Çocuğum Cinsel İstismara Uğradı: Başvuru ve Koruma Yolları

“Çocuğum cinsel istismara uğradı” diyen veya bu yönde somut bir şüpheyle karşılaşan ebeveyn için ilk öncelik çocuğun güvenliği ve sağlık ihtiyacıdır. Acil tehlikede 112 aranmalı; polis, jandarma veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirim için kesin rapor beklenmemelidir. Çocuk tekrar tekrar sorgulanmamalı, şüpheliyle yüzleştirilmemeli ve anlatımının ayrıntıları çevreyle paylaşılmamalıdır. Çocuk İzlem Merkezi, uzman desteği, avukat görevlendirilmesi ve koruyucu tedbirler birlikte değerlendirilir. Ancak her olay aynı başvuru koşullarına ve aynı şikâyet süresine tabi değildir. Şüphelinin çocuğa erişimi, çocuğun yaşı, temsilciyle menfaat çatışması ve mevcut aile mahkemesi kararları izlenecek yolu değiştirir. Ebeveynin görevi olayı kendi başına kanıtlamak değil, bilinenleri doğru aktarmak ve uygun koruma mekanizmalarını harekete geçirmektir.
İlk açıklama karşısında çocuğun güvenliği nasıl sağlanır?
Önce şüpheli kişinin çocuğa ulaşma imkânı değerlendirilmelidir. Aynı evde yaşama, düzenli bakım verme veya çocuğu yalnız götürebilme gibi durumlar başvuruda açıkça belirtilmelidir. Güncel tehlike sürüyorsa uzun bir dilekçe hazırlamak için beklenmemelidir. Güvenli yere geçme ve acil yardım isteme, delil toplama çabasından önce gelir.
Sağlık ihtiyacı varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve cinsel istismar şüphesi sağlık ekibine bildirilmelidir. Hangi muayene ve tedavinin gerektiğini hekim belirler. Ebeveynin evde muayene yapması, görüntü çekmesi veya internetten bulduğu yöntemlerle delil araması uygun değildir. Geç başvurulmuş olması da yardım istemekten vazgeçme nedeni sayılmamalıdır.
Çocuğu sakin biçimde dinlemek, suçlayıcı ifadelerden kaçınmak ve güvenliği için yardım alınacağını yaşına uygun anlatmak önemlidir. “Bunu kimseye söylemeyeceğim” gibi tutulamayacak sözler verilmemelidir. Yetkili kişilere bilgi aktarılabileceği, bunun çocuğu korumak için yapılacağı açıklanabilir.
Çocuğun kendiliğinden söylediği sözlerle yetişkinin yorumları ayrılmalıdır. Açıklamanın tarihi, bulunduğu ortam ve kimlerin duyduğu kısa notlarla kaydedilebilir. Çocuğa belirli bir cevabı düşündüren sorular yöneltilmemeli; aile toplantısı düzenleyerek tekrar anlatması istenmemelidir. Ayrıntılı adli görüşme, bu konuda görevli uzmanların işidir. Bu yaklaşım, Adalet Bakanlığının Mağdura Yaklaşım Kılavuzu içindeki çocukla iletişim ve ikincil örselenmenin önlenmesi ilkeleriyle uyumludur.
Çocuk istismarı nereye şikâyet edilir?
Suç bildirimi Cumhuriyet başsavcılığına veya polis ve jandarma gibi kolluk makamlarına yapılabilir. Yazılı dilekçe zorunlu değildir; sözlü açıklama tutanağa geçirilebilir. Şüphelinin adının bilinmemesi başvuruya engel olmaz. Bilinen hesap adı, telefon, yakınlık ilişkisi veya kişinin bulunabileceği yer belirtilir. Dayanak, CMK 158 hükmüdür.
Başvuruda çocuğun açıklaması, doğrudan gözlenen olay ve başkasından öğrenilen bilgi ayrı ayrı yazılmalıdır. Tarih kesin bilinmiyorsa yaklaşık dönem belirtilmeli; bilinmeyen ayrıntılar tamamlanmaya çalışılmamalıdır. Suçun kanundaki adını seçmek veya doğru ceza maddesini yazmak ebeveyne yüklenmiş bir koşul değildir.
