Sahte Hukuk Bürosu ve İcra SMS’i Dolandırıcılığı

“Hakkınızdaki dosyada son ödeme günü”, “uzlaştırma işleminiz tamamlanacak” veya “icra başlamadan ödeme yapın” şeklindeki mesajlar, son dönemde sık kullanılan dolandırıcılık yöntemleri arasındadır.

Mesajda gerçek bir hukuk bürosuna benzeyen isim, mağdurun adı, telefon numarası veya aile bireylerine ilişkin bilgiler bulunabilir. Kişisel bilgilerin bilinmesi, mesajdaki dava veya borç iddiasının gerçek olduğunu göstermez.

Gerçek bir dava, soruşturma ya da icra dosyası olup olmadığı mesajdaki telefon numarası aranarak değil, UYAP Vatandaş Portal ve resmî tebligat kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir.

Sahte mesaj nasıl anlaşılır?

Aşağıdaki özellikler dolandırıcılık şüphesini güçlendirir:

1. Dosya numarasına ve resmî mercie yer verilmemesi.
2. Aynı gün içinde ödeme yapılmasının istenmesi.
3. Ödemenin şahıs adına kayıtlı IBAN’a gönderilmesinin talep edilmesi.
4. “Hemen ödemezseniz hapis cezası çıkar” denilmesi.
5. SMS içindeki bilinmeyen bağlantıya girilmesinin istenmesi.
6. UYAP’ta görünmeyen bir dava veya icra dosyasından söz edilmesi.
7. Avukatın adı, barosu ve sicil bilgisinin doğrulanamaması.
8. İletişimin yalnız WhatsApp üzerinden yürütülmesi.
9. Ödeme yapılırsa dosyanın veya cezanın kesin olarak silineceğinin söylenmesi.
10. Mesajda yazım bozuklukları ve gerçek dışı hukuk terimleri bulunması.

Tek başına kurumsal logo veya hukuk bürosu unvanı kullanılması güvenilirlik sağlamaz. Dolandırıcılar gerçek bir avukatın adını ve fotoğrafını da izinsiz kullanabilir.

Dosya UYAP üzerinden nasıl kontrol edilir?

UYAP Vatandaş Portal, vatandaşların adli ve idari yargı mercileriyle icra dairelerindeki dosyalarını elektronik ortamda inceleyebilmesini sağlar. UYAP’ın sunduğu hizmetler, UYAP Vatandaş Portal

Kontrol sırasında şu bilgiler karşılaştırılmalıdır:

1. Dosyanın bulunduğu mahkeme, savcılık veya icra dairesi.
2. Esas veya takip numarası.
3. Dosyanın tarafları.
4. Dosya türü ve güncel aşaması.
5. Gönderildiği iddia edilen ödeme emri veya tebligat.
6. Vekil olarak görünen avukatın adı.

UYAP’ta dosya bulunmaması her ihtimali kesin olarak ortadan kaldırmayabilir. Henüz sisteme işlenmemiş yeni bir başvuru veya erişimi sınırlı soruşturma bulunabilir. Ancak bilinmeyen bir kişiye ödeme yapmadan önce ilgili adliye, icra dairesi veya doğrulanmış hukuk bürosuyla resmî iletişim kanallarından görüşülmelidir.

Hukuki dayanak

Sahte hukuk bürosu mesajıyla para alınması, olayın özelliklerine göre şu suçları oluşturabilir:

1. TCK m.157, dolandırıcılık.
2. TCK m.158/1-f, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık.
3. TCK m.158/1-l, kişinin kendisini kamu görevlisi veya belirli kurumlarla ilişkili göstererek dolandırıcılık.
4. TCK m.204 veya m.207, sahte resmî ya da özel belge kullanılması.
5. TCK m.136, kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme veya yayma.
6. TCK m.245, ele geçirilen banka veya kredi kartının kötüye kullanılması.
7. TCK m.220, koşulları varsa suç işlemek amacıyla örgüt kurma.
8. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun avukatlık yetkilerinin hukuka aykırı kullanılmasıyla ilgili hükümleri.

Dolandırıcının “avukatım” demesi tek başına kendisini kamu görevlisi olarak tanıtma anlamına gelmez. Avukat kamu görevlisi değildir. Bununla birlikte failin kendisini savcı, icra müdürü veya adliye görevlisi olarak tanıtması farklı bir nitelikli hâli gündeme getirebilir.

Maddi unsur

Dolandırıcılık suçunda hileli davranış, mağdurun aldatılması, mağdurun veya üçüncü kişinin zararına bir işlem yapılması ve failin kendisine ya da başkasına yarar sağlaması gerekir.

