmadığı )• ÖDEME MİKTARLARININ TESPİTİ ( Bankadan Oda Adına Çekilen Kredilere İlişkin Odanın Ödeme Yapıp Yapmadığının ya da Ödenmeyen Kredi Taksiti Varsa Oda Aleyhine İcra Takibi Yapılıp Yapılmadığının Ziraat Odasından Sorulması Gerekli Görüldüğü Takdirde de İlgili Bankalardan Ödemeye İlişkin Yeniden Araştırma Yapılması Gerektiği – Dosyanın Sayıştay Emekli Uzman Denetçilerinden Oluşan Bilirkişi Heyetine Tevdi ile Toplam Zimmet Miktarını ve Sanıkların Geri Ödedikleri Miktarı Ayrı Ayrı Gösteren Rapor Alınması Gerektiği )• TAKDİRİ İNDİRİM SEBEBİ ( Sanık Hakkında Bozma Öncesi Verilen İlk ve İkinci Hükümde 5237 Sayılı Kanun’un 62. Maddesinin Uygulanmasına Karar Verildiği – Bozma Sonrasında Tutanağa Yansıyan Olumsuz Bir Davranışı ve Suç Tarihi İtibarıyla Sabıkası Bulunmadığı Halde Sabıkalı Olduğundan Bahisle Yasadaki İbarelerin Tekrarından İbaret Yasal ve Yeterli Olmayan Gerekçe ile 5237 Sayılı Kanun’un 62. Maddesinin Uygulanmamasının Hukuka Aykırı Bulunduğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/5133 K. 2024/1256 T. 8.2.2024 • ZİMMET SUÇU ( Sanıklara İsnat Edilen “Kooperatif Adına Arsa Alımı Yapılması Gerekirken Araya Yüklenici Firmaları Soktukları Bu Sebeple Kooperatifin Zararına Sebep Oldukları” Şeklindeki Eylemin Sübutu Halinde Görevi Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturacağı/Cezanın Üst Haddine Göre Su Tarihinden İstinaf İncelemesi Tarihine Kadar Olağanüstü Dava Zamanaşımı Süresinin Gerçekleşmiş Olduğundan Düşme Kararı Verilmesi Gereği )• OLAĞANÜSTÜ DAVA ZAMANAŞIMI SÜRESİ ( Zimmet Suçu – Suç Tarihinden İstinaf İncelemesi Tarihine Kadar 12 Yıllık Olağanüstü Dava Zamanaşımı Süresinin Gerçekleşmiş Olduğu/Zamanaşımı Nedeniyle Düşme Kararı Verilmesi Gerektiği )• BİLİRKİŞİ RAPORU ALINMASI ( Sanıkların Zimmetlerinde Kooperatif Parası Bulunup Bulunmadığı Varsa Miktarının Ne Olduğu Hususlarında Rapor Alınmasından Sonra Sanıkların Hukuki Durumlarının Ayrı Ayrı Takdir ve Tayini Gerektiğinin Gözetilmemesinin Hukuka Aykırılığı )• ETKİN PİŞMANLIK ( Her Bir Sanığın Sorumlu Olduğu Zimmet Miktarının Ayrı Ayrı Belirlenip Kooperatiften Sanığın Yaptığı Ödeme Miktarı Sorularak 5237 S. Kanun’un 248. Maddesinin Uygulanma Koşullarının Değerlendirilmesi Gereğinin Nazara Alınmamasının Hatalı Olduğu )• TAKDİRİ İNDİRİM ( Sanığın Duruşma Tutanaklarına Yansıyan Olumsuz Bir Davranışının Bulunmadığı Halde Bu Gerekçeyle Çelişki Oluşturacak Şekilde Geçmişinde Yer Alan Kayıtlar ve Dosyaya Yansıyan Kişilik Özellikleri Nedeniyle Tekrar Suç İşlemekten Çekineceği Konusunda Olumlu Kanaat Oluşmadığı Gerekçesiyle 5237 S. Kanun’un 51. Maddesiyle 5271 S. Kanun’un 231. Maddesinin Uygulanmamasının Usul ve Yasaya Uygun Bulunmadığı )• SANIĞIN HÜKÜM TARİHİNDEN SONRA VEFAT ETMESİ ( Sanığın Hükümden Sonra Vefat Ettiğinin Anlaşılması Karşısında Bu Durumun Mahkemece Araştırılarak 5237 S. Kanun’un 64. Maddesinin Birinci Fıkrası Uyarınca Sanık Hakkında Açılan Kamu Davasının Düşürülüp Düşürülmeyeceğinin Karar Yerinde Değerlendirilmesinde Zorunluluğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/4530 K. 2024/732 T. 23.1.2024 • ZİMMET SUÇU ( 5237 SK Md.247 Md.249 ve Md.43/1 ile Md.248/2’nin Birinci Cümlesinin Bu Sıra Dahilinde Uygulanması Gerektiği Gözetilmeyerek Aynı Kanun Md.61’e Aykırı Davranılmasının Yanlış Olduğu )• FAZLA CEZA TAYİNİ ( Zimmet Miktarının 302,75 TL Olduğu Nazara Alındığında Değer Azlığı İndiriminin Hak ve Nesafete Uygun Bir Şekilde Tayin Edilmesi Gerekirken Orantılılık İlkesine Aykırı Olarak 5237 SK Md.249 Uyarınca 1/2 Yerine 1/3 Oranında İndirim Yapılarak Sanık Hakkında Fazla Ceza Tayininin İsabetsiz Olduğu )• YETKİLERİ KULLANMAKTAN YASAKLANMA ( Görevi Kötüye Kullanma Suçu – Yüklenen Suçu 5237 SK Md.53/1-a’daki Hak ve Yetkileri Kötüye Kullanmak Suretiyle İşlediği Kabul Edilen Sanık Hakkında Aynı Kanun Md.53/5 Uyarınca Ayrıca Cezasının İnfazından Sonra İşlemek Üzere Hükmolunan Cezanın Yarısından Bir Katına Kadar Bu Hak ve Yetkileri Kullanmaktan Yasaklanmasına Karar Verilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesinin Hatalı Olduğu )• GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU ( Tarım ve Orman Bakanlığının Bu Suçun Zarar Göreni ve Açılan Kamu Davasına da Katılma Talebi Olduğu/Bu Sıfatının Gereği Olarak 5271 SK Md.233 ve Md.234 Gereğince Kovuşturma Evresinde Sahip Olduğu Davaya Katılma ve Diğer Haklarını Kullanabilmesi İçin Dava ve Duruşmalardan Haberdar Edilmesi Gerektiği Halde Usulen Dava ve Duruşmalar Bildirilmeden Davaya Katılma ve CMK’nın Mağdur ve Katılanlar İçin Öngördüğü Haklardan Yararlanma Olanağı Sağlanmadan Yargılamaya Devam Edilerek Hüküm Kurulmasının Hukuka Aykırı Olduğu )

Kaynakça

Av. İltan Ekmekçioğlu

Avukat İltan Ekmekçioğlu logosu

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.

Ceza Hukukuetkin pişmanlıkTCK 248Zimmet suçu
Önceki yazı
TCK 249 Zimmet Suçunda Değer Azlığı İndirimi
Sonraki yazı
TCK 246 Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbiri
TCK 248 zimmet suçunda etkin pişmanlık kapsamında zarar tazmini ve hesaplama

İlgili Yazılar

Kasım 2026
PSÇPCCP
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30