İhbar, olayın yetkili makama bildirilmesidir. Şikâyet ise kanunun aradığı durumlarda yetkili kişinin soruşturma yapılmasını istemesini içerir. Akraba veya komşu da bildirimde bulunabilir; fakat her ihbarcı çocuğun kanuni temsilcisi veya dosyada taraf hâline gelmez. Genel usul için ihbar ve şikâyetin nasıl yapılacağı yazısı incelenebilir.
Korunma ihtiyacı ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne veya sosyal hizmet birimine bildirilmelidir. Alo 183 üzerinden de ihmal, istismar ve şiddet bildirimi alınır. Acil tehlikede bu destek hattı, 112 ve kolluk müdahalesinin yerine düşünülmemelidir. Bakanlığın koruyucu ve önleyici hizmetler açıklaması sosyal inceleme ve kurumlar arası yönlendirmeyi açıklar.
Çocuk İzlem Merkezi ile adli görüşme odası aynı şey midir?
Çocuk İzlem Merkezi, kısaca ÇİM, cinsel istismar şüphesi bulunan çocukların adli, tıbbi ve psikososyal işlemlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini amaçlar. Sağlık Bakanlığının ÇİM açıklaması, çocuğun farklı yerlerde aynı süreçleri tekrar yaşayarak örselenmesinin azaltılmasını vurgular. ÇİM, yalnızca bir ifade odasından ibaret değildir.
Adli görüşme odası, kısaca AGO, adliyedeki özel görüşme ortamıdır. Çocuğun veya diğer kırılgan mağdurların uzman aracılığıyla dinlenmesine hizmet eder. ÇİM ile AGO’nun işlevleri kesişebilir; ancak kurum, sağlık hizmeti ve sevk düzenleri aynı değildir. Ebeveynin doğru merkezi kendi başına bulup bütün işlemleri önceden ayarlaması beklenmez.
İlk başvuruda “Çocuğun uzman desteğiyle dinlenmesini ve uygun merkeze yönlendirilmesini istiyorum” denilebilir. Çocuğun iletişim güçlüğü, engeli, düzenli tedavisi veya özel destek ihtiyacı varsa bildirilmelidir. Önceden alınmış ifade ve sağlık kayıtlarının dosya numarası verilmesi, gereksiz tekrarların önlenmesine yardımcı olur. Adalet Bakanlığının mağdurlara sunulan destek hizmetleri sayfası bu yapıların işlevini açıklar.
ÇİM hizmetlerinin genel kapsamı ile CMK 236/5’in özel düzenlemesi birbirine karıştırılmamalıdır. Bu fıkra, TCK 103/2 kapsamındaki suçlardan mağdur çocukların soruşturmadaki beyanının, ilgili merkezde Cumhuriyet savcısının nezaretinde uzman aracılığıyla alınmasını ve kaydedilmesini düzenler. Diğer olaylarda da çocuğa uygun dinleme güvenceleri önemini korur; fakat her başvurunun aynı fıkra kapsamında olduğu söylenemez.
Yetişkin mağdurların başvuru ve görüşme sürecine ilişkin açıklamalar için cinsel saldırı sonrası başvuru ve mağdur hakları rehberini inceleyebilirsiniz.
Çocuğun ifadesinin alınması ve muayenede hangi güvenceler vardır?
CMK 236, mağdur çocukların dinlenmesinde uzman bulundurulmasını düzenler. İşlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuğun veya mağdurun kural olarak bir kez dinlenmesi öngörülür; maddi gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından zorunlu hâller saklıdır. Bu nedenle “Çocuk hiçbir koşulda tekrar dinlenemez” sözü doğru değildir. Yeni görüşmenin neden gerekli olduğu ve önceki kayıtların kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirilmelidir.
TCK 103/2 kapsamındaki özel merkez işlemlerinde kovuşturma sırasında yeniden beyan alınması da zorunluluk ölçütüne bağlıdır. Kayıtların korunması, metne dönüştürülmesi ve incelenmesi özel kurallara tabidir. Ebeveynin görüntü kaydını alıp yakınlarına göndermesi, bu güvencelerle bağdaşmaz. Ayrıntılar mağdur çocuğun dinlenmesine ilişkin CMK 236 rehberinde açıklanmaktadır.