Sahte hukuk bürosu mesajında hile şu şekilde kurulabilir:

1. Gerçekte bulunmayan bir dava veya icra dosyasının varmış gibi gösterilmesi.
2. Ödeme yapılmazsa haciz, tutuklama veya hapis uygulanacağı yönünde gerçek dışı beyanda bulunulması.
3. Sahte uzlaştırma tutanağı veya ödeme emri gönderilmesi.
4. Gerçek bir avukatın adı ve logosunun kullanılması.
5. Mağdurun kişisel bilgilerinin mesajda kullanılarak güven sağlanması.
6. Sahte UYAP veya e Devlet sayfasına yönlendirme yapılması.

Mağdur bu hile nedeniyle para gönderdiğinde suç tamamlanabilir. Para gönderilmemişse teşebbüs hükümleri değerlendirilir.

Fail

Fail, sahte mesajı hazırlayan, gönderen veya mağdurla görüşerek ödeme yapılmasını sağlayan kişidir.

Telefon hattının, banka hesabının veya internet bağlantısının kayıtlı sahibi her durumda asıl fail değildir. Bu araçların kim tarafından ve hangi bilgiyle kullanıldığı araştırılmalıdır.

Bununla birlikte banka hesabını suçta kullanılacağını bilerek temin eden kişi, olayın özelliklerine göre müşterek fail veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilir.

Mağdur

Mağdur, sahte dosya veya borç iddiasıyla aldatılan kişidir.

Ödemenin mağdurun yakınına veya şirketine ait hesaptan yapılması hâlinde suçtan zarar görenlerin kimliği ayrıca belirlenir.

Adı ve kurumsal kimliği izinsiz kullanılan avukat veya hukuk bürosu da itibar, meslek unvanı ve kişisel veri ihlali nedeniyle ayrıca mağdur olabilir.

Hareket ve sonuç

Suç çoğunlukla SMS veya WhatsApp mesajının gönderilmesiyle başlar. Ancak yalnız mesaj göndermek tamamlanmış dolandırıcılık için yeterli değildir.

Mağdur hileli açıklamaya inanarak para gönderdiğinde veya ekonomik değeri bulunan başka bir işlem yaptığında zarar ve haksız yarar meydana gelir.

Mesajdaki bağlantı üzerinden kart bilgileri alınmışsa kartın kötüye kullanılması ve bilişim sistemine hukuka aykırı erişim suçları ayrıca değerlendirilebilir.

Manevi unsur

Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur. Failin mesajdaki dava veya borç iddiasının gerçek olmadığını bilmesi ve mağduru aldatarak yarar sağlamak istemesi gerekir.

Banka hesabını kullandıran kişi bakımından da suçtan haberdar olma ve katkıda bulunma iradesi araştırılmalıdır. Hesabına para gelmesi, kişinin dolandırıcılık planını bildiğini tek başına kesin olarak göstermez.

Çok sayıda mağdurdan gelen paranın hemen çekilmesi, kripto varlığa dönüştürülmesi veya başka hesaplara dağıtılması kastın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Nitelikli hâller

Mesajın SMS, WhatsApp, sosyal medya veya sahte internet sitesi üzerinden gönderilmesi hâlinde bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması nedeniyle TCK m.158/1-f gündeme gelebilir.

Failin kendisini savcı, polis, icra görevlisi veya başka bir kamu görevlisi olarak tanıtması TCK m.158’deki diğer nitelikli hâllerin değerlendirilmesine neden olabilir.

Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi ayrıca cezanın artırılması sonucunu doğurabilir.

Teşebbüs

Mağdur sahte mesajı fark edip para göndermezse, failin hareketleri dolandırıcılığa teşebbüs kapsamında değerlendirilebilir.

IBAN gönderilmiş ancak ödeme gerçekleşmemiş olması soruşturma yapılmasına engel değildir. Mesajlar, telefon numaraları ve hesap bilgileri başka mağdurlara ulaşılması açısından önem taşıyabilir.

Yalnızca hazırlanan fakat hiç kimseye gönderilmeyen bir mesaj ise kural olarak hazırlık hareketi düzeyinde kalabilir.

İştirak

Dolandırıcılık sürecinde mesajı gönderen, telefonda konuşan, banka hesabını sağlayan ve parayı çeken kişiler farklı olabilir.

Her şüphelinin ortak suç planını bilip bilmediği ve plana ne şekilde katkı sağladığı ayrı ayrı araştırılır.

Hesabını komisyon karşılığında kullandıran kişinin para transferlerinin kaynağını ve amacını bildiğine ilişkin deliller varsa iştirak sorumluluğu gündeme gelebilir.

İçtima

Aynı olayda nitelikli dolandırıcılığın yanında şu suçlar oluşabilir:

1. Kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme veya yayma.
2. Resmî ya da özel belgede sahtecilik.
3. Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması.
4. Bilişim sistemine hukuka aykırı girme.
5. Tehdit veya şantaj.
6. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama.

