TCK 244 sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçu; bilişim sisteminin çalışmasına ya da sistemdeki verilere hukuka aykırı müdahaleyi cezalandırır. Sistemin işleyişini engelleme veya bozmanın temel cezası bir yıldan beş yıla, veriye yönelik müdahalelerin cezası altı aydan üç yıla kadar hapistir. Fiille haksız çıkar sağlanması ve bunun başka bir suç oluşturmaması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ile beş bin güne kadar adlî para cezası öngörülür.

Suçun ayırt edici yönü, yalnız yetkisiz erişimi değil sistemin işlevine ve verinin bütünlüğü, erişilebilirliği veya konumuna yönelik müdahaleyi yaptırıma bağlamasıdır. Bu nedenle TCK 243 bilişim sistemine girme suçu ile TCK 244 arasındaki sınır, fiilin teknik etkisine göre belirlenmelidir.

TCK 244 Güncel Madde Metni

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme

Madde 244- (1) Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Bu fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesi suretiyle kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamasının başka bir suç oluşturmaması halinde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Metin, 12 Ağustos 2026 tarihinde yürürlükteki 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu üzerinden kontrol edilmiştir. Yasama çalışmalarında geçmişte sunulmuş veya ileride sunulabilecek değişiklik teklifleri, kabul edilip yürürlüğe girmedikçe uygulanacak hukuk değildir.

Madde Gerekçesi

Gerekçede sistemin engellenmesi veya bozulması ile sistemdeki verilere müdahale ayrı fiil grupları olarak ele alınır. Birinci fıkra bilişim sisteminin işleyişini; ikinci fıkra ise verinin varlığını, bütünlüğünü, erişilebilirliğini ve sistem içindeki konumunu korur.

Üçüncü fıkradaki artırım, banka ve kredi kurumları ile kamu kurumlarının bilişim altyapılarının toplumsal ve ekonomik önemine dayanır. Dördüncü fıkra ise sayılan müdahalelerle haksız çıkar sağlanmasını, fiil başka bir suçu oluşturmuyorsa ayrıca yaptırıma bağlar.

Korunan Hukuki Değer

Maddeyle bilişim sistemlerinin güvenli ve kesintisiz çalışması, verilerin bütünlüğü ve erişilebilirliği korunur. Bunun yanında özel hayat, haberleşme, malvarlığı ve kamu hizmetlerinin düzenli işlemesi gibi değerler de somut olayın niteliğine göre dolaylı koruma görür.

Bir hastanenin randevu sisteminin devre dışı bırakılması kamu hizmetini; ticari verilerin silinmesi ise sistem güvenliğiyle birlikte ekonomik varlıkları etkileyebilir.

Suçun Konusu

Birinci fıkrada suçun konusu bilişim sisteminin işleyişidir. Bilişim sistemi; verileri otomatik işleme tabi tutan, birbirine bağlı donanım ve yazılım bütünüdür. Tek bir cihaz, sunucu, ağ, bulut hizmeti veya bunların oluşturduğu altyapı somut olayda sistem sayılabilir.

İkinci fıkrada konu, sistemde bulunan verilerdir. Dosya, kayıt, kullanıcı hesabı, yazılım yapılandırması, veri tabanı girdisi veya erişim bilgisi bu kapsama girebilir. Verinin ekonomik değer taşıması şart değildir.

Fail

Suçun faili herkes olabilir. Failin bilişim uzmanı, çalışan, yönetici veya sistem yöneticisi olması zorunlu değildir. Bununla birlikte yetkili kullanıcının kendisine tanınan sınırı aşarak sistemi bozması veya veriyi değiştirmesi de suç oluşturabilir.

Teknik yetkiye sahip olmak sınırsız tasarruf hakkı vermez. Çalışanın işten ayrılmadan önce işverenin veri tabanını silmesi, erişim yetkisi bulunsa bile hukuka aykırılık taşıyabilir.

Mağdur ve Suçtan Zarar Gören

Mağdur, sistem veya veri üzerindeki hukuken korunan menfaati ihlal edilen gerçek kişidir. Sistem sahibi, kullanıcısı, veri sahibi veya hizmetten yararlanan kişi olayın özelliklerine göre mağdur ya da suçtan zarar gören konumunda olabilir.