Sağlık yardımı, adli muayene ve örnek alma birbirinden ayrılmalıdır. CMK 76, delil amacıyla mağdurun muayenesi ve vücudundan örnek alınmasına ilişkin koşulları düzenler. İşlemin niteliğine göre rıza ve yargısal karar mekanizmaları değerlendirilir. Küçüklük nedeniyle karar verememe durumunda kanuni temsil, çocuğun görüşü ve temsilcinin şüpheli olup olmaması önem taşır.
Özellikle kanuni temsilci aynı zamanda şüpheliyse sıradan bir ebeveyn onayıyla hareket edileceği varsayılamaz; CMK 76/4’teki hâkim kararı güvencesi gündeme gelir. İşlemi kimin, hangi hukuki dayanakla yapacağı görevli makamlarla açıklığa kavuşturulmalıdır. Ebeveyn, mevcut raporları ve tedavi bilgilerini sunmalı; gerekli işlemlerin uzmanlar arasında koordine edilmesini istemelidir. Dayanak: CMK 76, 77 ve 236.
Mağdur çocuğa avukat atanması için gelir araştırması gerekir mi?
On sekiz yaşını doldurmamış mağdurun vekili yoksa CMK 234/2 uyarınca istemi aranmadan avukat görevlendirilir. Bu düzenleme, yetişkinlerin bazı suçlarda talep üzerine yararlandığı avukat yardımından ayrıdır. Kanundaki çocuk mağdura ilişkin görevlendirme koşulu, ebeveynin yoksulluğunu kanıtlaması üzerine kurulmamıştır. Başvuruda çocuğun vekilinin bulunmadığı açıkça belirtilmelidir.
Görevlendirilen avukat, çocuğun ceza dosyasındaki haklarını takip eder. Ebeveynin avukatıyla çocuğun vekili her durumda aynı kişi olmak zorunda değildir. Çocukla ebeveynin menfaatleri çatışıyorsa bağımsız temsil ihtiyacı ayrıca değerlendirilir. Çocuğun görüşünün yaşına ve gelişimine uygun biçimde dikkate alınması da korunmalıdır.
Kanuni temsilci, avukat ve temsil kayyımı farklı görevler üstlenir. Kanuni temsilci ile çocuğun menfaati çatıştığında veya temsil görevini yerine getirmeye engel bulunduğunda TMK 426 uyarınca temsil kayyımı atanması gündeme gelebilir. Vekil görevlendirilmesi, kanuni temsildeki bütün sorunları kendiliğinden çözmez. Bu durum savcılığa ve görevli yargı merciine bildirilmelidir.
Ebeveynin şüpheliyi korumaya çalışması, başvuruyu engellemesi veya olayda kendisinin de şüpheli olması bu açıdan önemlidir. Dosyaya velayet, vesayet veya kayyımlık kararlarının sunulması temsil yetkisinin belirlenmesini kolaylaştırır. Hukuki dayanaklar CMK 234 ve TMK 426 hükümleridir. Çocuğun soruşturma ve dava hakları için mağdur ve şikâyetçi hakları yazısına da bakılabilir.
Çocuk için koruyucu tedbir alınması aileden ayrılma anlamına gelir mi?
Hayır. Çocuk Koruma Kanunu’nun yaklaşımında çocuğun yararı, aile ortamında korunması ve kurum bakımının son çare olması önemlidir. Danışmanlık, sağlık ve gerektiğinde bakım tedbirleri somut ihtiyaca göre seçilir. Güvenli ebeveynin yanında destekle kalma imkânı bulunan çocukla, ev ortamında devam eden ciddi risk bulunan çocuk aynı şekilde değerlendirilmez. Dayanak: 5395 sayılı Kanun m.4–7.
Ana, baba, vasi, bakımından sorumlu kişi, ilgili kurum veya Cumhuriyet savcısı koruyucu ve destekleyici tedbir talep edebilir; çocuk hâkimi kendiliğinden de karar verebilir. Sosyal inceleme, çocuğun güvenli yaşam koşullarını ve destek ihtiyacını somutlaştırır. Talepte yalnız geçmiş olay değil, şu anda nerede ve kiminle kaldığı da açıklanmalıdır.
