TCK 251 Denetim Görevinin İhmali Suçu ve Cezası

TCK 251 denetim görevinin ihmali suçu, zimmet veya irtikâp suçunu önlemekle yükümlü kamu görevlisinin denetim yetkisini gereği gibi kullanmamasını cezalandırır. Kanun, kasten göz yummayı denetim görevinin ihmali suretiyle suça imkân sağlamaktan ayırır. Kasten göz yuman kişi, işlenen zimmet veya irtikâp suçunun müşterek faili olarak sorumlu tutulurken; denetim görevini ihmal ederek suça imkân sağlayan kamu görevlisi üç aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşır.

Bu ayrım, suç vasfını, görevli mahkemeyi, ceza miktarını ve zamanaşımını doğrudan etkiler. Yalnızca yönetici sıfatına sahip olmak ceza sorumluluğu için yeterli değildir. Denetim yükümlülüğünün kaynağı, görevlinin somut yetkileri, ihmali davranışı ve bu davranışın zimmet veya irtikâp suçuna sağladığı imkân belirlenmelidir.

TCK 251 Güncel Madde Metni

Denetim görevinin ihmali

Madde 251. (1) Zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine kasten göz yuman denetimle yükümlü kamu görevlisi, işlenen suçun müşterek faili olarak sorumlu tutulur.

(2) Denetim görevini ihmal ederek, zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlayan kamu görevlisi, üç aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Madde metni, 12 Ağustos 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi ve TBMM kabul metni üzerinden kontrol edilmiştir. Yürürlüğe girmemiş kanun teklifleri güncel hukuk kuralı olarak değerlendirilmemelidir.

Madde Gerekçesi ve Düzenlemenin Amacı

Maddenin amacı, zimmet ve irtikâp suçlarının denetim mekanizmasındaki bilinçli veya ihmali boşluklardan yararlanılarak işlenmesini önlemektir. Kamu idaresinde malvarlığının korunması ve görevin dürüst biçimde yürütülmesi yalnızca parayı veya yetkiyi doğrudan kullanan görevlinin değil, onu denetlemekle yükümlü kişilerin de sorumluluk alanındadır.

Birinci fıkra, zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine bilerek göz yuman denetim görevlisini bağımsız bir ihmal suçunun faili olarak değil, işlenen temel suçun müşterek faili olarak kabul eder. İkinci fıkra ise kasten göz yumma düzeyine ulaşmayan fakat denetim görevinin yerine getirilmemesiyle temel suçun işlenmesine imkân sağlanan durumu özel bir suç olarak düzenler.

Korunan Hukuki Değer

TCK m.251 ile kamu idaresinin güvenilirliği, kamu görevinin dürüst ve düzenli yürütülmesi ve kamuya ait malvarlığı değerleri korunur. Denetim görevinin etkisiz bırakılması, zimmet veya irtikâp fiilini kolaylaştırdığı gibi kamu kurumuna duyulan güveni de zedeler.

Düzenleme, hiyerarşik konumu tek başına cezalandırmaz. Ceza sorumluluğu, somut bir denetim yükümlülüğünün ihlali ve bu ihlalin kanunda belirtilen temel suçlardan birinin işlenmesine etkisi üzerinden kurulur.

Suçun Faili Kimdir?

Bu suç özgü suç niteliğindedir. Fail, kamu görevlisi olmalı ve zimmet ya da irtikâp suçunu işleyen kişi veya süreç üzerinde hukuken denetim yükümlülüğü taşımalıdır.

Denetim yetkisi kanundan, yönetmelikten, kurum içi görev dağılımından, yetki devrinden veya görevlendirme işleminden kaynaklanabilir. Müdür, birim amiri, sayman, kontrolör veya başka bir unvan otomatik olarak yeterli değildir. Görev tanımı ile fiilî yetki alanı birlikte incelenmelidir.

Mağdur ve Suçun Konusu

Suçun genel mağduru toplumu oluşturan herkestir. Zimmet nedeniyle malvarlığı zararı doğan kamu kurumu veya irtikâp nedeniyle menfaat vermeye zorlanan kişi somut olayda doğrudan etkilenen taraftır.

TCK m.251’in uygulanabilmesi için bağlantılı temel suç yalnızca zimmet veya irtikâp olabilir. Rüşvet, görevi kötüye kullanma ya da başka bir kamu görevlisi suçu bakımından sırf denetim eksikliği bulunması m.251’in uygulanması için yeterli değildir; ilgili diğer hükümler ayrıca değerlendirilir.

