TCK 205 resmî belgeyi bozmak,

Belge üzerindeki mühür veya işaretin zarar görmesi ile yetkili makamın bir şeyi korumak için koyduğu mührün etkisiz bırakılması aynı değildir. İkinci durum için TCK 203 mühür bozma suçu yazısı incelenebilir.

TCK 205 resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek fiillerini bağımsız bir suç olarak düzenler. Suçun temel cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Fiilin kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Düzenlemenin ayırt edici yönü, sahte bir belge oluşturulmasını değil, hukuken geçerli ve gerçek bir resmî belgenin ispat işlevinin ortadan kaldırılmasını veya hak sahibinin bu belgeden yararlanmasının engellenmesini cezalandırmasıdır. Belge yakılabilir, yırtılabilir, okunamaz hâle getirilebilir ya da sahibinden saklanabilir; ancak her fiziksel müdahale kendiliğinden TCK m.205 kapsamına girmez.

Bu yazı 14 Ağustos 2026 tarihinde yürürlükte bulunan hüküm esas alınarak hazırlanmıştır. Henüz kanunlaşmamış öneriler yürürlükteki düzenleme gibi aktarılmamıştır.

TCK 205 Güncel Madde Metni

Resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek

Madde 205- (1) Gerçek bir resmî belgeyi bozan, yok eden veya gizleyen kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Hüküm, Adalet Bakanlığı’nın güncel mevzuat kaydı ve TBMM’de kabul edilen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu metni üzerinden kontrol edilmiştir.

TCK 205 Madde Gerekçesi ve Düzenlemenin Amacı

Madde gerekçesinde, resmî belgeyi bozma, yok etme ve gizleme fiillerinin resmî belgede sahtecilikten ayrı bir suç olarak düzenlendiği açıklanır. Sahtecilikte belgenin veya belgede yapılan değişikliğin başkasını aldatmaya elverişli olması gerekirken, TCK m.205 kapsamındaki fiil aldatıcı bir görünüm yaratmadan da işlenebilir.

Gerekçeye göre suçun konusu hukuken geçerli, gerçek bir resmî belgedir. Belge üzerindeki yazıları boyamak veya silmek, resmi koparmak, belgeyi yırtmak, yakmak ya da saklamak seçimlik hareketlerin örnekleridir. Ortak nokta, belgenin ispat ve kullanım işlevine zarar verilmesidir.

Korunan Hukukî Değer

TCK m.205 öncelikle resmî belgelere duyulan kamu güvenini korur. Resmî belge, kamu görevlisinin görevi gereği ve usulüne uygun biçimde düzenlediği, belirli bir olguyu veya hukukî ilişkiyi ispatlayan belgedir. Bu belgenin ortadan kaldırılması yalnız belge sahibini değil, kamusal kayıt ve ispat düzenini de etkileyebilir.

Ayrıca hak sahibinin belgeden yararlanma imkânı korunur. Bir ruhsatın, tutanağın, diploma aslının veya resmî kayıt örneğinin bilerek erişilemez hâle getirilmesi; ispat, başvuru veya savunma hakkının kullanılmasını engelleyebilir.

Suçun Konusu: Gerçek ve Geçerli Resmî Belge

Suçun konusu yalnız gerçek bir resmî belgedir. Sahte olarak üretilmiş bir evrakın yok edilmesi, sırf bu nedenle TCK m.205’i oluşturmaz. Belgenin düzenlendiği anda hukuk düzeninde sonuç doğurmaya ve bir olguyu ispatlamaya elverişli olması gerekir.

Resmî belge niteliği, evrakın başlığından veya kurum logosundan ibaret değildir. Belgeyi düzenleyen kişinin kamu görevlisi olması, belgenin görev kapsamında düzenlenmesi, kanundaki şekil şartlarının bulunması ve düzenleyenin anlaşılabilmesi birlikte incelenir. Taslak, boş form, değersiz kopya veya belge niteliğini hiç kazanmamış bir kâğıt aynı kapsamda değildir.

Belgenin Aslı ve Sureti

Belgenin aslı suçun tipik konusudur. Onaylı suret, elektronik imzalı çıktı veya mevzuat gereği aslıyla aynı ispat gücüne sahip kayıt bakımından ise hukukî nitelik ayrıca belirlenmelidir. Sıradan fotokopinin yok edilmesi, asıl belgenin varlığı ve fotokopinin ispat gücü gözetilmeden otomatik olarak TCK m.205 sayılmaz.

Elektronik belge söz konusuysa, belgenin güvenli elektronik imzayla kurulup kurulmadığı, doğrulanabilirliği, kayıt sistemindeki aslı ve erişimin gerçekten ortadan kaldırılıp kaldırılmadığı incelenir. Yalnız ekrandaki bir görünümün silinmesi ile resmî elektronik kaydın yok edilmesi aynı değildir.

