Sahte Araç Kiralama Sitesi Dolandırıcılığı

ahte araç kiralama sitesine, sosyal medya hesabına veya kendisini araç kiralama firması olarak tanıtan kişiye ödeme yaptıysanız bankanızla derhal iletişime geçin. Kartla ödeme için işlem itirazı, havale veya FAST için alıcı hesaba dolandırıcılık bildirimi ve transfer geri çağırma talebi oluşturun. Sahte siteyi, ilanı, yazışmaları, telefon numaralarını, IBAN’ı, ödeme dekontunu ve rezervasyon belgesini silmeden saklayın. Gerçek firmanın unvanı kullanılmışsa firmadan olayın kendileriyle ilgisi bulunmadığına ilişkin yazılı teyit isteyin. Ardından kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurun. Bankaya bildirim yapmak suç duyurusunun, suç duyurusu yapmak da bankaya işlem itirazının yerine geçmez; süreçlerin birlikte ve gecikmeden yürütülmesi gerekir.

1. Sahte araç kiralama dolandırıcılığı nasıl yapılıyor?

Araç kiralama ihtiyacı çoğunlukla seyahat tarihine çok az zaman kala ortaya çıkar. Uçuş saati, tatil planı veya iş görüşmesi yaklaşırken kullanıcı hızlı karar vermek ister. Dolandırıcılar bu zaman baskısını, piyasa fiyatının altında araç teklifini ve tanınmış firmalara benzeyen internet sitelerini birlikte kullanır.

En sık karşılaşılan yöntemlerden biri, gerçek araç kiralama markasının adına yalnızca bir harf eklenerek veya alan adı uzantısı değiştirilerek taklit site kurulmasıdır. Sitede gerçek firmadan kopyalanmış logo, araç fotoğrafı, şube adresi ve kampanya metinleri bulunabilir. Kullanıcı arama motorundaki sponsorlu reklama tıkladığı için ilk sıradaki sonucun resmi site olduğunu düşünebilir.

Başka bir yöntemde sosyal medya reklamı veya mesajlaşma uygulaması kullanılır. “Son araç”, “bugüne özel indirim”, “havaalanı teslim” ya da “depozitosuz kiralama” ifadeleriyle mağdurun hızlı ödeme yapması sağlanır. Ödeme, şirket hesabı yerine bir gerçek kişinin IBAN’ına, elektronik para hesabına veya kripto varlık adresine istenebilir. Para gönderildikten sonra ek sigorta, provizyon, HGS, vale, teslimat veya bloke kaldırma bedeli adı altında yeni ödemeler talep edilir.

Bazı olaylarda ise gerçek bir firma veya gerçek bir araç bulunur; ancak araya giren kişi firma çalışanı olmadığı hâlde rezervasyon yetkilisi gibi davranır. Mağdur havaalanına veya şubeye geldiğinde adına rezervasyon bulunmadığını öğrenir. Dolandırıcılık bu aşamada ortaya çıkar.

2. Bu makalenin genel kapora dolandırıcılığı yazısından farkı nedir?

Sitedeki Kapora Dolandırıcılığı yazısı taşınır, taşınmaz ve çeşitli hizmetler için gönderilen ön ödemeleri genel çerçevede inceler. Araç kiralama olayında ise yalnızca kapora değil; sahte rezervasyon ekranı, taklit marka, kart bilgilerinin ele geçirilmesi, provizyon işlemi, belirli tarihte sunulacak hizmet ve kişisel belgelerin paylaşılması gibi özel riskler vardır.

Bu makale, Dolandırıcılık TCK 157 ana rehberindeki suç unsurlarını tekrarlamak yerine araç kiralama sürecindeki somut delillere ve acil işlemlere odaklanır. Aynı şekilde sahte otel ve bungalov rezervasyonu dolandırıcılığı ile benzer dijital yöntemler bulunsa da kiralık araçta ehliyet ve kimlik görsellerinin paylaşılması, kart provizyonu, araç teslim noktası ve KABİS kaydı gibi farklı meseleler gündeme gelir.