Birinci Fıkra: Suça Kasten Göz Yumma

Birinci fıkrada denetimle yükümlü kamu görevlisi, zimmet veya irtikâp suçunun işlendiğini bilmesine rağmen yetkisi kapsamında önleyici müdahalede bulunmaz. Kanun bu kişiyi işlenen suçun müşterek faili sayar.

Kasten göz yumma için genel ve soyut bir şüphe yeterli değildir. Failin temel suçun işlendiğini veya işlenmekte olduğunu bilmesi ve denetim yetkisini bilinçli biçimde kullanmaması gerekir. Bilginin kaynağı; denetim raporu, hesap hareketi, açık usulsüzlük, ihbar, yazışma veya doğrudan gözlem olabilir.

İkinci Fıkra: Denetim Görevini İhmal Ederek Suça İmkân Sağlama

İkinci fıkra, denetim görevinin yerine getirilmemesi sonucunda zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlanmasını cezalandırır. Denetim yapılmaması, yüzeysel yapılması, zorunlu kontrol adımlarının atlanması veya tespit edilen uyumsuzluğun gerekli mercilere bildirilmemesi somut olaya göre bu kapsama girebilir.

Bu hüküm teknik anlamda sırf taksir sorumluluğu olarak değerlendirilmemelidir. Türk Ceza Kanunu’nda taksirli fiiller ancak açıkça düzenlendiğinde cezalandırılır. Bu nedenle failin denetim yükümlülüğünü ve görevini yerine getirmediğini bilmesi, buna rağmen ihmali davranışı gerçekleştirmesi aranır. Kasten göz yumma kanıtlanamıyorsa otomatik biçimde ikinci fıkra uygulanamaz; ikinci fıkranın bütün unsurları ayrıca ispatlanmalıdır.

Kasten Göz Yumma ile Denetim İhmali Arasındaki Fark

Kasten göz yummada denetim görevlisi, zimmet veya irtikâp fiilini bilir ve müdahale etmeyerek suçun işlenmesini kabullenir. Sonuç, temel suçun müşterek faili olarak sorumluluktur.

İkinci fıkrada ise temel suça bilinçli iştirak düzeyine ulaşmayan bir denetim ihmali söz konusudur. Görevlinin denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi, temel suçun işlenmesini mümkün veya daha kolay hâle getirmiş olmalıdır. Ayrım yapılırken görevlinin bilgi düzeyi, olay öncesi uyarılar, kontrol imkânı ve sonraki davranışları birlikte incelenir.

Maddi Unsurlar

TCK m.251 bakımından şu maddi unsurlar belirlenmelidir:

• Failin kamu görevlisi olması
• Failin somut olayda denetimle yükümlü bulunması
• Bağlantılı bir zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesi
• Denetim yetkisinin kullanılmaması veya gereği gibi kullanılmaması
• Birinci fıkrada temel suça kasten göz yumulması
• İkinci fıkrada ihmalin temel suçun işlenmesine imkân sağlaması

İhmal ile temel suç arasındaki bağ varsayımla kurulamaz. Denetim zamanında ve gereği gibi yapılsaydı suçun önlenip önlenemeyeceği veya daha erken ortaya çıkarılıp çıkarılamayacağı somut verilerle tartışılmalıdır.

Manevi Unsur

Birinci fıkra açıkça kasten göz yummayı arar. Denetim görevlisi zimmet veya irtikâp suçunu bilmeli ve önleme yetkisini bilinçli olarak kullanmamalıdır.

İkinci fıkra bakımından failin denetim görevini ve bu görevin gereklerini bilmesi önemlidir. Basit dikkatsizlik, görev tanımının belirsizliği, yetki bulunmaması veya denetimin objektif olarak mümkün olmaması ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınır.

Hukuka Uygunluk ve Kusurluluğu Etkileyen Hâller

Yetkili makamın hukuka uygun emrine göre hareket edilmesi veya görevlinin denetim yapmasının hukuken ya da fiilen imkânsız olması, suçun unsurlarını etkileyebilir. Buna karşılık açıkça hukuka aykırı bir emrin yerine getirilmesi sorumluluğu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Görev alanı veya denetim yetkisi hakkında kaçınılmaz hata varsa TCK’nın hata hükümleri gündeme gelebilir. Personel yetersizliği, yoğun iş yükü veya kurum içi düzensizlik her olayda kendiliğinden mazeret sayılmaz; failin kullanabileceği gerçek imkânlar incelenir.