Sahte ödeme emri kullanılması dolandırıcılık suçunun parçası olmakla birlikte belgede sahtecilik suçu ayrıca cezalandırılabilir. Somut belgenin resmî veya özel belge niteliği ve aldatma yeteneği incelenmelidir.

Şikâyet

Bilişim sisteminin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılık suçu şikâyete bağlı değildir ve savcılık tarafından resen soruşturulur.

Mağdur buna rağmen gecikmeden polis merkezine, Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurmalıdır. EGM, mağdurlara banka ekstresini temin etmelerini, cihazlarına format atmamalarını ve dilekçeyle kolluk veya savcılığa müracaat etmelerini önermektedir. EGM Siber Suçlar Sık Sorulan Sorular

Fail bilinmiyorsa başvuru faili meçhul olarak yapılabilir. Şüpheli telefon numarası, IBAN, mesaj kayıtları ve bağlantı adresleri dilekçeye eklenmelidir.

Uzlaştırma

Basit dolandırıcılık TCK m.157 uzlaştırma kapsamındadır. Adalet Bakanlığı da basit dolandırıcılıkta dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilebileceğini belirtmektedir. Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgi Sistemi

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık ise uzlaştırma kapsamında değildir.

Bu nedenle mesajın gönderilme biçimi, kullanılan hile ve mahkemenin kabul ettiği suç vasfı önemlidir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Basit dolandırıcılık suçunda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

TCK m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.

Yetki belirlenirken mesajın gönderildiği yer, mağdurun aldatılarak ödeme yaptığı yer ve paranın aktarıldığı hesaplarla bağlantılı yerler değerlendirilir.

Zamanaşımı

Nitelikli dolandırıcılığın ceza üst sınırı dikkate alındığında olağan dava zamanaşımı kural olarak on beş yıldır. Zamanaşımını kesen veya durduran nedenler süreyi değiştirebilir.

Bununla birlikte banka, kamera, IP ve telefon kayıtları çok daha kısa sürelerde kaybolabilir. Bu nedenle uzun dava zamanaşımına güvenilerek şikâyetin geciktirilmesi ciddi delil kaybına yol açabilir.

Yaptırım

TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılıkta üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmektedir.

Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı TCK m.158/1-f bakımından hapis cezasının alt sınırı dört yıldır. Adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatle bağlantılı özel sınırlara tabidir.

Suçun örgütlü şekilde veya üç ya da daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde cezada ayrıca artırım gündeme gelebilir.

Basit veya nitelikli hâl ayrımı yalnız kullanılan mesajın adına göre değil, somut hile yöntemine göre yapılmalıdır.

Para gönderildiyse ne yapılmalıdır?

Ödeme yapıldığı fark edildiğinde şu işlemler gecikmeden gerçekleştirilmelidir:

1. Bankanın dolandırıcılık birimine bildirim yapılmalıdır.
2. Transferin geri çağrılması ve alıcı hesaba bloke konulması istenmelidir.
3. Mesajlar, dekontlar ve telefon numaraları saklanmalıdır.
4. Kolluk veya savcılığa aynı gün başvurulmalıdır.
5. Alıcı hesap ve devam eden transferler hakkında tedbir talep edilmelidir.
6. Kart bilgileri paylaşıldıysa kart kapatılmalı ve şifreler değiştirilmelidir.

31 Temmuz 2026’da yayımlanan 12. Yargı Paketi kapsamında getirilen CMK m.128/A, belirli bilişim ve dolandırıcılık suçlarında suçla bağlantılı hesabın geçici olarak askıya alınmasına imkân sağlamaktadır. Adalet Bakanlığı, 12. Yargı Paketi

Ceza şikâyeti yapılması paranın mutlaka geri döneceği anlamına gelmez. Paranın hesapta bulunması, başka hesaba aktarılıp aktarılmadığı ve tedbirin ne kadar hızlı uygulandığı sonucu etkiler.

Deliller

Başvuruda şu deliller korunmalıdır:

1. Mesajın gönderen bilgisiyle birlikte ekran görüntüsü.
2. Mesajın telefondaki asıl kaydı.
3. WhatsApp konuşmasının dışa aktarılan kopyası.
4. Telefon görüşme kayıtları ve HTS bilgilerinin istenmesine yarayan numaralar.
5. Gönderilen sahte belge ve dosyalar.
6. Sahte internet sitesinin URL adresi.
7. Banka dekontu ve hesap hareketleri.
8. Alıcı IBAN ve hesap sahibinin bilgileri.
9. Arama sırasında kullanılan ses kayıtları, hukuka uygunluk ayrıca değerlendirilmek kaydıyla.
10. Gerçekte dosya bulunmadığını gösteren UYAP kaydı.
11. Gerçek avukat veya hukuk bürosundan alınan açıklama.
12. Aynı numaradan mesaj alan diğer kişilerin beyanları.