Acil korunma için kurum bakımına alınan çocuklarda 5395 m.9/1–3 özel bir yol öngörür. Kurum, çocuğun gelişinden itibaren beş gün içinde çocuk hâkimine başvurur; hâkim üç gün içinde karar verir. Acil korunma kararı en fazla otuz gün için verilebilir. Bunlar ebeveynin şikâyetini yapmak için bekleyebileceği süreler değildir. Süre sonunda çocuğun otomatik olarak eve döneceği de söylenemez; sosyal inceleme ve sonraki karar değerlendirilir.
Bu takvim bütün sağlık tedbirleri için genellenemez. Güncel kanunun m.9/4–6 hükümlerinde belirli ağır sağlık riskleri için ayrıca düzenlenen acil sağlık tedbiri yolu vardır. Başvurunun hangi fıkraya dayandığı karardan kontrol edilmelidir. Çocuğu koruma kararı ile şüphelinin suçluluğu hakkında ceza kararı da farklı konulardır; koruma ihtiyacı için mahkûmiyetin kesinleşmesi beklenmez.
Aile içindeki tehlikede 6284 sayılı Kanun kapsamında yaklaşmama, iletişimle rahatsız etmeme ve mevcut kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi de gündeme gelebilir. Önceki görüşme veya velayet kararı başvuruda saklanmamalıdır. 6284 m.5 ve 8 uyarınca uygun önlem talep edilmeli; kararın çocuğu kapsayıp kapsamadığı okunmalıdır. Ayrıntılı ayrım için koruma kararının çocukla kişisel ilişkiye etkisi incelenebilir.
Suçun hukuki çerçevesini incelemek için çocukların cinsel istismarı suçu (TCK 103) yazısındaki unsur ve yaptırım başlıklarına bakabilirsiniz.
Çocuk istismarında şikâyet süresi ve diğer süreler nasıl ayrılır?
TCK 103 kapsamındaki cinsel istismar kural olarak şikâyete bağlı olmadan soruşturulur. Ancak sarkıntılık düzeyinde kalan fiilin faili çocuksa kanun, mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetini arar. Bu özel hâl bütün istismar dosyalarına yayılmamalıdır. Şikâyete bağlı durumda TCK 73’teki altı aylık süre, şikâyete yetkili kişinin fiili ve faili öğrenmesiyle ilişkilidir; zamanaşımı sınırı ve temsil sorunu ayrıca incelenir.
Olayın tarihi, mağdurun ve şüphelinin yaşı, davranışın niteliği sonucu değiştirir. Temas içermeyen davranışın veya başka bir suç türünün otomatik olarak TCK 103 sayılması da doğru değildir. Ebeveyn, hukuki ayrımı kendisi çözmeye çalışarak bildirimi ertelememelidir. Dayanak: TCK 7, 73 ve 103.
| İşlem | Süre veya koşul | Başlangıç | Önemli ayrım | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Suç ve güncel tehlike bildirimi | Gecikmeden başvuru | Olay veya risk öğrenildiğinde | Önceden rapor hazırlamak şart değildir | CMK 158; 5395 m.6 |
| Özel hâlde şikâyet | Altı ay | Yetkili kişinin fiili ve faili öğrenmesi | TCK 103’te çocuk fail ve sarkıntılık koşulları birlikte değerlendirilir | TCK 73, 103/1 |
| Kurumun acil korunma başvurusu | Beş gün içinde | Çocuğun kuruma gelişi | Ebeveyne tanınmış bekleme süresi değildir | 5395 m.9/1 |
| Çocuk hâkiminin kararı | Üç gün içinde | Kurumun başvurusu | Buradaki takvim m.9/1–3 yoluna ilişkindir | 5395 m.9/1 |
| Acil korunma kararının süresi | En fazla otuz gün | Verilen kararın kapsamı esas alınır | Sonrasında yeni değerlendirme gerekir | 5395 m.9/2–3 |
| Takipsizliğe itiraz | İki hafta | Kararın usulüne uygun tebliği | 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için | CMK 173; geçici m.6/1-b |
| Çocuk hâkiminin tedbir kararına itiraz | Kural olarak iki hafta | Kararın öğrenilmesi | 1 Haziran 2024 öncesi kararların geçiş hükmü ayrıdır | 5395 m.14; CMK 268, geçici m.6/1-c |
Şikâyet süresi, kurumun işlem süresi ve kanun yolu süresi aynı hukuki nitelikte değildir. Özellikle kararın tarihiyle tebliğ tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. Çocuk ve temsilcileri yönünden kime yapılan bildirimin süreyi başlatacağı, temsil durumu ve dosya üzerinden incelenmelidir.
