Araç Kullanırken Telefonla konuşma Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Seyir hâlinde cep telefonu veya benzer haberleşme cihazı kullanmak, sürücünün dikkatini yoldan ayırdığı için idari yaptırıma bağlanmıştır.
27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre ilk ihlalde 5.000 TL, bir yıl içindeki ikinci ihlalde 10.000 TL ceza uygulanır. Aynı süre içinde üçüncü ve sonraki ihlallerde ceza her defasında 20.000 TL olur ve sürücü belgesi 30 gün geri alınır.
Ancak telefona benzeyen başka bir nesnenin tutulması, yolcunun telefon kullanması veya aracın seyir hâlinde bulunmaması gibi durumlarda işlemin maddi unsurları tartışılabilir. İtirazda tespit biçimi ve deliller somut olarak incelenmelidir.
Hukuki dayanak
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 73. maddesi, seyir hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarının kullanılmasını düzenlemektedir.
7574 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle getirilen güncel yaptırım sistemi şöyledir:
- İlk ihlal için 5.000 TL idari para cezası.
- Son ihlalden geriye doğru bir yıl içindeki ikinci ihlal için 10.000 TL.
- Aynı dönem içindeki üçüncü ve sonraki ihlaller için her defasında 20.000 TL.
- Üçüncü ve sonraki ihlallerde sürücü belgesinin her defasında 30 gün geri alınması.
Ehliyetin iadesi için geri alma süresinin dolmasının yanında KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir. 7574 sayılı Kanun, m.25
Kanunun geçici 27. maddesine göre, yeni tekrar sisteminin yürürlüğünden önceki işlemler tekerrür hesabında dikkate alınmaz.
Maddi unsur
İhlalin maddi unsurları şunlardır:
- Fiili gerçekleştiren kişi aracın sürücüsü olmalıdır.
- Araç seyir hâlinde bulunmalıdır.
- Cep telefonu, araç telefonu veya benzer bir haberleşme cihazı kullanılmalıdır.
- Kullanım davranışı somut biçimde tespit edilmelidir.
Telefonun yalnız araçta bulunması yeterli değildir. Cihazın sürücü tarafından kullanıldığının belirlenmesi gerekir.
Tutanakta kullanımın konuşma, mesaj yazma, görüntülü görüşme, ekrana bakma veya başka hangi davranışla gerçekleştiği açıklanmalıdır.
Fail
İhlalin faili, seyir hâlindeki aracı kullanırken haberleşme cihazını kullanan sürücüdür.
Araç sahibi, işleten veya yolcu sırf bu sıfatı nedeniyle sürücüye özgü cezadan sorumlu tutulamaz. Plakaya göre işlem yapılmışsa olay tarihinde aracı kimin kullandığı ayrıca araştırılmalıdır.
Mağdur ve korunan hukuki değer
Bu kabahatte belirli bir gerçek kişinin zarar görmesi aranmaz. Korunan hukuki değer trafik güvenliği, yol kullanıcılarının can ve mal güvenliği ile sürücünün dikkatini araç kullanımına vermesidir.
Telefon kullanımı nedeniyle kaza meydana gelmişse yaralanan kişi veya malı zarar gören kişi ayrıca mağdur ya da zarar gören konumunda olabilir.
Hareket ve sonuç
Yaptırıma bağlanan hareket, seyir hâlinde haberleşme cihazının kullanılmasıdır. Konuşmanın tamamlanması veya mesajın gönderilmesi gerekmez.
Telefonla arama yapmak, gelen aramayı cevaplamak, mesaj yazmak ya da cihaz üzerinde işlem yapmak kullanım kapsamında değerlendirilebilir.
İdari yaptırım için ayrıca kaza veya somut tehlike meydana gelmesi şart değildir. Kullanım nedeniyle kaza oluşmuşsa farklı idari ve cezai hükümler de gündeme gelebilir.
Manevi unsur
Kabahatler Kanunu uyarınca açıkça aksi belirtilmedikçe kabahatler hem kasten hem de taksirle işlenebilir.
