Otoparkı Su Bastığında Araç Hasarını Kim Öder?

Otoparkı su bastığında aracınızdaki hasarı kimin karşılayacağı, aracı bir işletmeye teslim edip etmediğinize ve suyun nereden girdiğine bağlıdır. Aracı kabul eden ticari otopark, yalnızca “çok yağmur yağdı” diyerek sorumluluktan kurtulamaz. Apartmanın ortak garajına kendiniz park ettiyseniz, önce binanın drenajında veya bakımında eksiklik olup olmadığına bakılır. İlk iş, güvenli bir yerden olayın saatini ve su seviyesini kaydetmek, otoparktan görüntülerin saklanmasını istemek ve varsa kasko sigortacısına haber vermektir.

İlk gün hangi kayıtlar kaybolabilir?

Su basmış garaja fotoğraf çekmek için girmeyin. Güvenli biçimde erişim sağlandığında yalnız kaportayı değil, suyun giriş yolunu, garaj rampasını, duvardaki su izini ve aracın bulunduğu katı da görüntüleyin. Fotoğrafta görünen su, aracın hangi parçasının bu nedenle bozulduğunu tek başına göstermez. Aracı çalıştırmadan çekici ve servisle görüşün. Servisten su giriş noktalarını, arıza kodlarını, eski hasarlarla yeni hasarın ayrımını ve gerekli onarımları yazmasını isteyin. Zararın büyümesini önlemek için yapılan zorunlu işlemlerin faturasını saklayın.

Giriş bileti, plaka tanıma kaydı ve vale teslim fişi, aracın kime ve ne zaman bırakıldığını gösterebilir. İşletmeye tarih, saat aralığı, plaka ve park katını belirterek kamera görüntülerini silmeden saklamasını yazılı bildirin. Site yönetiminden pompanın son bakım kaydını, arıza ihbarlarını ve olay tutanağını isteyin. Kamera kaydı talep etmek kaydın size mutlaka teslim edileceği anlamına gelmez. Hangi kaydın kimde olduğunu belirtmek, sonradan mahkemeden istenebilmesini sağlar.

Ücretli otopark, AVM ve vale hangi durumda sorumlu olur?

Türk Borçlar Kanunu’nun 579. maddesi, işletmeye bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıtla eklentilerini korur. Aracın anahtarını valeye verdiyseniz fişteki şirket ile aracın götürüldüğü garajı belirleyin. AVM tabelası tek başına sözleşmeyi kimin yaptığını göstermez. Vale hizmetini kimin sunduğu, ücreti kimin aldığı ve aracın hasar sırasında kimin gözetiminde olduğu önemlidir. Açık alana kendiniz park ettiyseniz de girişin denetlenmesi ve aracın nasıl kabul edildiği araştırılır. Ücret alınmaması tek başına sonucu belirlemez. Araçtaki dizüstü bilgisayar gibi kişisel eşyayı aracın eklentisi sayıp onarım bedeline eklemeyin; varlığını, değerini ve işletmenin onu ayrıca teslim alıp almadığını gösterin.

İşleten, kanunda sayılan kurtuluş nedenlerinden birini ispatlayabilir. Örneğin hasarın kaçınılamayan dış bir olaydan, aracı bırakan kişinin kanunda belirtilen kusurundan veya aracın kendi niteliğinden kaynaklandığını gösterebilir. Girişteki “selde sorumluluk kabul edilmez” levhası tek başına yeterli değildir. Aracın zaten arızalı olduğu ileri sürülürse önceki servis kaydıyla sel sonrasındaki teşhisi karşılaştırın.

Günlük ücretin on katı her dosyada üst sınır mı?

Hayır. İşletene veya çalışanlarına kusur yüklenemediği ve sorumluluk başka nedenle kalkmadığı hâlde kanun, araç başına alınan günlük saklama ücretinin on katını sınır kabul eder. Varsayalım günlük ücret 250 TL. Bu koşullarda sınır 2.500 TL’dir; gerçek zarar 1.800 TL ise hesap 1.800 TL üzerinden yapılır. Buna karşılık pompanın arızası günler önce işletmeye bildirilmiş ve onarım yapılmamışsa, bu ihmalin hasara etkisi kanıtlandığında işletme aynı sınıra dayanamaz. O zaman da istenebilecek tutar belgelenen zarardır; aracın tüm satış değeri kendiliğinden ödenmez.

Şiddetli yağış ile bakım eksikliği nasıl ayrılır?

Mücbir sebep, işletmenin alabileceği önlemlere rağmen zarara yol açan, dışarıdan gelen ve karşı konulamayan olaydır. Yağış ölçümü olayın şiddetini gösterir. Izgaraların tıkalı olup olmadığını, pompaların kapasitesini veya daha önce aynı rampadan su girdiğini göstermez. İşletme yağışı gerekçe gösteriyorsa olay saatindeki meteoroloji verileriyle bakım raporunun birlikte incelenmesini isteyin. Su, çalışır durumdaki sisteme rağmen mi yükseldi, yoksa arızalı pompa çalışsaydı araç kurtulacak mıydı? Teknik incelemenin cevaplaması gereken soru budur.