Teşebbüs

Birinci fıkrada sorumluluk, işlenen zimmet veya irtikâp suçuna bağlı olarak müşterek faillik biçiminde kurulur. Teşebbüs değerlendirmesi temel suçun icra aşamasına göre yapılır.

İkinci fıkra, denetim ihmalinin zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlamasını arar. Temel suçun hiç işlenmediği ve imkân sağlama sonucunun oluşmadığı durumda, sırf denetim eksikliği nedeniyle m.251/2’ye teşebbüs kabulü her olayda mümkün değildir.

İştirak

Birinci fıkra, denetimle yükümlü kişinin işlenen zimmet veya irtikâp suçunun müşterek faili sayılacağını özel olarak düzenler. Cezası da temel suçun ilgili hükümlerine göre belirlenir.

İkinci fıkradaki özgü suça, gerekli kamu görevlisi ve denetim yükümlüsü sıfatını taşımayan kişilerin katılımı genel iştirak hükümlerine göre değerlendirilir. Özgü faillik niteliği nedeniyle sıfatı bulunmayan kişi müşterek fail değil, koşulları varsa azmettiren veya yardım eden olabilir.

İçtima

Denetim görevlisinin davranışı başka bağımsız suçları da oluşturuyorsa gerçek içtima, fikrî içtima veya bileşik suç hükümleri somut fiillere göre değerlendirilir. Aynı davranış nedeniyle hem temel suçun müşterek faili hem de m.251/2 faili olarak iki ayrı ceza verilmemelidir.

Birden fazla dönemde, farklı faillerin değişik zimmet veya irtikâp fiillerine imkân sağlanmışsa suçların zaman, karar birliği ve mağdur yapısı incelenerek zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı belirlenir.

Ceza ve Yaptırım

TCK m.251/1’de ayrı bir ceza öngörülmemiştir. Kasten göz yuman denetim görevlisi, işlenen zimmet veya irtikâp suçunun müşterek faili olarak o suç için öngörülen yaptırımla sorumlu tutulur.

TCK m.251/2’de üç aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür. Temel ceza belirlenirken ihmalin süresi, denetim yetkisinin kapsamı, sağlanan kolaylığın derecesi, kamu zararı ve failin kusurunun ağırlığı dikkate alınabilir.

Hapis Cezasının Ertelenmesi, Seçenek Yaptırım ve HAGB

İkinci fıkra uyarınca hükmedilen sonuç cezanın miktarına ve failin kişisel durumuna göre kısa süreli hapis cezasına ilişkin seçenek yaptırımlar, erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir. Bu kurumların uygulanması otomatik değildir; kanuni koşullar ayrı ayrı incelenir.

Birinci fıkrada ise sonuç ceza zimmet veya irtikâp suçuna göre belirlendiğinden, yüksek ceza sınırları ve somut mahkûmiyet miktarı bu kurumların uygulanabilirliğini etkiler.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Önödeme

TCK m.251 kapsamındaki suçlar şikâyete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı, suç şüphesini öğrendiğinde resen soruşturma yürütür. Şikâyetten vazgeçme kamu davasını sona erdirmez.

Suç uzlaştırma kapsamında değildir. İkinci fıkradaki cezanın üst sınırı nedeniyle önödeme hükümleri de uygulanmaz.

Soruşturma İzni

Fail kamu görevlisi olduğundan, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun veya ilgili özel personel mevzuatı bakımından soruşturma izni gerekip gerekmediği somut görev ve fiile göre değerlendirilir.

İzin süreci ceza sorumluluğunun maddi şartı değildir; soruşturma usulüne ilişkin bir konudur. Fiilin adli görev kapsamında kalması, suçüstü hâli veya özel kanundaki istisnalar izin rejimini değiştirebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

TCK m.251/2 bakımından görevli mahkeme, üç yıla kadar hapis cezası öngörülmesi nedeniyle kural olarak asliye ceza mahkemesidir.

Birinci fıkrada denetim görevlisi zimmet veya irtikâp suçunun müşterek faili sayıldığından, görevli mahkeme temel suçun ceza sınırına göre belirlenir ve kural olarak ağır ceza mahkemesi gündeme gelir. Yer bakımından yetki, suçun işlendiği yer ve bağlantılı fiillere ilişkin CMK hükümlerine göre tespit edilir.

