TCK 178 İşaret ve Engel Koymama Suçu

TCK 178 işaret ve engel koymama suçu, herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılan işlerden veya bırakılan eşyalardan doğan tehlikeye karşı gerekli işaret ya da engeli koymamayı; mevcut işaret veya engeli kaldırmayı ya da yerini değiştirmeyi cezalandırır. Yaptırımı iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır.

Suçun ayırt edici unsuru, tehlike kaynağının herkesin gelip geçtiği bir yerde bulunması ve uyarı ya da fiziki korumanın bu tehlikeyi önlemek için gerekli olmasıdır. Her eksik işaret veya düzensiz çalışma alanı doğrudan ceza sorumluluğu doğurmaz; yer, tehlike ve kişinin yükümlülüğü somutlaştırılmalıdır.

TCK 178 Güncel Madde Metni

İşaret ve engel koymama

Madde 178- (1) Herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılmakta olan işlerden veya bırakılan eşyadan doğan tehlikeyi önlemek için gerekli işaret veya engelleri koymayan, konulmuş olan işaret veya engelleri kaldıran ya da bunların yerini değiştiren kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

Metin 15 Ağustos 2026 tarihinde Adalet Bakanlığının güncel mevzuat sistemi üzerinden kontrol edilmiştir. Yürürlükteki hüküm ile kanun teklifleri veya eski tasarı metinleri birbirinden ayrılmıştır.

Madde Gerekçesi

Madde gerekçesi, herkesin kullandığı alanlarda yürütülen işler veya bırakılan eşyalar nedeniyle oluşabilecek tehlikenin önceden görünür ve etkili tedbirlerle azaltılmasını amaçlar. Sadece işareti koymayan kişi değil, mevcut korumayı kaldıran veya etkisiz yere taşıyan kişi de yaptırım kapsamına alınmıştır.

Düzenleme, zarar gerçekleştikten sonra değil, tehlikeli durum ortaya çıktığında koruma sağlar. Bununla birlikte tehlike kaynağı ile gerekli işaret veya engel arasında işlevsel bağ bulunmalıdır.

Korunan Hukuki Değer

Korunan temel değer kamunun güvenliğidir. Yoldan, kaldırımdan, meydandan, bina girişinden veya halka açık başka bir geçiş alanından yararlanan kişilerin hayatı ve beden bütünlüğü ile malvarlığı dolaylı olarak korunur.

Düzenlemenin amacı yalnız çalışanları değil, tehlikeyi önceden bilmeyen üçüncü kişileri de korumaktır. Bu nedenle iş alanının çevresi ve kamunun fiilen kullandığı güzergâh önem taşır.

Suçun Konusu

Suçun konusu, herkesin gelip geçtiği yerde yapılan iş veya bırakılan eşyanın meydana getirdiği tehlikedir. Yol kazısı, açık rögar, kaldırım onarımı, cephe çalışması, geçiş yoluna bırakılan malzeme veya devrilme ihtimali bulunan eşya buna örnek olabilir.

Tehlike kaynağı bulunmaksızın yalnız mevzuata aykırı tabela kullanımı TCK 178 için yeterli değildir. İşaret veya engelin hangi tehlikeyi önleyeceği açıkça gösterilmelidir.

“Herkesin Gelip Geçtiği Yer” Ne Demektir?

Yer mutlaka kamuya ait olmak zorunda değildir. Fiilen belirsiz sayıda kişinin serbestçe veya mutat biçimde kullandığı yollar, kaldırımlar, ortak geçiş alanları, alışveriş alanlarının girişleri, otopark bağlantıları ve bina çevreleri somut koşullara göre bu nitelikte olabilir.

Yalnız belirli çalışanların girebildiği kapalı bir çalışma alanı ise her durumda bu kapsamda sayılmaz. Alanın kullanımı, erişim denetimi, kullanıcı sayısı ve üçüncü kişilerin geçiş ihtimali araştırılır.

Fail Kim Olabilir?

Gerekli işaret veya engeli koymama şeklindeki ihmalî hareket bakımından fail, tedbiri alma yükümlülüğü bulunan kişidir. İşin yürütücüsü, şantiye sorumlusu, alanı fiilen yöneten kişi, eşyayı bırakan veya güvenlik tedbirinden sorumlu görevli somut olaya göre fail olabilir.