Bununla birlikte sürücünün gerçekten cihazı kullanıp kullanmadığı ile telefonu yalnızca kısa süre elinde bulundurmasının hangi amaçla gerçekleştiği maddi olayın tespitinde önemlidir.
Telefonun düşmesini engellemek amacıyla anlık olarak tutulması ile ekrana bakılarak mesaj yazılması aynı delil görünümünü oluşturmayabilir.
“Seyir hâli” ne anlama gelir?
Kanun yasağı “seyir hâlinde” kullanıma bağlamıştır. Aracın park edilmesi ve trafik akışından çıkarılmasıyla, kırmızı ışıkta ya da yoğun trafikte geçici olarak durması aynı durum değildir.
Kırmızı ışık veya trafik sıkışıklığı nedeniyle kısa süre duran araç, genel trafik hareketinin içinde kalmaya devam eder. Bu nedenle böyle bir duruş sırasında telefon kullanmanın kesin olarak serbest olduğu söylenemez.
Motorun kapatılması da tek başına aracın park edildiğini kanıtlamaz. Aracın konumu, trafik akışı ve duruşun niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
Eller serbest sistem kullanmak yasak mı?
Madde metni yalnız telefonu elde tutmaktan değil, haberleşme cihazını “kullanmaktan” söz etmektedir. Bu nedenle yasağın yalnız elle tutulan telefonla sınırlı olduğu yönünde kesin bir genelleme yapılmamalıdır.
Aracın yerleşik ses sistemi üzerinden, sürücünün ellerini kullanmadan gerçekleştirilen işlemin KTK m.73 kapsamına girip girmediği somut kullanım biçimine göre değerlendirilmelidir.
Emniyet Genel Müdürlüğü, eller serbest sistemlerde dahi görüşmenin sürücünün dikkatini dağıtabileceğini belirtmektedir. Bu trafik güvenliği açıklaması, her kullanımın otomatik olarak idari ihlal sayıldığı anlamına gelmez. EGM Cep Telefonu Kullanımı
Nitelikli hâller ve tekrar
KTK m.73, klasik anlamda nitelikli hâl yerine bir yıllık dönem içinde kademeli tekrar sistemi öngörmektedir.
| İhlal sırası | Para cezası | Sürücü belgesi |
|---|---|---|
| İlk ihlal | 5.000 TL | Geri alma yok |
| Bir yıl içindeki ikinci ihlal | 10.000 TL | Geri alma yok |
| Bir yıl içindeki üçüncü ihlal | 20.000 TL | 30 gün geri alma |
| Bir yıl içindeki sonraki ihlaller | Her defasında 20.000 TL | Her defasında 30 gün geri alma |
Tekerrür hesabında ihlallerin tarihleri ve önceki kararların aynı kurala ilişkin olup olmadığı denetlenmelidir. Yeni sistemin yürürlüğünden önceki işlemler hesaplamaya dahil edilmemelidir.
Teşebbüs
Kabahatlere teşebbüs, ancak ilgili kanunda açık düzenleme bulunması durumunda cezalandırılır. KTK m.73’te teşebbüs için özel hüküm yoktur.
Sürücünün telefonu kullanmaya hazırlanması, fakat cihaz üzerinde herhangi bir kullanım davranışında bulunmaması tek başına tamamlanmış ihlali göstermeyebilir.
İştirak
Telefon cezası, cihazı kullanan araç sürücüsüne uygulanır. Yolcunun sürücüye telefon uzatması, yolcuya aynı trafik cezasının otomatik olarak uygulanmasını gerektirmez.
Bununla birlikte başka bir kişinin sürücünün dikkatini tehlikeli biçimde dağıtan davranışları farklı hukuki sorumluluklara yol açabilir.
İçtima
Telefon kullanırken aynı zamanda kırmızı ışık, şerit veya hız kuralının ihlal edilmesi hâlinde her fiilin unsurları ayrı değerlendirilir.
