Ceza mahkemesinin kararına karşı istinafa başvurmak isteyen kişi için en kritik konu, sürenin ne zaman başladığı ve başvurunun nereye yapılacağıdır. CMK 273 istinaf başvurusu, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır.

Başvuru doğrudan bölge adliye mahkemesine değil, hükmü veren ilk derece mahkemesine sunulur. Dilekçe verilebileceği gibi zabıt kâtibine beyanda bulunmak da mümkündür. Süre ve şekil hataları başvurunun incelenmeden reddedilmesine yol açabileceğinden tebliğ belgesi ile başvuru kaydının dikkatle saklanması gerekir.

CMK 273 Güncel Madde Metni

İstinaf istemi ve süresi

Madde 273 – (1) İstinaf istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Mülga: 2/3/2024-7499/18 md.

(3) Ağır ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcıları, mahkemelerinin yargı çevresi içerisindeki asliye mahkemelerinin hükümlerine karşı, kararın o yer Cumhuriyet başsavcılığına geliş tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilirler.

(4) Sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların dilekçe veya beyanında, başvuruya ilişkin nedenlerin gösterilmemesi inceleme yapılmasına engel olmaz.

(5) Cumhuriyet savcısı, istinaf yoluna başvurma nedenlerini gerekçeleriyle birlikte yazılı isteminde açıkça gösterir. Bu istem ilgililere tebliğ edilir. İlgililer, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde bu husustaki cevaplarını bildirebilirler.

İstinaf Süresi Ne Zaman Başlar?

İki haftalık süre, hükmün yalnız sonucunun duruşmada açıklanmasıyla değil, gerekçeli hükmün usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesiyle başlar. Tebliğ tarihi süre hesabının başlangıç noktasını belirlediği için tebligat evrakının ve UYAP kaydının kontrol edilmesi önemlidir.

Süre hesabında tebliğ günü hesaba katılmaz. Son günün tatile rastlaması veya tebligatın geçerliliği gibi konular ayrıca değerlendirilmelidir. Somut dosyada yalnız karar tarihi esas alınarak süre hesabı yapılması hak kaybına neden olabilir.

İstinaf Başvurusu Nereye Yapılır?

Başvuru, kararı veren ilk derece mahkemesine yapılır. Dilekçenin başlığında ilgili bölge adliye mahkemesi ceza dairesine gönderilmek üzere hükmü veren mahkemenin gösterilmesi uygulamada kullanılan yöntemdir.

Dilekçenin doğrudan yanlış bir mercie verilmesi durumunda CMK 264 kanun yolunda yanılma düzenlemesi gündeme gelebilir. Bununla birlikte sürenin kaçırılmaması için başvurunun kanunda belirtilen mahkemeye zamanında ulaştırılması en güvenli yoldur.

Dilekçe Vermeden İstinafa Başvurulabilir mi?

Evet. Başvuru sahibi, hükmü veren mahkemenin zabıt kâtibine beyanda bulunabilir. Beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylatılır. Bu yol, sözlü bir talebin dosyada resmî ve denetlenebilir bir başvuruya dönüşmesini sağlar.

Başvurunun tarihi ile içeriğinin sonradan tartışılmaması için tutanak örneğinin alınması yararlıdır. Telefonla bildirim veya resmî kayda dönüşmeyen sözlü açıklama, maddede öngörülen başvuru biçiminin yerini tutmaz.

Tutuklu Sanık Nasıl İstinafa Başvurur?

Tutuklu sanık bakımından CMK 263 tutuklunun kanun yolu başvurusu saklıdır. Tutuklu, ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne dilekçe verebilir veya beyanda bulunabilir. Başvurunun kurumdaki deftere kaydedildiği tarih süre yönünden önem taşır.

Tutuklu kişinin kurum aracılığıyla yaptığı başvuruda kayıt belgesi veya tutanak, istinaf isteminin süresinde yapıldığını göstermeye yarar. Evrakın daha sonra mahkemeye ulaşması, kanundaki usule uygun kayıt tarihini ortadan kaldırmaz.

İstinaf Dilekçesinde Gerekçe Yazmak Zorunlu mu?

Sanık, katılan ve maddede belirtilen suçtan zarar gören kişiler bakımından istinaf nedenlerinin dilekçe veya beyanda gösterilmemesi inceleme yapılmasını engellemez. Başvurunun yalnız gerekçe yazılmadığı için işleme alınmaması mümkün değildir.

Bununla birlikte hükümdeki usul ve esas hatalarının açıkça gösterilmesi, inceleme konularının anlaşılmasını kolaylaştırır. Delillerin neden hatalı değerlendirildiği, savunmanın hangi bölümünün karşılanmadığı veya ceza hesabındaki sorun somut biçimde açıklanabilir.

Cumhuriyet Savcısının Başvurusunda Gerekçe Gerekir mi?