Dava Zamanaşımı

TCK m.251/2’deki cezanın üst sınırı dikkate alındığında olağan dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır. Kesilme ve durma nedenleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Birinci fıkra bakımından zamanaşımı, müşterek fail olarak sorumlu olunan zimmet veya irtikâp suçunun ceza sınırlarına göre hesaplanır. Suç tarihi ve devam eden fiillerin sona erdiği an dosya kapsamından belirlenmelidir.

Deliller

• Görev tanımları, yetki çizelgeleri ve kurum içi yönergeler
• Denetim planları, kontrol listeleri ve teftiş raporları
• Harcama, muhasebe, kasa ve banka kayıtları
• İhale, satın alma, ödeme ve tahakkuk belgeleri
• İhbarlar, şikâyetler ve bunlara verilen kurum içi cevaplar
• E-posta, elektronik belge yönetimi ve kurumsal mesaj kayıtları
• İmza, onay ve kullanıcı işlem logları
• Görevlinin müdahale ve bildirim yetkisini gösteren düzenlemeler
• Zimmet veya irtikâp fiiliyle ihmal arasındaki bağı gösteren bilirkişi incelemeleri

Delillerin hukuka uygun elde edilmesi ve dijital kayıtların bütünlüğünün korunması gerekir. Salt unvan veya kurum şemasına dayanılarak suç isnadı kurulması yeterli değildir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Her yönetici veya amiri otomatik olarak denetimle yükümlü saymak
• Denetim görevinin hukuki kaynağını göstermemek
• Kasten göz yumma ile denetim ihmalini birbirine karıştırmak
• Temel zimmet veya irtikâp suçunun unsurlarını araştırmamak
• İhmalin suça nasıl imkân sağladığını somutlaştırmamak
• Yetki, personel ve teknik imkân eksikliğini değerlendirmemek
• Birinci fıkra ile ikinci fıkradan aynı davranış için iki ayrı ceza istemek

Somut Olay Kontrol Listesi

• Şüpheli kamu görevlisi midir?
• Denetim görevinin kaynağı ve kapsamı nedir?
• Temel suç zimmet mi, irtikâp mı?
• Görevli temel suçu ne zaman ve nasıl öğrendi?
• Önleme, durdurma veya bildirme yetkisi var mıydı?
• Hangi denetim işlemi yapılmadı?
• İhmal ile temel suç arasında somut bağ kurulabiliyor mu?
• Davranış kasten göz yumma düzeyine ulaşıyor mu?
• Görevin yerine getirilmesini engelleyen objektif bir durum var mı?
• Soruşturma izni veya özel usul gerekiyor mu?

Sık Sorulan Sorular

TCK 251 suçunun faili herkes olabilir mi?

Hayır. Fail, kamu görevlisi olmalı ve somut olayda zimmet veya irtikâp fiilini denetlemekle yükümlü bulunmalıdır.

Yönetici olmak tek başına ceza sorumluluğu doğurur mu?

Hayır. Yöneticinin ilgili işlem veya personel üzerinde gerçek ve hukuki denetim yetkisi bulunmalı; ayrıca maddenin diğer unsurları oluşmalıdır.

Kasten göz yuman denetim görevlisinin cezası nedir?

Bu kişi TCK m.251/1 uyarınca işlenen zimmet veya irtikâp suçunun müşterek faili sayılır ve cezası temel suça göre belirlenir.

Denetim görevini ihmal etmenin cezası nedir?

İhmal, zimmet veya irtikâp suçunun işlenmesine imkân sağlamışsa TCK m.251/2 uyarınca üç aydan üç yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.

TCK 251 şikâyete ve uzlaştırmaya tabi midir?

Hayır. Suç resen soruşturulur; uzlaştırma ve önödeme kapsamında değildir.

Her denetim hatası TCK 251 suçunu oluşturur mu?

Hayır. Basit idari hata veya sonuçla ilgisiz eksiklik yeterli değildir. Denetim yükümlülüğü, manevi unsur ve zimmet ya da irtikâp suçuna imkân sağlama bağı kanıtlanmalıdır.

Sonuç

TCK 251 denetim görevinin ihmali suçunda en önemli mesele, denetim görevlisinin temel suç hakkındaki bilgi düzeyidir. Zimmet veya irtikâp suçuna bilerek göz yuman kişi müşterek fail sayılır; görevini ihmal ederek suçun işlenmesine imkân sağlayan kamu görevlisi ise ikinci fıkradaki bağımsız yaptırımla karşılaşır.

Bağlantılı temel suçların ayrıntıları için TCK 247 zimmet suçu ve TCK 250 irtikâp suçu yazıları incelenebilir. Rüşvet suçuna ilişkin komşu düzenleme için TCK 252 rüşvet suçu yazısına bakılabilir.