Fail ve Mağdur

Suçun temel biçimi herkes tarafından işlenebilir. Belge sahibi, belgeyi geçici olarak elinde bulunduran kişi, kurum çalışanı veya üçüncü kişi fail olabilir. Belgenin failin zilyetliğinde bulunması, onu dilediği gibi ortadan kaldırma yetkisi vermez.

Mağdur, belgeden yararlanma hakkı engellenen kişi veya kurum olabilir. Bunun yanında kamu güveni zarar gördüğü için toplum da korunan hukukî değerin sahibidir. Belge birden fazla kişinin hakkını ispatlıyorsa mağdur ve fiil sayısı somut olaya göre değerlendirilir.

Maddi Unsur ve Seçimlik Hareketler

TCK m.205; bozma, yok etme ve gizleme olmak üzere üç seçimlik hareket içerir. Aynı belge üzerinde bu hareketlerden birden fazlasının peş peşe gerçekleştirilmesi, kural olarak tek suç kapsamında değerlendirilebilir. Farklı belgeler veya yenilenen suç kararları varsa suç sayısı ve zincirleme suç koşulları ayrıca incelenir.

Resmî Belgeyi Bozmak

Bozmak, belgenin maddi varlığı tamamen sona ermeden ispat veya kullanım işlevinin esaslı biçimde zedelenmesidir. Yazıların silinmesi, önemli bölümün kesilmesi, mühür veya fotoğrafın koparılması ya da belgenin okunamaz hâle getirilmesi buna örnek olabilir.

Her çizik, leke veya kat izi bozma değildir. Müdahalenin belgenin hukukî işlevini veya hak sahibinin yararlanma imkânını etkileyip etkilemediği belirlenmelidir. Belgenin içeriğini değiştirerek onu gerçekmiş gibi kullanma amacı varsa resmî belgede sahtecilik hükümleriyle ayrım yapılır.

Resmî Belgeyi Yok Etmek

Yok etmek, belgenin maddi varlığına son vermektir. Belgeyi yakmak, tamamen parçalamak, geri getirilemeyecek biçimde öğütmek veya resmî elektronik kaydı kalıcı biçimde silmek bu hareketi oluşturabilir.

Belgenin yeniden düzenlenebilme ihtimali, ilk belgenin ispat işlevinin ortadan kaldırıldığı gerçeğini tek başına yok etmez. Bununla birlikte belgenin niteliği, kayıt sisteminde geçerli aslın bulunup bulunmadığı ve hak kullanımının gerçekten etkilenip etkilenmediği somut olayda değerlendirilmelidir.

Resmî Belgeyi Gizlemek

Gizlemek, belgenin bütünlüğüne dokunmadan hak sahibinin veya yetkili makamın ona ulaşmasını engellemektir. Belge saklandığı yerde varlığını sürdürür; ancak gerektiği zamanda kullanılamaz. Geçici olarak alınan bir ruhsatın bilerek iade edilmemesi veya dosyadaki belgenin bulunamayacak yere kaldırılması buna örnek olabilir.

Kısa süreli her gecikme suç oluşturmaz. Saklama süresi, failin amacı, belgenin gerektiği zaman, yapılan talepler ve erişimin fiilen engellenip engellenmediği birlikte incelenir.

Manevi Unsur

Suç kasten işlenir. Fail, üzerinde işlem yaptığı evrakın gerçek bir resmî belge olduğunu bilmeli ve bozma, yok etme ya da gizleme hareketini istemelidir. Taksirli kayıp, yanlışlıkla yırtma veya teknik arıza nedeniyle silinme TCK m.205 kapsamında değildir.

Fiilin yöneldiği sonuç da önemlidir. Belgeyi korumak amacıyla güvenli yere kaldırmak ile hak sahibinin kullanımını engellemek için saklamak aynı değildir. Kast; teslim kayıtları, uyarılar, yazışmalar, erişim yetkileri ve fiilden sonraki davranışlarla belirlenebilir.

Hareket ve Netice: Suç Ne Zaman Tamamlanır?

Bu suç sırf hareket suçu niteliğindedir; ayrıca maddi bir zarar veya haksız kazanç doğması şart değildir. Belgenin ispat veya kullanım işlevi bozma, yok etme ya da gizleme hareketiyle etkisiz hâle geldiğinde suç tamamlanır.

Gizleme hareketinde belgenin hak sahibinin ihtiyaç duyduğu sürede erişilemez hâle gelmesi önemlidir. Belgenin daha sonra bulunması veya iade edilmesi, tamamlanmış fiili kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak olayın niteliği ve yaptırımın belirlenmesi bakımından dikkate alınabilir.

Resmî Belgede Sahtecilikten Farkı

TCK m.204’te sahte belge düzenleme, gerçek belgeyi aldatıcı biçimde değiştirme veya sahte belgeyi kullanma cezalandırılır. TCK m.205’te ise gerçek belge vardır; fail bu belgenin ispat veya kullanım işlevini bozar, ortadan kaldırır ya da erişilmez hâle getirir.