Hangi belgeler ne işe yarar?
Başvuru için eksiksiz bir dosya hazırlamak zorunlu değildir. Eldeki bilgileri düzenlemek, hangi kaydın nereden isteneceğini açıklamak ve belgelerin asıllarını korumak yeterli başlangıç sağlayabilir.
| Belge veya bilgi | İşlevi |
|---|---|
| Kimlik ve yaş bilgisi | Çocuğa özgü güvencelerin ve yaşa bağlı değerlendirmenin belirlenmesi |
| Kısa olay çizelgesi | Olay, açıklama, başvuru ve devam eden tehdidin tarihlerinin ayrılması |
| Mevcut sağlık raporları ve tedavi kayıtları | Önceki işlemlerin görülmesi, sağlık takibinin ve gerekli incelemenin planlanması |
| Mesaj, hesap adı, bağlantı ve cihaz bilgisi | Dijital kaydın kaynağının belirlenmesi ve yetkili makamın araştırması |
| Tanıkların iletişim bilgileri | Doğrudan görenlerle sonradan öğrenenlerin ayrılarak dinlenmesi |
| Velayet, vesayet, görüşme ve koruma kararları | Temsil yetkisinin, erişim riskinin ve mevcut yükümlülüklerin anlaşılması |
| Başvuru numarası ve tebligatlar | Yeni belgelerin doğru dosyaya sunulması ve sürelerin takibi |
Çocuğa ilişkin cinsel görüntüler yeniden indirilmemeli, çoğaltılmamalı veya mesaj gruplarına gönderilmemelidir. Mevcut cihaz ve bilinen bağlantı bilgileri değiştirilmeden yetkili makama bildirilerek güvenli teslim yöntemi sorulmalıdır. Şüphelinin hesabına izinsiz girme veya çocuk adına yazışmayı sürdürerek delil üretme yoluna başvurulmamalıdır.
Bilgilerin yalnız gerekli kişilerle paylaşılması çocuğun mahremiyetini korur. Yüzü kapatılmış bir paylaşımda bile aile bilgisi, yer ve olay ayrıntıları kimliği açığa çıkarabilir. Başvuruyu görünür kılmak amacıyla çocuğun anlatımını sosyal medyada yayımlamak hukuki sürecin şartı değildir.
Başvurudan sonra dosya ve koruma nasıl takip edilir?
Başvuru kaydı, görevli birim ve soruşturma numarası saklanmalıdır. Yeni tehdit veya şüphelinin yeniden temas girişimi varsa ilk bildirim yapılmış olmasıyla yetinilmemeli, yeni olay aynı dosyayla ilişkilendirilerek aktarılmalıdır. Sağlık ve sosyal hizmet yönlendirmelerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takip edilmelidir.
Her yeni kuruma başvuruda olayın bütün ayrıntılarını çocuğa yeniden anlattırmak yerine önceki kayıtların bulunduğu yer gösterilmelidir. Ebeveyn, kendisine verilen belgeleri tarih sırasına koyabilir ve tamamlanmayan işlemleri ayrı not edebilir. Bu düzen, bir kurumun yaptığı işlemin diğer kurumca bilinmemesinden kaynaklanabilecek tekrarları fark etmeyi kolaylaştırır; gerekli resmî incelemenin yerine geçmez.
Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına karar vermesi hâlinde karar gerekçesi ve tebligat çocuğun vekiliyle birlikte incelenmelidir. CMK 173 kapsamında itiraz, kanunda belirtilen sulh ceza hâkimliğine yapılır. Başvuruda yalnız karara katılınmadığı değil, eksik araştırma ve sonucu etkileyebilecek deliller gösterilmelidir. Ayrıntılar takipsizlik kararına itiraz yazısındadır.