Telefon kullanımı bir trafik kazasına neden olmuşsa taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçları gündeme gelebilir. Telefon kullanıldığına ilişkin tespit, kazadaki kusurun ve nedenselliğin değerlendirilmesinde delil olabilir; ancak ceza sorumluluğunu tek başına kesinleştirmez.
Şikâyet
KTK m.73 kapsamındaki ihlal şikâyete bağlı değildir. Yetkili görevliler tarafından doğrudan tespit veya teknik kayıt üzerine işlem yapılabilir.
Sürücünün cezaya karşı yaptığı başvuru teknik anlamda şikâyet değil, idari yaptırım kararına karşı kanun yolu başvurusudur.
Uzlaştırma
Telefon kullanımına ilişkin idari para cezası uzlaştırma kapsamında değildir.
Telefon kullanımı sırasında meydana gelen kazada ayrıca bir suç oluşmuşsa uzlaştırma koşulları, o suçun niteliğine göre ayrı değerlendirilir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Trafik idari para cezasına karşı görevli merci kural olarak sulh ceza hâkimliğidir.
Yetkili hâkimlik belirlenirken işlemin düzenlendiği yer ve Kabahatler Kanunu hükümleri dikkate alınmalıdır. Sürücü belgesinin geri alınması da aynı yaptırım kararına bağlıysa işlem bütünü birlikte değerlendirilir.
Telefon kullanımıyla bağlantılı bir trafik kazası nedeniyle ceza davası açılması, idari para cezasına karşı başvuru yolundan ayrıdır.
İtiraz süresi
Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesine göre başvuru, idari yaptırım kararının tebliği veya tefhiminden itibaren kural olarak 15 gün içinde yapılmalıdır.
Mücbir sebep nedeniyle süre kaçırılmışsa engelin ortadan kalkmasından itibaren yedi gün içinde başvuru yapılabilmesi somut olay bakımından değerlendirilebilir.
Para cezasının ödenmesi kural olarak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ödeme ve başvuru süreleri ayrı ayrı takip edilmelidir. Gelir İdaresi Başkanlığı da trafik cezasına karşı 15 günlük başvuru süresini açıklamaktadır. GİB trafik cezaları bilgisi
Zamanaşımı
İdari yaptırım bakımından Kabahatler Kanunu’ndaki soruşturma ve yerine getirme zamanaşımı hükümleri uygulanır.
İtiraz açısından öncelikli süre, kararın tebliğ veya tefhiminden başlayan 15 günlük başvuru süresidir. Tekerrür bakımından ise kanundaki bir yıllık geriye dönük dönem ayrıca hesaplanmalıdır.
Yaptırım
27 Şubat 2026’dan sonra işlenen fiiller için temel sonuçlar şöyledir:
- İlk kullanımda 5.000 TL idari para cezası.
- Bir yıl içindeki ikinci kullanımda 10.000 TL ceza.
- Bir yıl içindeki üçüncü ve sonraki kullanımlarda 20.000 TL ceza.
- Üçüncü ve sonraki kullanımlarda 30 gün sürücü belgesini geri alma.
- Ehliyetin iadesinde KTK kapsamındaki idari para cezalarının tahsil edilmiş olması.
Bu tutarlar doğrudan 7574 sayılı Kanun’da belirlenmiştir. Sonraki yıllarda yeniden değerleme veya yeni kanun değişikliği bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
İtirazda kullanılabilecek deliller
Başvuruda özellikle şu deliller değerlendirilmelidir:
- Trafik idari para cezası karar tutanağı.
- Sürücü belgesi geri alma tutanağı.
- EDS, KGYS, MOBESE ve kolluk kamerası görüntüleri.
- Araç içi kamera kaydı.
- Telefonun ekran süresi ve uygulama kullanım kayıtları.
- Arama ve mesajlaşma zamanlarını gösteren kayıtlar.
- Aracın park hâlinde olduğunu gösteren görüntü ve konum verileri.
- Aracı kimin kullandığını gösteren kiralama veya teslim belgeleri.