Belgede yapılan değişiklik, onu başka bir gerçekliği kanıtlıyormuş gibi göstermeye elverişliyse sahtecilik gündeme gelir. Müdahale yalnız belgeyi kullanılamaz hâle getiriyorsa TCK m.205 değerlendirilir. Aynı fiziksel hareketin amacı, görünümü ve meydana getirdiği işlev kaybı doğru nitelendirme için birlikte ele alınmalıdır.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Kanun veya yetkili makam tarafından verilen imha yetkisi, arşiv süresi dolmuş belgelerin usulüne uygun ayıklanması ya da hukuken geçerli bir düzeltme işlemi fiili hukuka uygun hâle getirebilir. Yetkinin sınırları, imha tutanağı ve kurum prosedürü belgeyle ortaya konulmalıdır.

Failin evrakı resmî belge sanmaması veya geçersiz olduğuna inanması kastı etkileyebilir. Ancak hatanın gerçekliği ve kaçınılabilir olup olmadığı somut bilgi ve göreve göre değerlendirilir. Kamu görevlisinin kayıt sorumluluğu, hata savunmasının değerlendirilmesinde önem taşır.

Teşebbüs

İcra hareketleri bölünebiliyorsa teşebbüs mümkündür. Belgeyi yakmak üzere ateşe veren kişinin fiilinin engellenmesi veya elektronik kaydı kalıcı biçimde silmeye başlayıp işlemi tamamlayamaması buna örnek olabilir.

Belgenin işlevi tamamen ortadan kalkmadan yapılan ön hazırlıklar tek başına teşebbüs oluşturmayabilir. Doğrudan icraya başlanıp başlanmadığı, kullanılan araç ve belgenin uğradığı etki birlikte belirlenir.

İştirak

Suç iştirak hâlinde işlenebilir. Belgeyi yok etmek için birlikte hareket edenler müşterek fail; belgeyi saklayacak yeri sağlayan veya imha planını kolaylaştıran kişi katkısının niteliğine göre yardım eden; fiili başkasına işleten kişi ise azmettiren olabilir.

Belgeye erişim yetkisi olan kişi ile fiziksel imhayı yapan kişinin sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Ortak suç kararı ve fiil üzerindeki hâkimiyet, yalnız iş bölümünün varlığından çıkarılamaz.

İçtima

Belgenin yok edilmesi başka bir suçun delillerini ortadan kaldırma, kamu görevinin gereklerine aykırı davranma veya bir hakkın kullanılmasını engelleme amacı taşıyabilir. Bu durumda TCK m.205 ile diğer hükümlerin koruduğu değerler, özel-genel norm ilişkisi ve fiillerin ayrılabilirliği birlikte değerlendirilir.

Aynı suç işleme kararı kapsamında değişik zamanlarda birden fazla resmî belgeye yönelik hareketler varsa zincirleme suç hükümleri gündeme gelebilir. Tek bir dosya içindeki her sayfa otomatik olarak ayrı suç sayılmaz; her belgenin bağımsız ispat işlevi araştırılır.

Nitelikli Hâl: Kamu Görevlisinin İşlemesi

Suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Temel ceza iki yıldan beş yıla kadar belirlendikten sonra artırım uygulanır. Kamu görevlisi sıfatı TCK m.6’daki ölçütlere göre tespit edilir.

Kişinin bir kamu kurumunda çalışması tek başına yeterli olmayabilir; yürüttüğü kamusal faaliyet, fiilin işlendiği sıradaki sıfatı ve belgeyle ilişkisi somutlaştırılmalıdır. Özel kurum çalışanları sırf kurumun kamu hizmetiyle bağlantısı nedeniyle otomatik olarak kamu görevlisi sayılmaz.

Yaptırım

Temel biçimde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülür. Kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde belirlenen ceza yarı oranında artırılır. Kanun bu suç için doğrudan adlî para cezası seçeneği düzenlememiştir.

Ceza belirlenirken belgenin önemi, kullanımının ne ölçüde engellendiği, fiilin yoğunluğu, failin amacı ve meydana gelen somut etkiler dikkate alınır. Erteleme, seçenek yaptırım veya hükmün açıklanmasına ilişkin sonuçlar; belirlenen nihai ceza, suç tarihi ve kişinin hukukî durumu üzerinden ayrıca değerlendirilir.

Şikâyet ve Uzlaştırma

TCK m.205 şikâyete bağlı değildir. Savcılık suç şüphesini öğrendiğinde resen soruşturma yapar. Belge sahibinin daha sonra vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı kendiliğinden sona erdirmez.

Suç uzlaştırma kapsamında değildir. Belgenin iade edilmesi veya yenisinin çıkarılması taraflar arasındaki zararı azaltabilir; ancak ceza sorumluluğunu otomatik olarak kaldırmaz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Bağlantılı daha ağır bir suç veya özel görev kuralı bulunması hâlinde dosyanın bütünü ayrıca değerlendirilir.