Sistemin bir şirkete veya kamu kurumuna ait olması, fiilden etkilenen gerçek kişilerin durumunu ortadan kaldırmaz. Bir saldırı aynı anda kurumu, müşterileri ve hizmet kullanıcılarını etkileyebilir.

Maddi Unsurlar

Sistemin İşleyişini Engelleme

Engelleme, sistemin görevini hiç veya gereği gibi yerine getirememesine yol açmaktır. Hizmet engelleme saldırısı, yetkisiz şifre değişikliği, sistem kaynaklarının tüketilmesi veya kritik bağlantının kesilmesi buna örnek olabilir.

Kesintinin mutlaka uzun sürmesi gerekmez. Ancak önemsiz bir yavaşlama ile sistemin olağan işlevini engelleyen müdahale teknik bulgularla ayrılmalıdır.

Sistemin İşleyişini Bozma

Bozma, sistemin çalışma düzenini veya işlevsel bütünlüğünü olumsuz değiştirmektir. Sistem tamamen kapanmasa da hatalı sonuç üretmesi, işlemleri yanlış yönlendirmesi veya temel fonksiyonlarının kullanılamaz hâle gelmesi yeterli olabilir.

Bakım sırasında oluşan arıza, hata veya özensizlik tek başına bu suçu oluşturmaz; failin kasıtlı hareketi bulunmalıdır.

Verileri Bozma, Yok Etme veya Değiştirme

Veriyi bozma, kullanılabilirliğini veya doğruluğunu ortadan kaldırır. Yok etme, verinin sistemden silinmesi veya geri getirilemeyecek hâle gelmesidir. Değiştirme ise mevcut içeriğin hukuka aykırı biçimde farklılaştırılmasıdır.

Müşteri bakiyesini değiştirmek veya yedekleri de silerek kurumsal dosyaları ortadan kaldırmak bu grupta incelenebilir.

Verileri Erişilmez Kılma

Veri fiziksel olarak sistemde kalsa bile yetkili kullanıcıların ona ulaşmasının engellenmesi suçun bu seçimlik hareketini oluşturabilir. Dosyaların şifrelenmesi, erişim anahtarlarının değiştirilmesi veya izinlerin kaldırılması örnek gösterilebilir.

Geçici erişim engeli de kapsamda olabilir. Süre ve etki, fiilin elverişliliği ile neticenin ağırlığının belirlenmesinde önem taşır.

Sisteme Veri Yerleştirme

Sisteme hukuka aykırı veri eklenmesidir. Zararlı kod, sahte kayıt veya yetkisiz kullanıcı hesabı oluşturulması bu kapsamda değerlendirilebilir. Yerleştirilen verinin mutlaka sistemi bozması gerekmez.

Var Olan Verileri Başka Yere Gönderme

Sistemdeki verinin yetkisiz bir hedefe aktarılmasıdır. E-posta, bulut hesabı, harici depolama veya başka sunucuya gönderim bu hareketi oluşturabilir.

Yalnız veriyi görüntüleme ile gönderme birbirinden ayrılmalıdır. Aktarımın gerçekleştiği, kaynak ve hedef kayıtlarıyla ortaya konulmalıdır.

Manevi Unsur

TCK 244 kasten işlenebilir. Fail, sistemin işleyişini veya veriyi etkileyen hareketi bilerek ve isteyerek gerçekleştirmelidir. Kanunda taksirli şekil ayrıca düzenlenmediğinden dikkatsiz kullanım, yanlış komut veya ihmalle veri kaybı bu madde kapsamında cezalandırılmaz.

Olası kast somut olayda gündeme gelebilir. Fail, kullandığı aracın sistemi bozabileceğini öngörüp sonucu kabullenmişse kastın türü deliller üzerinden değerlendirilir.

Hareket ve Netice

Madde seçimlik hareketli bir suç yapısına sahiptir. Birinci fıkra sistemin işleyişinin engellenmesi veya bozulmasını; ikinci fıkra ise veriye yönelik sayılan hareketlerden birinin gerçekleşmesini arar.