Telefon veya bilgisayar hemen sıfırlanmamalıdır. Bağlantıya tıklanmışsa cihazın adli bilişim incelemesinde kullanılabilecek kayıtları korunmalıdır.

Kişisel veriler nereden elde edilmiş olabilir?

Mesajda mağdurun adı, adresi, aile bireyleri veya eski borç bilgileri bulunabilir.

Bu veriler veri sızıntısından, hukuka aykırı sorgu sistemlerinden, sosyal medya hesaplarından veya daha önce doldurulmuş formlardan elde edilmiş olabilir. Verinin kaynağı soruşturmada ayrıca araştırılmalıdır.

KVKK, tarafı olmadığı icra dosyasına ilişkin mesaj gönderilen kişinin telefon numarasının işlenmesini konu alan kararında veri sorumlusu ve hukuki işleme şartlarının belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. KVKK, 11 Mart 2021 tarihli ve 2021/228 sayılı karar

Mesaj gerçekten faaliyet gösteren bir şirket veya hukuk bürosundan gelmiş fakat yanlış kişiye gönderilmişse önce veri sorumlusuna başvuru, ardından koşulları varsa KVKK şikâyeti gündeme gelebilir. Tamamen sahte mesajlarda ise ceza soruşturması önceliklidir.

Sık sorulan sorular

“Hakkınızda dosya var” mesajı gerçek olabilir mi?

Olabilir, ancak mesajdaki numara aranarak veya bağlantıya girilerek doğrulama yapılmamalıdır. Dosya UYAP Vatandaş Portal ve ilgili adliye üzerinden kontrol edilmelidir.

Gerçek bir avukat WhatsApp’tan mesaj gönderebilir mi?

Avukatın mesaj göndermesi tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak avukatın kimliği, baro kaydı, temsil ettiği kişi, dosya numarası ve talebin dayanağı bağımsız olarak doğrulanmalıdır.

UYAP’ta dosya görünmüyorsa ödeme yapmalı mıyım?

Dosya ve talebin hukuki dayanağı doğrulanmadan bilinmeyen bir hesaba ödeme yapılmamalıdır. İlgili kurumla resmî iletişim kanallarından görüşülmelidir.

Mesajdaki bağlantıya tıkladım, ne yapmalıyım?

Herhangi bir bilgi girilmemiş olsa bile cihaz güvenlik kontrolünden geçirilmelidir. Şifre veya kart bilgisi girildiyse banka bilgilendirilmeli, şifreler güvenilir başka bir cihazdan değiştirilmelidir.

Para gönderdim, geri alabilir miyim?

Bankaya ve soruşturma makamlarına hızlı bildirim yapılması hâlinde hesaba müdahale edilebilir. Ancak paranın geri alınması, tutarın hâlen hesapta bulunmasına ve soruşturma sonucuna bağlıdır.

Dolandırıcı kişisel bilgilerimi biliyorsa dosya gerçek midir?

Hayır. Kişisel bilgilerin bilinmesi, dava veya borç iddiasının gerçek olduğunu göstermez.

Şikâyet etmek icra dosyasını durdurur mu?

Hayır. Gerçek bir icra takibi varsa ceza şikâyeti takibi kendiliğinden durdurmaz. Ödeme emrine karşı ilgili icra hukuku yollarına ayrıca başvurulmalıdır.

Sonuç

Sahte hukuk bürosu ve icra SMS’i dolandırıcılığında mağdurun dava, haciz veya hapis korkusuyla hızlı ödeme yapması amaçlanır.

Dosya iddiası öncelikle UYAP ve ilgili adli merci üzerinden doğrulanmalıdır. Bilinmeyen bağlantılara girilmemeli, şahıs hesaplarına ödeme yapılmamalı ve gerçek bir avukatın adı kullanılmış olsa bile iletişim bilgileri bağımsız kaynaklardan kontrol edilmelidir.

Para gönderilmişse banka ve soruşturma makamlarına gecikmeden başvurulmalı; alıcı hesap, sonraki transferler, telefon hattı ve dijital kayıtlar hakkında araştırma ve koruma tedbirleri talep edilmelidir.

Kaynakça

1. UYAP Vatandaş Portal
2. UYAP Bilişim Sistemi, Sunulan Hizmetler
3. Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgi Sistemi, Dolandırıcılık
4. EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı
5. EGM Siber Suçlar Sık Sorulan Sorular
6. KVKK, 2021/228 sayılı karar
7. Adalet Bakanlığı, 12. Yargı Paketi
8. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.157, 158, 204, 207, 220, 243, 245 ve 282.
9. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.128/A, 158 ve 253.
10. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Mesaj, ödeme kaydı ve varsa gerçek dosya incelenmeden somut olay hakkında kesin hukuki sonuç verilemez.