Yetki, öncelikle suçun işlendiği yere göre belirlenir. Belgenin bozulduğu veya yok edildiği yer ile gizleme sonucu erişimin engellendiği yer farklıysa Ceza Muhakemesi Kanunu’nun genel ve özel yetki kuralları uygulanır.

Dava Zamanaşımı

TCK m.205’in ceza üst sınırı beş yıl olduğundan genel dava zamanaşımı süresi kural olarak sekiz yıldır. Kamu görevlisi nedeniyle yapılan artırımın süre hesabına etkisi ile suç tarihinin belirlenmesi ayrıca incelenmelidir.

Kesilme ve durma nedenleri, zincirleme suç veya gizleme hareketinin devam ettiği süre hesabı değiştirebilir. Bu nedenle yalnız belgenin kaybolduğunun fark edildiği tarihe bakılarak kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Deliller

Belgenin niteliğine ilişkin kayıtlar: Düzenleyen kurumun kayıtları, belge numarası, imza ve mühür bilgileri, düzenleme tarihi, arşiv defteri ve elektronik doğrulama verileri belgenin gerçek ve resmî olduğunu gösterebilir.

Bozma veya yok etme izleri: Belgenin kalan parçaları, yangın ve imha bulguları, cihaz kayıtları, erişim logları, çöp veya geri dönüşüm kayıtları ve teknik inceleme sonuçları hareketin nasıl gerçekleştiğini ortaya koyabilir.

Gizleme süreci: Teslim-tesellüm tutanakları, dosya zimmet kayıtları, kamera görüntüleri, kurum yazışmaları, iade talepleri ve tanık anlatımları belgenin kimde ve hangi süreyle kaldığını gösterebilir.

Kast ve yetki: Failin erişim düzeyi, arşiv ve imha yetkisi, verilen talimatlar, saklama planı ve fiilden sonraki açıklamalar; hata, hukuka uygunluk ve kamu görevlisi nitelikli hâli bakımından önemlidir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

1. Her zarar görmüş evrakı TCK m.205 saymak: Evrakın gerçek ve hukuken geçerli bir resmî belge olması, müdahalenin de ispat veya kullanım işlevini etkilemesi gerekir.

2. Sahtecilik ile bozmayı karıştırmak: Aldatıcı yeni bir görünüm yaratmakla belgeyi kullanılamaz hâle getirmek farklı suç tiplerine yönelir.

3. Taksirli kaybı suç saymak: Unutma, dikkatsizlik veya teknik arıza kast kanıtlanmadan TCK m.205 kapsamında değerlendirilemez.

4. Sıradan fotokopiyi asıl belgeyle aynı görmek: Suretin hukukî ispat gücü ve asıl kaydın varlığı ayrıca araştırılmalıdır.

5. Gizleme süresini ve kullanım ihtiyacını incelememek: Belgenin ne zaman istendiği, erişimin nasıl engellendiği ve failin amacı belirlenmelidir.

6. Kamu görevlisi artırımını otomatik uygulamak: Kişinin TCK anlamında kamu görevlisi olup olmadığı ve fiilin işlendiği sıradaki konumu somutlaştırılmalıdır.

Somut Olay Kontrol Listesi

✓ Evrak gerçek, geçerli ve resmî belge niteliğinde mi?

✓ Belgenin aslı mı, onaylı sureti mi, sıradan fotokopisi mi yoksa elektronik kaydı mı söz konusu?

✓ Fiil bozma, yok etme veya gizleme hareketlerinden hangisine uyuyor?

✓ Müdahale belgenin ispat veya kullanım işlevini gerçekten etkiledi mi?

✓ Fail belgenin resmî niteliğini biliyor ve sonucu istiyor mu?

✓ Yetkili imha, arşiv ayıklaması veya hukukî düzeltme gibi bir dayanak var mı?

✓ Belgenin düzenleyici kurum kayıtları ve asıl nüshası toplandı mı?

✓ Fail kamu görevlisi mi; fiil sırasındaki sıfatı ve kamusal faaliyeti belirlendi mi?

✓ Başka bir suçla bağlantı veya birden fazla bağımsız belge bulunuyor mu?

✓ Suç tarihi, devam eden gizleme ve zamanaşımını etkileyen işlemler ayrı ayrı hesaplandı mı?

Sık Sorulan Sorular

TCK 205 suçunun cezası nedir?

Gerçek bir resmî belgeyi bozma, yok etme veya gizlemenin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Suç kamu görevlisi tarafından işlenirse ceza yarı oranında artırılır.

Belgeyi yırtmak her zaman suç mudur?

Hayır. Belgenin gerçek ve geçerli resmî belge olması, yırtmanın belgenin ispat veya kullanım işlevini esaslı biçimde etkilemesi ve failin kasten hareket etmesi gerekir.

Kaybolan resmî belge TCK 205 kapsamına girer mi?

Belgenin taksirle kaybedilmesi bu suçu oluşturmaz. Belgenin sahibinin kullanımını engellemek amacıyla bilerek saklanması veya yok edilmesi hâlinde TCK m.205 gündeme gelebilir.