Mevcut işareti ya da engeli kaldırma veya yerini değiştirme hareketlerini ise herkes işleyebilir. Şirket yöneticiliği veya mülk sahipliği tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz; kişinin görevi, yetkisi, bilgi ve müdahale imkânı belirlenmelidir.

Mağdur ve Suçtan Zarar Gören

Suçun genel mağduru toplumdur. Tehlikeli alandan geçen, düşme veya çarpma riski yaşayan ya da malvarlığı tehlikeye giren kişiler somut olayda doğrudan zarar gören olabilir.

Yaralanma veya maddi zarar gerçekleşmesi suçun oluşması için şart değildir. Böyle bir sonuç gerçekleşmişse ilgili sonuç suçu ve tazminat sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

Maddi Unsur ve Seçimlik Hareketler

Madde üç seçimlik hareket düzenler:

• Gerekli işaret veya engeli koymamak,
• Konulmuş işaret veya engeli kaldırmak,
• İşaret veya engelin yerini değiştirmek.

Aynı olayda birden fazla hareketin yapılması kural olarak tek suç oluşturur. Ancak farklı zamanlarda ve farklı tehlike alanlarında gerçekleştirilen bağımsız fiiller ayrıca incelenir.

İşaret nasıl olmalıdır?

İşaret, tehlikenin türünü zamanında ve anlaşılır biçimde göstermelidir. Karanlıkta görünmeyen, geçiş yönünden fark edilemeyen, yanlış bilgi veren veya tehlike alanından sonra konulan levha koruma amacını yerine getirmeyebilir.

Engel nasıl olmalıdır?

Engel, kişilerin tehlikeli alana istemeden girmesini önleyecek nitelikte olmalıdır. Yalnız ince bir şerit çekilmesi her olayda yeterli olmayabilir; çukurun derinliği, yaya yoğunluğu, çocukların erişimi, gece koşulları ve araç trafiği dikkate alınır.

Hareket ve Netice

Suçun tamamlanması için yaralanma, ölüm veya malvarlığı zararının meydana gelmesi gerekmez. Tehlike doğuran iş veya eşya ile bunu önlemesi gereken işaret ya da engelin eksikliği yeterlidir.

Buna karşılık tamamen güvenli bir alanda, tehlike yaratmayan bir eşya bakımından işaret konulmaması cezai sorumluluk doğurmaz. Fiilin kamusal güvenlik bakımından gerçek bir risk alanına ilişkin olması gerekir.

Manevi Unsur

Suç kasten işlenir. Fail, tehlike kaynağını ve gerekli tedbirin bulunmadığını bilerek işaret ya da engeli koymamalı veya mevcut korumayı bilerek kaldırmalı ya da yerini değiştirmelidir.

Taksirli davranış açıkça cezalandırılmadığından salt dikkatsizlik yeterli değildir. Ancak olayın koşulları, daha önce yapılan uyarılar, görev belgeleri ve failin tehlikeyi görme imkânı kastın belirlenmesinde önem taşır.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Yetkili makamın acil durum düzenlemesi kapsamında işaret veya engeli geçici olarak kaldırması ve yerine eşdeğer güvenlik önlemi alması hukuka uygun olabilir. Tehlikenin ortadan kalkması nedeniyle engelin kaldırılması da suç oluşturmaz.

Kişinin tehlike kaynağından veya tedbir alma yükümlülüğünden kaçınılmaz biçimde habersiz olması kastı etkileyebilir. Hatanın kaçınılabilir olup olmadığı görev dağılımı, bildirimler ve alanın görünür durumu üzerinden incelenir.

Teşebbüs

İşaret veya engeli kaldırma ya da yerini değiştirme hareketi tamamlanmadan kişi engellenirse teşebbüs gündeme gelebilir. İhmal suretiyle işaret veya engel koymama bakımından teşebbüsün uygulama alanı oldukça sınırlıdır.

Tehlike kaynağı henüz oluşmamışsa yalnız hazırlık hareketleri cezalandırılmaz. Suçun icra başlangıcı, somut olayda tehlikenin doğduğu ve tedbirin alınması gereken anla bağlantılıdır.