- Yolcu ve diğer tanıkların anlatımları.
- Tutanaktaki yer, saat, plaka ve sürücü bilgilerini denetleyen belgeler.
- Önceki cezaların tarih ve madde bilgileri.
- Gerekirse trafik bilirkişisi incelemesi.
Telefon kayıtlarının cihazın o anda kullanılmadığını göstermesi önemli olabilir. Ancak arama bulunmaması, mesaj veya başka bir uygulamanın kullanılmadığını kendiliğinden kanıtlamaz.
İtirazda incelenmesi gereken noktalar
İtiraz yalnız “telefonla konuşmadım” savunmasına dayandırılmamalıdır. Kanun, konuşmanın yanı sıra cihazın başka şekillerde kullanımını da kapsayabilir.
Özellikle şu sorular incelenmelidir:
- Araç seyir hâlinde miydi?
- Telefonu kullanan kişi sürücü müydü?
- Sürücü gerçekten haberleşme cihazı mı tutuyordu?
- Kullanım davranışı tutanakta nasıl açıklanmıştır?
- Görüntü veya başka bir destekleyici delil bulunuyor mu?
- Plakaya göre işlem yapıldıysa gerçek sürücü doğru tespit edilmiş midir?
- Tekerrür hesabındaki önceki işlemler aynı hükme mi ilişkindir?
- Önceki ihlal yeni düzenlemenin yürürlüğünden sonra mı gerçekleşmiştir?
- Ceza fiil tarihindeki yürürlükte bulunan tutara göre mi hesaplanmıştır?
- Tutanağın tarih, saat ve yer bilgileri birbiriyle uyumlu mudur?
Kolluk görevlisinin gözlemi tek başına yeterli midir?
Trafik tutanakları aksi ispatlanabilen resmî belgelerdir. Her cezanın mutlaka fotoğraf veya video kaydına dayanması gerektiği yönünde genel bir kural bulunmamaktadır.
Bununla birlikte tutanağın yalnız soyut bir ifadeden oluşması, olay yeri veya kullanım biçimini göstermemesi ve sürücünün karşı deliller sunması hâlinde ispat yeterliliği tartışılabilir.
Başvuruda “fotoğraf yoktur” demekle yetinilmemeli; telefonun kullanılmadığını gösteren olumlu deliller de sunulmalıdır.
Yargıtay uygulaması
KTK m.73 kapsamındaki telefon cezası idari yaptırım niteliğindedir. Olağan başvuru mercii sulh ceza hâkimliği olduğundan uyuşmazlığın doğrudan inceleme mercii Yargıtay ceza daireleri değildir.
Yargıtayın trafik kazalarına ilişkin kararlarında sürücünün telefon kullanması; dikkat ve özen yükümlülüğü, kusur ve nedensellik bakımından değerlendirilebilir. Ancak KTK m.73 cezası bulunması, kazadan doğan ceza sorumluluğunu otomatik olarak kanıtlamaz.
7574 sayılı Kanun’la getirilen kademeli yaptırım sistemi yeni olduğundan doğrudan bu sisteme ilişkin yerleşik ve doğrulanmış bir yüksek mahkeme uygulaması henüz oluşmamıştır. Karar bulunmadan eski olaylara ilişkin içtihatların yeni tekerrür sistemine uygulanması yanıltıcı olur.
Sık sorulan sorular
Araç kullanırken telefon cezası 2026 yılında ne kadar?
27 Şubat 2026’dan sonra ilk ihlalde 5.000 TL’dir. Bir yıl içindeki ikinci ihlalde 10.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde 20.000 TL uygulanır.
Üçüncü telefon cezasında ehliyete el konulur mu?
Evet. Bir yıllık dönem içindeki üçüncü ve sonraki ihlallerde sürücü belgesi her defasında 30 gün geri alınır.
Kırmızı ışıkta telefon kullanmak yasak mı?