3. Sahte araç kiralama sitesi nasıl anlaşılır?

Tek bir belirti kesin kanıt değildir. Bununla birlikte birden fazla risk işaretinin birlikte bulunması işlemin durdurulmasını gerektirir:

1. Alan adı, bilinen markanın adresine benzemesine rağmen harf, tire, kelime sırası veya uzantı bakımından farklıdır.
2. Site çok yeni kurulmuştur veya ticari unvan, MERSİS, vergi, açık adres ve sabit telefon bilgileri bulunmamaktadır.
3. Piyasa fiyatının belirgin biçimde altında ücret sunulmakta ve karar için birkaç dakikalık süre verilmektedir.
4. Ödeme, araç kiralama şirketinin ticari unvanıyla ilgisiz bir kişi adına kayıtlı IBAN’a istenmektedir.
5. Kartla ödeme sayfasında alan adı değişmekte, tarayıcı güvenlik uyarısı vermekte veya tek kullanımlık doğrulama kodunun görevliye söylenmesi talep edilmektedir.
6. Rezervasyon belgesinde şirket bilgileri, araç grubu, teslim yeri, tarih, toplam bedel ve iptal koşulları açık değildir.
7. İletişim yalnızca mesajlaşma uygulaması üzerinden yürütülmekte ve kurumsal e-posta yerine ücretsiz e-posta hesabı kullanılmaktadır.
8. İnternetteki yorumlar aynı tarihlerde, benzer ifadelerle ve gerçek dışı profillerden yazılmış görünmektedir.
9. Firma, rezervasyonu resmi çağrı merkezinden veya bilinen şubesinden doğrulayamamaktadır.
10. İlk ödemeden sonra sürekli yeni ve acil masraflar çıkarılmaktadır.

Alan adında kilit simgesinin veya “https” ibaresinin bulunması, sitenin gerçek firmaya ait olduğunu göstermez. Güvenlik sertifikası yalnızca cihaz ile site arasındaki veri aktarımının şifrelenmesine ilişkin teknik bir göstergedir. Sahte site de sertifika kullanabilir.

4. Ödeme yaptıktan sonraki ilk saatlerde ne yapılmalı?

Zararın azaltılması bakımından ilk saatler önemlidir. Mağdurun aşağıdaki adımları mümkün olduğu ölçüde eş zamanlı yürütmesi gerekir:

1. Ödeme kartla yapıldıysa bankanın resmi kanalından kartı güvene alın ve şüpheli işleme itiraz kaydı açtırın. Kart bilgileri sahte siteye girildiyse kart numarasının yenilenmesini isteyin.
2. Ödeme havale, EFT veya FAST ile yapıldıysa gönderen bankaya dolandırıcılık bildirimi verin; alıcı bankaya bildirim, transfer geri çağırma ve mümkün olan koruyucu işlemler için talep oluşturun.
3. Mobil bankacılık parolası, kart şifresi veya tek kullanımlık kod paylaşılmışsa dijital bankacılık erişimini güvenli bir cihazdan yenileyin. Açık oturumları ve kayıtlı cihazları kontrol ettirin.
4. Sahte siteyi kapatmadan önce adres çubuğu görünecek biçimde ekran görüntüsü alın. Rezervasyon adımlarını, ödeme sayfasını, sözde sözleşmeyi ve iletişim bilgilerini kaydedin.
5. Yazışmaları dışa aktarın; telefon numarası, profil adı, tarih ve saat bilgilerini koruyun. Mesajları silmeyin veya yalnızca kırpılmış ekran görüntüleriyle yetinmeyin.
6. Taklit edilen gerçek firmayı bağımsız kanaldan arayın. Rezervasyonun bulunmadığını ve kullanılan hesap ya da telefonun firmaya ait olmadığını mümkünse yazılı olarak teyit edin.
7. Kimlik ve ehliyet fotoğrafları gönderildiyse bu belgelerin başka dolandırıcılıklarda kullanılma ihtimaline karşı durumu şikâyet dilekçesinde özellikle belirtin.
8. Kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına gecikmeden başvurun. Bankanın nihai inceleme sonucunu beklemeyin.
9. Aynı kişilerin “paranızı kurtaracağız” diyerek yeniden ödeme istemesine karşı dikkatli olun.

5. Bankaya hangi itiraz yapılmalıdır?

Başvurunun türü ödeme yöntemine göre değişir. Kartla yapılan işlemde, kart sahibinin onayı bulunmadığı veya işlemin hileyle gerçekleştirildiği iddiası işlem itirazı kapsamında bankaya bildirilir. Mağdurun ödeme işlemini kendisi gerçekleştirdiği ancak hizmetin hiç sunulmadığı durumda ise kart kuruluşu ve banka prosedürleri bakımından “hizmet alınamaması” gerekçesi gündeme gelebilir. Banka, belge ve süre yönünden ek bilgi isteyebilir.