Ceza dosyasının sonucu ile çocuğun güncel korunma ihtiyacı ayrı değerlendirilir. Tedbirin süresi dolmadan devam eden risk ilgili makama bildirilmelidir. Ceza soruşturması bulunması velayeti kendiliğinden değiştirmediği gibi, bir koruma kararı verilmesi de şüphelinin suçluluğunun kesinleştiğini göstermez. Birden fazla dosya varsa kararların ilgili birimlere ulaştırılması önemlidir.
Hangi merciden hangi işlem istenir?
Suçun araştırılması savcılık üzerinden yürür; çocuğun korunmasına yönelik tedbir ise ayrı bir yargısal değerlendirme gerektirebilir. Mağdurun çocuk olması, şüpheli hakkındaki bütün ceza işlemlerinin çocuk mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez. Şüphelinin yaşı ve isnat edilen suç, ceza yargılamasının görev düzenini etkiler. Başvuru sırasında bu ayrımı çözmek için bildirim ertelenmemeli; gönderilen dosyanın yeni numarası takip edilmelidir.
5395 m.8 kapsamında koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun menfaati bakımından kendisinin, ana veya babasının, vasisinin ya da birlikte yaşadığı kişilerin bulunduğu yerdeki çocuk hâkimince alınabilir. Önlem değişikliği gerektiğinde mevcut kararın örneği, dosya numarası ve yeni riskin açıklaması sunulmalıdır. Başka bir ilde güvenli bakım sağlanmaya başlanması, önceki dosyanın önemini ortadan kaldırmaz; uygulama ve bilgi aktarımı ilgili birimlerle netleştirilmelidir.
Çocuk hâkiminin bu kanun kapsamındaki tedbir kararına itiraz, 5395 m.14’ün CMK’ya yaptığı gönderme çerçevesinde değerlendirilir. Güncel genel itiraz süresi öğrenmeden itibaren iki haftadır; 1 Haziran 2024 öncesi kararlar bakımından geçiş hükmü ayrıca incelenir. Bu süre, takipsizliğe itirazdaki tebliğ başlangıcıyla karıştırılmamalıdır. Dayanak: 5395 m.8 ve 14, CMK 268 ve geçici m.6/1-c.
İki varsayımsal örnek
Aile içindeki erişim riski ve temsil çatışması
Bir çocuk, düzenli olarak bakımını üstlenen yakını hakkında açıklama yapmıştır. Ebeveynlerden biri aynı kişinin çocuğu ertesi gün tekrar almasına izin vermek istemektedir. Burada yalnız geçmiş olayın araştırılması değil, güncel erişim riski de bildirilmelidir. Mevcut görüşme kararı, bakım düzeni ve ilgili mesajlar koruma talebini somutlaştırır. Temsilcinin menfaati çocukla çatışıyorsa kayyım değerlendirmesi gerekebilir. Güvenli ebeveyn yanında korunma mümkün olması ile evde güvenli bakımın bulunmaması farklı önlemler gerektirir; kurum bakımına otomatik geçiş varsayılmaz.
Dijital temas ve kimliği bilinmeyen kişi
Ebeveyn, çocuğun kullandığı cihazda kaygı verici bir yazışma görmüştür; hesabın gerçek sahibini bilmiyordur. Hesap adı, bağlantı, yaklaşık tarih ve mevcut cihaz bilgisiyle başvurulabilir. Çocuk adına konuşmaya devam etmek veya görüntüleri başkalarına göndermek gerekmez. Yalnız çevrim içi temas bulunmasıyla fiziksel buluşma ve devam eden erişim ihtimali aynı değerlendirmeyi doğurmaz. Bu olgular, araştırılacak kayıtları ve acil koruma ihtiyacını değiştirir; suçun hukuki niteliğini yetkili makam belirler.
Başvuru belgelerinin incelenmesi ve ceza dosyasının takibi hakkında İstanbul ceza avukatı sayfasından çalışma biçimimize ilişkin bilgi alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çocuk olayı aylar sonra anlattıysa başvuru yapılamaz mı?