Kırmızı ışık nedeniyle geçici duruş, trafik akışından çıkarılmış bir park hâli değildir. Bu nedenle kullanımın yaptırım dışında kaldığı kesin biçimde söylenemez.
Araç park hâlindeyken telefon kullanılabilir mi?
Araç trafik akışından çıkarılarak güvenli ve hukuka uygun biçimde park edilmişse “seyir hâli” unsurunun bulunmadığı savunulabilir. Dörtlü ikaz lambalarını yakmak tek başına park edildiğini göstermez.
Telefon elimde değildi; yine de ceza verilebilir mi?
Madde yalnız telefonu elde tutma ifadesini kullanmamaktadır. Kullanım biçimi somut olaya göre değerlendirilir. Bununla birlikte sürücünün cihazı gerçekten kullandığı ispatlanmalıdır.
Elimdeki nesne telefon değilse ne olur?
Telefon veya benzer haberleşme cihazı kullanılmadıysa KTK m.73’teki maddi unsur oluşmayabilir. Araç içi görüntüler ve nesnenin niteliğini gösteren deliller önemlidir.
Telefon kaydı olmadığı için ceza iptal edilir mi?
Arama kaydının bulunmaması tek başına yeterli değildir. Mesajlaşma, navigasyon veya başka bir uygulama kullanımı iddia edilmiş olabilir.
Fotoğraf olmadan telefon cezası kesilebilir mi?
Her cezanın fotoğrafa dayanması zorunlu değildir. Ancak tespitin somutluğu, tutanağın içeriği ve karşı deliller birlikte değerlendirilir.
Cezayı ödersem itiraz hakkımı kaybeder miyim?
Ödeme kural olarak başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Buna rağmen 15 günlük başvuru süresi kaçırılmamalıdır.
Eski telefon cezaları üçüncü ihlal hesabına girer mi?
Yeni düzenlemenin yürürlüğünden önceki işlemler, 7574 sayılı Kanun’un geçici 27. maddesi uyarınca yeni tekerrür hesabında dikkate alınmaz.
Sonuç
Seyir hâlinde telefon kullanma yaptırımı 27 Şubat 2026’dan itibaren kademeli hâle getirilmiştir. İlk ihlal 5.000 TL, bir yıl içindeki ikinci ihlal 10.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlaller ise 20.000 TL para cezasına bağlanmıştır. Üçüncü ihlalden itibaren sürücü belgesi ayrıca 30 gün geri alınır.
İtirazda aracın seyir hâlinde bulunup bulunmadığı, cihazın gerçekten kullanılıp kullanılmadığı, sürücünün doğru belirlenmesi ve tutanağın somut delillerle uyumu incelenmelidir.
Tekerrür uygulanmışsa önceki işlemlerin tarihi, kesinliği ve aynı kurala ilişkin olup olmadığı ayrıca denetlenmelidir. Yeni düzenlemeden önceki cezalar yeni tekrar hesabına dahil edilmemelidir.
Kaynakça
- 7574 sayılı Kanun, TBMM Kanun Bilgileri
- 7574 sayılı Kanun’un kabul edilen metni, m.25, geçici m.27 ve m.35
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m.73.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.9, 15, 20, 21 ve 27.
- Emniyet Genel Müdürlüğü, Cep Telefonu Kullanımı
- Gelir İdaresi Başkanlığı, trafik idari para cezaları
| Kaynak URL | Önerilen anchor metni | Hedef URL |
|---|---|---|
| TCK 179 Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma | araç kullanırken telefon cezası ve kazaya etkisi | https://www.iltanekmekcioglu.com/arac-kullanirken-telefon-cezasina-itiraz/ |
| Polisin Dur İhtarına Uymama Cezasına İtiraz | seyir hâlinde telefon kullanma cezasına itiraz | Aynı hedef URL |
| İdare ve Vergi Hukuku Avukatı | telefon cezası ve ehliyete el koyma işlemine itiraz | Aynı hedef URL |
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Somut olayın tutanağı ve delilleri incelenmeden kesin sonuç veya başarı garantisi verilemez.