YARGITAY KARARLARI

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/2412 K. 2026/834 T. 21.1.2026• ZİMMET SUÇU ( 5237 Sayılı Kanun’un 53/1-A Madde-Fıkra ve Bendindeki Hak ve Yetkileri Kötüye Kullanmak Suretiyle Zimmet Suçunu İşleyen Sanık Hakkında Aynı Kanun’un 53/5. Maddesinin Uygulanması Sırasında Hak Yoksunluğuna İlişkin Sürenin Hükmolunan Cezanın Yarısından Az Olamayacağının Gözetilmesi Gerektiği )• GÖREVİNİN İHMALİ SUÇU ( Sanığa Yüklenen Denetim Görevinin İhmali Suçunun 5237 SK 251/2. Maddesinde Öngörülen Cezasının Üst Sınırı İtibarıyla Aynı Kanun’un 66/1-E Maddesinde Belirtilen 8 Yıllık Olağan Dava Zamanaşımı Süresine Tabi Olduğu/Zamanaşımını Kesen Son İşlem Olan 11.01.2011 Tarihli Sorgu İle İnceleme Günü Arasında Bu Sürenin Gerçekleştiği ve Zamanaşımını Kesen Başkaca Bir Sebebin de Bulunmadığı Anlaşıldığından Sanık Hakkında Açılan Kamu Davasının Zamanaşımı Nedeniyle Düşmesine Karar Verilmesi Gereği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/2148 K. 2025/5594 T. 22.4.2025 • İHMALİ DAVRANIŞLA GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA VE DENETİM GÖREVİNİN İHMALİ SUÇLARI ( Asli Dava Zamanaşımı – Sanıkların Üzerlerine Atılı Suçlar İçin Öngörülen Cezalarının Üst Sınırlarına Göre Aynı Kanun’un 66/1-E Maddesinde Belirtilen 8 Yıllık Aslî Dava Zamanaşımı Süresine Tabî Olduğu/Zamanaşımını Kesen Son İşlem Olan Sorgular İle İnceleme Günü Arasında Bu Sürenin Gerçekleştiği Anlaşıldığından Kamu Davalarının Zamanaşımı Nedeniyle Ayrı Ayrı Düşmesine Karar Verilmesi Gerektiği )• SANIĞIN HÜKÜMDEN SONRA VEFAT ETMESİ ( Sanığın Hükümden Sonra Vefat Ettiği UYAP Ortamından Temin Edilen Nüfus Kaydından Anlaşıldığından Hakkındaki Kamu Davasının Ölüm Nedeniyle Düşmesine Karar Verilmesi Gereği )• ZİNCİRLEME NİTELİKLİ ZİMMET VE KAMU GÖREVLİSİNİN RESMİ BELGEDE ZİNCİRLEME SAHTECİLİĞİ SUÇLARI ( 5237 SK 247. Md.si Gereği Zimmet Suçunun Oluşması İçin “Kamu Görevlisinin Görevi Nedeniyle Zilyetliği Kendisine Devredilmiş Olan veya Koruma ve Gözetimiyle Yükümlü Olduğu Malı Kendisinin veya Başkasının Yararına Zimmetine Geçirmesinin” Gerektiği/Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Bölge Birliği Yazısında Sanığın Kooperatifi Temsil ve İmza Yetkisinin Bulunmadığının Belirtilmesi Karşısında Suç Vasfında Yanılgıya Düşülerek Hüküm Kurulmasının Hatalı Olduğu )• SANIĞIN KOOPERATİFİ TEMSİL VE İMZA YETKİSİNİN BULUNMAMASI ( Suça Konu Paraların Görevi Dolayısıyla Sanığa Teslim Edilmediği Görevine Nazaran Sanığın Koruma ve Gözetim Yükümlülüğünün Olmadığı Bu Nedenle de Fiillerinde Yasal Tevdi Unsurunun Gerçekleşmediği/Hileli ve Yasal Olmayan Yollarla Kendisine Haksız Olarak Menfaat Sağladığı Anlaşılmakla Zincirleme Dolandırıcılık Suçunu Oluşturacağı Gözetilmeden Hüküm Kurulmasının Bozma Gerektirdiği )• BELGENİN ALDATMA YETENEĞİNİN ARAŞTIRILMASI ( Sahtecilik Suçlarında Aldatma Yeteneğinin Bulunup Bulunmadığının Belirlenmesi Yetkisinin Hakime Ait Olduğu – Suça Konu Belge Asıllarının Denetime Olanak Verecek Şekilde Dosya Arasına Getirtilmesi Duruşmada İncelenip Özelliklerinin Duruşma Tutanağına Yazılması İle İğfal Kâbiliyetinin Belirlenmesi Gerekirse Bu Hususta Bilirkişi Raporu Alınması Gerektiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİE. 2024/9734 K. 2025/2156 T. 20.2.2025 • DENETİM GÖREVİNİN İHMALİ SURETİYLE ZİMMETE NEDEN OLMA SUÇU ( CMK 