Cumhuriyet savcısı istinaf nedenlerini ve bunların gerekçelerini yazılı isteminde açıkça göstermek zorundadır. Savcının istemi ilgililere tebliğ edilir. İlgililer tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verebilir.

Savcının sanık lehine veya aleyhine başvurabilmesi, kanun yoluna başvuru hakkını düzenleyen CMK 260 ile birlikte değerlendirilmelidir. Tebliğ edilen savcılık istemine verilecek cevap, ileri sürülen gerekçelere doğrudan karşılık vermelidir.

Ağır Ceza Savcısının Asliye Ceza Hükmüne Başvuru Süresi

Ağır ceza mahkemesinde görev yapan Cumhuriyet savcısı, aynı yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hükmüne karşı istinafa başvurabilir. Bu durumda iki haftalık süre, kararın o yer Cumhuriyet başsavcılığına geliş tarihinden itibaren hesaplanır.

Bu özel başlangıç anı, sanık ve katılan bakımından gerekçeli kararın tebliğine bağlanan süreden farklıdır. Bu nedenle her başvuru sahibinin süresi kendi hukuki durumuna göre belirlenmelidir.

Her Ceza Hükmü İstinaf Edilebilir mi?

Hayır. İstinafa açık ve kesin hükümler CMK 272 hangi ceza kararları istinaf edilebilir? yazısında açıklanmıştır. Doğrudan hükmedilen belirli miktara kadar adlî para cezaları, kanundaki sınırlar içindeki beraat hükümleri ve kesin olduğu açıkça belirtilen hükümler istinafa kapalı olabilir.

Başvuru yapılmadan önce hem hükmün istinafa açık olup olmadığı hem de başvuran kişinin kanun yolu hakkı kontrol edilmelidir. İstinafa kapalı bir hükme yönelik istem, hükmü veren mahkemece reddedilebilir.

Süre Kaçırılırsa Ne Olur?

İki haftalık süreden sonra yapılan başvuru kural olarak reddedilir. Kusur olmaksızın sürenin kaçırıldığı ileri sürülüyorsa eski hâle getirme koşulları ayrıca incelenebilir; ancak eski hâle getirme istemi, istinaf başvurusunun yerine geçmez.

Süre kaybı riskini azaltmak için gerekçeli kararın tebliğ tarihi, son başvuru günü ve evrak kayıt bilgisi birlikte kontrol edilmelidir. Elektronik veya fiziksel başvuruda sistem kaydı ve alındı belgesi saklanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Ceza davasında istinaf süresi kaç gündür?

CMK 273’e göre süre gün olarak değil, iki hafta olarak düzenlenmiştir. Süre gerekçeli hükmün usulüne uygun tebliğiyle başlar.

İstinaf süresi kararın açıklandığı gün mü başlar?

Hayır. Güncel düzenlemede süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihe bağlanmıştır.

İstinaf dilekçesi bölge adliye mahkemesine mi verilir?

Başvuru hükmü veren ilk derece mahkemesine yapılır ve dosya gerekli işlemlerden sonra bölge adliye mahkemesine gönderilir.

İstinaf nedenlerini yazmazsam başvuru reddedilir mi?

Sanık, katılan ve maddede belirtilen suçtan zarar gören kişiler bakımından nedenlerin gösterilmemesi incelemeyi engellemez. Yine de hukuka aykırılıkların açıklanması yararlıdır.

Tutuklu kişi istinaf dilekçesini nereye verir?

Tutuklu sanık dilekçesini ceza infaz kurumu veya tutukevi müdürüne verebilir ya da beyanda bulunabilir. CMK 263’teki kayıt usulü uygulanır.

Savcının istinaf dilekçesi sanığa tebliğ edilir mi?

Evet. Savcının gerekçeli yazılı istemi ilgililere tebliğ edilir ve ilgililer iki hafta içinde cevap verebilir.

İstinaf süresi geçirilirse karar kesinleşir mi?

Başka bir süresinde başvuru veya kanuni engel yoksa hüküm kesinleşebilir. Kusursuz süre kaybında eski hâle getirme şartları somut olaya göre ayrıca incelenmelidir.

Yoklukta verilen hüküm nedeniyle süre kusursuz biçimde kaçırılmışsa, eski hâle getirme talebinin istinafla birlikte nasıl sunulacağı CMK 274 eski hâle getirme ve istinaf yazısında açıklanmıştır.

Sonuç

CMK 273 uyarınca istinaf istemi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye dilekçe veya tutanağa geçirilen beyanla yapılır. Tutuklu sanıklar için özel başvuru usulü geçerlidir. Sanık ve katılanın gerekçe göstermemesi incelemeyi engellemezken Cumhuriyet savcısının nedenlerini gerekçeli yazılı isteminde açıkça göstermesi gerekir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.