Kapalı duruşma, yargılamanın taraflar olmadan yapılması anlamına gelmez. CMK 187, mahkemenin bazı kişilerin kapalı duruşmada bulunmasına izin verebilmesini, bu kişilere yapılacak gizlilik uyarısını ve duruşma içeriğinin yayımlanmasına ilişkin yasakları düzenler.

CMK 187 Güncel Madde Metni

Kapalı duruşmada bulunabilme

Madde 187 – (1) Kapalı duruşmada mahkeme, bazı kişilerin hazır bulunmasına izin verebilir. Bu hâlde adı geçenler, duruşmanın kapalı olmasını gerektiren hususları açıklamamaları bakımından uyarılırlar ve bu husus tutanağa yazılır.

(2) Kapalı duruşmanın içeriği hiçbir iletişim aracıyla yayımlanamaz.

(3) Açık duruşmanın içeriği, millî güvenliğe veya genel ahlâka veya kişilerin saygınlık, onur ve haklarına dokunacak veya suç işlemeye kışkırtacak nitelikte ise; mahkeme, bunları önlemek amacı ile ve gerektiği ölçüde duruşmanın içeriğinin kısmen veya tamamen yayımlanmasını yasaklar ve kararını açık duruşmada açıklar.

Kapalı Duruşmada Kimler Bulunabilir?

Mahkeme, yargılamanın niteliğini ve kapalılık nedenini değerlendirerek bazı kişilerin salonda bulunmasına izin verebilir. Kanun bu kişiler için sınırlı bir liste vermemiştir. Bu nedenle izin, kişinin duruşmada bulunma gereksinimi ile korunmak istenen menfaat birlikte değerlendirilerek verilir.

Sanık, müdafi, Cumhuriyet savcısı, hâkimler ve zabıt kâtibi gibi duruşmada hazır bulunması gereken kişiler ile mahkemenin ayrıca bulunmasına izin verdiği kişiler birbirinden ayrılmalıdır. Kapalılık esas olarak halkın ve basının duruşmayı izlemesini sınırlar.

Mahkemenin İzin Vermesi Zorunlu mudur?

Hayır. CMK 187, mahkemeye bazı kişilerin hazır bulunmasına izin verme yetkisi tanır. İzin isteyen kişinin yakınlık ilişkisi tek başına salona alınmasını zorunlu kılmaz.

Mahkeme; kapalılık sebebini, kişinin yargılamadaki rolünü, çocuğun veya mağdurun korunmasını ve duruşmanın düzenini değerlendirir. Verilen izin, bütün oturumlar yerine yalnız belirli bir bölümle de sınırlandırılabilir.

Salonda Bulunmasına İzin Verilen Kişi Neden Uyarılır?

İzin verilen kişi, duruşmanın kapalı yapılmasını gerektiren hususları açıklamaması konusunda uyarılır. Uyarının yapılması ve tutanağa yazılması kanuni bir zorunluluktur.

Bu kayıt hem kişinin yükümlülüğü öğrendiğini gösterir hem de sonradan yapılacak değerlendirmelerde işlemi denetlenebilir hâle getirir. Kapalılık kararının nedenleriyle tutanağa geçirilmesi hakkında CMK 186 kapalılık kararı yazısı da incelenebilir.

Kapalı Duruşmanın İçeriği Paylaşılabilir mi?

Hayır. Maddenin ikinci fıkrası, kapalı duruşmanın içeriğinin hiçbir iletişim aracıyla yayımlanamayacağını açıkça belirtir. Yasak yalnız televizyon veya gazeteyi değil; internet sitelerini, sosyal medya hesaplarını, video platformlarını ve benzeri iletişim kanallarını da kapsar.

Duruşmada bulunmaya izin verilmiş olması, bilgileri kamuya açıklama yetkisi vermez. Kişisel mesajlaşma ile kamusal yayın arasındaki hukuki ayrım somut olayın özelliklerine göre değerlendirilse de, kapalı duruşma bilgileri gelişigüzel paylaşılmamalıdır.

Açık Duruşmada da Yayın Yasağı Verilebilir mi?

Evet. Duruşmanın halka açık olması, içeriğin her koşulda sınırsız biçimde yayımlanabileceği anlamına gelmez. İçerik millî güvenliğe, genel ahlâka ya da kişilerin saygınlık, onur ve haklarına zarar verecek veya suç işlemeye kışkırtacak nitelikteyse mahkeme yayın yasağı koyabilir.