231. Maddesinin Uygulanmasına Engel Sabıkası Bulunmayan Sanıkların Kişilik Özellikleri İle Duruşmadaki Tutum ve Davranışları İrdelenerek Yeniden Suç İşleyip İşlemeyecekleri Hususunda Ulaşılacak Kanaate Göre HAGB’nın Gerekip Gerekmediğine Karar Verilmesi Gerekirken 231. Maddede Yer Alan Objektif ve Subjektif Koşullar Değerlendirilmeksizin “Sanıklar Hakkında Verilen HAGB’na Dair Kararların İtiraz Mercii Tarafından Kaldırıldığı” Şeklindeki Yasal ve Yeterli Olmayan Gerekçeyle Sanıklar Hakkında 5271 SK 231. Maddesinin Uygulanmasına Yer Olmadığına Dair Kararlar Verilmesinin Hatalı Olduğu )• ZİNCİRLEME SUÇ ( Sanıkların Eylemleri 5237 SK 251/2 Maddesine Uygun Bulunarak Cezalandırılmış Olmalarına Göre Zimmetin Oluşmasını veya Artmasını Mümkün Kılmış Olmalarının Suçun Unsuru Bulunduğu ve Bu İtibarla Bünyesinde Teselsülü de Kapsadığı Gözetilmeden Tayin Edilen Cezalarının Ayrıca 5237 SK 43. Maddesi Gereğince Ayrı Ayrı Artırılmak Suretiyle Fazla Ceza Tayin Edildiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/154 K. 2025/2057 T. 19.2.2025• ZİMMET SUÇU ( Ölenin Eylemlerine İştirak Ettiğine Dair Cezalandırmaya Yeterli Delil Bulunmayan Sanığın Yüklenen Suçtan Beraati Yerine Yardım Eden Sıfatıyla Mahkumiyetine Karar Verilmesinin Hatalı Olduğu )• DENETİM GÖREVİNİ İHMAL ( Sanık Hakkında Denetim Görevini İhmal Ederek Zimmete Neden Olduğu İsnadıyla İlgili Açılmış Bir Dava Bulunmaması ve Zimmet ile Denetim Görevinin İhmali Suçlarının Birbirine Dönüşme İmkanı Olmamasına Rağmen İddianın Dışına Çıkılarak Adı Geçen Hakkında Zimmet Suçundan Açılan Davada Denetim Görevini İhmal Ederek Zimmete Neden Olma Suçundan Hüküm Kurulmak Suretiyle 5271 Sayılı Kanun’un 225/1. Maddesine Aykırı Davranılmasının Hukuka Aykırı Olduğu )• ZİNCİRLEME SUÇ ( Sanığın Eylemi 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 251/2. Maddesine Uygun Bulunarak Cezalandırılmış Olmasına Göre Zimmetin Oluşmasını veya Artmasını Mümkün Kılmış Olmasının Suçun Unsuru Bulunduğu ve Bu İtibarla Bünyesinde Teselsülü de Kapsadığı Gözetilmeden Tayin Edilen Cezasının Ayrıca Aynı Kanun’un 43. Maddesi Gereğince Artırılmasının İsabetsiz Olduğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2022/2211 K. 2025/1851 T. 11.2.2025 • DENETİM GÖREVİNİN İHMALİ SUÇU ( 5237 SK Md.251/2’de Öngörülen Cezasının Üst Sınırı İtibarıyla Aynı Kanun Md.66/1-E’de Yazılı 8 Yıllık Asli Dava Zamanaşımı Süresine Tabi Olduğu Zamanaşımını Kesen Son İşlem Olan 26.11.2013 Tarihli Sorgular ile İnceleme Günü Arasında Bu Sürenin Dolduğu Anlaşıldığından Hükümlerin 5320 SK Md.8/1 de Gözetilmek Suretiyle 1412 Sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 321. Maddesi Uyarınca Bozulması Gerektiği )• ZİMMET SUÇU ( Sanık Hakkında Zimmet Suçuna İlişkin Bir İsnada Yer Verilmediği İddianamedeki İsnadın Zimmet Suçuna Dönüşebilecek Fiiller Olmadığı Görevsizlik Kararıyla da Bu Eksikliğin Giderilemeyeceği Sanığın Eyleminin ise Diğer Kişinin Eylemiyle Bağlantılı Olduğu Gözetilmeden ve Söz Konusu Eksikliğin Düzeltilmesi Yoluna da Gidilmeden Yargılamaya Devam Edilerek Sanıklar Hakkında Mahkumiyet ve Beraat Hükümleri Kurulması Suretiyle 5271 Sayılı Kanun’un 225. Maddesine Muhalefet Edilmesinin Hukuka Aykırı Olduğu )• ZİMMET SUÇUNA DÖNÜŞEBİLECEK FİİLLER ( İddianamedeki İsnadın Zimmet Suçuna Dönüşebilecek Fiiller Olmadığı Görevsizlik Kararıyla Bu