Aynı eylem hem sistemi durdurmuş hem verileri erişilmez kılmış olabilir. Teknik etkinin niteliği, kaç hareket ve kaç suç bulunduğunun belirlenmesinde önemlidir.

Hukuka Uygunluk ve Hata

Sistem sahibi veya yetkili kişinin geçerli rızası, kanuni görev, sözleşmeden doğan açık yetki ve zorunluluk hâli somut olayda değerlendirilir. Rıza, müdahalenin kapsamını ve sonucunu kapsamalıdır; genel erişim izni veri silme yetkisi anlamına gelmez.

Failin yetkisinin sınırı konusunda kaçınılmaz hataya düşmesi TCK’nın hata hükümleri kapsamında değerlendirilebilir. Yazılı görev tanımı, erişim politikası, değişiklik kayıtları ve verilen talimatlar hatanın gerçekliğini göstermede önemlidir.

Teşebbüs

Fail icra hareketlerine başlamasına rağmen sistem veya veri üzerindeki sonuç kendi iradesi dışındaki nedenle oluşmamışsa teşebbüs hükümleri uygulanabilir. Zararlı komutun güvenlik sistemi tarafından çalıştırılmadan durdurulması buna örnek olabilir.

Salt hazırlık hareketleri cezalandırılmaz. Hedef seçme, araç edinme ve genel plan yapma ile belirli sisteme yönelmiş doğrudan icra hareketi arasındaki sınır teknik ve maddi olgularla belirlenir.

İştirak

Suç birlikte faillik, azmettirme veya yardım etme biçiminde işlenebilir. Saldırı aracını yöneten, erişim bilgisini sağlayan ve veriyi aktaran kişilerin katkıları ayrı ayrı incelenir.

Teknik hizmet veya yazılım sağlanması, sağlayanın suç planını bilmesi ve katkısının niteliğine göre yardım etme oluşturabilir. Olağan ve hukuka uygun bir hizmetin sonradan kötüye kullanılması ise tek başına iştirak sorumluluğu doğurmaz.

İçtima

Yetkisiz erişimden sonra sistem bozulmuş veya veri değiştirilmişse TCK 243 ile TCK 244 arasındaki ilişki fiillerin zamanına, amacına ve bağımsızlığına göre incelenir. Verinin ele geçirilmesi, kişisel veriler veya malvarlığına yönelik başka suçların unsurlarını da oluşturabilir.

Dördüncü fıkra tali niteliktedir. Haksız çıkar sağlama fiili başka bir suç oluşturuyorsa TCK 244/4 yerine oluşan diğer suç uygulanır; ancak sistem veya veriye yönelik bağımsız müdahalenin hukuki niteliği ayrıca değerlendirilir.

Nitelikli Hâller

Fiilin banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Artırım için sistemin aidiyeti ve ilgili kurumun hukuki niteliği belirlenmelidir.

Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, TCK 244 yönünden banka veya kredi kurumu olarak kabul edilir. Özel bir şirketin ödeme altyapısı, yalnız finansal işlem yapması nedeniyle kendiliğinden bu kapsamda sayılmaz.

Haksız Çıkar Sağlama

Birinci veya ikinci fıkradaki fiillerle failin kendisine ya da başkasına haksız çıkar sağlaması, başka bir suç oluşturmadığı takdirde TCK 244/4’ü gündeme getirir. Çıkarın ekonomik nitelikte olması ve müdahaleyle bağlantısının kurulması gerekir.

Failin veriyi değiştirerek kendi borcunu silmesi veya başkasının hesabına ekonomik yarar sağlaması örnek olabilir. Aynı fiil dolandırıcılık gibi başka bir suç oluşturuyorsa dördüncü fıkranın tali niteliği gözetilir.

Yaptırım

• Sistemi engelleme veya bozma: Bir yıldan beş yıla kadar hapis.
• Veriyi bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme veya başka yere gönderme: Altı aydan üç yıla kadar hapis.
• Banka, kredi veya kamu sistemi: İlgili ceza yarı oranında artırılır.
• Başka suç oluşturmayan haksız çıkar: İki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası.