Havale, EFT veya FAST işlemlerinde para emri mağdur tarafından verilmiş olsa bile emrin hileyle alındığı açıklanmalıdır. Gönderen banka üzerinden alıcı bankaya dolandırıcılık bildirimi yapılması ve transfer geri çağırma mekanizmasının işletilmesi istenebilir. Bu talep paranın kesin olarak iade edileceği anlamına gelmez. Para alıcı hesaptan çıkarılmışsa geri alma güçleşebilir.

Başvuruda ödeme tarihi, saat, tutar, işlem referansı, alıcı adı, IBAN veya işyeri bilgisi, sahte sitenin alan adı ve olay özeti yer almalıdır. Çağrı merkezi kaydıyla yetinilmemeli; mümkünse yazılı kanal da kullanılmalıdır. Bankanın verdiği başvuru numarası ve cevap saklanmalıdır.

6. Kart bilgileri sahte siteye girildiyse ne yapılmalı?

Sahte sitenin amacı yalnızca ilk kiralama bedelini almak olmayabilir. Kart numarası, son kullanma tarihi, güvenlik kodu ve doğrulama bilgileri sonraki işlemler için kullanılabilir. Bu nedenle sadece ilk ödemeye itiraz etmek yeterli olmayabilir.

Kart derhal kapatılmalı veya bankanın önerdiği güvenli yöntemle numarası yenilenmelidir. Sanal kart, ek kart ve bağlı hesaplar kontrol edilmelidir. Bekleyen provizyonlar ile küçük tutarlı deneme işlemleri gözden geçirilmelidir. Dolandırıcılar kartın çalışıp çalışmadığını anlamak için düşük tutarlı işlem yapabilir, daha sonra yüksek tutarlı harcamaya geçebilir.

Kullanıcı sahte sitede mobil bankacılık parolasını da girdiyse parola değişikliği tek başına yeterli olmayabilir. Kayıtlı cihazların kaldırılması, oturumların sonlandırılması, transfer limitlerinin gözden geçirilmesi ve e-posta hesabının güvenliğinin sağlanması gerekir. Cihaza uygulama veya dosya indirildiyse bankaya bu bilgi de verilmelidir.

7. Araç kiralama dolandırıcılığında hangi suç gündeme gelir?

Failin gerçek olmayan araç veya rezervasyon vaadiyle mağduru aldatması, bu hile sonucunda para veya başka bir menfaat elde etmesi dolandırıcılık suçunu gündeme getirir. İnternet sitesi, sosyal medya, mesajlaşma uygulaması, elektronik ödeme altyapısı veya banka hesaplarının suçun işlenmesinde kullanılması olayın TCK m.158 kapsamındaki nitelikli hâller yönünden değerlendirilmesini gerektirebilir.

Her sözleşme ihlali dolandırıcılık değildir. Gerçek bir araç kiralama şirketinin operasyonel nedenle aracı teslim edememesi, rezervasyonu iptal etmesi veya ücret iadesinde gecikmesi tek başına ceza suçunu kanıtlamaz. Dolandırıcılık için başlangıçtan itibaren hileli davranış, aldatma kastı, mağdurun hataya düşmesi ve haksız yarar bağlantısı araştırılır.

Hiçbir aracı veya ticari faaliyeti bulunmayan kişinin sahte şirket adı kullanması, aynı görsellerle çok sayıda kişiden ödeme toplaması, para gelir gelmez iletişimi kesmesi ve sürekli farklı hesap kullanması cezai kast bakımından önemli belirtilerdir. Buna karşılık gerçek ticari uyuşmazlıklarda tüketici hukuku veya sözleşmeye dayalı talepler öne çıkabilir.

8. Tüketici uyuşmazlığı ile dolandırıcılık nasıl ayrılır?

Gerçek ve faal bir araç kiralama firmasıyla kurulmuş sözleşmede araç sınıfı, teslim saati, depozito, hasar, yakıt, kilometre veya iptal bedeli konusunda uyuşmazlık çıkabilir. Burada çoğu zaman hizmet sözleşmesinin uygulanması ve tüketici hakları tartışılır. Firma gerçekten mevcut, ödeme şirket hesabına yapılmış ve taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş olabilir.