Belgenin yenisi çıkarılabiliyorsa suç oluşmaz mı?

Yeniden düzenleme imkânı tek başına kesin sonuç vermez. İlk belgenin hukukî işlevi, kayıt sistemindeki asıl, hak kullanımının etkilenmesi ve failin amacı birlikte değerlendirilir.

TCK 205 şikâyete bağlı mıdır?

Hayır. Soruşturma resen yürütülür ve suç uzlaştırma kapsamında değildir.

TCK 204 ile TCK 205 arasındaki temel fark nedir?

TCK m.204 aldatıcı sahte belge oluşturma veya gerçek belgeyi aldatıcı biçimde değiştirmeyi; TCK m.205 ise gerçek resmî belgenin ispat veya kullanım işlevini bozma, yok etme ya da gizlemeyi düzenler.

Sonuç

TCK 205 resmî belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek suçunda doğru nitelendirme; belgenin gerçek ve resmî olup olmadığı, hangi seçimlik hareketin gerçekleştiği ve failin kastı belirlenerek yapılır. Belge üzerindeki her müdahale bu suçu oluşturmadığı gibi, aldatıcı değişiklikler TCK m.204 kapsamında farklı bir değerlendirme gerektirebilir.

Serinin komşu maddesi olan TCK 206 resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan yazısı, yetkili kamu görevlisine yapılan gerçeğe aykırı açıklamanın şartlarını ve yaptırımını açıklar. Benzer fiilin özel belge üzerinde gerçekleşmesi bakımından TCK 208 özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek düzenlemesi ayrıca incelenmelidir.

Yargıtay kararaları

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/2212 K. 2025/1942 T. 13.2.2025 • RESMİ BELGEYİ BOZMAK YOK ETMEK VEYA GİZLEMEK SUÇU ( Suç Tarihinde Sulh Hukuk Mahkemesinde Mübaşir Olarak Görev Yapan Sanığın İşlediği Zimmet Suçunun Ortaya Çıkarılmasını Engellemek Amacıyla Mahkeme Tarafından İlgililerine Gönderilmek Üzere Çıkarılan Gönderim Aşamasındaki Tebligatları Yok Etmek Şeklinde Gerçekleşen Eylemlerinde 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 205. Maddesinde Düzenlenen Resmi Belgeyi Bozmak Yok Etmek veya Gizlemek Suçunun Yasal Unsurlarının Oluşmadığı Gözetilmeden Hüküm Kurulmasının Hatalı Olduğu ) • ZİMMET SUÇU ( Suç Tarihinde Sulh Hukuk Mahkemesinde Mübaşir Olarak Görev Yapan Sanığın Dosyalardaki Mevcut Gider Avansından Yapılacak İşlemler İçin Mahkemeler Veznesinden Para Çekme ve Paraların Teslimi Hususunda Görevlendirilmesinin Yasal Olarak Mümkün Olmaması Karşısında Suça Konu Paraların Kendisine Görevi Nedeniyle Tevdi Edilmiş Sayılamayacağı Bu Paralar Üzerinde Muhafaza ve Gözetim Sorumluluğunun Olmadığı Yasal Tevdi Unsurunun da Gerçekleşmediği Bu Nedenle Zimmet Suçunun Unsurlarının Oluşmadığının Kabulü Gerektiği ) • ZİNCİRLEME ŞEKİLDE HİZMET NEDENİYLE GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU ( Çıkartılan Tebligatlar Usulüne Uygun Olmakla Birlikte PTT’ye Teslim Edilmemiş ve Parası Mal Edinilmiş Olduğundan Eylemlerinin 5237 Sayılı Kanun’un 155/2 ve 43/1. Maddelerinde Düzenlenen Zincirleme Şekilde Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturduğu Gözetilmeksizin Yanılgılı Değerlendirmeyle Zincirleme Basit Zimmet Suçundan Mahkumiyetine Karar Verilmesinin Hukuka Aykırı Olduğu ) • HİLE UNSURU ( Sanığın PTT’ye Teslim Etmesi Gereken Tebligatları Yok Etmek Şeklindeki Eylemlerinin Zimmet Suçunun Hile Unsuru Olarak Kabul Edilmesi Gerekeceği Nazara Alınmadan Resmi Belgeyi Yok Etmek veya Gizlemek Suçundan da Ayrıca Mahkumiyetine Karar Verilmesinin İsabetsiz Olduğu )