Suçla tüzel kişi lehine haksız menfaat sağlanmışsa TCK 246 tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirleri ayrıca değerlendirilebilir. El koyma ve müsadere bakımından kullanılan cihaz, yazılım ve suçtan elde edilen malvarlığı değerleri yönünden genel hükümler uygulanır.

Şikâyet

TCK 244 kapsamındaki suçlar şikâyete bağlı değildir; soruşturma resen yürütülür. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

Bununla birlikte zarar görenin beyanı, zararın miktarı ve delillerin belirlenmesi bakımından önemlidir. Özel hukuk tazminat talepleri ceza soruşturmasından ayrı koşullara tabidir.

Uzlaştırma

TCK 244, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almaz. Tarafların zararın giderilmesi konusunda anlaşması, uzlaştırma sonucu doğurmaz ve soruşturmayı sona erdirmez.

Zararın giderilmesi; cezanın bireyselleştirilmesi, pişmanlık ve failin yargılama sürecindeki tutumu değerlendirilirken dikkate alınabilir. Ancak madde için özel bir etkin pişmanlık hükmü bulunmaz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

TCK 244 kapsamındaki yargılamalarda genel olarak asliye ceza mahkemesi görevlidir. Dördüncü fıkrada hapis cezasının üst sınırının altı yıl olması da bu sonucu değiştirmez.

Yetkili yer; icra hareketinin yapıldığı, sistem veya veri üzerindeki neticenin gerçekleştiği ya da kesintisiz suçlarda devam eden fiilin sona erdiği yer dikkate alınarak CMK hükümlerine göre belirlenir. Fail, sunucu ve mağdurun farklı yerlerde bulunması hâlinde dijital altyapı tek başına yetki sorununu çözmez.

Dava Zamanaşımı

Birinci ve ikinci fıkralar bakımından temel dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır. Üçüncü fıkradaki artırım uygulanırken somut ceza aralığının zamanaşımı üzerindeki etkisi ayrıca hesaplanmalıdır.

Dördüncü fıkrada cezanın üst sınırı altı yıl olduğundan temel dava zamanaşımı on beş yıldır. Kesilme ve durma nedenleri, suç tarihi ve varsa zincirleme yapı hesaplamayı değiştirebilir.

Deliller

• Sunucu, uygulama, güvenlik duvarı ve ağ günlükleri,
• IP, port, cihaz, kullanıcı ve zaman damgası kayıtları,
• Veri tabanı değişiklik geçmişi ve yedekler,
• Adli bilişim kopyaları, hash değerleri ve inceleme tutanakları,
• Yetkilendirme matrisi, görev tanımları ve erişim politikaları,
• Bulut hizmeti, alan adı ve barındırma kayıtları,
• Finansal hareketler ve haksız çıkar bağlantısını gösteren belgeler,
• Kesintinin süresi, kapsamı ve hizmet üzerindeki etkisini gösteren teknik raporlar.

Dijital delilin elde edilme yöntemi, bütünlüğü ve muhafaza zinciri denetlenmelidir. Ekran görüntüsü tek başına fail, zaman ve teknik etkiyi kesin biçimde göstermeyebilir; kaynak kayıtlarla desteklenmesi gerekir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Her sistem arızasının kasıtlı suç sayılması,
• Yetkisiz erişim ile sistemi bozma veya veriyi değiştirme fiillerinin karıştırılması,
• Kesintinin teknik nedeni ve süresinin belirlenmemesi,
• Verinin silindiği iddia edilirken yedek, kayıt ve geri yükleme bilgilerinin incelenmemesi,
• IP adresinin tek başına faili kesin biçimde gösterdiğinin kabul edilmesi,
• Yetkili kullanıcının görev ve erişim sınırlarının araştırılmaması,
• Haksız çıkar ile fiil arasındaki bağ kurulmadan dördüncü fıkranın uygulanması,
• Banka veya kamu sistemi artırımının kurumun hukuki niteliği belirlenmeden kabul edilmesi.