Sahte sitede ise görünürdeki firma baştan itibaren mevcut olmayabilir veya başka bir şirketin kimliği izinsiz kullanılabilir. Ödemeyi alan kişi araç teslim etme imkânına sahip değildir. Bu hâlde klasik bir hizmet ayıbının ötesinde hileli menfaat temini söz konusudur.

İki alan birbirini her zaman dışlamaz. Gerçek sağlayıcının, aracı platformun veya ödeme kuruluşunun sorumluluğu tartışılırken aynı olay hakkında ceza soruşturması da yürüyebilir. Başvurunun doğru kişiye yöneltilmesi için ödeme alıcısının, site sahibinin, ilan platformunun ve gerçek markanın rolleri ayrıştırılmalıdır.

9. İnternetten araç kiralamada cayma hakkı var mı?

Mesafeli sözleşmelerde tüketiciye genel olarak cayma hakkı tanınsa da belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken araç kiralama hizmetleri mevzuatta cayma hakkının istisnaları arasında düzenlenmiştir. Bu nedenle “internet üzerinden yaptım, on dört gün içinde koşulsuz iptal ederim” yaklaşımı araç kiralamada her durumda geçerli değildir.

Bununla birlikte cayma hakkının bulunmaması, sağlayıcının hiç hizmet vermeden bedeli alabileceği veya sahte rezervasyon düzenleyebileceği anlamına gelmez. Sözleşmede kararlaştırılan iptal koşulları, ön bilgilendirme, hizmetin sunulup sunulmadığı ve haksız şart denetimi ayrıca değerlendirilir. Sahte firma olayında esas mesele çoğu kez geçerli bir kiralama hizmetinin kurulup kurulmadığı ve hileli eylemdir.

10. Savcılık şikâyetinde hangi bilgiler bulunmalı?

Şikâyet dilekçesi kronolojik ve doğrulanabilir bilgiler içermelidir. Kullanıcının reklama veya siteye nasıl ulaştığı, alan adı, ilk görüşmenin tarihi, kullanılan telefon numaraları, firma adı, sözde temsilcinin adı, rezervasyon tarihi ve teslim yeri açıkça yazılmalıdır.

Ödeme için alıcı IBAN, hesap sahibinin adı, ödeme kuruluşu, işlem saati, tutar ve dekont eklenmelidir. Kart işlemi varsa işyeri adı, provizyon kodu ve bankaya itiraz numarası belirtilmelidir. Sahte rezervasyon belgesi, sözleşme, e-posta, mesajlar, sesli mesajlar ve ekran görüntüleri ek listesinde gösterilmelidir.

Dilekçede alan adı kayıtları, erişim ve trafik verileri, reklam hesabı, sosyal medya profili, telefon abonelik bilgileri, banka ve ödeme kuruluşu kayıtları ile para hareketlerinin araştırılması talep edilebilir. Hangi koruma tedbirinin uygulanacağına yetkili adli makam karar verir. Mağdurun hızlı biçimde somut veri sunması, kaybolabilecek dijital delillere ulaşılmasını kolaylaştırır.

11. Hangi deliller korunmalıdır?

1. Sahte sitenin tam URL’si ve adres çubuğu görünecek ekran görüntüleri.
2. Arama motoru veya sosyal medya reklamının görüntüsü, reklam veren hesap ve tarih bilgisi.
3. WhatsApp, SMS, e-posta ve diğer mesajlaşma kayıtlarının tamamı.
4. Arama geçmişi, telefon numaraları ve görüşme saatleri.
5. Rezervasyon formu, sözleşme, fatura, ödeme bağlantısı ve iptal koşulları.
6. Havale veya FAST dekontu, kart işlem kaydı ve bankaya yapılan itirazın numarası.
7. Gerçek araç kiralama firmasının rezervasyon bulunmadığına veya hesabın kendilerine ait olmadığına ilişkin cevabı.
8. Aynı site veya hesap hakkında yapılan benzer şikâyetlerin erişilebilir bağlantıları.
9. Havaalanına veya teslim noktasına gidildiyse tanık bilgileri, ulaşım belgeleri ve ek zararları gösteren kayıtlar.

Dijital kayıtlar üzerinde oynama yapılmamalıdır. Sadece seçilmiş mesajları göstermek yerine konuşmanın bağlamını koruyan dışa aktarım tercih edilmelidir. Kişisel bilgiler sosyal medyada herkese açık yayımlanmamalı, yetkili makamlara sunulmalıdır.

