Mağaza Bir Taksit Gecikince Bütün Borcu İsteyebilir mi?

Mağazadan kendi ihtiyacınız için taksitle mobilya aldınız ve bir ödemeyi kaçırdınız. Mağaza, yalnız bu gecikmeye dayanarak kalan taksitlerin tamamını isteyemez. Önce sözleşmedeki toplam satış bedelini, geciken taksidin tutarını ve size ulaşan uyarının tarihini yan yana yazın. Tek bir taksit bile belirli bir büyüklüğe ulaştığında sonucu değiştirebilir. Ancak tutarın yüksek olması da tek başına yeterli değildir.

Taksidi mağazaya mı, bankaya mı borçlusunuz?

Ödeme planının üstünde alacaklı olarak kim görünüyor? Mağaza ürünü teslim etmeyi, siz de satış bedelini doğrudan mağazaya parça parça ödemeyi üstlendiyseniz 6502 sayılı Kanun’un 17 ila 21. maddelerini esas alın. Mağazada kredi kartına taksit yapılmışsa aynı yönetmelik uygulanmaz. Bankadan ayrıca alışveriş kredisi alınmışsa bankanın talebi kredi sözleşmesine göre incelenir. Ürünün evde kullanılması bu üç ödeme biçimini birbirine dönüştürmez.

Satıcı yazılı sözleşmenin bir örneğini size vermelidir. Elinizde yalnız kasa fişi varsa imzaladığınız sözleşmeyi ve ekindeki ödeme planını isteyin. Yazılı şekle uymayan satıcı, bu eksikliği sonradan sizin aleyhinize kullanamaz. Sözleşmede peşin fiyat, taksitli toplam fiyat, faiz, vadeler ve gecikmenin sonuçları ayrı ayrı görülebilmelidir. Bunlardan birinin yazılmamış olması bütün borcu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; eksik bilgiyi satıcı tamamlamalıdır. Ürün ancak son ödemeden sonra teslim edilecek ve taşınır mal için ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsiz olacaksa ön ödemeli taksitle satış hükümlerine bakılır.

Mağaza hangi şartlarla kalan borcun tamamını isteyebilir?

Muacceliyet, henüz ödeme günü gelmemiş taksitlerin de istenebilir hâle gelmesidir. Önce şu dört noktayı kontrol edin:

1. Sözleşme: Mağaza, kalan borcu bir defada isteme hakkını sözleşmede saklı tutmuş mu? Sonradan gönderilen bir mesaj sözleşmede bulunmayan bu hakkı yaratmaz.
2. Teslim: Mağaza kendi yükümlülüklerinin tamamını yerine getirmiş mi? Örneğin takım hâlinde satılan masa teslim edilmiş ama sandalyeler hiç getirilmemişse eksik teslimi sevk irsaliyesi veya teslim tutanağıyla gösterin.
3. Gecikmenin büyüklüğü: Tüketici, toplamı sözleşme bedelinin en az onda birine ulaşan, birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede gecikmiş olmalıdır. Diğer ihtimal, tek bir gecikmiş taksidin sözleşme bedelinin en az dörtte birini oluşturmasıdır.
4. Uyarı: Mağaza yazılı olarak veya sonradan saklayabileceğiniz bir iletiyle size en az otuz gün tanımalı ve ödenmezse kalan borcu da isteyeceğini bildirmelidir. Uyarının ulaştığı günü kaydedin. Sadece gecikmeyi hatırlatan mesajla bütün vadeleri öne alan uyarı aynı değildir.

Hesap örneği: 2026’da 60.000 TL’ye aldığınız koltuğun iki ardışık taksidi 3.000’er TL olsun. İkisini de ödemediğinizde gecikme 6.000 TL’ye ulaşır ve onda bir şartı sağlanır. Mart ve mayıs taksitleri ödenmemiş ama nisan ödenmişse toplam yine 6.000 TL olsa da ardışıklık şartı sağlanmaz. Tek taksit 15.000 TL ise dörtte bir eşiği tek başına karşılanır. Her iki durumda da sözleşme, teslim ve uyarı şartları ayrıca aranır.

Hesabı yaparken son ekstredeki bakiyeyi payda olarak almayın. Örnekte yalnız 12.000 TL borç kalmış olması, tek bir 3.000 TL taksidi sözleşme bedelinin dörtte biri yapmaz. Bu ayrım özellikle eski örnek sözleşmelerde önemlidir. 7392 sayılı Kanun’la değişen 19. madde 1 Ekim 2022’de yürürlüğe girdi. Önceki metinde oran kalan borca bağlıydı. Örneğin belirli süreli mobilya satışını 1 Ekim 2022’den önce yaptıysanız, sonradan gelen uyarının tarihi tek başına yeni hesabı geçerli kılmaz. Kural olarak işlemin yapıldığı tarihteki hükümler uygulanır. O tarihte kurulmuş ve hâlen yürürlükte olan belirsiz süreli tüketici sözleşmelerinde ise yeni kanuna aykırı hükümler uygulanmaz (7392 sayılı Kanun m. 1, 17 ve 19).