YARGITAY 6. CEZA DAİRESİ E. 2022/9512 K. 2024/6820 T. 29.5.2024 • RESMİ BELGEYİ BOZMAK YOK ETMEK VEYA GİZLEMEK ( Suç Tarihinde Sanığın Karşılıksız Çıkan ve Takibe Konu Edilen 105.000,00 TL Bedelli Çeki Alıp Karşılığında 43.000,00 TL ve 62.000,00 TL Bedelli İki Adet Bonoyu Vermek Üzere Gittiği Katılan Şirket Vekilinin Bürosunun Bulunduğu Bina İçerisinde Önce Borç Tasfiye Protokolü İmzaladığı Ardından Karşılıksız Çıkan Çeki Alıp Bonoları Teslim Ettiği ve Dışarı Çıkıp Uzaklaşacağı Sırada Geri Dönerek İmzaladığı Evrakları Tekrar İncelemek İstediğini Söylemesi Üzerine Masa Üstüne İncelemesi İçin Bırakılan Senetleri ve Aynı Zamanda Karşılıksız Kalan Çeki de Alıp Olay Yerinden Kaçarak Bonoları Teslim Etmeyen Sanığın Eyleminin 5237 S. TCK’nun 205/1. Md. Kapsamında Kalan Suçu Oluşturduğu ) • SENETLERİ TESLİM ETMEYEN SANIK ( Resmi Belgeyi Bozmak Yok Etmek veya Gizlemek – Suç Tarihinde Sanığın Karşılıksız Çıkan ve Takibe Konu Edilen 105.000,00 TL Bedelli Çeki Alıp Karşılığında 43.000,00 TL ve 62.000,00 TL Bedelli İki Adet Bonoyu Vermek Üzere Gittiği Katılan Şirket Vekilinin Bürosunun Bulunduğu Bina İçerisinde Önce Borç Tasfiye Protokolü İmzaladığı Ardından Karşılıksız Çıkan Çeki Alıp Bonoları Teslim Ettiği ve Dışarı Çıkıp Uzaklaşacağı Sırada Geri Dönerek İmzaladığı Evrakları Tekrar İncelemek İstediğini Söylemesi Üzerine Masa Üstüne İncelemesi İçin Bırakılan Senetleri ve Aynı Zamanda Karşılıksız Kalan Çeki de Alıp Olay Yerinden Kaçarak Bonoları Teslim Etmeyen Sanığın Eyleminin 5237 S. TCK’nun 205/1. Md. Kapsamında Kalan Suçu Oluşturacağı )

YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ E. 2020/2672 K. 2024/5929 T. 6.5.2024 • RESMİ BELGEYİ BOZMA SUÇU ( Mahkemece Sanığın Özel Belgeyi Bozmak Suçundan Mahkûmiyetine Karar Verilmiş ise de Dosyada Aslı Bulunan Ve Kamera Görüntü Kayıtlarına Göre Sanık Tarafından Yırtıldığı Sabit Olan Suça Konu Senedin İncelenmesinde Senedin Tanzim Edenin Ad ve Soyadı Yanında Yazılı Olan Yerde Yani Kırşehirde Tanzim Edilmiş Sayılacağı ve Bu Haliyle Bir Kambiyo Senedi Olarak Bono Vasfını Haiz Olduğu Gibi Belgenin Yırtılan Parçaları Birleştirildiğinde Tamamlandığı – Sanığın Resmi Belgeyi Bozma Suçuna Teşebbüsten Cezalandırılması Yerine Özel Belgeyi Bozmak Suçunun Tamamlanmış Halinden Hüküm Kurulmasının Hatalı Olduğu ) • ÖZEL BELGEYİ BOZMA SUÇU ( Gerçek Belgenin Aslı Ortadan Kaldırılarak veya Bozularak Sonuç Elde Edildiğinde Suç da Tamamlanmış Olacağı – Ancak Suça Konu Yırtılan Belgenin Parçaları Birleştirildiğinde Belgenin Tamamlandığının Anlaşılması Halinde Eylem Teşebbüs Aşamasında Kalacağı/Sanığın Resmi Belgeyi Bozma Suçuna Teşebbüsten Cezalandırılması Yerine Özel Belgeyi Bozmak Suçunun Tamamlanmış Halinden Hüküm Kurulmasının Hatalı Olduğu )

YARGITAY 6. CEZA DAİRESİ E. 2022/8858 K. 2024/4456 T. 4.4.2024 • NİTELİKLİ YAĞMA SUÇU ( Sanığın Ani Bir Hareketle Katılanın Elindeki Senetleri Çekip Aldığı ve Yırtıp Yere Attığı Daha Sonra Sanığın Katılanın Kolunu Tuttuğu Şeklinde Gerçekleşen Olayda Yağma Suçunda Aranan Malın Alındıktan Sonra Karşı Koymamaya Yönelik Cebir Tehdit Unsurunun Gerçekleşmediği – Eyleminin Resmi Belgeyi Yok Etmek Suçunu Oluşturacağı ) • RESMİ BELGEYİ YOK ETMEK SUÇU ( Sanığın Ani Bir Hareketle Katılanın Elindeki Senetleri Çekip Aldığı ve Yırtıp Yere Attığı Daha Sonra Sanığın Katılanın Kolunu Tuttuğu – Yağma Suçunda Aranan Malın Alındıktan Sonra Karşı Koymamaya Yönelik Cebir Tehdit Unsurunun Gerçekleşmediği/Sanıkların Eyleminin Resmi Belgeyi Yok Etmek Suçunu Oluşturacağı Anlaşılmakla Suç Vasfının Doğru Biçimde Belirlenemediği ) • KATILANIN ELİNDEKİ SENETLERİ ÇEKİP ALMA VE YIRTIP YERE ATMA ( Daha Sonra Sanığın Katılanın Kolunu Tuttuğu Şeklinde Gerçekleşen Olayda Yağma Suçunda Aranan Malın Alındıktan Sonra Karşı Koymamaya Yönelik Cebir Tehdit Unsurunun Gerçekleşmediği – Eylemin Resmi Belgeyi Yok Etmek Suçu Oluşturacağının Gözetileceği )