12. Gerçek araç kiralama firması sorumlu olur mu?

Dolandırıcının yalnızca tanınmış bir firmanın adını ve logosunu kopyalaması, gerçek firmayı otomatik olarak zarardan sorumlu yapmaz. Gerçek şirketin sahte siteyi kuran veya ödemeyi alan kişilerle bağlantısı bulunmayabilir. Bu nedenle önce ödemenin kime yapıldığı ve sözleşmenin kiminle kurulduğu belirlenmelidir.

Ancak olayda gerçek firmanın bayisi, yetkili aracısı, çalışanı veya kendi kontrolündeki rezervasyon sistemi rol oynamışsa sorumluluk farklı değerlendirilebilir. Firmanın taklit hesaplardan haberdar olduğu hâlde aldığı önlemler, müşteriye sunduğu doğrulama yöntemleri ve somut bağlantı araştırılabilir. Sadece marka logosunun kullanılması ile yetkili acentenin eylemi aynı değildir.

Mağdur, gerçek firmadan rezervasyonun sistemde bulunup bulunmadığını, ödeme yapılan hesabın firmaya ait olup olmadığını ve iletişim kurulan kişinin yetkili olup olmadığını yazılı olarak sormalıdır. Bu cevap hem yanlış kişiye husumet yöneltilmesini önler hem de ceza dosyasına delil sağlar.

13. İlan veya sosyal medya platformunun sorumluluğu var mı?

Platformun sorumluluğu, yalnızca reklamın veya ilanın yayımlanmış olmasına bakılarak belirlenemez. Platformun hukuki sıfatı, sunduğu hizmet, içerik üzerindeki kontrolü, yapılan bildirimler ve ilgili mevzuattaki yükümlülükleri incelenir. Ödeme platform içinde gerçekleşmişse kullanıcı koruma mekanizmaları ayrıca değerlendirilmelidir.

Sahte ilan görüldüğünde platforma bildirim yapılması, ilan bağlantısının ve bildirim numarasının saklanması önemlidir. İlan kaldırılmış olsa bile soruşturma makamları gerekli kayıtları talep edebilir. Mağdurun ilanı kendisinin silmesi veya hesabı engellemesi, platformdaki sunucu kayıtlarının tümünü ortadan kaldırmaz; ancak erişilebilir delilleri önceden korumak gerekir.

14. Kimlik ve ehliyet gönderildiyse hangi riskler vardır?

Araç kiralama işlemlerinde ehliyet ve kimlik istenmesi olağan olabildiği için dolandırıcılar bu talebi inandırıcı biçimde kullanır. Ele geçirilen belge görselleri yeni telefon hattı, sahte hesap, yasa dışı bahis hesabı, başka bir kiralama veya üçüncü kişileri kandırmak için kullanılabilir.

Belge paylaşımı şikâyet dilekçesinde açıkça belirtilmeli ve görsellerin gönderildiği hesaplar gösterilmelidir. Sonraki dönemde banka, elektronik para, telekomünikasyon ve e-Devlet hesaplarındaki olağan dışı bildirimler dikkatle izlenmelidir. Kimliğin yenilenmesi gerekip gerekmediği, olayın niteliği ve yetkili kurumların yönlendirmesine göre değerlendirilmelidir.

Kişinin kendi belgesi kullanılarak başka mağdurlarla iletişim kurulması, belge sahibini otomatik olarak fail yapmaz. Bununla birlikte ifadeye çağrılması hâlinde ilk dolandırıcılık olayına ilişkin şikâyet, yazışmalar ve belge gönderim tarihi savunma bakımından önem taşıyabilir.

15. Para iadesi garanti edilebilir mi?

Hayır. Bankaya hızlı bildirim, alıcı hesabın tespiti, paranın hesapta bulunması, kart itirazının koşulları, ödeme kuruluşunun kayıtları ve soruşturmadaki koruma tedbirleri sonuca etki eder. Ceza davasında failin mahkûm edilmesi de zararın kendiliğinden ve hemen tahsil edileceğini garanti etmez.

Zararın giderilmesi ceza dosyasında ödeme, iade veya tazmin yönünden gündeme gelebilir. Ayrıca somut olaya göre hukuk veya tüketici başvuru yolları değerlendirilebilir. Failin malvarlığının bulunmaması, paranın çok sayıda hesaptan geçirilmesi veya yurt dışına aktarılması tahsilatı zorlaştırabilir.