İştirak

Genel iştirak hükümleri uygulanır. Tedbir almama konusunda ortak hareket eden sorumlular müşterek fail olabilir; işaretin kaldırılması için diğer kişiyi yönlendiren veya araç sağlayan kişi koşulları varsa azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu tutulabilir.

Aynı işyerinde çalışmak veya yöneticilik unvanı taşımak iştirak için yeterli değildir. Ortak suç iradesi ve fiile katkı gösterilmelidir.

İçtima ve Diğer Suçlarla İlişki

İşaret veya engel eksikliği nedeniyle bir kişi yaralanır ya da ölürse, yaralama veya ölüm sonucu ile TCK 178 arasındaki ilişki genel içtima kurallarına göre değerlendirilir. Mala zarar verilmesi hâlinde de aynı yöntem izlenir.

İnşaat veya yıkım sırasında insan hayatı ve beden bütünlüğü için gerekli tedbirlerin alınmaması TCK 176 kapsamında ayrıca incelenebilir. Ulaşım güvenliği için konulmuş işaretlere müdahale edilmesi ise fiilin koşullarına göre TCK 179 trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu ile bağlantılı olabilir.

Nitelikli Hâller

TCK 178 içinde daha ağır veya daha hafif cezayı gerektiren özel bir nitelikli hâl düzenlenmemiştir. Tehlikenin büyüklüğü, alanın yoğunluğu, tedbirsizliğin süresi ve failin davranışı temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir.

Yaptırım

Ceza iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Bunlar seçimlik yaptırımlardır; mahkeme somut olayın özelliklerine göre bunlardan birine hükmeder.

Hapis cezasının ertelenmesi, seçenek yaptırıma çevrilmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumlar, sonuç ceza ve kişinin durumuna göre genel hükümler çerçevesinde ele alınır.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Önödeme

Suç şikâyete bağlı değildir; soruşturma ve kovuşturma resen yürütülür. Şikâyetten vazgeçme kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

TCK 178 uzlaştırma kapsamında değildir. Buna karşılık öngörülen hapis cezasının üst sınırı ve seçimlik adlî para cezası nedeniyle genel koşullar oluştuğunda önödeme hükümleri uygulanır. Soruşturma aşamasında bildirilen miktarın ve giderlerin süresinde ödenmesi kamu davası açılmasını önleyebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme kural olarak gerekli işaret veya engelin konulmadığı, kaldırıldığı ya da yerinin değiştirildiği yerdeki mahkemedir.

Önödeme usulünün soruşturma aşamasında tamamlanması hâlinde kamu davası açılmaz. Usul uygulanmadan dava açılmış veya fiilin niteliği yargılama sırasında bu madde kapsamına dönüşmüşse önödeme işlemi yargılama aşamasında da gündeme gelebilir.

Dava Zamanaşımı

Suçun olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır. Kesilme ve durma nedenleri süre hesabını etkileyebilir.

İhmalî hareket bakımından suç tarihi, tedbirin alınması gerekirken alınmadığı ve tehlikeli durumun sürdüğü dönem dikkate alınarak belirlenir. Engeli kaldırma veya yerini değiştirmede icra tarihi esas alınır.

Deliller

• Olay yeri fotoğrafları ve kamera görüntüleri
• İşaret, bariyer, şerit ve aydınlatmanın konumunu gösteren ölçümler
• İş programı, görevlendirme ve sorumluluk belgeleri
• Belediye, kolluk, zabıta veya iş güvenliği tutanakları
• İhbar, bildirim, e-posta ve mesaj kayıtları
• Tanık anlatımları
• İşaretin görünürlüğü ve engelin yeterliliğine ilişkin teknik inceleme
• Yaralanma veya zarar varsa sağlık ve hasar belgeleri

Fotoğraf ve görüntülerin çekim zamanı ile konumu doğrulanmalıdır. Olaydan sonra yerleştirilen işaretler, suç anındaki durumu tek başına göstermez; önceki kayıtlarla zaman çizelgesi oluşturulmalıdır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Tehlike kaynağını göstermeden yalnız tabela eksikliğine dayanmak.
• Herkesin gelip geçtiği yer koşulunu araştırmamak.
• Şirket yöneticisini sırf unvanı nedeniyle sorumlu tutmak.
• İşaretin varlığını yeterli sayıp görünürlüğünü ve yerini incelememek.
• Taksirli davranışla kastı birbirine karıştırmak.
• İnşaat güvenliği ve ulaşım güvenliği hükümleriyle ilişkiyi değerlendirmemek.
• Önödeme usulünü gözden kaçırmak.