Başvuru yapılabilir. Gecikmenin nedeni, olay tarihi ve mevcut deliller açıklanmalıdır. Şikâyet koşulu bulunan özel hâller ve zamanaşımı ayrıca değerlendirilir; yalnız geçen zamana bakılarak başvurudan vazgeçilmemelidir.
Çocuk anlatmak istemiyorsa konuşmaya zorlanmalı mı?
Tekrar tekrar ayrıntı istemek yerine güvenlik ve uzman desteği sağlanmalıdır. Çocuğun iletişim güçlüğü veya kaygısı görevlilere aktarılabilir. Adli görüşmenin yöntemi uzmanlar ve yetkili makamlarca belirlenir.
Vücutta görünür iz yoksa bildirim anlamsız mı olur?
Hayır. Başvuru için ebeveynin görünür bir iz tespit etmesi şart değildir. Tıbbi bulguların anlamını hekim, bütün delillerin hukuki değerini yetkili makam değerlendirir.
Şüpheli de çocuksa süreç tamamen kapanır mı?
Hayır. Şüphelinin yaşı sorumluluk ve usulü etkiler. TCK 103’teki sarkıntılık düzeyinde fiil ile çocuk failin birlikte bulunduğu özel durumda şikâyet koşulu ayrıca incelenir.
Aileler anlaşırsa uzlaştırma yapılır mı?
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda CMK 253/3 gereğince uzlaştırma uygulanmaz. Şikâyete bağlı özel bir durum bulunması bu yasağı ortadan kaldırmaz. Şikâyetten vazgeçmenin etkisi ise suçun niteliği ve temsil koşullarıyla ayrıca değerlendirilir.
Dayanak: CMK 253/3.
Çocuğun yanında mutlaka anne veya baba mı bulunur?
Her işlemde aynı katılım düzeni uygulanmaz. Çocuğun güvenliği, görüşmenin amacı, uzman değerlendirmesi ve temsil çatışması dikkate alınır. Ebeveynin şüpheli olması veya baskı oluşturması ayrıca bildirilmelidir.
Avukat görevlendirilmesi bütün aile davalarını da kapsar mı?
CMK kapsamındaki görevlendirme ceza dosyasındaki mağdur hakları içindir. Ayrı velayet veya tazminat sürecinde temsil ve gider koşulları ayrıca incelenir. Bir dosyadaki görevlendirmenin diğer bütün davalara otomatik yayıldığı düşünülmemelidir.
Koruma istenirken çocuğun adresi gizlenebilir mi?
Gerekli koşullarda 6284 m.8/6 kapsamında kimlik ve adres bilgilerinin gizli tutulması talep edilebilir. Gizlilik kendiliğinden her dosyada oluşmaz. Risk, güvenli iletişim ihtiyacı ve mevcut kararlar başvuruda açıklanmalıdır.
Başka çocuklar için de risk varsa ne yapılmalı?
Bilinen somut bilgiler, başka çocukların kimliğini gereksiz yere yaymadan yetkili makama aktarılmalıdır. Ebeveyn kendi araştırmasıyla çocukları topluca sorgulamamalıdır. Her çocuğun korunma ve temsil ihtiyacı ayrı değerlendirilir.
Şikâyet yapıldıktan sonra psikososyal destek ertelenmeli mi?
Destek ihtiyacı ceza dosyasının sonuçlanmasına bırakılmamalıdır. Sağlık ve sosyal hizmet birimlerine mevcut başvuru bilgileri verilerek uygun destek istenebilir. Tedavi amaçlı görüşmeyle adli delil elde etmeye yönelik görüşmenin farklı işlevleri olduğu korunmalıdır.
Sonuç
Çocuğu koruyan başvuru, yalnız bir suç adı veya uzun bir dilekçeden oluşmaz. Güvenli yaşam düzeni, doğru bildirim, uzman desteği, bağımsız temsil ve kararların takibi birlikte ele alınmalıdır. Bilinen olayların doğru aktarılması ve bilinmeyenlerin varsayımla doldurulmaması hem çocuğun korunmasına hem sağlıklı incelemeye hizmet eder.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olay, çocuğun ihtiyaçları, ilgili tarihler, temsil durumu ve belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Metin tıbbi değerlendirme yerine geçmez.