Bu nedenle “paranızı yüzde yüz geri alırız” diyerek peşin ücret veya yeni transfer isteyen kişilere karşı dikkatli olunmalıdır. Hukuki hizmetin kapsamı, ücretlendirme ve olası yollar şeffaf biçimde açıklanmalı; sonuç garantisi verilmemelidir.

Örnek 1: Taklit siteye kartla ödeme

Bir tüketici, arama motorundaki sponsorlu bağlantıdan tanınmış bir kiralama markasına benzeyen siteye girer. Üç günlük kiralama bedelini kartla öder ve ehliyet fotoğrafını gönderir. Gerçek firmanın çağrı merkezi rezervasyon bulunmadığını bildirince tüketici aynı gün kartını kapattırır, işleme itiraz eder ve sahte sitenin ekran kayıtlarıyla savcılığa başvurur. Bu olayda hızlı kart bildirimi, alan adının ve reklamın belgelenmesi ile gerçek firmanın yazılı cevabı soruşturma ve banka incelemesi bakımından önemlidir.

Örnek 2: Gerçek firmayla iptal ücreti uyuşmazlığı

Bir tüketici gerçek şirketin resmi sitesinden belirli tarihler için araç kiralar, fakat seyahat planı değişince rezervasyonu iptal eder. Sözleşmedeki iptal bedeli kesilir ve kalan tutar iade edilir. Taraflar kesintinin geçerliliği konusunda anlaşamaz. Başlangıçtan itibaren araç sağlama niyeti, gerçek rezervasyon ve şirket kaydı bulunduğu için olay sırf ücret tartışması nedeniyle dolandırıcılık sayılmaz; tüketici sözleşmesi, ön bilgilendirme ve iptal koşulları incelenir.

16. En sık yapılan hatalar

1. Arama motorunda ilk sırada çıkan sponsorlu sonucu resmi site kabul etmek.
2. “Https” ve kilit simgesini şirketin gerçekliğinin kanıtı sanmak.
3. Ticari şirket yerine gerçek kişi hesabına açıklamasız para göndermek.
4. Rezervasyonu firmanın bağımsız çağrı merkezinden doğrulamamak.
5. İlk ödeme sonrasında istenen sigorta, provizyon ve bloke kaldırma bedellerini göndermeye devam etmek.
6. Sahte site kapanmadan URL ve ödeme sayfasını kaydetmemek.
7. Yalnızca banka bildirimi yapıp ceza şikâyetini geciktirmek.
8. Yalnızca savcılığa başvurup bankadaki işlem itirazı süresini kaçırmak.
9. Kimlik ve ehliyet görsellerinin kötüye kullanım riskini göz ardı etmek.
10. Dolandırıcının geri ödeme vaadiyle gönderdiği yeni bağlantıya kart bilgilerini tekrar girmek.

17. Güvenli araç kiralama için kontrol listesi

1. Alan adını reklam bağlantısından değil, firmanın bilinen kurumsal kaynaklarından doğrulayın.
2. Ticari unvan, açık adres, sabit telefon, vergi ve şirket bilgilerini kontrol edin.
3. Rezervasyon numarasını ödeme öncesinde bağımsız çağrı merkezi veya şubeden teyit edin.
4. Ödeme alıcısının adı ile sözleşmedeki sağlayıcının unvanını karşılaştırın.
5. Piyasa fiyatından aşırı düşük kampanyalarda acele etmeyin.
6. Kart şifresi, mobil bankacılık parolası ve SMS doğrulama kodunu hiç kimseyle paylaşmayın.
7. Toplam bedel, depozito, provizyon, kilometre, yakıt, sigorta ve iptal koşullarını yazılı alın.
8. Site ve firma hakkındaki yorumları tek kaynaktan değil, farklı ve bağımsız kaynaklardan inceleyin.
9. Kimlik belgesini gereksiz bilgiler açık biçimde, doğrulanmamış hesaplara göndermeyin.
10. Ödeme ve rezervasyon belgelerini araç teslimi tamamlanıncaya kadar saklayın.

18. Sıkça sorulan sorular

Araç kiralama için kapora gönderdim, telefon kapandı; ne yapmalıyım?

Bankanıza hemen dolandırıcılık bildirimi yaparak transfer geri çağırma ve alıcı bankaya bildirim talep edin. Dekont, telefon numarası, ilan, yazışma ve IBAN bilgileriyle kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurun.