Pompa değiştirilecek veya araç hemen onarılacaksa, daha sonra inceleme güçleşebilir. HMK m. 400 ve 401 uyarınca dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkemeden veya incelenecek araç ya da garajın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti istenebilir. Dilekçede hangi delilin kaybolabileceğini ve bilirkişinin neyi incelemesini istediğinizi belirtin. Dava zaten açılmışsa talebi o mahkemeye verin. Tespit, tazminata hükmedilmesi anlamına gelmez; inceleme giderinin peşin yatırılması gerekebilir.

Apartmanın ortak garajında muhatap kim?

Maliklerin kullandığı ve araçların saklanmak üzere bir işletmeye teslim edilmediği ortak garajda günlük ücret üzerinden hesap yapılmaz. Suyun ortak giderden mi, bağımsız bölümdeki tesisattan mı, dış şebekeden mi geldiğini araştırın. Binanın yapımındaki bozukluk veya bakımındaki eksiklik zarara neden olmuşsa yapı malikinin sorumluluğu TBK m. 69’a göre incelenir. Yöneticinin ortak yerin korunması ve bakımı için gereken tedbirleri alma görevi ile kat maliklerine karşı sorumluluğu ise Kat Mülkiyeti Kanunu m. 35 ve 38 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Yöneticinin tutanağı imzalaması, onun kişisel olarak bütün onarım bedelini borçlandığı anlamına gelmez.

Yönetim planı, pompa bakım sözleşmesi ve önceki kurul kararları kimin neyi üstlendiğini gösterir. Örneğin yönetici arıza bildirimini servise iletmiş ama servis onarımı hatalı yapmışsa, yalnız yöneticinin adını yazmak sorunun kaynağını açıklamaz. Kiracı da kendi aracındaki zararı belgeleyebilir; tapu sahibi olmaması aracın onarım giderini ortadan kaldırmaz. Tesisatın hangi bölüme ait olduğu tartışılıyorsa ortak tesisatla bağımsız bölümden gelen suyun ayrımı burada da önem taşır.

Kasko öderse işletmeden ne istenebilir?

Poliçede sel ve su baskını teminatını, muafiyeti ve ihbar koşullarını kontrol edin. Hasarı öğrenince gecikmeden sigortacıya bildirin; dosya numarasını alın. İşletmenin kusuru henüz belirlenmemiş olsa da bu bildirimi yapabilirsiniz. Sigortacı ödeme yaptığında, ödediği tutar kadar sorumlu kişiye başvurma hakkı ona geçer. Örneğin belgeli onarım zararı 80.000 TL, kasko ödemesi 65.000 TL ise aynı onarım için araç sahibinin karşılanmamış zararı 15.000 TL’dir. Bu farkın tahsili yine karşı tarafın sorumluluğuna bağlıdır. Kasko dosyası açıkken işletmeye bütün haklarınızdan vazgeçtiğinizi belirten bir belge vermeden önce kapsamını kontrol edin (TTK m. 1446 ve 1472).

Ödeme yapılmazsa nereye başvurulur?

İlk talebinizde olayın tarihini, aracın kime bırakıldığını, onarım bedelini ve sigortanın ödediği kısmı ayrı gösterin. Özel kullanımınızdaki aracınız için ticari otopark hizmeti aldıysanız uyuşmazlık tüketici işlemi olabilir. Ticaret Bakanlığının 2026 başvuru sınırına göre değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlığı için yerleşim yerinizdeki veya işlemin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine ücretsiz başvurabilirsiniz. Eşikte ve üzerinde, para talebi için kural olarak önce arabulucuya, anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesine gidilir. Heyet kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde heyetin veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Bu itirazdan önce arabulucuya başvurmak gerekmez.

Uyuşmazlık doğrudan Kat Mülkiyeti Kanunu’nun uygulanmasından kaynaklanıyorsa tüketici hakem heyeti sınırını kullanmayın. Kural olarak dava öncesinde arabuluculuğa başvurulur, ardından sulh hukuk mahkemesine gidilir (6325 sayılı Kanun m. 18/B, KMK ek m. 1). Üçüncü kişinin yalnız yapı malikinin sorumluluğuna dayanan tazminat talebi sırf garaj apartmanda diye bu kapsama girmez. Tüketici veya ticari uyuşmazlık gibi özel bir görev kuralı yoksa genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Talep haksız fiile dayanıyorsa, kural olarak zarar ve sorumlu öğrenilince iki yıl, fiilden itibaren en çok on yıl dikkate alınır; fiil için daha uzun ceza zamanaşımı öngörülmüşse istisna vardır (TBK m. 72). Sözleşmeye dayanan taleplerde özel süre yoksa genel süre alacağın muaccel olmasından, yani istenebilir hâle gelmesinden itibaren on yıldır (TBK m. 146 ve 149). İşletmeye yazılan ilk talebin tek başına bu süreleri kestiğini varsaymayın.

Bu yazı, otoparkta su baskını nedeniyle araçta oluşan zararın karşılanması hakkında genel bilgi verir; kişiye özel hukuki görüş değildir. Vale fişinde yazan şirket, pompa arızasının ne zaman bildirildiği ve kaskonun hangi kalemleri ödediği, talebin kime ve hangi tutar için yöneltilebileceğini değiştirebilir.