Mağaza otuz günlük uyarı gönderdiyse, size ulaşır ulaşmaz gelecek taksitlerin vadesi aynı gün dolmaz. Diyelim ki uyarıda, yukarıdaki iki gecikmiş taksit için 6.000 TL isteniyor. Verilen süre dolmadan bu taksitlerin ikisini de öderseniz mağaza, giderdiğiniz bu gecikmeye dayanarak kalan taksitleri erkenden isteyemez. Ödeme açıklamasında ayları belirtin ve dekontu saklayın. Buna karşılık uyarı eksik olsa bile vadesi zaten gelmiş borç ortadan kalkmaz.

Gecikmeyi kabul ediyor ama mevcut planı karşılayamıyorsanız, ödeyebileceğiniz tutarları ve tarihleri mağazaya yazılı olarak önerin. Mağaza kabul etmezse Türk Borçlar Kanunu’nun 261. maddesi uyarınca hâkimden ödeme kolaylığı istenebilir. Bunun için nasıl güvence vereceğinizi ve yeni planın satıcıya neden zarar vermeyeceğini göstermeniz gerekir. Planı tek başınıza değiştirmeniz veya hâkime başvurmanız size kendiliğinden yeni bir vade vermez.

Geciken taksit için ne kadar faiz istenebilir?

Ödeme planında vadesi geçen taksidi bulun. Mağazadan, gecikme faizini hangi tutara, hangi tarihler arasında ve hangi yıllık oranla uyguladığını yazılı olarak isteyin. Taksitle Satış Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesine göre sözleşmedeki gecikme faizi, satış için kararlaştırılan faiz oranının yüzde otuz fazlasını aşamaz. Örneğin sözleşmede yıllık faiz yüzde 20 ise bu kurala göre gecikme faizinin üst sınırı yıllık yüzde 26’dır. Sözleşmede gecikme için yüzde 22 yazıyorsa mağaza yüzde 26 isteyemez. Üst sınır, kararlaştırılmış oranı yükseltmez.

Hesapta önceki ayın gecikme faizi borca eklenmiş ve sonraki ay bu faiz üzerinden de faiz alınmışsa düzeltilmesini isteyin. Tüketici işleminde ödeme gecikse bile faize yeniden faiz işletilemez (6502 sayılı Kanun m. 4/7). Henüz vadesi gelmemiş taksitleri de ilk gecikme gününden başlayarak gecikmiş borç gibi hesaba katmışlarsa, her taksidin hangi tarihte istenebilir hâle geldiğini ödeme planı ve muacceliyet uyarısıyla karşılaştırın.

Kapatma hesabında ve senetlerde neye bakılır?

Mağaza geçerli bir uyarıdan sonra borcu öne çekmişse henüz vadesi gelmeyen taksitler için geleceğe ait faiz, komisyon ve benzeri masraflar hesaba katılamaz. Siz kendiniz erken ödeme yapmak istiyorsanız borcun tamamını kapatabilir veya gelecek taksitlerden birini ya da birkaçını ödeyebilirsiniz. Satıcı faiz veya komisyon alıyorsa erken ödediğiniz miktara göre indirim yapmalıdır. Faiz ve komisyon kararlaştırılmamışsa kanun sırf erken ödeme yaptığınız için sabit bir indirim oranı vermez. Mağazadan tarihli bir hesap isteyin: kalan anapara, gecikmiş tutar, çıkarılan faiz ve kapatma bedeli ayrı görünsün.

Senet verilmişse her taksit için ayrı, o taksidin tutarını aşmayan ve nama yazılı bir senet düzenlenmelidir. Örneğin on taksidin tamamı için tek senet alınması bu kurala aykırıdır. Senedin tüketici yönünden geçersiz olmasıyla malın satışından doğan asıl borç farklı meselelerdir. Öderken dekontta taksit numarasını belirtin, o takside ait senedin aslını geri isteyin. Kapanışta elinizdeki makbuzlarla geri verilen senetlerin vadelerini eşleştirin (6502 sayılı Kanun m. 4/5, 19 ve 20).

Ürünü yeni aldıysanız cayma süresi hâlâ açık mı?

Mağazaya doğrudan taksitli satışta tüketici, gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden yedi gün içinde cayabilir. Malda süre, sizin veya belirlediğiniz üçüncü kişinin teslim aldığı gün; hizmette sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Ürünü henüz teslim almadan da cayabilirsiniz. Ürünle birlikte kurulum hizmeti satılmışsa malın teslimine ilişkin kural uygulanır. Alışveriş mağazada değil evde satıcının ziyareti sırasında yapıldıysa kapıdan satışın farklı cayma hükümlerini de kontrol edin.

Bildirim için süre içinde satıcıya yöneltilen yazı veya saklanabilir bir ileti yeterlidir. Sözleşme numarasını, ürünü ve cayma iradenizi açıkça yazın; gönderim kaydını saklayın. Koltuğun kumaşına ve ölçüsüne bakmakla onu salonunuzda günlük kullanmaya başlamak aynı değildir. Olağan incelemeyi aşan kullanımda bu cayma hakkı kullanılamaz. Süre dolmadan onayınızla sunulmaya başlanan hizmette de cayma hakkı yoktur. Ayıplı teslimden doğan haklar ise caymadan ayrı değerlendirilir.

