CMK 292 Yoklukta Verilen Hükümde Eski Hâle Getirme ve Temyiz

Sanığın duruşmada bulunmadığı sırada aleyhine hüküm verilmesi, temyiz ve eski hâle getirme yollarının birlikte değerlendirilmesini gerektirebilir. CMK 292, bu durumda istinafa ilişkin CMK 274 kuralının temyiz aşamasında da uygulanacağını belirtir.

CMK 292 Güncel Madde Metni

Eski hâle getirme süresi içinde temyiz süresinin işlemesi

Madde 292 – (1) Sanığın aleyhine, yokluğunda verilen hükümlerde eski hâle getirme istemiyle ilgili olarak 274 üncü madde hükümleri uygulanır.

CMK 292 Ne Düzenler?

Madde, sanığın yokluğunda verilen aleyhe hükümlerde eski hâle getirme istemi ile temyiz başvurusu arasındaki ilişkiyi düzenler. Bunun için doğrudan yeni bir usul kurmak yerine CMK 274’e gönderme yapar.

Gönderme nedeniyle sanık, yalnız eski hâle getirme isteminde bulunmakla yetinmemeli; aynı zamanda temyiz başvurusunu da yapmalıdır. Eski hâle getirme talebi hakkında karar verilinceye kadar temyize ilişkin işlemler ertelenir.

Yoklukta Verilen Hüküm Ne Demektir?

Yoklukta hüküm, sanığın hükmün açıklandığı oturumda hazır bulunmadığı durumda verilen karardır. CMK 292’nin uygulanabilmesi için hükmün sanığın aleyhine olması ve eski hâle getirme isteminin gündeme gelmesi gerekir.

Sanığın duruşmada neden bulunmadığı, yokluğunda hüküm kurulmasının kanuni koşulları ve kararın nasıl tebliğ edildiği somut dosyadan incelenmelidir.

Eski Hâle Getirme İstemi Nedir?

Eski hâle getirme, kusuru olmaksızın bir süreyi kaçıran kişinin kanunda öngörülen koşullarla kaçırdığı usul hakkını yeniden kullanabilmesini amaçlayan bir yoldur. Talebin kabul edilip edilmeyeceği, engelin niteliği ve süresinde yapılan işlemler değerlendirilerek belirlenir.

Yalnız “karardan haberim yoktu” şeklindeki soyut açıklama yeterli olmayabilir. Mazeretin ve süreye uyulmasını engelleyen olayların belge ve bilgilerle ortaya konulması gerekir.

Eski Hâle Getirme Talebi Temyiz Yerine Geçer mi?

Hayır. CMK 292’nin gönderme yaptığı CMK 274 eski hâle getirme kuralına göre, eski hâle getirme istemi yanında ayrıca kanun yolu başvurusu yapılmalıdır. Temyiz aşamasında bu başvuru, CMK 291’deki şekle uygun olarak gerçekleştirilir.

Temyiz isteminin süresi ve başvuru makamı hakkında CMK 291 temyiz süresi yazısındaki güncel iki haftalık kural dikkate alınmalıdır.

İki Başvuru Birlikte Nasıl Yapılır?

Uygulamada eski hâle getirme talebi ile temyiz istemi aynı dilekçede ayrı başlıklar altında açıklanabilir. Ayrı dilekçeler verilmesi de mümkündür; önemli olan her iki istemin açıkça anlaşılması ve ilgili sürelerde yetkili makama ulaştırılmasıdır.

Dilekçede yoklukta verilen hüküm, süreyi kaçırmaya neden olan kusursuz engel, engelin öğrenildiği veya ortadan kalktığı zaman ve temyiz nedenleri birbirinden ayrılarak gösterilmelidir.

Temyiz İşlemleri Neden Ertelenir?

Eski hâle getirme isteminin sonucu, temyiz başvurusunun süresinde kabul edilip edilmeyeceğini etkileyebilir. Bu nedenle gönderme yapılan CMK 274 uyarınca, eski hâle getirme talebi karara bağlanıncaya kadar temyiz işlemleri bekletilir.

Erteleme, eski hâle getirme talebinin kendiliğinden kabul edildiği anlamına gelmez. Talep ayrıca incelenir ve olumlu ya da olumsuz karara bağlanır.

CMK 292 Her Yokluk Kararında Uygulanır mı?

Madde metni sanığın aleyhine, yokluğunda verilen hükmü esas alır. Sanık lehine kararlar, hüküm niteliğinde olmayan ara kararlar veya sanığın hazır bulunduğu oturumda açıklanan hükümler aynı kapsamda değerlendirilmez.

Kararın niteliği ile sanığın duruşmadaki durumu dosya tutanaklarından belirlenmelidir. Tebligatın geçerliliği ve kanun yolu bildirimi de ayrıca kontrol edilmelidir.

Başvuruda Hangi Belgeler Önemlidir?

• Gerekçeli karar ve tebliğ belgesi,
• Duruşma tutanakları,
• Yokluğun ve süre engelinin nedenini gösteren belgeler,
• Engelin ne zaman öğrenildiğini veya ortadan kalktığını gösteren kayıtlar,
• Temyiz dilekçesi ve başvuru alındısı.

Belgelerin içeriği olayın özelliğine göre değişebilir. Başvuru tarihi ile mazeretin öğrenilme tarihinin açık ve birbiriyle uyumlu olması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Yokluğumda verilen hükmü temyiz edebilir miyim?

Karar temyize açıksa başvuru yapılabilir. Süre kaçırılmışsa CMK 292 kapsamında eski hâle getirme koşulları ayrıca değerlendirilebilir.

Eski hâle getirme talebi tek başına yeterli midir?

Hayır. CMK 274’e yapılan gönderme nedeniyle eski hâle getirme istemiyle birlikte ayrıca temyiz başvurusu yapılmalıdır.

Eski hâle getirme talebi verilince temyiz incelemesi hemen başlar mı?

Talep karara bağlanıncaya kadar temyize ilişkin işlemler ertelenir.

Eski hâle getirme talebinin kabulü kesin midir?

Hayır. Kusursuz engel ve diğer kanuni koşullar somut olayın belgeleri üzerinden incelenir.

Her yoklukta verilen karar CMK 292 kapsamına girer mi?

Madde, sanığın aleyhine yokluğunda verilen hükümleri düzenler. Kararın türü ve sanığın usulî durumu ayrıca belirlenmelidir.

Temyiz ve eski hâle getirme aynı dilekçede istenebilir mi?

Evet. İki istemin ayrı ve açık biçimde gösterilmesi şartıyla aynı dilekçede ileri sürülebilir.

Temyiz süresi ne kadardır?

CMK 291’e göre güncel temyiz süresi, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır.

Sonuç

CMK 292, sanığın aleyhine yokluğunda verilen hükümlerde eski hâle getirme ile temyiz başvurusunun birlikte yürütülmesini sağlar. Eski hâle getirme istemi temyiz yerine geçmez; ayrıca temyiz başvurusu yapılır ve talep sonuçlanıncaya kadar temyiz işlemleri ertelenir.

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın suç tarihi, delilleri ve usulî durumu değerlendirilmeden hukuki görüş yerine kullanılamaz.