Bu yasak yalnız gerekli olduğu ölçüde uygulanmalıdır. Mahkeme içeriğin tamamı yerine sakıncalı kısmın yayımlanmasını yasaklayabilir ve kararını açık duruşmada açıklar. Duruşmanın açıklığına ilişkin temel kurallar CMK 182 kapsamında açıklanmıştır.

Yayın Yasağı ile Duruşmanın Kapatılması Aynı Şey midir?

Hayır. Duruşmanın kapatılması, izleyicilerin salona kabul edilmemesine ilişkindir. Yayın yasağı ise duruşma içeriğinin iletişim araçlarıyla kamuya aktarılmasını sınırlar.

Açık bir duruşmada yayın yasağı bulunabileceği gibi, kapalı duruşmada da yargılamanın zorunlu kişileri ve mahkemenin izin verdikleri salonda bulunabilir. Bu iki tedbirin şartları ve sonuçları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Ses ve Görüntü Kaydı Yapılabilir mi?

Duruşmanın açık veya kapalı olması, ses ve görüntü kaydını kendiliğinden serbest hâle getirmez. Adliye binasında ve adlî işlemler sırasında kayıt araçlarının kullanımına ilişkin özel yasaklar CMK 183 duruşmada kayıt yasağı hükmünde düzenlenir.

CMK 183 kayıt aracının kullanımını, CMK 187 ise duruşma içeriğinin yayımlanmasını ele alır. Bir davranışın her iki düzenleme bakımından da sonuç doğurması mümkündür.

Çocuk Sanığın Duruşmasında Kimler Bulunabilir?

On sekiz yaşını doldurmamış sanığın duruşması CMK 185 uyarınca zorunlu olarak kapalıdır. Mahkeme, çocuğun korunmasını ve yargılamanın sağlıklı yürütülmesini gözeterek bazı kişilerin hazır bulunmasına izin verip vermeyeceğini değerlendirir.

Bir kişinin çocuğun yakını olması tek başına otomatik katılım hakkı oluşturmaz. Kişinin yasal sıfatı, duruşmada bulunmasının yararı ve kapalılık amacı birlikte incelenir.

Yayın Yasağı Kararında Neler Gösterilmelidir?

Mahkeme, yayın yasağının dayandığı kanuni nedeni ve yasağın kapsamını anlaşılır biçimde belirtmelidir. Yasak, önlenmek istenen zararla ölçülü olmalı; hangi içeriği ve ne ölçüde kapsadığı belirsiz bırakılmamalıdır.

Kararın açık duruşmada açıklanması, basın mensuplarının ve diğer ilgililerin yasağın varlığını öğrenmesini sağlar. Somut karar görülmeden yasağın kapsamı hakkında varsayımda bulunulmamalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Kapalı duruşmaya sanığın ailesi girebilir mi?

Aile bağı tek başına giriş hakkı sağlamaz. Mahkeme, somut olayın koşullarına göre bazı kişilerin bulunmasına izin verebilir.

İzin verilen kişi gizlilik konusunda uyarılır mı?

Evet. Duruşmanın kapalı olmasını gerektiren hususları açıklamaması için uyarılır ve bu uyarı tutanağa yazılır.

Kapalı duruşma sosyal medyada anlatılabilir mi?

Hayır. Kapalı duruşmanın içeriği hiçbir iletişim aracıyla yayımlanamaz; sosyal medya da bu kapsamda değerlendirilir.

Açık duruşmaya yayın yasağı getirilebilir mi?

Evet. CMK 187/3’teki şartlar varsa mahkeme, gerekli ölçüde kısmi veya tam yayın yasağı koyabilir.

Yayın yasağı verilince duruşma da kapanır mı?

Hayır. Yayın yasağı ile duruşmanın halka kapatılması farklı tedbirlerdir.

Kapalı duruşmada telefonla kayıt yapılabilir mi?

Duruşmalarda ses ve görüntü kaydına ilişkin özel yasaklar geçerlidir. Kapalılık bu yasağı ortadan kaldırmaz.

Yayın yasağının kapsamını kim belirler?

Mahkeme, kanundaki sebepleri ve ölçülülük ilkesini gözeterek yasağın kısmi veya tam kapsamını belirler.

Sonuç

CMK 187, mahkemenin bazı kişilerin kapalı duruşmada bulunmasına izin verebilmesini; bu kişilerin gizlilik konusunda uyarılmasını ve uyarının tutanağa yazılmasını düzenler. Kapalı duruşmanın içeriği yayımlanamaz. Açık duruşmada ise yalnız kanunda belirtilen tehlikeleri önlemek için ve gerektiği ölçüde yayın yasağı konulabilir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.