Bildirmek ve geri vermek iki ayrı işlemdir. Caydığınız tarihten itibaren yedi gün içinde malı iade etmezseniz caymamış sayılırsınız. Aksi kararlaştırılmadıkça geri taşıma masrafı size aittir. Satıcının ise bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren yedi gün içinde aldığı parayı ve sizi borç altına sokan belgeleri masrafsız iade etmesi gerekir. Büyük bir eşyada nakliye ve teslim günü için son günü beklemeyin. Ticaret Bakanlığının taksitle satış açıklaması bu iki sürenin başlangıcını ayrı ayrı gösterir.

Talebinizi kime ve hangi belgelerle iletebilirsiniz?

Mağazaya önce çekişmeli kısmı açıkça yazın. Örneğin “Nisan taksidini ödediğime ilişkin dekont ektedir. Mart ve mayıs borcunun hangi sözleşme hükmüyle kalan taksitlere eklendiğini ve muacceliyet uyarısının tarafıma ne zaman ulaştığını bildirmenizi istiyorum.” Sözleşme ve ödeme planı vadeleri, dekont ödemenin hangi borca ait olduğunu, teslim belgesi satıcının edimini, uyarı ile zarfı veya elektronik gönderim kaydı da süreyi gösterir.

İcra dairesinden ödeme emri geldiyse

Tebliğ tarihini ve ödeme emrinin başlığını kontrol edin. Mağazanın verdiği otuz günlük ödeme süresi ile icra dosyasındaki itiraz süresi farklıdır. Mağazanın cevabını beklemek veya tüketici hakem heyetine başvurmak icra dosyasına itiraz yerine geçmez. Aşağıdaki günleri sayarken tebliğ gününü saymayın; son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş günü biter.

Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine itirazınızı tebliğden itibaren yedi gün içinde takibi yapan icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak bildirebilirsiniz. Örneğin iki gecikmiş taksidi kabul ediyor, henüz vadesi gelmeyen 24.000 TL’ye itiraz ediyorsanız, itiraz ettiğiniz taksitleri ve toplamını açıkça gösterin. İmza size ait değilse bunu da ayrıca ve açıkça belirtin. Süresinde itiraz, karşı çıktığınız kısım için takibi durdurur; kabul ettiğiniz kısım için takip sürebilir.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte başvuru yeri icra mahkemesidir. Ödeme emriyle gönderilen bono örneğinde tutarı, vadeyi ve imzayı kontrol edin. Örneğin senedin ödendiğini ileri sürüyorsanız ödeme belgesini ekleyerek, imza size ait değilse bunu açıkça belirterek tebliğden itibaren beş gün içinde dilekçeyle itiraz edin. Senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığı yönündeki şikâyet de beş gün içinde aynı mahkemeye yapılır. Ödeme için gösterilen on gün, itiraz süresini uzatmaz. Borca veya imzaya itiraz satışı durdurur; mahkeme takibi geçici olarak durdurmadıkça haciz gibi diğer işlemler sürebilir (İcra ve İflas Kanunu m. 19, 62, 66, 168, 169, 169/a ve 170).

Mağazadan bedel veya senet iadesi istiyorsanız

2026’da uyuşmazlığın değeri 186.000 TL’nin altındaysa yerleşim yerinizde veya alışverişin yapıldığı yerde tüketici hakem heyetine başvurmanız gerekir. Başvuru ücretsizdir. Örneğin yalnız kapatma hesabında fazla alınan 2.000 TL’nin iadesini istiyorsanız çekişmeli bedeli ve hesabını belirtin. Bütün bakiye tartışmalıysa onu küçük parçalara bölerek görev sınırının altına indirmeyin. e-Devlet üzerinden TÜBİS başvurusunda talebi “hesap düzelsin” diye bırakmak yerine itiraz edilen tutarı, iadesi istenen ödemeyi veya geri verilmesi gereken senedi tanımlayın.

Heyet kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde heyetin veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Bu itiraz için önce arabulucuya gitmek gerekmez; itiraz tek başına icrayı durdurmaz. Talep üzerine hâkim tedbirle durdurabilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Uyuşmazlık değeri 2026’da 186.000 TL veya üzerindeyse bu mağaza satışı için önce arabuluculuk, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava yolu izlenir. Tüketicinin yerleşim yerinde de dava açılabilir; ayrı tüketici mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır; bilirkişi gideri veya karşı vekâlet ücreti doğabilir. Başvuru yerini seçerken Bakanlığın güncel parasal sınır ve başvuru bilgilerine bakın (6502 sayılı Kanun m. 68, 70, 73 ve 73/A).

Bu yazı, mağazadan taksitle yapılan tüketici alışverişleri hakkında genel bilgi verir; kişiye özel hukuki görüş değildir. Sizin borcunuzun tamamının istenip istenemeyeceği, sözleşmenin tarihi ve bedeli, hangi vadelerin ödenmediği ve mağazanın uyarısının size ne zaman ulaştığı birlikte incelenerek değerlendirilebilir.