Somut Olay Kontrol Listesi

• Tehlikeli iş veya eşya nerede bulunuyor?
• Alan belirsiz sayıda kişinin gelip geçtiği bir yer mi?
• Tehlikenin türü ve ağırlığı nedir?
• Hangi işaret veya fiziki engel gerekliydi?
• Mevcut tedbir zamanında görülebilir ve etkili miydi?
• Tedbiri alma yükümlülüğü kime aitti?
• Fail tehlikeyi ve yükümlülüğünü biliyor muydu?
• İşaret veya engel kim tarafından kaldırıldı ya da taşındı?
• Yaralanma, ölüm veya maddi zarar meydana geldi mi?
• Başka bir ceza hükmü veya idari yaptırım uygulanabilir mi?
• Önödeme işlemi yapılmış mı?
• Olay anındaki görüntü ve belgeler korunmuş mu?

Sık Sorulan Sorular

TCK 178 cezası nedir?

İki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Mahkeme seçimlik yaptırımlardan birini belirler.

Bir kişinin yaralanması şart mıdır?

Hayır. Tehlikeli iş veya eşya nedeniyle gerekli işaret ya da engelin bulunmaması suçun oluşması için yeterli olabilir.

Özel mülkte işlenebilir mi?

Evet. Yer özel mülkiyette olsa bile belirsiz sayıda kişinin fiilen gelip geçtiği bir alan ise madde uygulanabilir.

İşaret koymak her durumda yeterli midir?

Hayır. İşaret tehlikeden önce görülebilir, anlaşılır ve somut riske uygun olmalıdır. Bazı durumlarda yalnız işaret değil fiziki engel de gerekir.

İşveren her olayda fail sayılır mı?

Hayır. Tedbir alma yükümlülüğü, görev dağılımı, bilgi ve müdahale imkânı belirlenmeden yalnız unvana dayanılarak sorumluluk kurulamaz.

Şikâyet gerekir mi?

Hayır. Suç resen soruşturulur ve kovuşturulur.

Uzlaştırma uygulanır mı?

Hayır. Bu suç uzlaştırma kapsamında değildir.

Önödeme uygulanır mı?

Genel koşulları oluştuğunda uygulanır. Bildirilen miktar ve giderlerin süresinde ödenmesi soruşturmanın kamu davasına dönüşmesini önleyebilir.

Görevli mahkeme hangisidir?

Asliye ceza mahkemesidir.

Sonuç

TCK 178, herkesin kullandığı alanlarda yapılan işler veya bırakılan eşyalar nedeniyle doğan tehlikeye karşı etkili uyarı ve koruma önlemlerinin alınmasını zorunlu kılar. Suçun değerlendirilmesinde kamusal geçiş alanı, gerçek tehlike kaynağı, gerekli tedbir ve failin kişisel yükümlülüğü birlikte incelenmelidir.

Yaralanma veya zarar aranmamakla birlikte, salt biçimsel eksiklik yeterli değildir. İşaretin görünürlüğü, engelin etkinliği, görev dağılımı, kast ve önödeme süreci somut deliller üzerinden belirlenmelidir.

Herkesin kullandığı bir alanda hayvanın kontrolünü sağlayan kapı, çit veya benzeri engelin kaldırılması ya da etkisiz bırakılması hâlinde TCK 177 hayvanı tehlikeli şekilde serbest bırakma suçu yönünden de gözetim yükümlülüğü değerlendirilmelidir.

Kaynakça

• Adalet Bakanlığı Mevzuat Sistemi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (erişim: 15 Ağustos 2026).
• TBMM, 5237 sayılı Kanunun kabul edilen metni.
• TBMM Adalet Komisyonu raporu ve madde gerekçeleri.
• Öne çıkan fotoğraf: Pixel Shot, Unsplash.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.