Sahte siteye kart bilgilerini girdim ama ödeme görünmüyor; kartı kapatmalı mıyım?

Kart bilgileri ele geçirilmiş olabilir. Bankanın resmi kanalını arayarak durumu bildirin ve kartın güvenli biçimde yenilenmesi konusunda bankanın yönlendirmesini izleyin. Bekleyen ve küçük tutarlı işlemleri de kontrol edin.

Para gerçek kişi IBAN’ına gittiyse geri alınabilir mi?

İmkânsız değildir; ancak hız, paranın hesapta bulunması ve işlem zinciri önemlidir. Banka bildirimi para iadesini garanti etmez. Ceza soruşturması ve gerekiyorsa hukuki takip birlikte değerlendirilmelidir.

Araç teslim edilmediğinde her olay dolandırıcılık mıdır?

Hayır. Operasyonel aksaklık veya sözleşme ihlali ile başlangıçtan itibaren hileli menfaat sağlama kastı ayrılmalıdır. Sahte şirket, taklit site, ilgisiz IBAN ve iletişimin ödeme sonrası kesilmesi dolandırıcılık şüphesini güçlendirir.

İnternetten kiraladığım aracı on dört gün içinde koşulsuz iptal edebilir miyim?

Belirli tarihte veya dönemde sunulacak araç kiralama hizmetleri genel cayma hakkının istisnaları arasındadır. Sözleşmedeki iptal hükümleri, ön bilgilendirme ve somut uyuşmazlık ayrıca incelenmelidir.

Sahte araç kiralama sitesini nereye şikâyet edebilirim?

Dolandırıcılık şüphesi için kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurulabilir. Banka işlemi ayrıca bankaya bildirilmelidir. Reklam veya ilan platformuna da içerik ve hesap bildirimi yapılarak kayıt numarası saklanabilir.

Gerçek markanın logosu kullanılmışsa markadan paramı isteyebilir miyim?

Logo ve unvanın izinsiz kullanılması gerçek firmayı otomatik olarak borçlu yapmaz. Ödemeyi kimin aldığı, gerçek firmayla yetki veya aracılık ilişkisi bulunup bulunmadığı ve rezervasyon sisteminin rolü araştırılmalıdır.

Ehliyet fotoğrafım dolandırıcıların eline geçti; suçtan sorumlu olur muyum?

Belgenizin izinsiz kullanılması sizi otomatik olarak fail yapmaz. İlk mağduriyetinizi belgeleyen şikâyet, yazışmalar ve gönderim zamanı korunmalıdır. Olağan dışı hesap ve bildirimleri takip etmeniz önemlidir.

Savcılığa başvurmak için bankanın cevabını beklemeli miyim?

Hayır. Dijital deliller ve para hareketleri hızla değişebileceği için banka itirazı ile ceza şikâyeti paralel yürütülmelidir. Bankanın sonraki cevabı dosyaya eklenebilir.

19. Sonuç

Sahte araç kiralama sitesi dolandırıcılığı, tatil veya seyahat telaşını, tanınmış markalara duyulan güveni ve düşük fiyat beklentisini aynı anda kullanır. Mağdur yalnızca rezervasyon bedelini kaybetmeyebilir; kart bilgileri, kimlik ve ehliyet görselleri de başka işlemlerde kullanılabilir.

En etkili yaklaşım, ödeme kanalını derhal güvene almak, bankaya doğru türde ve yazılı itiraz yapmak, sahte dijital içeriği kaybolmadan korumak, gerçek firmadan bağımsız teyit almak ve ceza şikâyetini geciktirmemektir. Gerçek bir ticari uyuşmazlık ile baştan itibaren hileli kurulan sahte rezervasyon birbirinden ayrılmalı; banka, tüketici ve ceza hukuku yolları somut olaya göre birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
3. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
4. Ticaret Bakanlığı, Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme
5. Ticaret Bakanlığı, Taklit Hesaplar ve Sahte Siteler Hakkında Uyarı
6. Emniyet Genel Müdürlüğü, Kiralık Araç Bildirim Sistemi
7. Ticaret Bakanlığı ALO 175 Tüketici Danışma Hattı

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Her dosyada ödeme biçimi, sözleşme, sağlayıcının kimliği, kullanılan dijital araçlar ve başvuru tarihindeki mevzuat ayrıca incelenmelidir.