Somut Olay Kontrol Listesi

• Müdahaleye konu yapı hukuken bilişim sistemi sayılıyor mu?
• Sistem işleyişi mi, veri mi, yoksa her ikisi mi etkilendi?
• Fiil engelleme, bozma veya ikinci fıkradaki hangi seçimlik harekettir?
• Müdahale öncesi ve sonrası teknik durum karşılaştırıldı mı?
• Failin erişim yetkisi ve bu yetkinin sınırı nedir?
• Kastı gösteren komut, iletişim, hazırlık veya tekrar eden hareket var mı?
• Sistem banka, kredi veya kamu kurumuna mı aittir?
• Haksız çıkar sağlandı mı; sağlandıysa başka bir suç oluşuyor mu?
• Dijital deliller usulüne uygun alınmış ve bütünlüğü korunmuş mu?
• Zarar, kesinti süresi, kurtarma maliyeti ve veri kaybı somutlaştırılmış mı?

Sık Sorulan Sorular

TCK 244 suçu için sistemin tamamen çökmesi gerekir mi?

Hayır. Sistemin olağan işleyişinin engellenmesi veya bozulması yeterlidir. Etkinin suç düzeyine ulaşıp ulaşmadığı teknik bulgular ve somut sonuçlarla belirlenir.

Veriyi geçici olarak erişilmez kılmak suç oluşturur mu?

Evet. Verinin sistemde kalmasına rağmen yetkili kullanıcıların erişiminin hukuka aykırı biçimde engellenmesi ikinci fıkra kapsamında olabilir.

Yanlışlıkla veri silinmesi TCK 244 kapsamında mıdır?

Kural olarak hayır. Madde kasıtlı fiilleri cezalandırır; taksirli şekli düzenlenmemiştir. Bununla birlikte kast, kullanılan yöntem ve olay öncesi-sonrası davranışlarla araştırılır.

Şirket çalışanı yetkili hesabıyla veri silerse suç oluşur mu?

Oluşabilir. Hesaba erişim yetkisi, veriyi silme veya değiştirme yetkisi anlamına gelmez. Görev sınırı, talimatlar ve müdahalenin amacı incelenir.

TCK 243 ile TCK 244 arasındaki fark nedir?

TCK 243, bilişim sistemine hukuka aykırı girme veya orada kalmayı; TCK 244 ise sistemin işleyişine veya verilere müdahaleyi düzenler. Aynı olayda iki maddenin ilişkisi fiillerin bağımsızlığına göre değerlendirilir.

Fidye yazılımı TCK 244 kapsamında değerlendirilebilir mi?

Dosyaların şifrelenerek erişilmez kılınması ve sistemin çalışmasının engellenmesi TCK 244 kapsamına girebilir. Para talebi ve diğer fiiller nedeniyle başka suçlar da ayrıca gündeme gelebilir.

Suç şikâyetten vazgeçmeyle düşer mi?

Hayır. TCK 244 şikâyete bağlı değildir ve soruşturma resen yürütülür. Vazgeçme kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

TCK 244 uzlaştırmaya tabi midir?

Hayır. Madde uzlaştırma kapsamında değildir. Zararın giderilmesi cezanın bireyselleştirilmesinde değerlendirilebilse de uzlaştırma sonucu doğurmaz.

Sonuç

TCK 244, bilişim sisteminin çalışmasını ve sistemdeki verilerin bütünlük, erişilebilirlik ve güvenliğini koruyan temel düzenlemedir. Doğru hukuki nitelendirme için sistemin yalnızca erişime uğrayıp uğramadığı değil, işleyişin veya verinin hangi teknik hareketle nasıl etkilendiği belirlenmelidir.

Failin yetkisi, kastı, sistemin aidiyeti, haksız çıkar bağlantısı ve dijital delilin bütünlüğü birlikte incelenmelidir. Banka, kredi veya kamu sistemleri yönünden artırım; tüzel kişi lehine menfaat hâlinde ise ilgili güvenlik tedbirleri ayrıca gözetilmelidir.

Kaynakça

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu güncel metni
• TBMM, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kabul metni
• TBMM Genel Kurul görüşmeleri, TCK 244
• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, madde 157
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.