YARGITAY 11. CEZA DAİRESİ E. 2021/311 K. 2023/9567 T. 6.12.2023 • KİŞİNİN YERİNE GETİRDİĞİ KAMU GÖREVİ NEDENİYLE BASİT YARALAMA TRAFİK GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMA RESMİ BELGEYİ BOZMA YOK ETME GİZLEMEYE TEŞEBBÜS VE KAMU GÖREVLİSİNE GÖREVİNDEN DOLAYI HAKARET SUÇLARI ( İhbar Üzerine Yapılan Yargılamada Usulüne Uygun Şekilde Duruşma Tarihi ve Saati Tebliğ Edilmeyen Sanığın Yokluğunda Kurulan Hükmün Bozma Gerektirdiği ) • SAVUNMA HAKKININ KISITLANMASI ( Denetim Süresi İçinde Suç İşlediğine İlişkin İhbar Yazısının Örneği Eklenip “Dosyanın Yeniden Ele Alındığı ve Duruşmaya Gelmediği Takdirde Açıklanması Geri Bırakılan Hükmün Açıklanacağı” Uyarısı Yazılarak Sanığa Usulüne Uygun Olarak Tebligat Yapılması Sanık Geldiğinde Diyeceklerinin Sorularak Daha Sonra Hükümlerin Açıklanıp Açıklanmayacağının Değerlendirilmesi Gerektiği/İhbar Üzerine Yapılan Yargılamada Usulüne Uygun Şekilde Duruşma Tarihi ve Saati Tebliğ Edilmeyen Sanığın Yokluğunda Hükümler Kurulmak Suretiyle Savunma Hakkının Kısıtlanmasının Hukuka Aykırı Olduğu ) • BASİT YARGILAMA VE SERİ MUHAKEME USULÜ ( 5271 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici 5. Md.nin D Bendinde Yer Alan “Hükme Bağlanmış” İbaresinin Basit Yargılama Usulü Yönünden Yine Aynı Maddede Yer Alan “Kovuşturma Evresine Geçilmiş Hükme Bağlanmış” İbaresinin Seri Muhakeme Usulü Yönünden Anayasa’ya Aykırı Bulunarak İptal Edilmiş Olması Karşısında Sanığın Hukuki Durumunun Yeniden Değerlendirilmesinde Zorunluluk Bulunduğu )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2017/21-34 K. 2022/203 T. 24.3.2022 • RESMÎ BELGEDE SAHTECİLİK VE RESMÎ BELGEYİ BOZMA YOK ETME VEYA GİZLEME SUÇU ( Cumhuriyet Savcısının Esas Hakkındaki Görüşünü Açık ve Anlaşılır Bir Biçimde ve Uygulanması Talep Edilen Yasa ve Maddelerini de Göstermek Suretiyle Açıklamak Zorunda Olduğu – Duruşmada Ortaya Konulan Delile Yönelik Olan “Bozma İlamı Usul ve Yasaya Uygun Olmadığından Önceki Kararda Direnilmesine Karar Verilmesi Talep Olunur.” Şeklindeki Sözlerin Esas Hakkında Mütalaa Olarak Geçerli ve Yeterli Kabul Edilmeyeceği ) • CUMHURİYET SAVCISININ ESAS HAKKINDAKİ GÖRÜŞÜNÜ AÇIKLAMASI ( Açık ve Anlaşılır Bir Biçimde ve Uygulanması Talep Edilen Yasa ve Maddelerini de Göstermek Suretiyle Açıklamak Zorunda Olduğu – Duruşmada Ortaya Konulan Delile Yönelik Olan “Bozma İlamı Usul ve Yasaya Uygun Olmadığından Önceki Kararda Direnilmesine Karar Verilmesi Talep Olunur.” Şeklindeki Sözlerin Esas Hakkında Mütalaa Olarak Geçerli ve Yeterli Kabul Edilmesi Olanağı Bulunmadığı/Resmi Belgede Sahtecilik Suçu ) • CUMHURİYET SAVCISININ GÖRÜŞÜ ALINMADAN HÜKÜM KURULMASI ( Yerel Mahkemece Cumhuriyet Savcısının Esasa İlişkin Görüşü Alınmadan ve Hazır Bulunan Sanık Müdafisine Esasa İlişkin Savunma Yapma İmkânı Tanınmadan Direnme Kararına Konu Hükmün Kurulduğu – Bu Usule Aykırılık Nedeniyle Yerel Mahkemenin Sanık Hakkında Kurduğu Direnme Kararına Konu Hükümlerin Diğer Yönleri İncelenmeksizin Bozulmasına Karar Verilmesi Gerektiği )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2019/11-625 K. 2020/125 T. 20.2.2020 • RESMİ BELGEYİ BOZMA SUÇU ( Daha Ağır Cezayı Gerektiren Başka Bir Suçu Oluşturma İhtimali Bulunmayan ve Belirtilen Tarihte Gerçekleştirdiği İddia Olunan Eylemle İlgili Olarak İddianame Tarihi ve Zamanaşımının Son Olarak Sanık Hakkında Verilen İlgili Mahkumiyet Kararıyla Kesildiği Tarihler de Gözetildiğinde TCK Md. 66/1-e ve 67/4 Hükümlerinde Öngörülen On İki Yıllık Kesintili Dava Zamanaşımı Süresinin Dolmuş Bulunduğu – Kamu Davasının Düşmesine Karar Verileceği ) • DAVA ZAMANAŞIMININ DOLMASI ( Resmi Belgeyi Bozmak Yok Etmek veya Gizlemek Suçu – Suç Tarihinde Yürürlükte Olan 5237 Sayılı TCK Md. 205 ile Md. 66/1-e Uyarınca Asli Dava Zamanaşımı Süresinin Sekiz Yıl Md. 67/4 Uyarınca Kesintili Dava Zamanaşımı Süresinin On İki Yıl Olduğu/Direnme Kararına Konu Hükmün Dava Zamanaşımının Gerçekleşmesi Nedeniyle Bozulması Gerektiği Ancak Yeniden Yargılama Yapılması Gerekmediğinden Kamu Davasının CMK Md. 223/8 Uyarınca Düşmesine Karar Verilmesi Gerektiği ) • KAMU DAVASININ DÜŞÜRÜLMESİ ( Yargılama Yapılmasına Engel Olup Davayı Düşüren Hallerden Biri Olan Zamanaşımının Yargılama Sırasında Gerçekleşmesi Halinde Mahkeme ya da Yargıtay Resen Zamanaşımı Kuralını Uygulayarak Kamu Davasının Düşmesine Karar Vereceğinin Belirtildiği – Zamanaşımının Son Olarak Sanık Hakkında Verilen Mahkumiyet Kararıyla Kesildiği/Yasada Öngörülen On İki Yıllık Kesintili Dava Zamanaşımı Süresinin İnceleme Tarihinden Önce Dolduğu Gözetilerek Hüküm Kurulması Gerektiği )