Eksikliğin Giderilemeyeceği Sanığın Eyleminin ise Diğer Kişinin Eylemiyle Bağlantılı Olduğu Gözetilmeden ve Eksikliğin Düzeltilmesi Yoluna da Gidilmeden Yargılamaya Devam Edilerek Sanıklar Hakkında Mahkumiyet ve Beraat Hükümleri Kurulmasının Hatalı Olduğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/3067 K. 2024/9470 T. 24.9.2024 • ZİMMETE YARDIM ETME SUÇU ( 5237 SK Md.53/1-d’deki Hak ve Yetkileri Kötüye Kullanarak Atılı Suçu İşleyen Sanık Hakkında Aynı Kanun Md.53/5 Uyarınca Ayrıca Cezasının İnfazından Sonra Başlamak Üzere Hükmolunan Cezanın Yarısından Bir Katına Kadar Bu Hak ve Yetkinin Kullanılmasının Yasaklanması Yerine Bu Maddedeki Tüm Hak ve Yetkileri Kullanmaktan Yasaklanması Sonucu Doğuracak ve İnfazda Tereddüt Oluşturacak Şekilde Süre Belirtilmeksizin “Hükmolunan Ceza Süresi Kadar Hak ve Yetkilerinin Kullanılmasının Yasaklanmasına” Karar Verilmesinin İsabetsiz Olduğu )• VEKALET ÜCRETİ ( Sanıklar Hakkında Mahkumiyet Hükmü Kurulmasına Rağmen Kamu Davasında Kendisini Vekille Temsil Ettiren Katılan Lehine Karar Tarihinde Yürürlükte Bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince Maktu Vekalet Ücretine Karar Verilmemesinin Hatalı Olduğu )
• ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ ( Sanıkların Savunmalarına ve Dosya Kapsamına Nazaran Kooperatifin Parasal İşlerinin Sanık Başkan Tarafından Yürütüldüğü Sanıkların Müsnet Suça İştirak Ettiklerine Dair Savunmalarının Aksine Her Türlü Şüpheden Uzak Kesin İnandırıcı ve Mahkumiyetlerine Yeterli Delil Bulunmadığı Anlaşılmakla Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi Gereğince Beraatleri Yerine Yetersiz Gerekçeyle Mahkumiyetlerine Karar Verilmesinin Yanlış Olduğu )
• DAVA ZAMANAŞIMI ( Görevi Kötüye Kullanma Görevi Kötüye Kullanma ile Denetim Görevini İhmal Ederek Zimmete Sebebiyet Verme Suçlarının CMK Md.257/1-2 ve 251/2’de Öngörülen Cezalarının Üst Sınırı İtibarıyla Aynı Kanun’un Md.66/1-E ve Md.67/4’te Belirtilen 8 Yıllık Asli ve 12 Yıllık İlaveli Dava Zamanaşımı Sürelerine Tabi Olduğu Suç Tarihleri ile İnceleme Günü Arasında İlaveli Dava Zamanaşımı Süresinin Gerçekleştiği Anlaşıldığından Hükümlerin 5320 SK Md.8/1 de Gözetilerek 1412 SK Md.32 Uyarınca Bozulması Gerektiği )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/1812 K. 2024/6436 T. 28.5.2024 • ZİMMET SUÇU ( Yüklenen Suçu 5237 SK 53/1 Maddesinin A Bendinde Yer Alan Hak ve Yetkileri Kötüye Kullanmak Suretiyle İşleyen Sanık Hakkında Aynı Kanunun 53 Maddesinin 5. Fıkrası Uyarınca Ayrıca Cezasının İnfazından Sonra Başlamak Üzere Hükmolunan Cezanın Yarısından Bir Katına Kadar Bu Hak ve Yetkinin Kullanılmasının Yasaklanmasına Karar Verilmesi Gerektiği )• DAVA ZAMANAŞIMI ( Zimmet Suçu/Sanıkların Üzerlerine Atılı Suç Eşyasının Satın Alınması İle Denetim Görevini İhmal Ederek Zimmete Neden Olma Suçlarının Cezalarının Üst Sınırına Göre 8 Yıllık Olağan Dava Zamanaşımı Süresine Tabi Olduğu – Zamanaşımını Kesen Son İşlem Olan Sorgular İle İnceleme Günü Arasında Bu Sürenin Gerçekleştiği ve Hükümlerin 5320 SK 8/1. Maddesi de Gözetilmek Suretiyle Bozulması Gereği )• SANIĞIN VEFAT ETMESİ ( UYAP Üzerinden Temin Olunan Güncel Nüfus Kayıt Örneklerine Göre Hükümden Sonra Sanıkların Vefat Ettiklerinin Anlaşıldığı/Bu Durum Mahkemece Araştırılarak 5237 SK 64 Maddesinin 1. Fıkrası Uyarınca Bir Karar Verilmesi Zorunluluğu )

YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ E. 2021/2667 K. 2024/3065 T. 19.3.2024• ZİMMET SUÇU ( Sanıkların Savunmalarında Tapu Harçları Avansında Yer Alan Ancak Harcama Belgesi İbraz Edilemeyen 3.173,08 TL’ye İlişkin Olarak Bu Paranın Kooperatifin Yapıldığı Arsanın Sahiplerine Kooperatifin Tapu Masrafları ve Emlak Vergisiyle İlgili Verilmiş Olduğunu Yine Geçerli Belge Olmadığı Halde 2006 Yılında Gider Olarak Gösterilmiş Olduğu Belirtilen 18.405,97 TL Paranın da Açık Hesaptan Kooperatife Ait Yemek Ulaşım ve Genel Kurul Masrafları Gibi İşlere Dair 4 Yıllık Süreçte Yapılan Ödemeler Olduğunu Savunmaları Karşısında Arsa Sahiplerinin Tespit Edilerek Tanık Sıfatıyla Dinlenilmeleri Gerektiği )• BİLİEKİŞİ RAPORU ( Muhtelif Giderlerle İlgili Sanıkların Görev Yaptığı Daha Önceki Yıllara Ait Kooperatif Kayıtları İncelenip Aynı Ad Altında Benzer Gider Kalemlerinin Kayıtlara İşlenip İşlenmediğinin Araştırılmasından Sanıkların Kooperatifin Fiilen İşleyişindeki Görev ve Sorumlulukları Parasal İş ve İşlemleri ile Yönetim İşlerinin Kim ya da Kimler Tarafından Yürütüldüğünün Belirlenmesinden Sanıkların Görev Sürelerini Kapsayan Kooperatife Ait Tüm Gelir ve Gider Kayıtlarının Dosyaya Getirtilmesinden Sonra Sanıkların Zimmetlerinde Kooperatife Ait Para Bulunup Bulunmadığı Varsa Miktarı Hususlarında Rapor Alınması Gerektiği )• DENETİM GÖREVİNİ İHMAL EDEREK ZİMMETE SEBEBİYET VERME SUÇU ( Sanıkların Hükümden Sonra Vefat Ettikleri Uyap Sisteminden Temin Edilen Nüfus Kayıtlarından Anlaşıldığından Bu Hususlar Mahallinde Araştırılarak Sonucuna Göre 5237 Sayılı Kanun’un 64 ve 5271 Sayılı Kanun’un 223/8. Maddeleri Gereğince Bir Karar Verilmesi Gerektiği )• ZAMANAŞIMI ( Sanıklar Haklarında Açılan Kamu Davalarının 5271 Sayılı Kanun’un 223/8. Maddesi Gereği Zamanaşımı Nedeniyle Düşmesi Yerine Düşürülmesine Karar Verilmesinin Bozmayı Gerektirdiği )

Kaynakça

• Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.251 (erişim: 12 Ağustos 2026)
• TBMM, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kabul metni
• TBMM Adalet Komisyonu Raporu ve madde gerekçesi

Av. İltan Ekmekçioğlu