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2018/11-471 K. 2019/487 T. 20.6.2019 • RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK SUÇU ( Mahkemenin Son Uygulamasının Özde Direnme Kararı Niteliğinde Olmadığı Bozma İlamında Belirtilen Hususlar Tartışıldıktan Sonra Eylemli Uyma Neticesi Verilen Yeni Bir Hüküm Niteliğinde Olduğu – Dosyanın Temyiz İncelemesi İçin Özel Daireye Gönderilmesi Gerektiği/Direnme Kararına Konu Suçlar Bağlantılı Olduğundan Resmi Belgeyi Bozmak Yok Etmek veya Gizlemek Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmünün Bu Aşamada İncelenemeyeceğinin Belirtildiği ) • DİRENME KARARI ( Özel Dairece Suça Konu Belgenin İğfal Kabiliyetinin Ne Şekilde Oluştuğunun Karar Yerinde Tartışılmaması Nedeniyle Sanık Hakkında Resmi Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmünün Bozulduğu – Mahkemece Suça Konu Mahkeme İlamının Getirildiği ve İnceleme Sonucu Sahteliğin İğfal Kabiliyetini Haiz Olduğunun Tespit Edildiği/Bozma Kararına Konu Eksiklikler Giderilerek Önceki Hükümde Yer Almayan ve Özel Daire Denetiminden Geçmeyen Yeni ve Değişik Gerekçe ile Hüküm Kurulduğu ) • EYLEMLİ UYMA NETİCESİ VERİLEN YENİ HÜKÜM ( Bozma Kararına Konu Eksikliklerin Giderilerek Önceki Hükümde Yer Almayan ve Özel Daire Denetiminden Geçmeyen Yeni ve Değişik Gerekçe ile Hüküm Kurulduğunun Anlaşıldığı – Mahkemenin Son Uygulamasının Özde Direnme Kararı Niteliğinde Olmadığı/Aralarında Bağlantı Bulunduğundan Sanık Hakkında Resmi Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmünün Temyiz İncelemesi Yapıldıktan Sonra Resmi Belgeyi Bozmak Yok Etmek veya Gizlemek Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmünün İncelenebileceğinin Belirtildiği )

Kaynakça

Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.205 (erişim: 14 Ağustos 2026).

TBMM, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kabul metni.

TBMM Adalet Komisyonu raporu ve madde gerekçeleri.

Av. iltan Ekmekçioğlu